D. Hilarii Pictauorum Episcopi Lucubrationes quotquot extant olim

371쪽

sic consummatur iustitia ex fide,& mercedem acquirit ossicium, plures coii sequendς aeternitatis occasiones deo largiente,quando in recipiendo iustode propheta ipse reuerentiae affectus & iusti honore accipiat dc prophetae Et quicunq potum dederit uni ex minimis istis calicem aquae frigidae. . re reliqua. Non inane esse bonae conscientiae opus docuit,nci spem Mdei alienae infidelitatis crimine laborare. Provides enim plures futuros tantum apostolatus nomine glo totas,omni uero uitae suae opere improbabbles,eosdem , diu fallere diuin mentiri, tame obsequium quod ipsis sub re/ligionis opinione delatum fit,mercede operis sui spei* non fraudat.Nam Iicet ipsi minimi essent, id est, peccatoria omnium ultimi minimum autem es quo minus nihil aliud est non inania tamen in eos etiam leuia quς sub mgidae aquae nomine defignat officia esse decernit.Non enim peccatis hominis,sed discipuli nomini honor praestitus est.At ita ad probitatem obsequentis fallentis de se probra non laedunt,cum mercedem suam dantis Rde,non assumentis mendacio consequatur. Ioannes de carcere ad Iesum mittit, Sc Iesus de Ioanne ad turbas Io/quitur.Item confessio Iesu ad patrem. Canon α Ioannes cu audisset in carcere opera Christi, mittens ad eum discipulos suos ait illi: Tu es qui uenturus es, an alium eXp et Lmuso Ioannes detentus carcere dominu ignorat dc prophe ta tantus deum suum nescit c At qui uenturum ut praeitor nun ciauit,consistentem ut propheta agnouit, adeuntem ut cofessor ueneratus est,unde tam uariae4tam abundanti eius scientiae error obrepsit Sed c5

sequens de eo domini testimonium sentiri hoc ita non finit.Necs sane cre/di potest,sipiritussancti gloriam in carcere posito defuisse cum apostolis uirtutis suae lumen esset in carcere positis ministraturus. Sed praebetur in his quae in Ioanne gesta sunt intelligentia amplior, Zc cum facti essicentia νυtia in eo expressa sentitur,ut propheta ipse ipsb quom conditionis suae ge/nere prophetaret, quia in eo forma legis elata est. Christum etiam lex an, nunclauit, dc remissionem peccatorum praedicauit,& regnum coelorum spopondit,& Ioannes totum hoc opus legis expleuit. Igitur cessante iam lege

quae peccatis plebis inclusa,& populi uincta ulms,ne Christus posset intel

ligi,uinculis ec carcere continebatur.Ergo ad Euangelia contuenda lex mih/tit,ut infidelitas fidem dustorum contempletur in Actis: ec quod intra e peccatorii fraude fit uinctum, per intelligentiam libertatis Euangelicae ab soluatur. Tali igitur Ioannes exemplo non suae sed discipulorum ignorantiae consulit. Ipse enim uenturum in remissionem peccatorum praedicauit, sed ut stirent no alium a se praedicatum, ad opera eius intuenda discipulos suos misit, ut autoritatem dictis suis illius opera conferrent,neis Christus alius

372쪽

esius expectaretur quam cui testimonium opera praestitissent Et cum to tum se dominus reta miraculis prodidisset, caecorum scilicci uisu, claudorsi

cursu, leprosorum curatione, surdorum auditu, uoce mutorum, uita mor tuorum,pauperum praedicatione,ait: Bea us qui in me non fuerit scandalizatuso Nunquid aliquid iam in Christo erat gestum quod Ioannem scandalizaretrNon utit. Nam in ipso doctrinae suae cursu de operis morabatur, sed superioris sententiae uis se proprietas coluenda est, quid illud fit quod pauperes bene nunciantur, id est, qui perdiderint animam, qui cricem suam acceperint de sequentur,qui humiles spiritu fient,quorum regna praeparatur in coelo. Ergo quia in domino haec passionum uniuersitas con ueniret, turain esset crux tua plurimis scandalu, beatos eos professus est, quorum fidei nihil tentamenti deferret crux,mors, sepultura.Itaque cui rci

Ioannes cauisset ostendit dicens: Beatos eos quibus aliquid in se scandalino fuisset. Quia metu eius, discipulos suos Ioannes ut Christum audirent uiderenti misisset. Ac ne istud referri ad Ioanne posset tanquam aliquid scandalizatus esset in Christo abeuntibus illis ad turbas de eo locutus est

Quid existis in deserto uidere,arundinem uento moueri O Desertum sancto spiritu uacuum sentiendu est, in quo habitatio dei nulla iit. In aruns dine enim homo talis ostenditur,de gloria seculi uitae suae inanitate specio/sus,ipse autem fructu ueritatis cauus, exterior placens & nullus interior ad omnem uentorum motum,id est mmundorum spitituum flatum mouendus.Neque ad consistendi firmitatem ualens,lc animi medullis inanis Eraso cum dicit: Quid existis in deserto uiderer Arundinem uento moueri hoc loquitur: LNunquid existis uidere hominem cognitione dei uacuum, de ad immundorum spirituum flatum uagantem et Nam increpantis affe/cta potius quam confirmantis haec loquitur, ostendens scilicet non eum in

Ioanne conspic qui dc inanis Se mobilis sit. Sed quid existis uidere Ho' mutem mollibus uestiturEcce qui mollibus uestiuntur, in domibus regum sunt. Vestem ambitum corporis quo induitur anima significat quod laxa ac lasciu as mollescat Sed qui uestiti mollibus sunt,in domibus regum sunt. In regibus tratigrestarum angelorum nuncupatio est. Hi enim seculi sunt potentes, mundi* dominantes. Ergo uestiti mollibus in domibus re/gum sunt, id est, cos quibus per luxum fluida Ndist oluta sunt corpora esse daemonum habitationem consimilem sedem propositis suis ait ope ribus eligentium. Sed quid existis uidere Prophetam Dico uobis etiam plus quam prophetam Sc.) Gloriam omnem Ioannis dominus ostem dit, dicens:esse eum ultra prophetam, quia soli ipsi licuerit S prophctare Christum dc uidere. Et quomodo Christum ignorare creditur, qui missus

in angeli potestate uiam uenturo parauerit ec quo ex natis mulierum nullius maior propheta surrexit Nisi quod qui minor eo est,id est,qui interrori , satur

373쪽

gatur,cui no creditur,cui testimonium nee opera sua praestani,hic in regno coelorum maior est. A diebus autem Ioannis baptistae usq; nunc regna coriorum uim patitur, uim facientes diripiunt illud.) Vt rcrum natura

exigit uim potior afferret, nore, erit cui uis afferat. Quid ergo est quod diripiens est quod uim patitur,contuendum est. Infidelitatem disicipulo/rum Ioannis dominus aduerterat, turbae etiam opinionem de eius nuncio

intellexerat, in crucis. scandalo ingens fidei periculum sentiebat, ire potius apostolos ad oves Israel perditas iusserat. ipsos constitui oportebat in re gno te in Abrahae 5c Isaac de Iacob familia ac natione retineri. Sed omnis haec praedicatio profectu publicanis ec peccatotibus afferebat.Ex his enim

1am credentes,ex his iam apostoli, ex his iam regnum coelorum. Caeterum Ioanni a plebe non aeditur,autoritate Christi opera non merentur.Cru Tlatura erat standalo.Iam prophetia cessat,iam lex repletur,iam praedicatio

omnis includitur, iam Heliae spiritus in Ioannis uoce praemittiLAl is Christus praedicatur,ec ab aliis agnoscituriaths nascitur,& ab aliis diligitur Sua

eum respuunt,aliena suscipiunt.Proprη insect antur,complectuntur inimi Diripi res tu ci.Haereditatem adoptio expetit, milia reiicit. Testamentu fit irepudiat, αἰρημm recognoscunt,ital uim regnum coelorum patitur, inferentes diripiunt illud. Quia gloria Israel a pathibus debita,a prophetis nunciata a Christo oblata,fide gentium occupatur Sc rapitur. Cui aute similem aestima/bo generationem istam Similis est pueris sedentibus in foro de clamantis bus inuicem Sci) Totus hic sermo infidelitatis opprobrium est, de de af fectu stupetioris querimoniae descedit, quia insolens plebs per diuersia praedicationum genera edocta non fuerit. In pueris stilicet prophetas signi Dcans, qui in medio synagogae tanquam in publico soti conuentu populum

coarguant, quod cantantibus sibi officio corporis no obsecundaueritu, id est,quod ditiis suis non paruerint. Ad cantuum enim modum saltantium motus aptatur.In simplicitate aute sensus ut pueri praedicauerunt, di ad co/fessionem psallendi deo prouocaueriat, ut cantico Moysi tenetur,ut Esaiae, ut David, t caeterorum prophetarum Rursiamin eos in poenitentiam pec catorum,dc ad dolorem ac luctum ueterum delinorum nec Ioannis praedicatio inflexerit, quibus di lex grauis uisa fit potus cibi* praescriptis & diseficilis de molesta peccatum in se,quod demonium nuncupat, hal ns. Quia per obseruantis difficultatem necesse sibi esset in legem peccare Rursum*in Christo Euangelii praedicatio uitae libertate non placeat, per quam dis ficultates legis N onera laxata suntlac ad eam publicani peccatores* crediderint ali ita tot Sc tantis admonitionu generibus frustra habitis, nec per

pratiam iustificentur,& a lege sint abdicati. Et iustificata est sapientia a filiis suis. Ab his scilicet, qui uim facientes regno coelo ipsum illud fidei iustificatione diripiunt. Confitentes iustu sapientiae opus esse,quia munus suum

374쪽

suum ad fideles de obsequentes a contumacibus infidis. transtulerit. Est autem non ociosum hoc in loco uirtutem dicti contueri:Et iustificata est sa/pientia. De se uti locutus est Est enim ipse sapientia, n5 ex efficientiis, sed

ex natura Res enim omnis habet potestatem, caeteria negotium omne po

testatis effectus est,ut no idem est opus uirtutis de uirtus, ut eiulciens discernitur ab effecto. Plures enim eludere distum Apostolicum quod ait:Christum sapientiam dc dei uirtute, his modis solent, quod in eo ex uirgine cre/ando efficax dei sapientia dc uirtus extiterit 6c in natiuitate eius diuinae priadentiς 5 potestatis opus intelligatur,fitin in eo efficientia potius quam natura sapientiae. Quorum ne quid tale intelligi posset, ipsum se sapientiam

nuncupaui eam in se,no quae eius sunt ostendes. Est enim sapientiae opus, fides, maritas,ipes, pudicitia, ieiunium, continentia, humilitas, humanitas,

sed haec naturae opera fiunt,non ipsa natura, di no in his quae fiunt consistit res ipsa quae faciat,cur apostolus dei uirtute δι dei sapientiam dixerit, quia ex ea sapientia quae erat creata sapientia est. Vae tibi Chorozain ta Bethfliaida, quia si in Tyro de Sidone factae essent uirtutes quae factae sint in uobis S reliqua. Inobedientiae maledictum cum obedientis benedictione decernitur Primum enim Iudaeis oportuit praedicari, sed priuilegio praedi/cationis infidelitatis cumulatur inuidia, cum credentium arguantur eXem plo,quibus nulla factorum admiratione proposita, salus omnis ex fide fit. Dominum enim in Bethsaida dc Capernaum muti laudant,cςci uident,surdi audiunt claudi circuncurrunt,mortui sentiunt,de nulla fidei uoluntate rerum tantarum admiratio commouebat cum sola gestorum auditio uocare

ad metum ait ad fidem rapere gebuisset. Sed no solum Tyri de Sidonis, sed ipsa Sodomorum lc Gomorrhorum facient leuia peccata,quia sorte illis credendi fuisse affectus,si talium uirtutum contemplatio contigisset. In illo tempore respondens Iesus dixit: Confiteor tibi domine pater cora Ioram dc terrae, quia abscondisti haec a sapientibus de reuelasti ea paruulis. ec reliqua. Digne superioribus dictis confessio talis adiungitur. Nam tametsi optabilis fuerit salus Israel, tamen no extra gaudiu domino erat praedicata olim fides gentiu . Coelestia enim uerboru arcana atq; uirtutes sapi/entibus absi onduntur,ic paruulis reuelantur, paruulis malicia no sensu,sa,pientibus uero stultitiae suae praesumptione non prudentiae causis. Facti huius aequitatem dominus paternae uoluntatis iudicio cofirmat,ut qui de/dignantur paruali in deum fieri,stalii deinceps in sapientia sua fiant.Ac ne quid in illo minus quam quod in deo est aestimaret, omnia sibi a patre ait tradita esse,solii, se patri cognitu patiet, soli sibi notu, uel cui iplae reuela,

re uoluisseti reuelaturus ei,a quo ut reuelare uelit ore qua reuelatione eamdem utriussis in mutua cognitione esse substantia docet, cu qui filiu cogno, steret,patre quot cogniturus esset in filio,quia omia ei a patre sint tradita.

H q. Tradita

375쪽

Tradita aute no alia sunt,quam quae in filio soli nota sunt patri.Nota uero filio soli es e,quae patris fiunt,ati ita in hoc mutus cognitionis secreto intelligitur, non aliud in filio quam quod in patre ignorabile sit extitisse. Legis deinde difficultatibus laborantcs,dc peccatis seculi oneratos ad se aduocat, dempturum se laborem onus , promittit, si modo eius iugum tollunt, mandatorum scilicet suorum praecepta suscipiant,cum* facramento crucis adeant, quia corde humilis 3c mitis sit,& in his animabus suis requicm intlieniant, iugi suavis de leuis oneris blandimenta proponens, ut credentibus

eius boni scientiam praestet quod solus ipse nouit in patre.Et quid iugo ip/fius suauius quid onere leuius Probabilem fieri scelere abstinere, bonum

uelle malum nolle,amare omnes, odisse nullum, aeterna consequi praesentibus non capi,nolle inferre alteri quod ipst sibi perpeti sit molestum.

Discipuli spicas vellunt . Manus aridae hominem sabbato cura uit. Caecum o daemoniacum curauit.De blasphemia spiritus De fructu arboris bonae & malae.De omni uerbo ociosio. De signo Iol nae.De Niniuitis ec regina austri. De septem spiritibus ec octavo. De matre eius &sratribus Canon πIIN illo tempore ab at Iesus per segetes sabbati discipuli autem

esurientes coeperunt uellere spicas dil manducare.) Et

E egressus in segetem,le dies sabbati,& discipulorum esuritio, despicarum p*cerptio,ec pharis eorum insimulatio,ic domini te sponsio,habent,ut caetera, subiacente interioris cauta intelligentiam. Om/ nes enim ut diximus) factorum ueritates in ipsis illis gestorum effectibus sui similem atq3 ex se intelligendam futurae ueritatis imaginem consequuntur.Ac principio contuendu sermonem hunc ita coeptum esse: In illo tem/bore abiit Iesus per segetes.) Id est, in eo tempore quo patri deo gratiam

data gentibus salute cofessus est,ut idem sensusaesuperiora de conlequen/tia contineret. Ergo per reliqua curramus. Ager mundus est,sabbatu ociuest, seges crediturorum profectus in messem est. Ergo sabbato in agrum prosectus in legis ocio domini progressius in hunc mundum est, segetem . eam, id est,sationem humani generis inuisens.Et quia esuritio fames est salutis humanae, spicas praecerpere ac uellere scilicet sanctorum se salute satiare discipuli sestinant. φ enim homini congruit cibus spicae, net praecerptarum esus est utilis aristatu, sed futuri fide facti species exequitur, ec uititus interiecta uerborum sacramentum N esuritionis & satietatis absoluit. Pharisaei qui penes se clauem coelorum esse existimarem, illicita agere discipulos coarguunt,quos dominus ficti eius in quo sub reru argumento prophetiae ratio continetur, admonuit David una cum his qui secum aderant esurientem panibus illicitis expletum fuisse. Nem enim si non licebat fieri, Dauid creditus suit fecisse sine crimine, uerum sine criminis piaculo factis l prophetat

376쪽

prophetat in lege,ut ipse cum caeteris panibus propositionis expletus sit, ita ostendens Christum cum Apostolis gentium salute satiandum, quod Iudaeis illicitum uideretur. Alterius quoque eos admonet prophetiae, ut consummari in se omnia quae anterius sunt di sta,cognosterent in lege sab/batum in templo sacerdotes uiolant sine crimine, templum seipsum scili/cet indicans,in quo per apostolicam doctrinam populo legis infideliterociante salas gentibus datur, quia maior ipse sit sabbato,& absque uiolatae legis culpa Euangelica fides operetur in Christo. Atque ut ostenderet om nem rerum efficientiam hanc sipeciem futuri operis continere,adiecit: Si enim sciretis quid est, misericordiam uolo non sacrificium, nunquam con demnassetis innocentes. Opus salutis non in sacrificiosed in misericordia est. Et lege ces ante in dei bonitate saluamur. Cuius rei donum si intellexisse sent,nunquam condemnassent innocentes, id est,apostolos, quos insimu/laturi erant transgresta legis inuidia, cum sacrificiorum uetustate cessante uniuersis per eos misericordiae nouitas sebueniret.Nel existimassent sabbati praeserito dominum fabbati contineti. Haec in campo dicta gestinue sunt. Et post haec synagogam ingresso hominem aridae manus offerunt,

interrogantes an curare sabbatis liceret, occassonem arguendi eum ex re/sponsione quaerentes:quos decidentis in foveam ouis conclusit exemplo, quam sine crimine sabbato extrahere sint soliti, rectius. homini, qui oui praeste medendum esse Nel in ministerio salutis humanae existimandus abbatum posse uiolati,quod extrahendae de fouea ouis solicitudo no uiolet.Sub icitur recte talis domino curatio. Nam post reditum de segete, ex qua iam apostoli fructus lationis acceperant,ad synagogam uenit,etiam illinc messis suae operatios paraturus,qui plures postmodum una cum apos stolis extiterut Hi igitur curans In manu enim dandae salutis substantiam non habebant. Et manus officium cessabat, & ministerium corporis quo aliquid agitur,ati imperatur,aruerat.Dominus igitur manum eum iussit Alium extendere,quq restituta est ei sicut abera.Curatio omnis in uerbo est de ma pertit

nus sicut altera redditur, id est, similis ministerio apostolorum in officium dandae salutis efficit, docet phatisaeos aegre ferre non oportere operatio nem humanae salutis in apostolis cum ipsis ad officη eiusdem ministetium manus sit reformanda si credant. Sed inuidia facti pharisaeos commouet,

5 aduersus cum ineunt consilium, quia contuentes hominem in corpore,

deum in operibus non intelligebant. Sciens* eorum consilia secessit,ut a consilhs malignantium procul abfuturus cognosceretur. Plures* turbae cum secutς sunt ab infidelibus uidelicet recedenti fidelita comitatus assistit. His uero qaos curat,silentium imperauit. Sed nunquid curationis tacitur/nitas iubebatur Non utim, Nam salus unicuique reddita, erat sibi ipsa trastis: sed iubendo secretum, de gloriandi de se iactantiam declinat, nihilo

minua

377쪽

minus cognitionem sui praestat in eo ipso, dum admonet de se taceri, quis obseruantia silent ij ex re quae sit silenda proficiscitur. inctiam per hanc tacendi de se uoluntatem dii torum per Esaiam effectus impletur, de cuius prophetia illud nunc tantum admonemus, hune de dilectum a deo,& pa ternae beneplacitum uoluntati,& spiritum dei super eum esse,& ab eo iudicium gentibus nunciari, id arundinem quae quassata sit, non esse conse, citam de linum fumigans no extinctum, id est,caduca ec quassata gentium corpora non fuisse contrita,sed in salutem potius reseruata, net exiguita/tem ignis tantum iam in lino fumigantis extinctam,ex Sion Israel,& ex reliquis ueteris gratiae spiritum non ablatum, quia resumendi totius luminis in tempore poenitentiae sit facultas. Sed istud intra certi temporis statuta praescribitur,donec ericiat uictoriam ad iudicium, sublata scilicet mortis potestate, iudicium claritatis suae reditu iutroducat, in nomine eius per fidem gentibus credituris. Tunc oblatus est es homo daemonium habens, cracus 8c mutus.ec reliqua.) Sequitur daemoniaci, de caeci,dc muti opportu/na curatio.Non enim sine ratione cum turbas omnes curatas in commune dixisse nunc extrinsecus daemonium habens cςcus εἰ mutus offertur, ut sine ambiguitate aliqua idem intelligentiae ordo sequeretur. Spicas uellere, id est,homines seculi praecerpere,apostolos pharitat arguebant: misericordia super sacrificium praedicabatutimanus aridae homo oblatus in synagoga curatur. At v haec ad conuertendum Israel non solum nihil proficiunt, uerum etiam pharissi consilium necis ineunt.Oportebat igitur,ut post hae in unius huius forma gentium salus fieret, ut qui erat hanitatio daemonis εἰ caecus ec mutus,deo capax pararetur,ic deum contueretur in Christo,de Christi opera dei confestione laudaret. Stupuerut facti istius opus turbae, sed pharisaeorum ingrauescit inuidia. Nam quia humanam infirmitatem

haec tanta eius opera excederent pudorem confessionis suae maiotis peridiae scelere declinant, ut quia haec opera esse existimare hominis non pose sent,dc cofiteri dei nollent,omnem hanc eius ex Belzebub principe daemo/num esse dicerent in daemones potestatem. Iesias autem sciens cogitationes eorum,diXit illis:Omne regnum diuisum contra se desolabitur.ὶ Sexmo dei diues est,& ad argumentu positus intelligentiae, pluriu de se exemtplorum copiam praebet,ὰ uel simpliciter intellectus uel inspectus interius, ad omnem prosectum est necessarius.Sed relictis his,quq ad communem intelligentiam patent,causis interioribus immoremur.Omne regnum diuisum contra se desolabitur. Responsurus ad id quod de Belzebuberat ductum,in eos ipsos,quibus respondebat,responsionis ipssus conditionem retorsit. Lex enim a deo est,ic regni Israel pollicitatio ex lege est, εἰ Chtisti ortus ec aduentus ex lege est. Si regnum legis contra se diuiditur, dissolua

tur necesse est,ec potestas omnis diuisione detrahitur,ec regni uirtus aduer

378쪽

siam se separata consumitur,ac sic regnum Isirael amisit ex lege,quum adimpletionem legis in Christo plebs legis impugnet. Sed de ciuitas dc do

mus diuisi contra se non stabit Domus quoq; de ciuitatis cadem est ratio quae regni. Sed ciuitas hic Hierusalem indicatur,gentium semper glo, riosa dominatumunc postea quam in dominum suum furore plebis exar/sir, dc apostolos eius cum credentium turbis effugauit, descendentiu illine diuisionc non stabit ali ita quod mox consecutu est, per hanc diuisionem ciuitatis,illius denunciatur excidium. Si enim satanas satanam e icit, ad uersius se diuisus est Dicti superioris malevόlentiam, quo eum in Belzebub haec agere loquebantur, eo ipso quo locuti sium genere condemnat,

non intelligentes confestas se fuisti Belzebub esse diuisum 5c si ad diuiso,

uem suam coactus est,ut d mone daemones perturbaret, aduersus se di/uisio ipsa consisteret. Hinc quo is existimandum esse plus in eo qui diuise/rit,quam in his qui diuisi sint inesse uirtutis. Ergo iam diuisus est, re aduer/sum se coain us cst, regnuin eius diuisione tali est dissolutu. Quod si in uir, tute Belzebub Christus daemones eiici filii eorum,id est,apostoli in cuius nomine ethcient At 3 idcirco digne sunt in eos iudices constituti, quibus id dedisse Christus aduersus dςmonas potestatis reperietur, quod ipse sit negatas habuisse. Ergo si discipuli operans in Christo,d ex spiritu dei Chri/stus operatur,adest dei regnu in iam in apostolos,mediatoris officio transeiasum. Sed cu per Belzebub posse Christus arguitur, deus blasphematur in Christo, at s ita in deum inexpiabilis conuitii c5tumelia per pharisaeos

m Belzebub nomine comparatur. Quomodo potest intrare quis in domum fortis, dc uasa eius diripere S reliqua. Contusam a se in tentatione prima omnem zaboli indicat potestatem, quia nemo domum sortis introeat eius* uasa diripiat,nisi sortem alligauerit, 3c tunc domum eius diripiet, di necesse est hἰ ec agens illo forte fit fortior Ligatus est ergo, tum cum fatanas a domino nuncupatus, ipsa nequitiae suae nuncupatione costrictus est, cui ita uincto spolia detraxit, domum abstulit: nos scilicet quondam arrama eius regni militiam in ius suum redegit,uietoi, ati s uincto domum sibi ex nobis uacuam dil utilem comparauit.Longe aute a se esse,ut aliquid abb eo mutuatus fit potestatis ostendit, ut quando qui secum non est,ad uersum se sit: de qui secum non congregat,dispergat.Ex quo ingentis peticuli res intelligetur, male de eo opinati, cum quo no esse idipsem est quod

contra esse,& non congregare,dispergere. Omne peccatum de blas he/mia non remittetur Pharis Eorum sententiae, Ac eorum qui ita cum his sentiunt peruersitatem seuerissima definitione condemnat, peccatoru om/niam ueniam promittens,ec blasphemiae spiritus indulgentiam abnegans. Nam eum caetera dicta gestat, liberali uenia relaxentur,caret misericordia

si deus negetur in Christo,ec in quo sine uenia peccator beneuolentiam ite

379쪽

rais admonitionis impendit.Omnino peccata cuiust generis remittenda, blasphemiam in spiritum sanctum non remittendam.Quid enim tam ex tra ueniam est,quam in Christo negare quod dei consi sicutem in eo paterni spiritus substantiam adimere,cu in spiritu dei opus omne consum/met, de ipse fit regnum coelorum, dc in eo deus fit mundum reconcilians si/bi.Ergo quicquid contumeliae extiterit in Christo, id omne extabit in deo: quia in Christo deus, ta Christus in deo fit. Aut facite arborem bonam, de fructus eius bonos: aut facite arborem malam,dc fiuctus eius malos. reliqua. Sermo se dc in praesens exerit,es effert in saturum.Nam in prς sens Iudaeos refellit, qui cum intelligerent Christi opera ultra humanam esse uirtutem,nollent tamen quod dei sint confiteri: futuram aute omnem fidei peruersitatem coarguit, eoru scilicet qui diuinitatem Scomunionem paternae stubstantis domino detrahentes,in diuersia haereseos studia effera

Duerunt: neutru facientes, nec inter gentes sub uenia ignorationis habitan tes,nec in ueritatis cognitione uersiantes Arborem se in corpore positum agnificat quia per interiorem uirtutis suae foecunditatem exeat ubertas om/nis in frutius. Igitur aut arbor bona facienda cum bonis fructibus est, aut mala' constituenda cum malis fructibus, quia ex fructibus suis de se arboripla testabitur Non quod secundu arboria naturam arbor mala possit curistitui quae bona fit aut eadem ipsa cum ramis suis bona esse si mala sit: sedebade ut per hanc significantiam intelligeremus, Christu aut tanquam inutilem

relinquendum,aut tanquam bonum bonorum fructuum utilitate retinen

dum:quia aduersum filium hominis dicta sub uenia sint,blasphemia autespiritus careat uenia. Caeterum medium se agere, dc Christo aliqua deferar negare quae maxima sunt: uenerati tanquam deum, dei comunione spoliare haec blasphemia spiritus est,ut cum per admirationem Operum tantorum dei nomen detrahere non audeas, per malevolentiam mentis de se sus generositatem eius quam confiteri es coactus in nomine,abnegata puternae subistantiae communione decerpas. At ideo etiam in eo dominus bonitatis suae munus extendit,dicens: Aut malam arborem cum malis fractibus aut bonam cum bonis fructibus esse faciendam: quia in malae arboris opinione sub secreto indulgentiς dei reposita sit uenia, qua omne peccatum sit remittendum:in bonae cossessione fructus aeternus sit, ne incidentes

At eis rem mcdiam inter utrunt sententiam, cum constituere malum non audemus,

stat uere confiteri bonum nolimus, indissolubili corruptae de se opinionis iudicio relinquamur. Omnem autem ita sentiendi corruptelam ex naturae uitio proficisci docuit dicens: De malo thesauro non nisi quae mala sunt posse pro/serti,& omnis ociosi,id est,inepti & inutilis dicti rationem deo esse reddendam, quia de consessionis nostrae uerbis aut condemnandi sumus, aut i,

dicandi, talem futuri iudicii beneuolentiam recepturi,qualem de coelestis gloria:

380쪽

gloriae domino sententiam tenuerimus. Signum deinde rogatur ut prae/stet, quod se ex Ionae signo daturum esse respondit, ut ficut triduo ec totitdem uoctibus Ionas in ceti uentre detentus sit,ita se intra interiora terre pari temporis spatio demoraturum. Sed maiorem faturam gentium fidem monstrat. Nini uitae enim Iona praedicante poenitentiam egerunt, dil a deo ueniam poenitendi confessione meruerunt. Sed ec Austri regina nue in evemplum ecclesiae praesumpta sapientiam admirata Salomonis, ex ultimis terrae partibus uenit audire quam erat admirata sapientiam. Cumulat id tur inuidiam comparatio, dc Iudaeos sine excusatione facit fides gentium,

ut cum illi prophetis,id est,ions Salomonii, crediderint Christo isti non credant Iona Salomonet, potiori. Et idcirco in resurrectione eos iudica/bunt, quia in his repertus timor dei fuerit, quibus lex non erat praedicata, hoc magis indigni uenia, quia ex lege sunt infideles, quo plus fidei in eis

qui legem ignorauerunt, sit repertum. Cum autem immundus spiritus exierit ab homine, ambulat per loca arida,quaerens requiem, & non inue

niet,& reliqua. Continens lectio est, N ex ipso initi sermonis exordio, ex sensu superiore proficisti indicatur. Ex uerbi enim coniunctione cce pit,sed totius propositae comparationis ratio traetanda est. Exiens ab ho/mine immudus spiritus arida ic inaquosa loca circuit,in quibus nullus fons

uitae effluebat:& cum requiem non inucniet,tum intra se loquetur,congru/um sibi esse,ad domu suam unde exivit reuerti, quam inueniet uacantem,

stopis mundatam. ornatam, assumet. secum septem nequiores se spiri tus, qui introeuntes habitabunt, de nouissima hominis illius primis peiora fiunt.Et quidem dominus absoluit dices:Sic erit generationi huic pessim Non igitur ambigere positamus,totum hoc ad per nam populi huius esese reserendum, sed contuendum est quatenus proposita singula singulis temporibus rebus* reddantur. Superius nempe in Nini uitarum de regi nae Austri nomine iustificata fides gentium est,sed longe antea,post mul in in deum dc grauia peccata Iudaeis data lex est. Et peccata quidem eo rum libro Mosi continentur. Verum post tot diuinae uirtutis documen/ta, id est, decem plagis percustam Aegyptum dc columnam nubis ac lu/minis die nocteo famulantem, S in Erythreo mari iter prinitum, dc fon/ies ruptis laxis emuentes, 5c ministratam esurientibus mannam,*ad po/stremum in quadraginta annorum tempore, uita ait habitu angelorum

populum uiuentem, adoratum supplicatami, postea pecudibus de saxis,hisi, eum choris canticis , saltatum, de metalla deos nuncupata. Ergo in

sidentem plebis istius pectoribus spiritum immundum lex quae postea data est interuentu suo eiecit, di ueluti quadam custodia circumiectae po/testatis exclusit. Qui illinc exiens,circum gentes desertas atl aridas ober/iauit, domum ueterem derelinquens, ut in his usque in diem iudicii non I inquietata