M. Tullii Ciceronis in philosophiam ejusque partes merita

발행: 1825년

분량: 310페이지

출처: archive.org

분류: 철학

241쪽

dors atque magnificentia, qua instructa atque ornataeiat, excolsioris ingenii Romanos mitifice capiebat. Epicurea vero moralis bilosophia iis potissinnum placebat, qui vel delicatioris , vitae genus agebant, vel ab omni civitalis administratione remoti sibi vive-han Cicero in moralibus principum Academio rum, Arcesilae et Carneadis, more 3 probabilitati maximum locum concessit. Multa enim sunt Probabida quae quamquam non perciperentur , tame quia visum haberent quendam insignem et illustrem, his spientia vitam regi posse judicavit , Stoicam Potissimum disciplinam, non severam illam quidem atque tetricam dissicilemque, qualis a veteribus Stoicis instituta erat; sed illam a Panaetio humanitatis et ii terarum condimentis, latonicisque et aristotelicis ,

2 Vide quas supra in prima displitationis parte monuimus. 3 Arcesilas in vita agenda sequutus est τὸ Ἀπον de quo subtiliter egit Dor Gerlach. in comment laud. p. 10 sqq

Et Carn decv πβανόν ceterum quomodo Cicero, a d mica in rationem sequutus, do vorali doctrina Praecepta

tradere Potuerit, pso legantissim expobuit loco in Oss. II. . . iam supra laudato. 4 N. D. L . ex. b osse l. i. ubi attondenda via voeabuli utrique i. e. et ego Academicus et Cratippiis Peripateticus uti recte epi Wyttenb. Bibl. orit Vol Il. p. 4. p. M. Lyndenus de P naetio p. 88. Adda Beterum ad i. c. P. O.

242쪽

decretis temperatam a mitigatam sequutus est. Namque in morali doctrina nulla firma et conjuncta tiatu-

rae praecepta tradi posse, statuit Cicero, nisi aut ab iis, qui solam, aut ab iis, qui maxime honestatem pa'Oplevae dicerent expetendam, i. e. aut a Stoicis aut ab Academicis et Peripateticis quas tres disciplinas in morali doctrina re consentire, nominibus discxepare judicavit C terarum omnium disciplinarum de doctrina morali sententias sprevit plano atque repudiavit ' Epicuream in primis philosophiam, quotiescunque potuit, ira duait Cicero atque persequutus est, non artium quodam studio compulsus, sed quod eam cum vera honestate et virtute nullo pacto consociari posso antellexit et ne Romanorum mores hac philosophia corrumperentur, veritus est. Inter Stoicos, qui

mortalem quasi quentiam deum efformare voluerunt sapientem, qualis in re et natura esse nem possit,

et inter Epicureos, qui Ciceroni omnem Virtutem tollere videbantur, quasi in medio collocat Academicos et Peripateticos quorum quidem ratio ei in

M in II 12 38. V. . 8 20. Tusc. u. V. 30 sq. R I. 2, 6. ubi es Beler P. 13. III. 4, 20. ennemaim. Geaeh. der Phil. T. V. p. 126. CL ssic. I. c. 2. 8 V. Lilium Comment prim de Stoicorum phil. mor ad Ciceronis libros da ossiciis. Rouae. 1800 P. 27. et P. 25.

243쪽

doctrina de finibus bonorum et malorum prae ceteria placuit ). In libris de Ossiciis rediit ad Stoicos eosque Propterea equutus est, quod, quamquam et a veteribus Academicis et Peripateticis, quae honestasii ut anteponerentur iis, quae utilia viderentur, tamen haec ab iis splendidius dissererentur, quibus et quicquid bonestum est, idem utile illexetur, nec utile quicquam, quod non honestum, quam ab iis, quihus aut honestum aliquid non utile, aut utile non

III.

Cicero iii exponenda morali docta ina, uti dixitntis maximam artem Stoicos sequutus est; et, quamquam

9 Quod extra omnem eontroversiam positum est. s. Ernest. Argum ad Fin. V. et Thorbeck in diss laud. P. 31. 1 Bardidius hi auri Philologie II. p. 16. Ciceronem his libris propterea Stoicos sequutum esse arbitratur, quod ipso sensisse videatur, quam inconstanter virtus diceretur suirimum bonum, neque tamen solum, ad quod omnia, quae homini tu vita eripetenda ossent, referrentur. V. Beterum ad Inc. III. 4. Alias caussas eruit Lyndenus P. 88 sqq. quarum haec potissimum mihi robatur, quod Stoici, inprimis Panaetius, operas pretium in explicando loco do ossiciis secisse, eumque novis copiis Iocupletasse, novaque luce illustrasso viderentur. Odem Lyndontia I. c. acute inquisivit, cur Cicero Panaetii libros reliquis reliquomim de eodoti argumento libria ua1iverse Praetulerit, et Marco silio ad cognoscendum utilissimos justicaverit. Dissilies by Ooste

244쪽

non disdiplinam qualidam hujus pliilosophiae loei Η- fidit, in omnibu tamen Ares h partibus Hasotrivit. Veteres moralem philosophiam LM tres partes Vibiecthuerunt, in ictrinam de horris: Ne suis fio bono pori tutibus et de onctis. Prior es hilaraphiri isti 'de ossiciis non peculiarites tractaverant; sed hiagis stoliderant ). Stoici inmi sunt: tu hanc quaestionem, antea per totairi moratost isti hin ' distbsaim. idis industria et quasi dedita opera perseeuti diit 3

Fundamentum totius moralis philosophiae veteribus erat locus de summo bono. Bonum e Veterum mente

eit id, ub virtutis morali ornaura vi gignitur:

Summumque Donum est conjuaactizoinmum bonoruin,

- - . . .

quae Virtute gighuntur. Virtus autem est vis animi, eaque constatis atque perpetua, qua dirum gignitur. Quid hoc bovum sit, diverse a diversis philosophis desinitiir officium denique est formula atque lex,

ad quam virtus sese componens bonum giguit. Ceterum duplex erat philosophiam moralem tractandi

Tatio utraque tamen eandom habebat materiam Altera ratio erat λγιωτικὰ s. θεωρητικη, undamentum totius moralis philosophiae, quae in scrutanda natura

2 Vido Dissenium, praeceptorem pie colendum, o Phil. anora in Xenophoni. . . tradi a P. T. l3 V. γ euum de Panaetio Rhodio p. 89 sq.

245쪽

morun et origine aperieuiuisque omnibus justi, otii, aequitabulibus ex altar ). Huc perlitacut Ciceronis libri de Panibus Boa rum ei Italorum. Altera ratis erat παρωνετικω eaque popularis et ad Diauraunem ii telligentiam accommodata, quam Cicero . in libris de Oniciis et in Tusculanis Quaestiouibus aliisque libris seqitutus es. Vae Waecepta dat, quibus mores Ox- rigaritur et rusinentur soli in mos paxis usu vitae

jam vero, quum ad recte intelligenda riteque dijudicanda Ciceroius moralia scripta accuratior et interior Stoicorum philosophiae moralis cognitio quam maxime

necessaria sit, optimum nobis Visum est, Priinum huius scholae in alem doctrinam paucis et quantum fieri potest ex ipsius Ciceronis scriptis adumbraretium vero nonnulla sententias, quae in hac philos phiae parte ab auctore Davo aut proprio quod Dcitur arte pertractatae, aut ulterius eripositae clarioreque luce collustratae, aut proprietate quadam ac praestantia Dimpicuae uiat, assere atque --

246쪽

V. DE PRIMA NATURAE CONSTITUTI B.

Stoici tria humanae naturae tribuerunt, aniluat, rationem atque societatis appetitum; Itaque, quae vera esset hominis natura, sterisuri, Primum anima- leni humanae naturae partem considerabant, intelligebantque omne animal, simulatque natum sit, ipsuin sibi conciliari et commendari ad se conservandum. Ea igitur, quae naturae apta sentit, appetit, et propulsat contraria. Hoc est secundum naturam vivero ): Homo autem e corpore animoque constat primae sunt animi partes, secundae corporis 3. Opera igitur nobis danda est maxima, ut mens atque ratio, qua

nihil est in homine divinius perficiatur 7 appetitus

vero nostri conservandi unde Stoicorum ethices principium ductum est, rationes colatur atque matur Animalis enim humanae naturae pars semper cupiditates quasdam excitat ratio igitur in appetendis rebus selectionem quandam αιρεθιν adhibere debet,

quae Os eas res umere jubet, quae humanae rationi congruae et consentientes sunt ' . Ad animalem atque rationalem humatiae naturae artem accedit

247쪽

denique societatis appetitus quae quidem vis uti etiam in bestiis inspici potest, ita in hominibus rationi con

Summum bonum Cicero De Stoicorum mente ita desinit Consentire naturae quod esse volunt o vi tute h. e. honeste vivere quod ita interpretabantur:

vivere cum intelligentia earum rerum, quae natura eveniunt, eligentem ea, quae essent secundum naturam rejicientemque contraria. Atque hae quidem est Stoicorum μολογία Vel GUιφω-ία, convenientia, conservatioque naturae Vel Vita consentiens virtuti busque respondens, recta et honesta et constans et naturae congruens ). Honestum igitur consistit in

perpetua quadam convenientia atque conspirationes humanae actionis haec enim est lex, ad quam deus agit, quamque homo ex naturae contemplatione discit Honestum definiebant id, quod tale est, ut detracta omni utilitate, in ullis praemiis fructia

248쪽

busque per se ipsum possit jure laudari Externis commodis ad beate vivendum nullo pacto opus esse docebant ' . Bonum enim est id, quod homo in se habet atque in sua potestate. In bonis ducebant quatuor quae vocantur Virtutes cardinales porro anina

facultates, virtute excultas deinde triplicem animi affectionem, quam habebat sapiens, voluntatem βουλησιν , gaudium χορειν et cautionem εολαφιαν Ddenique amicitiam cum suis speciebus, rem dome-εticam et societatem civilem postremum artes atque litteras Horum Onorum conjunctio est summum bonum, sinis bonorum ). Quicquid honesto contrarium est, malum est ).

DOCTRIΝA DE VIRTUTE.

Stoici, ut omnino veteres philosophi, plures Vise tutis partes primarias constituerunt ad acciuratiorem ejus imaginem exhibendam quas quidem partes

5 in II. 14. 6 Fiu. III. 11. Academ. I. 10. r. iu. III. 6. - liter et rea Acadeinici atque Peripatetici. N. Fiu. V. 24. IV 10-12. II. 13. Stob. ecl. ih. II. p. 138.4 haec est elicitas, quas ex ingulis ouis enascitur. N in III. 4. 16.9 V. Dissenii doctoris Praestantissimi, ouuuentatio saepius jam laudata. 4. 15. I o quatuor virtutuiu briuis suae

249쪽

diversi Utilosopli diverso destiterunt modo, Stoici cum virlulum definitionibus simul cognitionis vel scientiae notionem 'niungunt Virtutum conIunctionem consensionemque atque confusionem esse dicebant, eam tamen ratione quadam distingui Nam quum ita copulatae connexaeque sint, ut omnos mutum Participes sint, nec alia ab alia possit separari lamin Proprium suum cujusque est munus , Una igitur Virtus est, quae in rationis persectione consistit; sed

haec ratio diverso modo vim suam exserit φ . . Tum demum actio honesta est, quum in ea una cum principali virtute omnes ceterae conjunctim exsplendescunt. Porr Stoici dixeruiit, ii tutem non crescere Pioductione temporis. Ut peccata tori in postinis et consequentibus ἔπιγεννηματικοὶς sed in primis continuo peccata sunt sic ea, quae proficiscuntur Virtute, susceptione prima, non presectione, recta sunt

judicanda Sed et virtutes et vitia fundi quodam-

eleganterque disputavit Beterus in Me. . ad K. I. 5. 15. p. 33 sqq. 1 Sext. mp. adv. Eth. S. D. ιι δὲ Στωικοὶ φῶνι, τὸ os-m

250쪽

modo et dilatari putabarit alia enim virtus integras provincias complectitur, alia paupertatis tanquam termino circumscribitur, ut so eodem modo dissundere non possit Ceterum omne virtutes dividuntu in contemplativa atque activas ). Quatuor virtutes cardinales sunt hae prudentia, φρονησις, sortiindo, ινλεξα, justitia, καιοσυνη, moderatio, -κτροσυνη qua quidem rursus subdividebant 7 . His virtutibus exercendis aliae nascuntur, quas O. quidem bona dicimus, veteres autem exercitationstorta es. contendehant mentis auitas ἄwοτηρ), mentis vigor animi robur, σχυς , et auiimi pulchri-

, - -

DE ANIMI PERTURBATIONIBUS.

Omnis virtus iiiitur vera cognitione rectoque judicio boni malique ). Perturbatio Παδος contra

5 ain. III. 14. O Cicero urtit or c. 22 virtuti duplex. Aut enim actoutia cernitur virtus aut actione. V. Beter ad T I. e. 5. P. 39. N Stob. ecl. oth. II. 102. 104. 108. cardiualium virtutum definitiones exhibuit. - Quam malo in vii tutum definitione atque divisione versuti sint Stoici, luculenter steusum ivit Dissenius, vir summus in Columeni laudata iri 21 q. 8 Stob. l. c. 110. 9 CL Staeuesin, S. V. Moralaeach. P. 328. Dissiligo b Cooste

SEARCH

MENU NAVIGATION