장음표시 사용
471쪽
gnificare dominus uitelligit,cu ait Ego sium uitis uer uos estis propagines, pater meus agricola est. Omnis propago in me no manens,neo serens fruetu,eradicabitur.Et omnem propaginem in me manente emundabit pater meus,ut fructu am pliore secat. Si qui igitur per fidem corporati dei manere in natura assumpti a deo corporis merebunt ar,bi em dantur in stactus aeternos ex se afferendos,qtu a ne/cesse est,ut natura uerat uitis propago intra uitem manens teneat. At uero qui in credat tis nati in corpore dei fuerit, si Zc credens maneat, si tactibus tamen fidei silete carea eradicabitur,aut ob infidelitate, aut inutilitate fructuum necatora. Na
tus enim ex uirgine dei filius non tum primu dei filius est,cu filius hominis:sed in filio dei re filius hominis ut filius hominis esset dei sitius, naturata se uniuersae carnis assumpsi per qua effectus uera uitis genus in se uniuersis propaginis tenet. qua ergo propago infidelis aut infiuctuosa est,eradicanda ipsa se priset,per nataram quidem manes,sed per infidelitate ac inutilitate euellit. Ex hoc ergo tabernaculo tanΦ ex uera uite hic impius Doech ec euellitur e emigratur,manens per naturam Sc in tabernaculo ec in uite, sed per infidelitate dignus auelli. Mulsus aut de tabernaculo,eradicabit ec de uiuentia terra. Qui enim no manebit in Christo, regni Christi incola non erit. Non erit ausinon quod sibi homo patuerit incolatus uniuersis enim patet ut consortes sint corporis dei ato regni, quia uerba caro factum est,& habitauit in nobis,natura stilicet in se totius humani generis asstimes sed unusquiso pro merito 5c euellendu se de tabernaculo, re eradicandu de terra
uiuentium praebet, no prohibitus u inest quia per naturae assumptione incola sit receptars, sed eradicatur ob infidelitatis crimen, naturae consortio indignus eri/stens.Eradicatur ergo de uiuentia terra,qus in beata regione sanctis domino con regnantibas praeparatur,cuius ipse in euangelio meminit,dicens: eati mansueti,
quonia ipsi haereditabunt terra.Et hic idem propheta: Et placebo deo in regione utilentiu. Α qua proditor populus eradicari meruit, post* destructus in sine a tabernaculo oc emigratus est Sc auulsus. Quorii aut iccirco terea est,quia omnis fidelis in domino licet mortuus fit,deo tamen uiuit,ut dictu est: o sum deus Abraham. ec deus Isaac di deus Iacob.Non est deus mortuord,sed uiuora. Et rursum per Ia coh:Vivat Ruben,5 no moriatur.Et illud: Ismahel hic uiuat in cospectu tuo.Sedec illud Apostoli si ita tame legenti uidebitur,quia duplice sensus significationem
habe Et nos qui uiuimus,qui residui erimus ,rapiemarcu nubibus obuia domino in aera,re sic semper cu domino erimus.Interceptio quidem corporis assieri temporarium mortis occasum,sed lex costituta moriendi, legem non adimit resurgendi. Qi ita decernenti legem, ex no affert necessitatemem sibi deus ius uindicandi ademit legem nobis decernendo moriendi.Mors aut in eos tant in quos decreta legitime est. Uluunt aut deo omnes, cuius lege sunt mortui.Neo mors qus no nisi per legem decernentis inrualuit,potest per se in his intra Iescere, ne per decernetem
renovandae uite legem demutabilis sit lege uiuendi csi decernentis potestas constitutam ab exorcho in Adam Qb coditione decreti uita Iegis demutauerit lege mo riendi uiuutitam sancti qui* ecfideles deo. m csi se deum eoru qui mortui fueram,id est, rati Isaac,& Iacob esse dicat,& cotinuo testetur,non mortuorU se, sed ui ru deam este,docet per id eos qui iudicio humans opinionis mortui exist,
mentur,sibi lege decernenti no mortuos esse,sed uiuos.Intercessio dia psalmae,&u non persona, sensum tame innovavit Nam post prsnunciata Doech danationem,
ad quem tant ad praesente fuit sermo, nunc ad alterius expositionis significatio/nem se retulit prophetia: Videbunt iusti ec timebst & ridebunt stuper eum, & dicent Ecce homo qui no posuit deum adiutore suum sed sperauit in multitudine diuitiaru suar praeualuit in uanitate sua PDestructo Doech in finem,&euulso de tabernaculo
472쪽
uant, cum uideant tot tantisc, diuinae misericordiae auxiliis populum adiutu at usum,post ingentem illam re ultra humanas opes gloriosi regni di talem,marimum de se ac ultima humanae calamitatis exempla prebuisse.Quis enim mem Da recestat antiquas gloriae eius Si innumeras beatitudines,quas superius pro parte memorauimus,cum post Aegypti funera, itineri eoru diuisam mare cem cum ardore diei nubis columna inumbrauit, cum nodiis tenebras ignis columna discussit,cum cibum coeli per angeloS prebuit,cum fontem petra fluxit, cum Iordanis refluxit u ciuitas maxima ad solum arcae testameti circuitu concidit, cum sol decursu suo inhibitus diem distulit, ec diuinae legis ordo ex illo elamentorii coelesilium indefeta imperturbato , motu ad belli mora restitit, post illam deinde Quinae maiestatis conspeetiis, austus familiaritatem, consumptos eos bellis, fame emor/ indeiqη res tuo Wantea mortuorii cadaueribus ad mortem famis pastos, reliquos deinde inseruitute redactos, exules esse,utal degeneres, nust cognitos, semper nouos,ec demutatione incolatus semper ignobiles,semper alienosnam si spiritales quis octa .los erigat,de quibus dominus ait: Eleuate oculos uestros,ec uidete regiones,quia albae sunt ad mesi em,tum sciat auulsbs esse ex cosortio corporis de ex illo beatitudinis regno, ex illo resurrectionis honore, re esse sine dei spiritu, sine intelligentia Prophetiae,costitutosin gelaennae pabula,quos immortalis uermis exesios usturas sit,oc inextinguibilis ignis crematurus,qtiora sunt legislationes,quor li testamen/ta,quora patres,ex quibus Christus secundum carnem, qui est silper omnia deus.
Quanto ergo has damnationes eorum ec praestatis ec aeternae calamitatis, ancuquim metu cotuebuntur,quia punitora contemplatio sit terribilis exemplo. Vide hunt ergo iusti Zc timebunt, nihil n5 sibi metuendu in tanta horum calamitate imtelligentes. Sed quia iusti sunt, licet timeant de exeplo, tamen de fructu propriae iustitiae gaudebunt. idebsit enim super eum. Ridentes igitur ec timentes,quia deo subditi sunt,punitora seueritate terribili. Teperat ergo metu risus, diam di metus de exemplo,N risius ex merito est. Moderatur aute rursum metus risum, dum ita gaudebui in bonis,ne desit terror exempli:quia impiae ec diffidentis de secoscien tiae est,timere sine gaudio ec insolentis naturae est, sine timore gaudere.Sed qui timentes ridebunt,id quo adiicient ad hunc moderatu in timore risum, ut dicant: Ecce homo qui non posuit deum adiutore sitiss. Stultitiae alcy impietatis extre
mae est,non intelligere te sub deo ecex deo uiuere sed in his quae gerit ec expectat sua magis uelle cofidere potestate, cu si quid illud in se sit ex deo sit. Ad deu ita spes omnis nostra sit,& confessio omnis in deo sit,exempla propheis dicentis:Domine adiutor meus,& redemptor meus. Et rursum: Levavi ocuIos meos in mon tes,unde ueniet adiutoria mihi. Auxiliu meum a domino,qui fecit coelum ec teraram. Metuamus iram semper,ne quando aeternus ille nos ignis exurat, ec uermis immortalis absumat, cum audiamus quid iusti timentes ridentes , dicant: Ecce homo qui non posuit deum adiutore suit sed sperauit in multitudine diuitiarum suarum.Diuites quosda insolentes praestat opulentia,ec maxime timore dei diuistiarumsiducia inanis auertit.Stulti non intelligentes hae se magis religiosos oportere esse quod diuites sunt, quia milam referre Iargitori bonorum sibi desiderabilium coueniat,& hoc magis inexcusabilis auaritiae sit reatus,quia auaritiae neces utatem non excuset opulentia. Iam uero quam infelix fiducia est rei inanis,deum contemnere habendo auram, quasi aurum no ex dei sit creaturis, aut aliquem per id iudicio sanae mentis beatae uitae acquirat profestium, quod sibi atrium iaceat
suffossum, echine fiant generosioris animae cc c oris, homo* alius possit esse quam natus inraui cu uita excedat, auro suo sit uinus in morte. Vtetur plane,si
473쪽
redie ut inir in uita ,si esuriente pane suo aluerit,si nudum ueste sita texeri aut aegrum sumptu suo refouerit, aut captiuu libertati suae redemerit. Hae sunt plane ambitiosae apud deum humani thesauri legationes, haec potentia deprecandorum criminu ec uera suffragia. Sic auro demutamur,ut ex terrenis coelciles, re ex mortalibus simus aeterni Haec insidelis ille Populus non cogitans,di dei mandata conκtemnens, putans , se per legem, quae hituroru bonorum umbra est, esse dii litem dc adeptis diuitiis male usus,ex uiuentium terra ec tabernaculo eradicatus N emigratus,auulsus est,praepotentem se in uanitatibus credens, in regni scilicet tui gloria,in templi auro,in mandatis hominum, secundum prophetam dicente: Sine causa colunt me, docentes doctrinas di praecepta hominu diligentes, contumeliosa humanae cosuetudinis obsieruatione mutata. Prometa aut, quem necesse est iustum
ei se, intelligi aliter de se fiducia spei sui loquitur: Ego aut sicut oliua structi era in domo det,speraui in misericordia dei in aeternu N in secula seculi. Disteri quidem
tempore aetas hominum, sed prophetiae spiritus idem est. Propheta manere se in ius domo dei sicut oliuam fructiferam dicit,arborem semper uirentem,ec fructus Op timi serace. Apostoliis huic oleae praes actis ob infidelitate eius ramis,fideles gemees ex ignobili olaastro esse insitas praedicat, ut contra naturam genetis, naturammicis acciperet.Sed propheta in lege licet manens,euangelicus tamen & propheta sitivit, ec in lege Sc in euangeliis cum fructa sitio in domo dei esse persistit, non perscingendus in ramis,non relinqtiendus in trimo non inutilis iam ipse inserenado sibi praebendus oleastro,nec radicis sus uirtute arbori traffusurus alienae,s lotus integer ut est fidei aposti licae praedicator, no ex gentibus radici legis ad fidem inrangelica inserendus,ied etiam in gentiu euangelica side propriae radicis sitiae r morum4 uirtute tutus ipse ex legis pingui costientia Puctuosus. Est autedei do mus secundum apostolu Petrum ecclesia,*omnes fidei euangelicae sectatores, aeut ait: Aediscamini domus spirithiale regnum sacerdotale. Et Paulus: Vrscias quemadmoda te oporteat in domo dei conuersiari,coluimna & firmamentu ueritatis,quae est ecclesia dei uitientis. In hac igitur dei domo iustus di sanctus propheta tanqua fructifera oliva cosistens,proprie sua usus fructuosa pingui* radicrisiperatiit in misericordia dei, non ad tempus, non in huius corporalis tantum uitae breui seculo, sed in seculum seculi. Extendit enim sipes suas ad infinita perennitatis zet lem nec concluditur mortis occasia,quin sciat sibi in Abrahae sinibus exemplo pauperis Lazari esse uiuendu,sciat quom gloriois resurrectionis demutatione costerrium sevi consormem deo esse mansura. Mansurum autem ob id quod sequitiar: Confitebor tibi in seciae quia tu secisti,& expectabo nome tuum, quoniam honum ante cosipectum Lanctora tuoruJ Spes inmisericordia dei in seculum & in se
eulum seculi est No enim ipsa illa iusticiae opera susticiet ad persects beatitudinis
metitu nisi misericordia dei etiam in hac iusticis uoluntate humanaru demutationum 8c motuum uitia non reputet. Hinc illud prophetat dictum est Melior inmisericordia tua super uitam.Quia quamuis probabilis per iusticiae operatione uita iustorum sit tamen per misericordissidet plus meriti cosequetur. Ex hac enim uitam uitam proficit aeternam, & operationem iustici In tantum misericordia dei muneratur,ut miserans iusticiae uoluntatem ternitatis quiny suae iustum quen que tribuat esse participem. Idcirco in seculum ec in seculum seculi misericordiae spes est, sed confessio tantum in seculo, non etiam in seculum secuIi. Non enim consessio peccatorum nisi in huius seculi tempore est, dum iaciuntati suae unus quis permissus est,ct per uitae licentiam habet confessionis arbitrium. Decideia res nano de Lilia,simul ec de iure decidimus uolutatis.Tunc enim ex merito prae stritae uoluntatis Im iam mi istituta aut quim aut Poenae excidenti uno corp' re suscipit
474쪽
re sitscipit clolimtatem. Custis temporis non iam Iiberam, sed necessa iam uolum talem ostendit propheta, dicens: Non est mihi in diebus illis uoluntas. Cessante enim uoluntate libertatis, etiam uoluntatis, si qua erit, cessabit effectius. Transirenant ad Abraha uolens diues,chaos medio no sinitur,cum tamen per libertatem uoluntatis in Abrahe sinibus esse potuisset.Interclusa esst ergo libertas uoluntatis, quia confessio nulla sit mortuis, siseundum id quod dictum est: In inserno autem quis confitebitur tibis Sperans ergo propheta misericordiam in seculo, re in secu/Ium seculi,confitetur tantum inueculo.temporalia,consessionis officia seculi tem/P re gerens, spem uero aeternam seculorum aeternitate protendens. Confessionas autem causam addit,dicens: Qitia secisti,autore scilicet uniuersitatis huius domonum esse consessus nulli alij docens confitendum, quam qui secit oliuam fructis ram spei,misericordia in seculam seculi .Et quis hic sit qui fecit ista,demonstra sidicens: Et expectabo nomen tuum, quoniam bonum est in coniectu sanctorum tuorum. Expectabit ergo dei nomen cui confitetur per quem iacta sunt omnia, ut ait Paulus: Vnus enim deus pater, ex quo ec nos in ipso,ec unus dominus
ster Iesus Christus, per quem omnia, & nos per ipsum. Huius ergo nomen expe ctat, sesum scilicet uidere id est, Caluatorem suum nosi angelo dicente: Et cogno minabis nomen eius Iesum. Ipse enim fatuu iaciet popuIu suum a peccatis eorum. Clitistum cospicere, ut per possessione generose familiae sit Christianus expectat Bonu aut hoc nomen est,quod angeli atm archangeli adorant, quod daemones tremunt,ic ferre no possunt,quod ad salute homines assiimul,quia scriptu est: Et omnis qui inuocauerit nome eius,hic aluus erit . Eripectat aut non occulte,nontrepi
dus,n6 Ius,sed in cofipectu sanctora eius, fide sicilicet libera testimonio expecta tionis suae:uel sub temporii coelestia conscientia no recusans, uel prophetiae exemplo sanctis omnibus,qui in terra sunt, in seipis praebens expectationis exemplum.
Psalmus Lir. David in finem pro Abimelech Intellectus David. Ixit stultus in corde suo, no est deus Corrupti sunt 8. c. Prs sens psal
mas decimotertio psalmo pene conueniens est. Sed habet in hac ip/sia uerborum similitudine non exiguum intelligentiae discrimen.Primum turtutem inscriptionis ipsius.Nam decimustertius ita inscribi/thu: In finem illius David.Quo titulo id significatur psalmu iIlum a Dauid prophetatu fuisse. Hic uero In finem pro Abimelech intellectus illi David. Proseuenis enim est:In finem intellectus,adhortationis,& ammonitionis est significatio, fit illi qua iubemur secundu finis cogitatione intelligentiae nostrae admouere iudicium, ut ea in psalmo denunciari intelligamus, quae cosummabuntur in fine, secundum illud apostoli:Dehinc finis cum tradiderit remia deo patri,cum euacuabit Omnem principatu,&potestate,& uirtutem:tunc ec ipse subiicietur subricienti sibi omnia. Nouimma aut inimica evacuabitur mors.Hic ergo finis est,qui intelligitur in ps almo.Illud aut quod: Illi David, maImus inscribitur, osteditur omnis de Christo,qui Dauid uerus est, prophetari:quia ubi illius inscribitur, ibi eum qui dixerit signis uibcat:ubi uero illi est,ibi eum ad quem dicatur ostendit. Dixit insipiens in corde disera,
strino est deus. Vitii est humani,pudenda eloquia uerbis oris no audere comit ter e ,sed instincta nequitiae interioris urgente,ea intra cor eloqui, dum aduersum
publici pudoris necessitatem uoluntatis iniquitate luctante, quod pudet dici, non Pudet cogitare. Et idcirco stultus in corde suo dicit,no est deus quia si uelit uerbis oris hoc eloqui,stiatus esse sicuti est,publici assensus iudicio argueret. Quis enim mundum cJruens, deum esse no sentiat Sed sit Bequenter,ut nos cum ueri necessitas ad confessione dei coga oblectatio tamen uitioru deum nobis non esse perma
475쪽
deat, & quod contra fidem credimus, id tamen de cosilio impii cordis eIoquamur. Ex quo illud dei dictu est per propheta: Populus hic labi js me honorat, cor autem
eoru longe est a me, quia nolui credere quod negare no possunt. Causiam utro huius stultillimi in corde eloquq ostendit dicens:Corrupti 1unt,ecabonunabiles facti sunt in iniquitatibus suis. Iniquum est quicquid extra legem est. Et legem dei excedentes primu corruptioni subditi sunt, hinc abominationi: quia iniquitas corri
ptionem affert, corruptio autem abominationem meretur. Cum enim qui S trans
gredietur dei legem, tum deum negabit, ec eum negare corruptio est. Dominus enim noster ad debellandam corruptione uerbum caro factum est. Oportet enim secundum apostolum,corruptionem uestiri incorruptione.Sed qui iniquus est,&qui uerbum deum carnem factum esse non credit, ec quia deus non sit loquitur in corde, corruptus abominabilis permanebit. Decimustertius psalmus pro eo,
quod abominabiles facti sunt in iniquitate, ita ait: Abominabiles facti sunt in act/inuentionibus suis. Nec differt sensus ec crime, quia homines ea quae sibi sunt placita sectantes diuinae legis costituta transgressi sunt. Consequitur deinde haec querela. Non est qui faciat bonitatem,non est usis ad unum. Versum hunc quia
inferias etia cum accessione subiectus est,suo loco trae bimiis. Qui tamen nunc opportune ec competenter adiectus est, corruptis omnibus ec abominatis, nemi nem in operibus repertu esse bonitatis. Quia cum loqui quae bona stitit aliquandosioIeamus,factis tamen ipsis difficile quae hona sunt exequimur. Ac ne indiligens dei erga homines uoluntas esse existimaretii adiecit dicens: Dominus de coelo prospexit super filios hominum si est intelligens, aut requirens deum.) Prospe reo domini de coelo seequens sitisse cognoscitur,quoties peccatis humani generis commotus saluus nostrae causa, aut Noe ante dilutum eligit, aut Abraham iusti/ficat per fidem, aut Isaac sponsionis suae promittit haeredem, aut in Iacob poste rioris populi primogeruta praefigurat, aut Mosem prophetam di ducem praeficit, re Iatorem legis instituit,aut dum prophetas in omni tepore legis inspirat. Per has igitur uirtutis suae istiusmodi efficientias, ad filios hominu prospexit ut uideret saquis esset intelligens & exquirens deum.Non est autem facile illud hoc,quod de us prospicere dignatur ut uideat, magnum , illud est quod tam studiose,an in alio quo reperiri pollit,inspicit. Prospicit enim e coelo deus,ut uideat an sie quisquam hominum intelligenter exquirat. Quotum enim quemv hominum inuenies, qui secundum persectam intelligentiam deum uelit exquirerer qui primum causas
creaturarum, dehinc constitutionem humani generis pertractans, per ratio nem intelligentiae, autorem ac parentem tantae uniuersitatis exquirat dehinc cur manubis,cur homines cur secula temporum,cur patriarcha electus,cur I consti
tuta, cur propheta praemissus, re in quem prospectum causarum omnium origo constiterit Tum praeterea quae uirtutes coelotum,& angelorum ministeria,ec ar changeloru potestate di diaboli regnum,& sancti seirmis donum,e deus ex deo linigenitus dei filius,profectum nobis tam uariis ossiciorum generibus impartiantur: Hanc ergo exquirentem se per intestigcnsiam uirum deus uidere prosipectat. Est enim intelligentiae non exiguum metitum. Salomone dicente : Intelligentia enim bona omnibus,qiuinuenisit eam: re rursum per alium prophetam:OIstaes, quid deus emturit a te nisi facere iudicium Sc intelligere iusticiac Proprium enim intestigentia humanae rationis officium est, di idcirco nobis natura anima spiri talis inserta est,ut per eam ad intelligentiae sensum,qvi ilus rationis est particeps, tenderemus.Sed obruti uitiis,& per oblectamenta corporis natura corporeae gra uitatis oppressi declinamus nos a studio intestigentis exquisitionis. Declinamus
aute postea quam inutiles esse coeperemus, id enim propheticus sermo significau
476쪽
LII PSALMUM ENARRATIO. Omnes declinauerunt sim iit,inutiles facti sunt. Non in declinat inutiles fiunt, sed cum inutiles coeperint esse, declinant. Et virtutem dieii facile est ex consuetu dine humanae demutationis intelligi. Naiam cum ex bonis mali esse coeperimuS,ec ex prudentist familiaritate,ec publice famae honestate, per uitia nos re dedecora secreuerimus, effecti per id inutiles,tum omnes probabilium uirorum declina mus occursus,sectantes deuia,& prssentium honorum conscientiae nostrae pudore uitamus. Denio Adam per peccatum inutilis faetus,tum dei declinauit aduentum. Vivens autem aliquandiu innocens ,re per mandat u Obseruantiam utilis, miliarem sibi occursum antea dei,simul at* inutilis coepit esse,defugit. Non repertis auton: detvri intelligenter exquirentibus, omnes simulat inutiles faetistini, declinantibus, ex affectus doIore iteratur querela dicentis: Non est qui
faciat bonitatem non est usi ad unum. Grauis dei professio est,re indissita ile super humana uitia iudiciu,cum bonitatem ad unum nemo facit. Et quae ritur post haec quomodo Abel placuerit: Seth probatus sit: Isaac haec sit:Enoch rari barentrastatus sit: Noe reseruatus sit: Melahisedech sanctificatus sit: Abraham electus sit: Iacob Isirael sit: Iob inculpabilis sit: Moses amicus sit: Aaron Christus sit: Da/uid secundum cordei sit:prophetae spiritales sint: apostoli ccciorum claues sortiti Apostolis D/sint, si excepto uno tantum bonus nemo sit. Iam uero illud quomodo dictum in/ tae elaues re/telligitur: Bonus homo de bono thesauro profert bona.& illud: Serve bone intra Mi coelorum. in gaudium domini tui. Quomodo enim honus nuncupabitur, nemine iaciente bonitatem Ac primum ne etiam in hos quos superius memorauimus, iudicio dei probatissimos uiros eadem anquam generalis huius sententiae profestionem existimemus,superiorum dictorum sensus obsistit. nis enim de stultis de cor/ruptis N abominabilibus coeptus est sermo, redeo prospiciente de coelo: ut ui derelisi quis intestigenter quirens esset, omnibus postquam inutiles esse cceperant declinantibus,tremo repertus est bonitatem lactens usque ad unum:id est, ex
illis qui Zc stulti re corrupti di abominabiles, ec postquam inutiles lacti sunt, doclinantes esse coepissent, sententia in eos diuini iudicii congruente, a quibus coe pii 5c sermo. autem quod ait: Usin ad imum,non unum excepit ex omnibus, sed omnibus inutilibus re declinantibus,cum usi ad unum bonitatem nemo fa ciat, sed ne unum quidem secreuiteta omnibus. Non enim ait praeter unum, sed usi ad unum. Et in eo quod praeter unum est,exceptio significatur unius: in eo Mero,quod usin ad unum est,uniuersitas generalis prospicientis e coelo scientem
diligentiam, seb quodam speciali, oc personali numero continetur. Quanquam
uero eam esse infirmitatem humanae naturs meminerimus, ut ex comparatione
diuinae bonitatis bonus nemo sit, sed incomparabilis illa diuinitatis excepti non interclusit bonitatis officium,ut secundam comparationem humanam inter lio mines honus nemo sit.Bonitas nan primum persecta est ea quae in demutabilis naturae uirtute consistens, nescit aliquando aliud esse quam fueri nec potest non id esse quod semper est. Humani uero motus ipsa plerum mutatione ditiersi stant, terrenae legis imperfecta natura sit, alia ex alio instinctu se perturbante dem tans, 5c ad id nos diuerstrum affectionum motus impellit, dum columelia irasti
muridum damno movemur,dum ira accendimur,dum metu perturbamur, dum
amore inflectimur dum odio impellimur,dum gaudio efferimur, dum dolore stimulamur,dum iudicio dissidemus,dum aetate mutamur.His ergo subditi naturae infirmis motibus squales esse non possimus,dum Sc affectu demutabiles sumusae tempore Et idcirco persecta bonitas in nullo est, quia eam naturalium pertur halionum incentiva demutant.Sed tamen cum boni firmus,uel uoIuntate, uel gestis, possimus uelaunc non hoc esse quod sumus, quamuis ecim persecti ad id R sumus
477쪽
wo D. I ILLARII IN siimus,ne semper id simus,quod tame sumus in tempore, licet per naturs in mitatem,demutationi bonitatis obnoxiis no adimitur nobis honos uel tu essecti sumus. Bonus aute solus per natura indemutabilem sua semper deus, no praedurus huius demutatiois nostrae arbiter suit indulgentia infirmitati noestrae qua no semvolati bona Per boni permanemus ex merito uolutatis imparties,qua honos nos esse delectat,
magisthisquς uolumus a piciatus est,*his qus no possimus iratus cst.Nam cuMost fideli uti amico suo, di quem in deum Pharaoni constituerat dixisset: Quia no glorificasti me in aquis contradictionis, accende in montem Θc morere, hunc sibi postea sepulturae eius loco a nemine cognito, una cum Helia ab aposto Iis in monte conspectum,beati & aeterni regni sui consortem dc martyrem reser inuauit. Et ne per Aaron N Dauid ec Salomone ac plerosio alios, istius bonitatis
dei exempla percurram, quilius increpitis demutationum offensis,ob fidei tamen meritum aifuit uenia procliuis,conscius dominus infirmitatis humanae, cum apostolis dixissset: Omnes uos sicandalum patiemini in nocte hac:Zc beato Petro ter, non ad denunciationem damnatae negationis, sed quia per timorem carnis demutabilis homo, id quod negaturus esset ammonito, neganti quidem, claues lamen regni coelorum non ademit quia cum per trepedationem obrepsisset negatio, uoluntati tamen iis ad martyrium confitendi fides firma non deerat. Et aliud est nolle,aliud non posse. Territus enim Petrus,re si per carnis sensum responsionis non potuit tenere constantiam, per fidem tamen animi statim fleuit.Et cum decus sitim se ab eo quod uolebat agnouit, Iachrymara dolore fidei sius effudit affectu. Et ipsium illud fuit negationis tempus, & fletus scilicet secundum demutatio μnem trepidationis, uoluntatis firmitate potiore.Nam mox inconstantiam trepidationis constans fides fleuit, probatissimam deinceps apostolicae firmitatem mar tyrii confessionem confirmans. Haec idcirco in praesenti loco commemorauimus, ne generaliter dictum existimaremus: Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum: cum hi tot placentes deo uiri, etiam si per naturae demutationem de
proposito fidei aliquantulum decidissent,tamen maximis ac pulcherrimis bonitatis operibus gloriam sint coelestis de se iudicii consecuti. Atque hanc quidem imtelligentis nostrae rationem ea quae consequuntur,absciuunt. Nonne sicient omnes qui operantur iniquitatem, qui comedunt populum meum ut cibum panis. Deum non inuocauerunt: illic timuerunt,ubi non fuit timor. Quoniam deus disti pauit ossa hominibus placentium, confusi sunt,quoniam deus Oreuit illos.)Si enim usque ad unum bonitatem nemo facit,quomodo populus dei est, qui ut cibus panis manducatur ab operantibus inquitatem c Generalitas ergo sententiae admota est,cum a dei populo,quem in bonitatis operationibus non ambiguit est permanere, iniquitatem secernuntur operantes. Comedunt itaque operarii iniquitatis populum dei ut cibum panis,qui sanctorum iniuriis uiuunt, quos ue ratio prophetarum,S uastatio ecclesiae, di omnis iniquitatis delectat operatio. Comedunt quoque etiam illi ut cibum panis dei populum, qui eum obtrectatio Audunt epis nis morsu,& Ianiatu invidiae dilacerant secundum illud apost0li:Si autem inuicescopi σpto mordetis&comeditis, uidete ne conmmamini ab inuicem. Sed& sunt come cto ranni. dentes populum dei ut cibum panis, quibus,ut idem beatus ApostoIus ait, deus uenter est,qui ministerium deputant ad negociationem collationibus se plebis ecmuneribus ditando dam conuiuia sub obtentu religionis sumptuosa sectantur: dum apothecas suas inutili religio rum Obsequio distendunt, cam consuetudo ab apostolis necessariae huius collationis ad diurnam tantum seculo renuncianti um,aut per inopiamindigentium, alimoniam fuerit instituta, de quibus scriptum est:Comedentes domos uiduarum,ec oratione longa orantes. Hi ergo ut cibum Panis
478쪽
panis, dei populum comedunt, re dominum non inuocauerunt. Stulti enim in corde dixerunt,non est deus.Non inuocant ergo quem negant. Vel certe si qui in ecclesia positi, dei plebem obtrectatione,insectatione, δέ sumptu comedunt ut cibum panis,etiam si dominam se inuocare credant,audient dictum in euangelio fuisse:Scimus autem quia peccatores deus non audit. Hi ergo dominum non in uocauerunt,quia operatio non uerborum sit professio,sed fidei.Sed qui deum no
inuocant, illud impietati sitae addunt,ut timeant non timenda. illic enim trepi darunt, ubi non erat timor: saxa,metalla, robora, ignem, aquam, aethera, reges mortuos atque morituros, ueI caetera religionum superstitiosa commenta uene rantes:oc hoc ipso impio inanium metu, contemptu , necessarii timoris ex com paratione condemnandi, cum non tam obliuisci timorem dei impium sit, quam impietate praecellat, timori metum inanium praetulisse.Docuit autem dominus, solum in nobis metum eorum quae uere timenda sunt oportere esse, cum dicit: Nolite timere eos, qui corpus possiunt occidere, animam autem non possunt occidere. Timete autem magis eum, qui potest animam ec corpus perdere in gehen nam Impius ergo timor est,cum quae non timenda sunt timentur, & quae timen
da sunt non timentur. Et plerunque nos tanquam pro debita officii religione pie adulari regibus existimamus, quia in corpus nostrum sit his aliquid potestatis, quibus nihil ultra in nos licet quam febri,quam incendio,quam naufragio, qu)am ruinae. His enim casibus corporum pro scimina potestate citauiunt, ec propter breuem dolorem libertatem eccIesiae, spei nostre fiduciam,confessionem dei addicimus, punitorem perditoremque in igne iudicii, di corporis di animae nostrae deum non timentes,di aeternis diuinae ultionis pinnis momentanea at 3 abolen da supplicia praeferentes, dum placere nos ipsis, ct in eorum gratia permanere famulatu impio gloriamur hoc ipsum decreto grauissimo se tentia diuina confldemnat Nani3 ad illud quod dixerat:Nonne sciunt, qui operantur iniquitatem, qui comedant populum meum ut cibum panis. Deum non inuocauerunt,ec in non timendis trepidaverunt,id ad summam coepti sermonis adiecit: Quoniadeus dissipauit ossa hominibus placentium, confusi sunt, deus spreuit eos. Hi ergo qui operantur iniquitatem,ae populum comedunt ut cibu panis,'dessnon inuocauerint,& in no timendis trepidaverunt,nonne cognoscent,quia ossa
eorum qui hominibus placere uelint deus dissipabit Timuit huius prophesici dicti sententiam sanctus ille gentium doctor, dicens: Ego si adhuc hominibus Na cerem,Christi seruus no essem.Inutilis est humans gratiae ec streIigiosa sectatio.
Nam ex deo manis i in contumeliam dei hominibus est placendum,hit per diuisna instituta,ec probitatem fidelis uitae innocentis* placeatur. Caeterum placere tantum hominibus ueste,deo est displicere.Non auocat autem ab hominu gratia deus iustorum mentes,ec fidelia rationabilem sanctitatem.Et audiamus eam per Quomodo sis Paulum loquentem:Sine offensione estote Iudaeis ec Graecis,ec ecclesiae dei, sicu plueendsi h ..ti ec ego per omnia in omnibus pIaceo,non quςrens quod meu utile est,sed quod minibus multorum ut fiat Gentu hoc est non hominibus, sed deo placere, cum per id quod deo placetur 5c hominibus sit placendum. Ex causa enim pIacendi deo,causa etiahominibus probabilis sit placendi.Caeterum studium, quod ut hominibus latum placeatur impenditur, ad id quod deo placendum est non resertur, quia tantum eorum causa quibus placetur adhibetur. No est autem maius uinculum hominibus pIacendi,* ut nemo sit causa uelit aliquid.Etenim quod propriae utilitatis efficitur,non potest non aliquam interdum ostensionem ex causis accidentibus excitare,cum quod alii utile est,alteri saepe fiat incommodum . At uero qui nihil sui causa uelit,& omnia in prosectum alienae uoluntatis merceat, necesse est ut cau/R L fam
479쪽
sam probabile placendi cunctis apostolus docuit,qtria utiIitatis suae ne iges,uralitati se dedisset aliene Dis lipauit ergo ossa deas laominibus placentiu Et ossa nohaec corporalia dissipari intelligenda stini,sed quia sipes eternitatis in ossibus significari selet,ex quo dicti im est Hoc nunc os ex ossibus meis. Quod beatus apostolus,quia magnum mysteritim est, ad Christum N ad ecclesiam refert,qus ex Adgsui aeternitate aeternitatis substantiam mutuatur, quod in domini uulnerato licet corpore confixo , non frangitur Os,inqui eius non conteretur,quia cum suerit iniquis uis passionis in carne,in aeternam tamen diuinitatis re impassibilem nataram nihil licuit passioni.Integram autem,& incorruptam sipem aeternitatis signi sicari in ossibus etia illic meminimus,ubi dicitur: Custodit dominus omnia ossa ustorum:unum ex his non conteretur,quia secundum demonstratam Ezechieli restirectionem, facramentum eius sub ossium significatione sit reuelatum. Ergo
ut custodit deus ossa iustorum,ita ec hominibus placentium dissipabit, ec dissipabit non ita,ut eo quod essent carerent, sed ut per contemptum dei tanqua deperadita,abiecta uilescerent.Id enim sequitur: Confusi sint,quia deus sipreuit eos.C5funditur qui sin ec pudore dedecoris sui,ec comparatione oris alieni. Et hinc illud est,quod apostolus significat dicens.Omnes quidem resurgemus,sed non omnes demutabimur. Sed ec propheta ec confusionem resurrectitonis ec honore dister/nit, ita dicens:Et resurgent alii quidem in uitam,alii quidem in confusionem aeternam. nfundentur ergo quorum ossa dispersa sunt,quos spreuit deus,quos tamquam indignos ne conformes essent gloriae suae resurrectiois abiecit. Resurrectari adeo ut cofundant,no demutabuntur uer et ex eo consiundent.b sc em resurrectionis statuta coditio est.&idcirco tan* ex prstetito pro decreti definitione fit sermo, quia id ut ita maneat sit statutu.Comemoratis uero humanis ec inset
tiae Zc iniquitatis impietatibus,ut is si titulo prsseri intellectus in sine posset intelligi,talispheta spe beatora finis ipsius adhortatione coiirmat dices: Quis dabit ex Sion salutare Israel, du auertit diis captiuitate plebis suae Exultabit Iacob, 5clstabit Isirael.)Una enim haec spes reliqua fuit humanae infirmitatis 5c fidei, per
quam inter tantas praesentis uitae calamitates aeternorum bonorum expectatione
requiesceret .Et idcirco certus huius beatitudinis propheta, tanquam ex uasto humanarum miseriarum proclamat profundo,dicens: Quis dabit eti Sion salutare Israel Nam secundu alium propheta: Ex Sion exiet lex, S uerbum uni ex Hie/rusalem.Hoc uerbum domini caro laetum est. Haec caro ec Sion ec Hierusale est ciuitas no ae pacis ec speculatorium nostrorum.Huic salutaris, huic Iesus. Iesus enim,ut saepe diximus ipsio nomine salutaris est.Lex autem ex Sion non fuit salutaris,opere quide uiuificas,sed no iustificas ex fide. Hic uero expectatus est salu/taris,ec datus est Istaei,sed non carnesi Israel.Non cin qui filii carnis filii dei sunt, sed filh promissionis deputant in semen.Testatur & Ioannes, non este secudum carnem Abrahae fidios, cum 8c filii uiperarum in de potens est deus Abrahae fi lios de lapidibus excitare. Dominus autem ipsos docuit ex fidei operibus proprietatem successionis existere,nec secundum carnis generationem filiorum origine
deputari,cum ait:Si si id Abrahae essetis, opera Abrahae faceretis. Sed ec Daniel
Iresbyteros condemnans,ait:Non semen Abraham,sed semen Chanaan, 5c non uda. echiel quore increpitis populi iniquitatibus, ait. Pater tuus Chananaeius, mater tua Cethaea.Radix taa 5c generatio tua de terra Chanaan.Non est ergo Iorari iste ex successione corporea, cui ob infidelitatem origo profanissimi generis deputatur. huic data salus est, qui non suscepit oblatam, sed ei qui aversia captiuitate popuIus dei factas est. Captas autem imperitarum gentium mentes,
Ocimpstissimis uitqs ac religionibus subditas,in libertatem fidei re nomen familis
480쪽
eoelestis absolviit. Qui enim erant daemonum seri litus, facti sunt dei populus. Et
quis hic sit captiuitatem auertens,de se ipso testatus est. Haec enim non lex, non Patriarcha, no propheta, no angeIus,no aliqua alia coelestiu, uel dominatuu, uel Potestatum uel thronorum,tiel uiribitum uirtus auertit, sed ille qui accepto libro in synagoga csi ista Iegisset: Spiritus domini super me, propter quod unxit me, praedicare captiuis remissionem,& caecis uisionem,dimittere confractos in remissionem,praedicare annum domini acceptum, fidem ec autore cosummatae signi/ficans prophetiae ait: Quia hodie impleta est prophetia haec in auribus uestris.
Haec igitur populi dei aversa captiuitas est, cum oculi intelligentia panduntur,ca praetracta peccatis corda in requiem relaxantur,cam annus domini acceptabi lis nunciatur,quo poenitentiae nostrae deo accepta est confessio: cum nihil prael ritorum reputatur ad crimercum noua omnia sunt, noua libertas est, noui filij, ecaeterna laeticia est.Exultabit enim Iacob,re laetabitur Israel. idem nant ipse patri archa utruno nomen sortitus ex merito est. Nam quia manu calcem seatris con tinuisset in partu Iacob nuncupatus est. Supplantaturus deinceps & emendo primogenita, & benedictionem occupando, oc interpretationis uirtutem Genesis exposuit,lacob eum qui supplantator fiatris, sic nuncupatum. Per agnitionem
autem consessi dei, tum cum se ab eo homine,cuius in ludia dominatat,benedici poposcisiqiua deum aduersusque generis sui populus secunda suturae passionis sacramentu in lucta camis inualuit,fidei oculis inspexisset: in corpore Issiari quia Israel deum uidens sic meruit nuncupari. Et secundum ipsius Genesis prohetia, Imo disi Iacob iuniore populsi, qui esset ex gentibus crediturus, significati absolutum sortis. est.Hic ergo exultabit Iacob,&laetabitur Istaei. Secundum ecclesiae ordinem, hic unus est populus duplicis di professionis, ec honoris. Nem enim geminatis sen/tenins id ipium coelestis sermo significat.Sed quia fides prima quo quis inuocari super se dei nomen precatur,fide anteriorem populum suppIantat,cum Iudso in fideli fidelem se optat esse gentilis. Hic ergo Iacob est spe praeoccupatae benedi et nis insiuitas. Iam uero ubi baptismo renatus, re fide consummatus, deu intel/ligentiae oculis, ec mente aspexerit, tunc iam Israel laetabitur, quia iam siuppIan lato seniore deum fide uideat, uisurus ueriore conspei tu,secundum illa beatitudinis sponsionem Beati mundo cord quoniam ipsi deum uidebunt domini ec dei Iesu Christi,qui est benedictus in secula.
In fine in carminibus,intellectus David cum uenissent Ziphaei te dixissent ad Saul, Nonne David absconditus est apud nos PSAL. Lur. Eu in nomine tuo saluu me fac, ec in uirtute tua iudica me. Deus
exaudi orationem mea, auribus percipe uerba oris mei. Quoniam alieni insurrexerui super me, ec fortes quaesierunt anima meam, ecno proposuerunt deum antecospectum sitium. Diapselma. Ecce enim deus adiuuat me,& dominus susceptor est animae meae. Auerte mala inimicis meis, in ueritate tua disperde isos. Voluntarie lacrificabo tibi, confitebor nomini tuo domine, quoniam bonum est. uoniam ex omni tribuIa tione eripuisti me ec super inimicos meos respexit oculus tuus. Sanctus ec heatus David no ignarus,sed ut propheta euangelicae doctrinae,& in tempore licet Iegis, hanc corporalem agens uit tamen quantum in se est apostolici mandati praecepta consummat,testimonio de se dei fidem praestans,cum dictum est: Inueni uirum secundum cor meis Dauid qui Iessae est. No enim inimicos suos bello perse/quitur,nem insidiatibus sibi decertando armis resistit,sed exemplo domini cuius ec nomen re lenitatem praefigurabat,proditus orat,periclitias psallit, patiens Odia gratulatur, ec ideo secundum domini cor repertus est. Quia cum domino duode