장음표시 사용
501쪽
696 H I L A R I I IN asscribitur.Succendit Mesopotamiam ec Syriam Sobal,ec contrertit Ioa ec per cussit in ualle Salmaru duodecim milia. duo psalmus ab historia dissentit. Nam cum Sobal percussius cum Mesopotamia ec Syria,quae ab eodem ad bellum com
mota accensa,& capta est, hanc maximi belli uictoriam ingens gratulationis laetitia consequiita est. Psalm Lis autem totus tristis di moestus est,chim si per repulis destructoc, popuIo dolor est, cum comotae turbataec, terrae querela est,cum 1ana dae contritionis eius oratioest. Deinde id quod in Salinarum ualle memoratu est,nem in historia,nel in aliquorum translatorum intelligentia est Nam secundum
Aquilam,qui translator legis Iudaeis post passione domini fuit ita scribitur: Cum percussit ualles. Sed hie secundum Iiteram scribens,& extra spiritalem intell1genrtiam manen belli locum aedidit. Translatio autem illa lenioru septuaginta,ule gitima 8c spiritalis ante passionem domini gestorumc, si iscepta per nominum naturarumcii species nunc qu p ut in omnibus pulmis causam sensumi manifes stat in comemoratione gestorum, non argumentu psalmi, sed tempus ostendens, nec ob id quod continetur in gestis, sed ut tum cum ea gesta sunt,s criptus esse no scatur. Sed anteqtia de tempore loquamur prophetiae,quia multum ad intellige tiam psalmi proficit scire quando sit scriptus, desuperscriptione tractemus, quae sntelligenda refertur ad finem Sc his qui immutabuntur.Qui ex impietate stilicet ac uitiis desin nres, ad religionem at innocentiam transierentur,wex peccatis synagogae ad ecclesiae Natia demutabunt,sicut in eo psalmo qui primus in liis qui immutabuntur est scriptus,ostendimus cum dicitur: Audi filia oc uide, ec inclina aurem tuam,ec obliuiscere populum tuum,&domum patris tui quoniam concu/piuit rex speciem tuam. Et rursum in eodem: Pro patribus tuis nati si int tibi fili, constitues eos principes super omnem terram. Filiorum ita demutatione fae Pro patribus, paternam domum obliuiscitur,deo regi magis regina placitura,cu ius morte renouatur ad uitam. Et idcirco tituli inscripti pro his qui immutabun tur assctitatur gloriae mortis eius,qui pro omnibus mortuus est, tituli inscriptione testante,&testante ad doctunam Dauid ut eum omnes Dauid qui est otiens, eciustus,& rex,5 riemus est nouerimus qui inimicas nobis infestas 3 uirtutes cum duce suo peremit, omnibus his qui aduersum nos uitiorum bella accendere erant soliti extinctiis, non in ualle planctus, net in ualle tabernaculoru, sed in ualle siali/um.Id enim magis quam salinatu Graecus sermo declarat,cum ex se iam non flebiles habitationes, nec Iamentanda tabernacula, sed talem potius haec mundi huius uallis exhibeat,eos scilicet eorum , similes,quibus dictum est: Vos estis sal terrae, in quibus maxime antiquus ille nos c, inscedens hostis ilIe extinctus est.Pro his igitur in finem comutandis,ec sub testimonio ac tituli inscriptione Dauid edocentis, psalmus hic scribitur non alio tempore,quam cum Nathan propheta throni aeter ni regem ex David semine esse nunclauit. In eo enim tempore haec quae in rebus gestis praescribuntur,ellecta sunt,in quo prophetia aeterni regis ostensa est. Intelli gendus ergo psalmus pro his est qui immutabuntur in Dauid aeternum regem, qui pro amistis patribus erunt ex commutatione iam silij. Ita enim coepit: Enarratio Psalmi L Ita.
Eus repulisti nos ec destruxisti nos, iratus es ec misertus es nobis. Commouisti terram ei conturbasti eam, ana comtiones eius,quia mota est Ostendisti populo tuo dura,potasti nox uino compunctionis. Dedisti metuentibus te significatione ut fiagiant a lacie arcus.) Secundu communem seculi sensum irae miserationichno conuenit,neq; ipsius in eosdem uter hic idem coueniet assectu ut ultio uoluntati, uoluntas miserationi admixta sit.Scilis autem hoc patribus pie irascentibus congruit,ut misericors eorum ira in peccae
502쪽
LNta PsALMUM ENARRATIO.tis sit filiorum, secundum etiam it Iud beati Pauli, cum ita satanae in interitu mistradit, ut spiritus saluus sit in die domini, uindictae praesentis seueritate ad salutem spiritus proficere demonstrans . Aeternus ergo ille ccelcstis omnibus pater,qui ecdixit: Ego occidam ec ego sanabo, pellit ec destruit suos ut misereatur iratus.Destruxit enim Hiemi salem replum, sed coelestem fanistis reddidit ciuitatem: repulit
ab operationibus legis,sed iustificationem fidei iustificans ex fide impium triuit:
dis bluit terrestre regna, seu rmes constituit coelorum, ita iram misericordia consequuta est,clum damno terrenorum presentiu ingens aeternoriim honoru retributio repensatur .Et haec quide non magis ad Israel quam ad uniuersitate humani generis aptata sunt,quia ex uno in omnes sententia mortis oc uits Iabor exiit,cum di 'um est:Maledicta terra in operibus tuis. Nunc aute per unum inomnes donum uitae iustificationis gratia abundauit, ut quoru terra maledici a est, horu nunc consormia deo corpora sint,ec quae commota metu,& ignoratione turbata, ec Iabore
comta est ec ipse illo Iaetificatis uini c5pundia potu,nune susceptae siyificationis secura uirtute suturs irae defugiat pote uatem.in arcu enim,ut 1requenter tractauimus praeparais ad poena impijs irae terror ostenditur,secundu illud:Nunquid ira/scetur per singulos dies c Arcum sta tetendit,¶uit in eo uasia mortis,siagittas suas arsuris operatus est.Metuentibus igitur significatione dedit, ueI simi in si ontibus,ues fidei in cordibus, ueI testimonii in operibus, uel gIoriae in cofessionibus, Me I uictoriae in martyribus,ut a facie arcus irael fugiatur, ut dieiu est:Natio uip rarum,quis mostrauit uobis sugere ab ira uentura Gratulantis igitur humani ge neris haec uox est, post regnum mortis, post diaboli terrores,post Iaboru peccatoηrumc, onera, post infelicis laetitiae dolare, quia uitioru gaudia cum sint intellecta, compungui. In uino enim secundu Apostolum lasciuia est, re sicut est uinum cor hominis Iaetificans,ita re uinum est cor hominis copungens Nam di calix irae est, sicut Zc calix uitae est. st haec ergo ec post hoc copunctionis uinum significati ne fugiendi arcus istaec, cocessa uniuersitas fideliu aeternis spebus exultat. Id enim mox diapsalinate interueniente declarat: Vt liberentur dilecti tui fatua dextera tua,& exaudi me. Dextera domini secit uirtute, ec a dextris dei tiirtus dei coeucitata cu humilitatis nostrae carne cosedit.Data ergo significatione sumedi a lacte arcus Iiberantur dilecti,& per dei dexteram saluantur,se a qua facie liberentur si luantur 1, Apostolus docuit, dicens: Oui liberauit nos de potestate tenebrarum,
re transtulit in regnum filii dilectionis viae. Liberandi ergo dilecti saluandi per dextra dei sim sed salutis huius ad fidei firmitate nosceta est prophetia. Sequitur enim: Deus est loquutus in sancto suo: Laetabor re partihor,ec Sichimam comvallam tabernaculara dimetiar Meus est Galaad,&meus est Manasses,dc tarem fortitudo capitis mei,Iuda rex meus,Moab olla spei mes.sn Idumaeam extendam calciamentu meu mihi AlIophsi sunt. In sancto deus Ioquutus est,in eo nepe, cui etia daemones clamant: Scimus quia tu sanctus dei es.Et de quo angelus euangelizat: Et quod ex te misi sanctu, caditur filius de In hoc itam sancto loquirtus est, cum dicit: Pater qui in me Ioqititur,ipse facit opera siva. Loquutus ergo deus in sancto, in principio sermonis e ItaCExultauit enim ut gigas ad currendam riam,&exultauit in Sichima partienda. chima Samaria est queeade in Sichem Siebim so est,quam Iacob Ioseph filio suo sub benedictionis spiritu deputauit. Haec cum Om mola. nibus antea Iegis teporibus in impietate mansisset, euangeliu domini ex pariesu scepit. Nam hodie , pars eius irreligiosissimis stud is de studio uetere detinetur.
Illic enim uaccae adoratae, illic mon relicto sacratio electus, illic regnu aduersum Itidaeam excitatu,sed eb primum dominus accedens, etiam credente Samaritana,
aquae uiuae potum precant fidem intulit. Mox etiam apostolis praedicantibus T α particu
503쪽
's D. N 1 L A P. I I IN participes sinisti spiritus facti sunt.Parata ergo Sichima est,cum sideses ab infido libiis separantur, ec est suturi iudicii ista diuisio, sicut scriptum est: Veniet domi/nus serus illius in die qua non sperat,& hora qua ignorat,& diuidet eum,partem Feius ponet cum hypocritis. Diuisa ergo Samaria est, uel iudicio, uel side, secunκ dum illud:Non ueni pacem mittere in terram,sed diuisione. Nem istum loquens in saneto deus Sichima partitus est, sed etiam convallem tabernaculorum dimen sus est: hane siquidem habitationis humans dimensam similemc, sedem,quam ecalio loco ob aegritudines uiis ac lamentationes calamitatum,uallem planctus esse commemorat dicens: Deposuerunt in ualle plorationis. Dimensus hanc est,quia gentium plenitudo spe statur.Et ubi modus est credentium futurus illic dimensio nis examen est, partim intra ecclesiam congregandis,parte alia in eadem ualle re sidentibus. Q uisquis autem aliqua metitur, necesse est ut ea quae sua sunt metia tur.Suus enim est Galaad,ec seus est Manasses. Mons iste Phoenicum est Arabiae Mesopotamiaech contiguus,ex parte Manasse in passionem deputatus, & ideo saus est Manasses. Sub innassis nomine terrae plenitudinem, sicuti ec sub Galaad omnem orbem suam esse demor, ans,sed in his usurpandis nihil praeter ius pro prietatis ostensum est. Estrem autem assiimptio capitis eius, ec Iuda rex eius est. Hare sanctus loquente in se deo loquitur, qui & per Iacob Estrem conuersa manuum sanctificatione benedixerit,& regem ex Iuda,qui expediatio gentium futurus Esset ostenderit. Assiimptio ergo En em est,non etiam Manasses, cum Icilem io erin sit filius. Sed cum in capite significatio contineatur ic corporis, secundum istud: De torrente in uia hibet, propterea exaltabit caput,*omnis famus capti est corporis Christi, idcirco assumptio capitis eius Effrem est,quia contra genera tionum ordinem ad praeserendam ecclesiae Lanctificationem in praelato tarem, de postposito Manasse minor maiori est antelatus. Assumptio stam capitis siit Et Irem,id est,populus que in Estrem prefiguraui uel potius ecclesia in corpus assu/mitur. Iuda etiam rex meus est,id est, a se disipositus oc electus.Non uti uel Da
uid ipse rex Iuda est,cum ex Iuda rex ipse sit primus,ues loquenti in sancto sitio deo rex est,sed loqui haec sanctus iste ei in quo deus loquitur intelligendus est, qui respiritu lacob repleuerit ad aeterni regis istius prophetia,cum ait Non deficiet princeps de Iuda,nec dux de scemoribus eius,donec ueniat qui mittedus est,inc ipse est expectatio gentium. Et qui non solum ex hac generatione sanctoru,sed etiam ex peccatorum origine huic dei sancto carnis esset ineunda susceptio, quia in similotudine carnis peccati deus filiss suum misit, idcirco etiam Moab olla spei eius est, ec haec quidem Moab generatio secundum eam quae in Genesi sententia est, dicit nae maledictionis suscepit opprobrium. Sed post decem generationes per gradus susceptionis stancto digna fit genere, fanetus p hic ex Iuda ec ex Moab originem firmens, decocta tanqua per Ilam carnis cruditate in specie cibi significatur aeterani,cum caro eius uere cibus uitae sit. Est & olla secundum Hieremia urens pecca/ta atq; tollens, sicuti ec dominus ipse m ttere ignem uenit super terra. Et multi se cundum Apostolum tanqua per ignem erunt fatui, cum desecatis Θc perustis uisecias, ut argenta ignit tun probabiles iudicentur. Hinc ergo Moab spei suae olla est cui etiam ex Moab cruda uti atm uitiosia iam coelestis illa ad:cibum uitae sancti/ificatio carnis in spe est. Quin etiam usin Idumaeam calciamentum suum extensim tum esse se diei stilicet vim ad defectionem Esau, quia idumaea Esau sedes est,repraedicationis apostolicae dirigat gressiam Speciosi enim pedes euangelizantium sunt,re in calciamento pedes,in pedibus autem gressas ostenditur.Neae uolum in
Idumaeam cursum praesticationis extendit,sed etiam Alisphyli siubditi int, secundum illud: Exaudi deus orationem meam, ad te omnis caro uenter, quia deo di
504쪽
Lπ. PSALMUM ENARRAT 1o ε' num sit gentes ei omnes esse subiceias, Suniuersitatem carnis ad consessionem aeterns huius misericordis erudiri.Sed cranitis his qui immutabuntur secundum tituli inscriptionem, oc do. trina eius qui Uauid cst aeternus accc pia, aeternam i Diam primitivorum in coelestibus Hierusalem dc circunstantium deo san dioium ciuitatem ingredi propheta festinat, ducem qui sic eb deducat, expectans. Sequi/tur enim: Quis deducet me in ciuitatem circunstantiae quis deducet me his vin Idumaeam onne tu deus qui reppulisti nos, ec non egredieris in uirilitibus
nostris ) Esau desecto est, ec idem secundam Genesim deficiens est, di secun dum Apostolum,quod est reliquum Istaei salvandum est. Optans ergo propheta
in ciuitate circi instantiae deduci, sicit se ante uso in Idumaeam esse uentura, id est, in illam desectione populi anterioris,qua maior seruiet minori.Et ultima praedicatio conuertet corda patrum ad filios,cu ueniens ex Sion peccata, & impietates ab Iacob auferat.Sed hic idem deducet,qui di ob impietatem ante destruxit di reppulit, quia capta Hierusialem, destituto. regno indignos spretogi deseruit, solitus ante eos spiritalibus auxit is consouere, & coelesti militia aduersum inimicorum bella tutari. Nunc autem deserente eos custodia spiritus sim fit, nullum in uirtuti bus eorum,id est,in exercitibus diuinae propugnationis auxilium est.Et ideo quiae destruxit, non egredietur in uirtutibus eorum, sed repositae spei, quia quod Israel est reliquum saluabit misericordiam propheta non tacuit, dicens: Da nobis auρxilium de tribulatione, et uana salus hominis. In deo iaciemus uirit Item,&ipse ad nihilum deducat tribulantes nos. Scit uanam salutem esse, quae ab homini has speratur, quia re uitae huius usus sine misericordia dei nullus sit sicundum illa lud: Melior est misericordia tua super uitam, quia nisi ad prosectium aeternitatis uita sulcepta sit, miseriarum in nobis potius erit origo,non uitae. Auxilium ita deo in tribulationibus sperat,quia hominum salus uana sit. Postulat ergo de tri hulatione auxilium,in deo uirtutes concesso auxilio facturus,cum liberati omnes a lege peccare,in dei potius iustificatione maneamus,cum pugnam non aduersus carnem 5c sanguinem, sed aduersus spiritales nequitias 5 mundi potestates, deo satanam ipso sipiritu oris sui intersicient peragamus, cum non regnet in immortali corpore nostro tribulans nos ante peccatu, cum absorbeatur mors a uita in con
tentione uictoriae, per dominum nostrum Iesum Christum, qui est benedictus in secula seculorum, Amen.
In finem Hymni Dauid Psalmus L π.
Implex est psalmus aeternae gratulationis cotinens prophetia. mnem res gesta nem significationes alicuius cognometi superscrip tio coprehendit Tantum hymnus in finem est,ut id quod a propheta cantatum est,in finem uel psalmi ueI teporum explicandum esse noscatur. Oratio autem iusti aeterna est sperantis , sesel in Christa excitatum in coelestibus gratulantis Coepit enim ita: Enarratio psalmi L π.Xaudi deus orationem meam,intende deprecationi meae. A finibus
terre ad te clamaui,dum anxiaretur cor meum. Exauditi deprec tionem suam sane u hic postulat cuius di ea fiducia est ut in oratio nem suam uelit intendi utrum sit innocens, sta,re fidelis,N ex imo mo c5scientiae alch cordis metu prosecta, quia secitdum Apostolum& corde credendLim,di ore confitendum sit ad salutem. Intendendae autem orationis hinc precatio est,quod dum corde anxio est,a terrae snibus clamauerit. No hic extima solitudinu aut cotigua oceani incolebat,qui a terrae finibus anxio corde claT 3 inabu
505쪽
mabat. Sed sciens se in carne quidem quae terra est, degente, iam in sine carnis bitare,dum secundu Apositolum habitans in corpore peregrinatur a corpore,dLimilivens iam non sibi inui nem ipse uiuit,sed uiuit in eo Christiis,congemiscens tamen in hoc suo habitaculo,supervestiri festina ideo anxio corde a terre finibus clamat, quum/necessitatem habeat in carne uiuendi, ec spem teneat , carnis ui
tijs desinendi dicens: In petra exaltasti me,quia factus es spes mea,turris sortitudinis a facie inimici,habitabo in tabernaculo tuo in secula. Hic itam iam sanctus a terrae sinibus clamat: quia exaltatus in petra sit.Petra autem secundum Aposto lum,Christus est,quem exaltavit deus,ec donauit illi nomen quod est super omne nomen.In quoecelemi nos ante mundi constitutione in coeleltibus:per eum enim sumus in spem aeternitatis deducti,di in hac spe non confundimur, quia ab inimi ci facie eadem sipes nobis sortitudinis turris est facta.Nam cum in muris sit ualida oc firma munitio murorum, tamen ipsorum firmitas in turribus omnis est. Egislcirco turris fortitudinis exaltans nos in petra deus factus est,quia per lianc spem uim diaboli eius* insidias sustinemus,tutissima aduersus eum spiritales* eius nequitias fidei munitione consepti,cum in tabernaculo dei habitaturi simus in secia la,sine ullo scilicet aetatis modo in aeternum fluentibus seculis temporibus p man suri. Et quia haec quamuis spe reposita iam sancti sint, tamen adhuc sub dispensia tione temporam disterunt, ec qua munitione interim tutus sit, interiecto diapsal
male demonstrat,dicens: Protegar in uelamento alarum tuarum,quonia tu de
us exaudisti orationem meam. protectionem misericordiae dei sub uelamento alarum diuinus sermo significat, de quo, quia superioribus psialmis tractatum est, superfluus nunc ec ociosus erit sermo, sed protectionis meritum ex fide orationis indultum est,secundum illud Petite Θc dabitur uobis. Quin etiam ad quam spem protectione alaru dei inumbrandus esset, ostendit dicens: Dedisti haereditatem rimentibus nomen tuum.Dies super dies regis adiicies annos eius uis in dies ge/nerationis οἱ generationis.Permanet in aeternu in conspectii dei.) Haec enim haereditas sancti est,uita,& incorruptio,®nu,re cocterna cti deo habitatio. Non Istaeli tantuhaec haereditas scripta est,sed timentibus dei nomen. Dies enim aeter ni sunt regis, siue quia sancti qui peccati serui non erunt reges int,secundu illud Apostoli Iam sine nobis regnatis,ec utina regnaretis,ut ec nos uobiscu conregna remus:siue quia hic idem etiam rex sit propheta, siue quia in aeterno regno consi dente a dextris oportet regnare, nec ponat inimicos suos sub pedibus suis. nrat rex ipse tum no sit,sied eum tradiderit regna deo patri conregnabit his ipsis qui
reges sunt . Ex quo mihi uidet haec nunc ratio seruata,ut usis in dies generationisec generationis aeqcerent Lar super dies dierum anni eius. In consipectu aut dei in mere in aeternu,ut lepus illud quo eum regnare donec ponat inimicos sitos sub pe/idibus sitis,oportet a generatione usin in generatione sit coprehensum, quia gene ratione hanc spiritalis natiuitatis generatio re mortuis cosequetur, aeternitatiis autem siuae exceptio,dum in aeternu in conspectu dei esse praedicitur.Est aut ipse primogenitus ex mortuis, sed huius regenerationis dominus ad apostolos ita mentis
'nit: Amen dico uobis,qubd uos qui sequuti estis me,in regeneratione cham sederit filius hominis in sede maiestatis suae, & uos sedebitis super duodecim thronos i dicantes duodecim tribus IsraA. Huius igitur generationis lepus ostendi 5 usis in hanc super dies dierum anni regis adaugentur.Caeterm ipse in cospectu dehipis
manebit aetemus, iam omnibus quos redemit in reges coeloru 8c cohaeredes aeternitatis assumptis,tradens eos regnu deo patri. Et quia coparticipes & cocorporales ec coformes eius effecti sint, iam in his nec corruptione, nec morte dominante,
cum in omne plenitudine detrepleantur, subiecit spiritus propitetiae: Misericordiam ec
506쪽
Lπs. PSALMVAE. VNARRATIO. ερο direm 5c ueritatia eius quis requiret eorum Non inopes iam misericordiae ueritatist eius Ire scilicet generationes erant,quas in se ex mortuis regenerabit ad Uita, quae , in spe gloris dei manserint, tum cum in regnum traditae deo patii suscipientur in reges,consummata in omnes eius misericordia ac ueritate, per quem redem
Ptas se gratulentur ad uitam, silc, omnibus accesscis ad patrem. Post quod mise ricordiae ac ueritatis nilail requiratur a domino, cum in dei plenitudinem impleam; ir. Simile autem huic prophetae dieitim est id, quod ad apostolos dominus ita loquutus est: Nunc quidem tristitiam habetis, rursum aut uidebo uos di laetabiti ic or uestrum,o gaudium uestrum nemo auferet a tiobis.In illa die me non rogabotis quic*,quia ia in gaudium nemo ablaturus ab his sit. In hanc igitur aeternitatis spem sese propheta cofirmat,dicens: Sic ps aliam nomini tuo in ieculu seculi ut ireddam uota mea de die in diem. Psallet inseculum seculi,& uota de die in diem
reddet, nullo temporia sine conclusus, hymnis aeternis aeternoru uolorum gaudia redditurus,cu absoluta omni terrenoru corporum instriaritate coelestem at* angelorum agat uit de die in die uota reddedo iecundu illud: Uota mea domino reo dam in atriis domus domini, in conspectu omnis populi eius in medio tui Hieria
Ialem,ccelestis uti matris di liberae per deum ac dominum nostrum Iesium Chri stum, qui est benedictus in secula seculorum. Amen.
In finem pro Idithum psalmus David. Psalmus. LπI.
L Rophetiae semio non nisi ad aliquem prosectum audientiss scriptu
est,ut aut scientiam doceat,aut aduoluntatis innocentiam cofirmex sint ut nuc hic psalmus ad Idithum a Dauid cantatur,in quo a dei timo/ -re ad humanarum siue spiritalium nequitiarum constantem tolerantiam eruditur,& ad contemptum opum,quia auaricia malorum omarium radix est,sirmat. In his enim beats arteriagi, uitae status certus est,sii ct pietas
in deum fit, patientiae in aduersis, oc contemptus opulentiae.A dei it acu conses,sione coeptus est psalmus. Enarratio psalms. i. π l. Onne deo subdita erit anima mea ab mis enim salutare meum.Et ipsem deus meu ,ialuator meus,susceptor meus,no mouebor amplius. C
fessio dei comuni hominu affecthra propheta ita coepta est, ut cupost multa inscientiae noctem, post ambigua liumanarli sententiaru incer uam , doctrinam, post diuersarum resigionti uariam opinione, cum dia erratua 'Augstumi, de deo sit, an unus, an plures:oc sexus an unius,an duplicis:& potestaris an aequalis,an disparis:& aetatis an uniformis,an uariae: ec naturae, an innastiridis omni inan aliquoru aliquando generatae tum deinde cum aliquibus magna aetate oc longo labore certatu sit,aut nullos omnino esse,aut a cura humanae uitae abes sectam porro cum a pleriso tractatu sit,uel solem astra I caetera deos esse,uel mundum ipsum in aeternuatis sipecie huius ac mutationis manente cum omnibus suis quae ex se efferat,deum esse. Iam itero ut plerio igne, uel aquas, uel spiritu diuino nomini atm honori donauerint,alii quom ligna, lapides, metalla sub specie homi amm,uolucru,serarum adorauerint: postremo contestis omniti destitutis* studiis Plerim eorum,maximeo prudentes,unum hoc se scire,id est nihil horu hominem inire docuissent, tum post hanc quasi necessarie fesssionis inscitia prudens quis 3 contuersus ad prophetas ato apostolo dei Iegem omnem stib sacramento aeternae dispositionis perceperit,in qua rationem deductae in hoc corpus animae conexae tractauerit,in qua diuisione gentium secundu angeloru numeru acceperit, in quaec esse 'incipe mundi, Sc unius electione gentis audierit, in qua humanae mortis
aulae nonii ora risiec habitare iacarne sua peccati Iege obnitente legi menti T siuae seru
507쪽
stiae senserit 8c congemuerit, posteaqua dei spiritu, dei iiiitutem, dei sapientia de
filium, unigenitum deum ad remissione peccati condemnationem* peccati te gis homine natum esse con ueri qLii humanaru pastionum sorte periunctus,ad condemnenda in se coelestium nequitiaria impia tentameta sit mortuus,ut aeternitatem omnibus qui per habitantem in carne nostra peccati legem moriebamur, inueheret, tum hoc sacramento pietatis accepto, post ignorationis noctem in sci/entiae lumine collocatus, ita dicit: Nonne deo subdita erit anima meas ab ipso enim salutare meu Etenim ipse deus meus est,saluator meus,susceptor meus,non mouebor amplius. Reperta itam fidei sede post uagos errores impietatis Κωtentiam,quia sussceptorem suum saluatorem* cognouerit,amplius non mouetur. Quid enim ultra ignorantiae anxietatim hominum est relictum,cum sternitas animae 5c corporis, id est, totius hominis praedicetur, cum assumptio at susceptio terrenae nostrae carnis a deo sub facramento magnae huius pietatis ostensa fit, cum peccatorii remissio codemnata peccati lege sit praestita, cum homini nostro a dex tris dei concessus in coelis sit c Sed hanc humanae beatitudinis spem gentilium im pietatum studia cominuunt , prudentiae secularis inanitate profectum homini ad deum denegantes,ec deo consortium assumpti eorporis detrahentes, arbitri moderatoresch diuinae potestatis, quasi dimicilius deo sit assumpsisse hominem, quam eum in tanta naturae ac uitae suae ratione 1 rmaste. Hanc istam impietatum eorum obtrectationem propheta mox arguit, dicens: Quouis irruitis in hominem, interficitis uniuersi tanquam parieti inclinato, di maceriae impulsae. Impellunt enim hae ignorantes alas impiae disputationes homine ad uicia procliue,5c quassatum iam cadentemi, demergunt, consit is adhortationum fallacium noxiarum perimentes,qaasi parua sibi ipsia conciliatrix uicioru uoluntas sit,quam adhuc de speratio iudicii aeterni retributionis , in usum tantum presentium eccorporalium adhortetur. Sed hunc corporis mi pariete quem ante libido, ebrietas, auariti ira perfoderat, iam se in domum dei uiuis lapidibus exstructum esse non nescit, re in imaginem dei creatu esse recolit,certust, consor me se dei gloriae praeparari,subie cit: Ueruinamen horac re meum cogitauerat repellere, cucurri insitim. Illis honorem sim detrahere cogitantibus, ille in sitim cucurrit Est enim sitis bonoru aeternorum di spiritalis in sanctis, de qua dictum est: Beati qui esuriunt di sitiunt iusti
ciam.Cursum ergo iusticis suae sciens tenui omne uita integra etia ab ipse contra dicentisi sibi obtrectatione coseruans. Nam oc a domino suo didicit, ut opera om nia sua etiam gentilis testimonii iudicio laudentur,cu dicitur:Sic luceant opera uestra coram hominibus, ut magnificet patrem uestru qui est in coelis.Sic &Paulus placens per omnia omnibus, o ludaeis,nem Graecis, nem ecclesiae scandalu est, ne habeat aduersatius male de se quid loqui,illo quidem obtrectandi studiu uoluntatem , retinete, qua tris se ille Iibem ab omni obtrectationis occasione praestaret, quod re in hoc sancto in sitim currente cognostimus Sequitur enim: Ore suo henedicebant,& corde suo maledicebant. Cum 8c conseruantes honore situm pro habilis uitae consessione benedicerent, Sc interioris odii malignitate maledicerent, sed id quod sibi maxime salutare est, anctus iste etiam diapsa mate interueniente cogeminat,indefesse in nobis cosessionis perseuerantia oportere esse demostram. Sequitur enim: Verinitanae deo subiecta est anima mea,quonia ab ipso est pauentia mea. ia ipse est deus & saluator meus,adiutor meus,no emigra .In deo salutare meum, ec gloria mea deus auxi Ihmei,Ssipes mea in deo est. Im Ilane quide isti inclinatu parietem, maceria iam quassam,Sc benedicente licet ore,corde maledica scit tamen subiectam anima suam deo esse oportere,quia ab ipso pa/tientia sua sit.Didicit enim ab eo no auertere faciem a spinamentis,nec subtrahere
508쪽
. alapis mamillas,nec potandum clim felle acetum renuere,nec post colaphos ec fi gella maledicere. Ipse enim deus sitius est atin saluator, ipse etiam adiutor, ne de patientiae huius perseuerantia spei , suae fiducia motus emigret. In eo enim est salus oc gloria eius 8c spes,qui se coexcitatum sibi consormem sit coelesti glorie suae redditurus Et quia spei huius ipse etiam caeteris, ut propheta si praedicator,subie cit. Sperate in eum omnis coetus plebis, Θc emundite coram illo corda uestra, quia deus adiutor noster est Nihil occultum, nihil clausum, nihil obligatum sub dei consessione in corde retinendum est. Effundendus eoram eo omnis asserctus est, ut nihil de nobismetipsis fiduciae sit, sed ut per eum,ante quem non tan quam pro peccato effundimus, adiuvemur. Effundenda autem coram eo corda rostra lachrymis ec stetibus fiunt,uecundum illud: Fuerunt mihi lachrymae meae panes die ac nocte,dum dicit mihi quotidietu, est deus tuus. Haec recordatus sium, ec effudi in me animam meam, est usionem animae in lachrymarum profusione esse demonstrans, quia per eas rogandus est,qui est solus fidelis adiutor.Sed otii cio suo fit ius propiaeta,admonitione suam parui apud impios scit esse momer Mti,nam continuo diapialmate intercedente,subiecit: Ueruntamen uani silii ho minam, mendaces iii 3 hominum in stateris, ut decipiant ipsi de uanitate in id linsum. Vanil mines ipsi uanasiperant, aut in eo sperare sit uanum . Mendaces quom, quia impietatis suae sensu aut falluntur, aut fallunt, ec in eo mendaces, ut decipiant in stateris,siub iusticiae scilicet nomine iniusta peragentes. Nam ubi examen de se moderatae prudentiae pollicentur,ibi studia immoderatae impietatis ex ercent, errore se ipsbs quem a caeteris depesiere se professi sunt, implicantes. Et id circo ipsi de uanitate in idipsum illo scilicet recidentes, ex quo se excedere glorieantur. Sed radix maxime iniquitatum in pecuniae cupiditate est, quam qui appe tit, grauissimae tempestatis naufragio mergitur Sequitur enim: Nolite sperare in iniquitate,di rapinas nolite conccipiscere. Diuitiae si affluant,nolite cor apponere.) Magnae enim in hisce desiderii sui ec amoris illecebrae sunt, rapiunt ingenia, mentes , pendulas apprehendunt. Non solum ita non concupiscendae earum apine sunt,uertim ab his uoluntas nostra etiam si prebeantur affluant ,restenacida est,ne desideratae cupitae , dominent. Non enim haec spebus nostris bona sunt coaeterna,nem nobiscum aut condescendunt in insernum,aut conresurgunt de inflser .Fides,pietas, continentia, nignitas expetenda est,re maxime dei cognitio sectanea est. Caeterum haec uana di per naturam sui ad omnem iniquitatu necessitatem captiosa uitanda int,ct quod illud magis ad spem aeternitatis expetendum esset propheta subiecit dices: Semel locutus est deus,duo hec audiui,qiua pote. stas dei est, ec tibi domine misericordia, quia tu reddes unicuim secundum opera eius. Semel deo loquente duo audiuit,ec necesse est,ea sibi esse conexa quae sub unius sermonis significatione sunt cognita. Ad deii nanin in exordio psalmi pro phetica confessione retulerat,dicens:Nbnne deo subdita etit anima mea Ab ipso enim salutare meum. Depellendus itam absolute suit Iudaicae impietatis furor,ut in deo patre significari doceretur ec filius, ut nunc in uno etiam alter ostenditur, tam enim fidem este subdendae deo animae suae testanis est, quia ab ipso esset is Iutare eius,5c salutare Iesum esse saepe tractatum est. Semel aut deo loquente duo intellecti a sunt 8c audita,sicut illud: Pater manifestaui nomen tuum hominibus,in patre significauit αfilium,uti nunc semel loquente domino deo duo haec audiuit, quia potestas dei est,ectibi domine misericordia,quia tu reddes unicui in secunda opera eius Novit Paulus in uno utrunm, id est, neutru sine altero cositeri, dicens:
Unus deus est, ec unus dominus, quia ec in deo dominus, & deus significatur in domino.Semel ita ν loquete deo haec duo audiuisio quia potestas dei est,ec:Tibi domine
509쪽
domine misericordia ab Ipla enim salutare eius est.Et silius omnia accepit a patre, re idcirco in eo dei potestas uel accepta et nata est. Pater enim non iudicat quenquamsed omne iudiciu dedit filio. Retributor ergo unuscuiuscp est ille qui iudex est . Sed potestas eias est, a quo unigenitus deus est natus in iudicem: ec potestas
eius adeo est, qui iudiciu accipit a patre, at 3 ita nec caret Potestate qui iudex est, nec miseratione qui deus est. Necesse est enim aeterni iudicq reus maneat in uno utrano non confitens cum tamen non unus intelligendus sit esse,qui uterm sit dicens: Pater in me, de ego in patre, minus noster Iesus Christus, qui benedictus est in secula seculorum. Amen. Psalmus L xii. David cum esset in deserto Idumaeae.
Auid in deserto habitasse libro remoria continetur, ut qui passiones do
mini praefigurabat, etiam tumeas cum desertum habitat propheta ret, unigenito deo aeque in deserto moraturo. Sed ut sancto uiro con gruum,dc tanto propheta erat dignum, cum declinans odiaimpiorum solitudini se dedisset maximis rerum coelestium sacranaentis occupatur, & abomni hinnanae, aut impietatis,aut ignorationis coetu remotus, animum ad ea quibus aeternitatis cognitio ac meritum acquirebatur intendit.Nonoccupatus,non impeditas communium rerum ac seculi curis sed in illo solitudinis suae quieto ocioso, secreto cum nihil in oculos A in mentem omisionis incurreret, solis diuinis stuadiis negociosus Et videamus unde psalmi sermo sit coeptus.
Eus deus meus ad te de lueeuigilo. Huic planF ad gratulatione cognition cydei dies coepta est, cui idipsum orandi ad deum initi quodlatri scis e deum quidem uniuersitatis, sed tamen per comitionis scientiam deum suum deprecatur . Oratio aut no tam uer hora est quam assectu ec idcirco subiecit: Sitivit tibi anima mea quam simpliciter caro mea. In terra de serta,& in inuio Sc in aquose. Adeo igitur penes quem fons uitae est anima ipsi rari. Dei us sitit desiderio inreta potandi,ec quide uniuscuiuis mens ad cognitione spem aeternitatis naturali quodam fertur instinctu quia ueluti insitum impressium , omnibus diuinam inesse nobis animara originem opinari, cum non exigua coelestis in se generis cognatione mens ipsa cognoscat. Porro autem terrena haec corpora, que ad uitiorum concreta materia sunt dum his quibus quasi naturaliter delectantur insecta sunt,desperant se consequi posse consortiu munusc, coeleste: quasi nonec anims naturam uitia corporis,quibus oblectantur inficiant:aut cum delectatio corporis redundet,ad mentem,ec non mente secum retrahat ad oblationis affectum. Necesse est autem ut in eadem codemnatione sit uoluntatis,quod in ea
dem est uoluntate. Sed nos spiritalibus doctrinis eruditi scimus,di animae di cor pori salutem a deo esse datam,si modo post regenerationis gratia mentis gladii sensus corporis imbuatur dest, si non secundu carnem, sed secundum spiritu uixeriemus,quia spiritus carnisi, opera secundum Apostolum, uitior st 5c cotinentiae studi js distinguitur. Arduum aute,sed maxime uerum est aeremitate ita corporis, ut animae sperare.Et ideo ad sitim propheta iubiecit: Sitivit tibi anima,quam sim/pliciter caro mea. Nihil in se sub infidelitatis ambiguitate retines incertu sed tam
simplicite in anima deo sitiens, dicaro sua sitiat Sitit enim non corpori,sed deo si/tiens. Nam quamuis in eo deserto, di in inuis aquoso manente necessitas ipsa naturae ad sitim corporis detineret,iame etiam per has inediae di sitis pastiones scit fidem probandam esse credentis,ut magis anima deo,qua corpori sitiat, sitiens recorpori, quianeo semes nem angustiae, ne ulla genera passionum a charitate
dei quae est in Christo,sint apostolorum separatura.Sitit ergo deo sanctus. Et quia
510쪽
PsALMUM ENARRATIO.Nysitiat psalmo alio testatus est, cum dicit:Siti Lut anima mea ad deum uiuu, quando ueniam ec parebo ante faciem tuam.Hoc animae desideriti. Haec sitis spei eius est, ut dei sibi proueniat aspectiis, ut quam primu raptus in nubibus deo Christo o, uiam eleuatus appareat,& desiderii imitas affecctu,nunc quom propheta decIarat. Nam post sitis protestatione,post deserti & inu 3,8c inaquosi inopiam, quila in his ueluti militia,& uiistoria sit fide subiecit:Sic in sancto apparui tibi,ut uiderem uirtutem tuam,& gloria tuam,quia melior misericordia tua super uitam .Propheticae scientiae est pro gerendis gesta memorare,di hinc frequens autoritas est,cum ac eo potauerint adhuc in passione potandum clim disciderint uestem,que discindenda post esset, ut nunc in sitim corporis deo sitiens ei in sancto suo talis appareret,ita simplicitate carnis,in siti animς,in oratione diluculi. Quia non nisi per haec probati,uel assumpti habebuntur in Christo, uel ei obuiam rapientur in nubibus, sed in iancto dei non aliter apparebui deo quam secundu illud: Qiri me uide uidete patrem.At illud Ego ec pater imum uimus. ia in filii,5 natura, ec nomine P ternae naturae ac nominis significatio continetur,apparens filio. Apparens autem filio uel susiceptus a silio patri apparebit in filio, at 3 ut in sancto appariturus dem cuius sancti desiderium,in hac sitis suae significatione ostenderet subiecit: Vt uiderem uirtutem tuam, gloriam tuam. Eum scilicet, uideret qui siecundum a postolum uirtus dei est,ec in gloria dei est. Uisurus autem non ad aliud,quaci, ad consortium aeternitatis merendum, ad regni coelestis aeternitatem sortiendam, quia lavi per misericordia dei ultra uitae huius beatitudine praeparentur. Id enim sequitur: Quia melior est misericordia tua super uitam. Magnum quidem dei munus est, quod uenimus in uitam, ec ipsa natura duce nasci nos gratulamur. Sed quia plena omnium anxietatum, ac dolorum aetas nostra est, plus in miseri cordia dei spei est quam in uita, quia hanc mors ex peccati l e consequitur. Haec uero aete initatem ex morte restituit. Sicuti tritici satio ac dissolutio ipsa tritiei conseruatione praestantior est hoc ensim deus prout utili uestit in si co, ita magnu misericordiae dei munus est si commortui Christo uiuamus in Christo. Nam ec ipsa Adae mors ne aeternitatis poena maneret sub misericordiae significatione est con/stituta, ec Apostolus distoIui se melius sibi esse decernit. Et propheta gaudium mansurae sibi mortis ostendi dicens: Praeciosa in eospectu domini mors fianctorueias,quia per eam cum peccati lege reselutis demutationis gloriota profectu aeternitas animae corporis p sam sine peccati corpore rependetur. Certus ergo miseri/cordiae dei quae supra uitam melior sit prophet offici si gratulationis exequitur,dicens: Labia mea laudabunt te domine Siebenedica te in uita mea, in nomine tuo levabo manus meas.) Et sermone io, di opere laudat deum,ati benedicit. Nam in uita sua benedices in nomine suo manus eleuabit.In eleuatione manuum non habitum orandi,sed excelsi operis iudicist significari frequenter docuimus.In hac igitur uita sua deum cum misericordia eius supra uitas sit melior audauit Est enim θc uita post uitam, qua in Abrahae sinibus uiuendum est, in qua dei nomen pauperis quiete benedicitur,secundum illud prophetae: Non mortui laudabunt te domine, m omnes qui destendant in infernu,sta nos qui uiuimus benedicimus domino.Super has intur uitas misericordia est,quae quod ocuIus non ividit, Θc ataris non audiuit,& in cor hominis non ascendit,his qui dominia diligunt pra para uit. Hanc igitur laudasiati benedicit,no etiam nunc ab holocaustis pecudum, adipisi, pinguedine sacrificia legis expectians, sed in sola animae confessione benedi/ctionisc, laude seipsum deo hostiam statuens, secundum illud: Sacrificium Iaudis honorificabit me Θc illud: mola deo sacrificia laudis.& illud: Quonia si uoluis/ses sacrificia dedissem, uti holocaustis non detestaberis,quia literae ac legis alle