장음표시 사용
491쪽
D. N I L L A R i I I NEESed qui misericordia dei postulat,seseth conculcatu esse coqueritur, habet se curitatis re uirtutis sus arma, quibus no sesu terrena odia,sed ec spiritualiu nequitiatu bella sustetati Aduersum quas potius quam aduersum came ec sanguine pugna nobis apostoIus docet esse. Ministerijs enim impioru utunt aduexatioestribulationes sanctoru,cum eoru corda Penenates in omne eos impetu turbhiletae mentis instigat.Hac igitur supereminente in hoc seculo re esserente se tutudine
propheta no pertimesces ait Ab altitudine dieru no timebo,quia multi qui debellant me timebui.Scit aeterni iudicij diem, nouit etia sternum igne poenis aeternis praeparatu ait ideo magis illi qui ea de illare tentat timebur,quia hoc sancto noti mente,in eos magis iudicii terror incubit.Pro fiducia uero securitatis sus subie, cit: Ego uero in te sperabo In domino laudabo sermones meos tota die. Spea omnis in deo collocat, sermoneM, suos toto tepore uitae sus laudat. ecp Astiirsi
est quid in loquete se laudet. Vox enim hse sancto est digna quae sequitur: In deo sperabo,no timebo quid iaciat mihi homo. No huc siligit seculi terror,nem eo pirantium aduersus se odia Perturbat. Spes enim quae in Ao est terrores humanorum pertimescit odiorv. Camem aute pro significatioe hominu per qua in corpore continentur isqueter accipimus,uel cu de ipsis dicit: o habitabit spiritus meus in hominibus istis,quoniam caro sum. Vel illud: Videbit omnis caro salutare dei. Vel illud Apostoli:Nbnne estis carnales, re secundu Eomine ambulares s Manet uacp imperterritus submisericordia dethaim ideo in eo speras omnis carnis impetus insectati,s metuit.Sed digna plane etia haec unigenito deo uox est, cua exinanieli se ex dei forma uirtute dei at in natura seruilis forma no abstulit. factus
enim caro deus,etia in assi Imptione carnis deus esse Permasit, utens uinutis suae sub cosortio nostri corporis potestate.No enim carne est degrauatus,ne super up das ambulare nem no ut usu ad fimbrias uestis uirtus diuinae potestatis exire nem in no peccata dimitteret,ut sputo sito natura uidendi caecis ab utero oculis accederet,& aurea diaeta de uulnere abstiste auris uulnus obduceret, ii Q ut nosolida parieta corpore interlabete penetraret. ω ergo metuit a carne, uel in deo sperasppheta uel sub assumptioe carnis deus opa diuina consummas. In his etiliquae consequunt, rei in eo quom gestae significatio cdtinetur. Ait enim: Tota die uerba mea execrabatuCaduersus me omnia cosilia eoru in malii. Habitabui: ipsi calcaneu meum obseruabsit. Nuso enim nisi occultis constris aduersum etitestimonia falsa, occaptiosae interrogationes sium coparate, in cGmune hilitate reconsilia malicia occuletes.Sed Sc increpatione uerboru eius,quibus impietate eoru exprobrare no destitit, non tulerat:egressus quo δ omnes ipsius in calcaneo contuetes, du in eius supplantatione se induleta cospiratione consenti ut, ob quod
eos digna haec iudicii sentetia coprehendit. Sequit enim: Sicut experiauerunt anima meam,pro nihilo saluos lacies illos:in ira populos deduces. Nouus hie prophetae sermo est,ut eos qui expeetant animam tua ad nihilu deus salvet Et cia aliud sit in nihil aliud fatuari,nue salus qus in eos fiet in nihilu sit.Est ergo quod saluet in nihiIinest plane,quicquid resurre one cocesia demutatione nodigna est. Na cum omnis caro redepta in Christo sit ut resurgat, ecfmne asssistereanae tribunal eius necesse sit,no tame omnibus gloria &honor estpmistuus reuirgendi Quibus ergo tantu resurrectio non euademutatio est tributa, hi saluant in ni/hila in ira enim deducetur hi populi, quibus ad poene sensum salus retriectiois est costituta, a qua ira erepiendos nos Apostolus pollicetur,dices: Quonia si cum adhue peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est, multomagis iusti innguine eius saluabimur per eu ab ira.Pro peccatoribus igit ad saIutei eiurrectionis est mortuus,sed caestificatos in saguinemo saluauit ab ira. Denim pro nihilo
populis caluatis,ec in ira deductis,spe uitae sus sanctus hic nuciat dicens: Deus
492쪽
LV. PSALMUM ENARRATIO. Usultam mea nuciaui tibi posuisti Iachrymas meas in c5spei hi tuo,sicut in promis sione tua. Dignus promissione dei est obcostantia prsdicandi,&ob meritumno Iacendi,Iachrymae enim is,quas uel per se propheta, uel pro nobis dominus profudit,in dei sunt cos ectu i tione earu ad obtineda quae deus promist usu rus,sed se gratia aeterias promissionis inituro,inimici eius couertentur retrorsum, ut quod ira deduceretur ostederet.Id enim sequitur: C5uertantur inimici mei retrorsum in quacuin die inuocauero te.) Illo cleu inuocame,illi eo unde processerint couertentar, deducente eos dei ira resumpto ad pinnas corpore puniedos. Sed illis ad aeternitate poenae in infernil post resurrectione reuersi hic officio gratulati5is suae fiungitur,du ait: Ecce cognoui quia dominus meus es tu,ec in Lolaudabo uerbu. Hoc ergo ciectu suum in deo laudat,quod deum suum esse co gnouit. Nem id tantia laudar,sed etia illud quod sperauit in eo,n5 metues quid homo sibi faciat. Hsc plane digna sanctis omnibus uox est, constante inter insecta
tiones hamanas fide tenere, metu terrenae turbuletiae no moueri, spew certissa tna quod aliquid aduersum anime aeternitate homo essecturus sino timere,ctim
post intercessione mortis istius in immortale gloria di corruptio & infirmitas nistra mutetur. ob id sermoes suos quibus se sperante in domino humana uim protestatin no metuere collaudat,dices: In domino laudabo sermone,in domi/no sperabo,no timebo ad faciat mihi homo. Ob hoc ergo sermone suu laudat in domino,quia speras in eo homine no timebit. Sed ut docere idcirco se nihil ab homine alimescere,quia si quid potestatis suς exeruisset in corpore,id rursum resurrectiois gloria sine corpora labe reciperet jubiecit: In me sui deus uota tua, quae redda laudatiore tibi, eruisti anima meam de morte, 8c pedes meos de lapsa ut placea cora deo in lamine uiuentia. No extra se sunt ista qliae sperat,nec laudatiois uota quae reddeda sunt extrinsiecus capessenda.Ipse em sibi resurrectionis est dias,ipse huic b mortuo dc intra sepulchru relicto corpori diuins natuK siis
tribuit contritu. cperum irrecturis omnibus ab exteriore materia corpus acquirit, nec3 peregrinae originis externarum , causara natura recipitur, secidipsum in profectffaeternae claritatis emergit, ita, in eo demutare5e potius 4 creatione quod noua sit. Sut ergo in se uota quae redde tum cssi infirmitas corporum detrahitur,id est,iapsus 5c lachrymstum cu corruptione incorruptio deuorauit, tu cum morte potestas immortalis ab rbet, tum cu fir deus omnia in omnibus,
tum cum lume uiuentia sit in eodem uiuentisi lumine deo ipse placiturus. Na fisbi in creatione mudi secundu sapietiae prosessione super filios hominu adgaudehat pater Oge magis in recociliatione mundi intelligendus est patri esse placitu ras. Est enim lux uera mundi illuminans homine uenientem in huc mundum dominus noster Iesus Christus,qvi benedictus in secula seculorum. Amen.
In finem ne disperdas in tituli inseriptionem,cu fugeret David a bis ti O
facie Saul in speluncam. Psa L. Duro ius non babe E superioris p almi superscriptione id tantu demutatu incosequenti est quod ubi pro populo longe a sanctis facio enigmatu est, nunc ne
corrumpas uel disperdas prsscribit, quod uno uerbo reuuam Graeciis sermo coplexus est. sequens enim erat, quia cor ruptio eos qui longe a sanctis discederent mansiira esset, ne huic sanctus subderet oraret. Nam re in pselmo alio grataeationem auersae huius a se corruptionis ostendit,dicens: c dabis sanctis tuum uidere corruptionem.Nem ambiguum est,psalmu hunc secundum apostoIoru professione ex persona esse domini intelligendum. Ita Dauid ad humanae carnis gloriam resurrectionis domi flnicae tempus expectas,nunc reno corrupi se rogat, ecauersam a se corruptione
493쪽
Ss D. HILLARII IN in eo in quo piamitiae resurrectiois sunt prophetiae praescietis gratulatur.Ideo astrii, sine tituli inscriptio est,quia oc gloriosia ad aeternitatis honore uita suscepta, remors plurimis salutaris uiroru sortium inscribat sepulturis. Et hae omnia adeuna referri oportebat, qui uel finis est legis,uel que psalmi ipsius sinis ostendat.Id autequod in speluca clausus haec loquitur,tempus est propheti quo psalmu intelli tur scripsisse, ipsa illa spelucae habitatione mansuro in corpore domini humilitate Prophetas.Caetera uiderino potest,ut qui ob metu enat intra spe Iunca recondiis this, psalterio oc cithara,ut testatur in pomo,totius artis musicae perstreperet ap/Paratu.Ccepit aute ita: Miserere mei deus, miserere mei , quonia in te confidit anima mea. Misericordia r Eat,quia cotidit in deo,docens ab his misericordiam dei speranda esie a crederet. Et misericordis dei quod momentu quiue sit enectua ostendi dicens: Et in umbra alaria tuarum ἰperabo donec transeat iniquitas. Aut hus naturs est infirmitate pulloru alis inubrare, si a pr eruciantiu ui atm improbitate aesentare. uod ec in gallinis maxime noscimus,cu collectos intra pennas foetus suos aut opperiat aut tueant..tratu cosuetudine ad exempIu solicstudinis suae dominus cbmemorat,dices ad Hierusale intersectrice prophetaru:Quotiens uolui colligere filios tuos,sicut gallina,quς cogregat pullos suos sub alis si is, ec noluisti sperat ergo in umhra alaru dei sanctus,donec imisitas trasea id est, est aut seculi stadala,aut iniquitates impioru, teri enae humilitaris infirmitate , dia hac ipsam,quasi spelunca habitaculiα corporis mi David,qua Duc est clausus e uadit, Sc speras sub umbra alaru de ossicio spei sus semper ititetus est dices: Clamabo ad dea altissimu,deu benefecit mihi. Clamat fide potius quam uoce qui fugies lates clamat. Porro aut no est in sermone speratis gratulatio adem pioru, sita propheticς scietiae ac fidei est, gerendis no aliter gaudere quam gestis, ec idcirco ad eu qui sub indemutabili costit: uione bonitatis ia sibi bene ceri clamat.Et quatenus benesecerit dominus cosequentibus docet,dices: Misit e cce Io ec liberauit me,dedit in opprobriu coculcantes me, misit deus misericorda suaec ueritate suae. Eripuit anima meam de medio catulor u Ieonu,dormiui coturba Hie ponit in tus. Dignusuit eis a sinulla demutatio personae esset ac sensus, diapsalma inter
aratro. uenire,quia ad intelligentia dictorii sensus esset credentiu erigendus. Beneiacit deus sancto sito mitterio de coelo,ut liberato eo,in opprobriu hi qui eum coculcabant darent .Et misit misericordia ac ueritate ad eripienda de catuloru medio am mam ipsius, tu cum coturbatus dormisset. Sicut mors significatur in somno, uescu dormiturus Dauid cum patribus suis est,uel cu dormiens Lazarus excitandus est,uel cu Ceturionis illius no est mortua puella,sed dormit,uel cu eos qui dormierunt no praeueniemus in resurrectione, sic coturbatio dormientis significatio est passionis,cudici&Nuc anima mea turbata est uald qua tame eripi de manu ca/nis ita antea deprecatus est: Libera me de ore Ieonis,&de manu canis unica meg.
52 no alii canu uel leonu catuli intelligi possunt quam a sunt re natio uiperam,de
quorum medio anima eripitur, per missam e coelo misericordiam ec ueritatem,
secundu illud Misericordia & ueritas se obuiauerat. Et si misericordia re ueritas dominus Iesus Christus est, non ambigitur quin illi in opprobrium dedentur,quic5culcantes dominum,i passione ista non credunt,quibus utim opprobrium est unigeniti dei aduentum ec peccatorum indulgentiam perdidisse. Et quia huius anctorum spei, uel persequentium odia ueI negantium aduersatura semper eo sent, commemoratis humanae salutis sacramentis, subiecit: Filii hominum,
dentes eorum armare sagittae, re lingua corum machaera acuta. ) Vitia ino itusque animarum sub corporalibus ossi cris diuinus 3rmo significat, it in Deu
teronomio cantico incrassauit re calcitrati it dilectus, impietatis luxu sub signisecatione consuetudinis corporalis increpito, uel illud: Qui deuorant plebem ut cibum
494쪽
L VII. PSALMU' ENARRATIO. cibum Patus,vel etiam dentes peccatorum contrivisti.Nee non oc apostoli: Q biodsi mordetis inuicem, uidete non consumamini ab inuicem, Lit quod singillis qui hus membris osticii aetionisq; mandatu est, id ad efficientiam mentit .m animo rumi reseratur,ut nunc ues persequentiriueI obtrectantium comemoraturus effectus aiuFiiij hominu,dentes eorum scutum di sagittae, oc lingua eorum machaera acuta,cu dc cosumerent squilia potestatis,Nobtrectationu iaculis uulneraret. Sed inter haec quae sitit oc expectat propheta no tacuit:deprecatus enim ne corrumPO retur,abismedae incorruptionis istius lepus exoptat,dicens: Exaltare super c
los deus,& super omne terra gloria tua. Qus iii altum de humilibus efferuntur. ea exaltari uidentur,quia per profecta quendam in id quod sublimus est evadunt. Quod asit super coelos exaltandu est, necesse est ut prius destenderit ad inseriora de coelis,per quod rursum exaltanda sit super coelos. Quod ipsum Apostolus ab idiutissime ita dicit: Qui eum ascendisset in altitudine, captiua egit captiuilatenti deditdona hominibus. Astendit aut quid est,nisi quia et descendit in interiora ter raec ii descendit ipse est, qui ascendit stuper omnes coelos,ut adimpleret omnia: hinc exaltandi super coelos causam significans extitisse, quod descendendi us* in inferiora terrae humilitas esset assumpta ex uoto.Ergo propheta praenunciat existari super coelos deum,oc quia exaltatus super coelos impleturus esset in terris omnia sanctis ritus sui gloriasubiecit: Et super omne terra gloria tua.) Cum effasum super omne carnem spiritus donum gloria exaltati siuper coelos domini protestaretur omnis aut hic profectus non naturς diuinae sed infirmitati hominis optatu quia se per almumptione carnis in coelestibus collocandum propheta no nescit, quippe cu corporales oc copanicipes effecti simus in Christo.Et idcirco haec in carnis sitae infirmitate, quae in passionibus domini uexanda Sc stuper caelos esse exal
tanda conexuit: Laqueos parauer ut pedibus meis, ec incuruauerunt anima me
am,soderunt ante faciem meam fouea,ec inciderunt in eam. Per copassionis fidem etiam se ipso in domino propiaeta patiente, talal 5c ipse sit passus haec queri/tur Sed in eos qui maiestatis dominu persecuti sant,cum ita Bueam praeparata in ciderint, mortis ipsius oc sensus resertur oc poena. Et quia copatiendi Ac comoriendi fides nos glorificat Christo uelut in procinctu spei fidei huius propheta consistit dicens: Paratum cor meis deus, paratu cor meum,cantabo ec psalmu dicam tibi. Exurge gloria mea,exurge psalteria in cithara, exurga diluculo Et confitebor tibi in populis domine, pselmum dicam tibi in gentibus. Interiecto diapsalmate Diar uos hunc ad deu retulit propheta sermone, psalini interim side haec eadem in quae coraeius paratum esit cocinendo,8c animi sui corporis gaudia sub significatione psalter' citharae adhortatus sese ipsum in eo quod cantet pisimul dicat ostendit. Ait enim:Exurge gloria mea,exurge psalteriu &cithara,exurgam diluculo. Seipsium scilicet ostendit in ps alterio citharai declarans, cum ad exurgenta cithara psalte rioty comonitis ipse potius qui in lus significetur exurgat. Exurgens aut diluculaciam gloria sua sipet euangelicae gloria canta cogruente diluculi oc orationis tem pore ec salutis.Nam id sequitur: Et confitebor tibi in populis domin salmit dicam tibi in getibus.) Laudaturus in populis θc in gentibus deum,necesse est , iit in eo salutem gentia Iaudet quia iam non in uno Israel funiculus haereditatis artatus sit, nem lacob portio, sed terrae plenitudo iam dei sit, rael simus iam imago ter/reni, sed imago coelestis. Quid autem consitendum in populis, psallendum p in ter gentes esIet ostendit: Quia magnificata est uis ad coelos misericordia tua, ecueritas tua usique ad nubes. Haec est ergo in populis gentibus, , consessio, quia magnificata usque ad coelos sit misericordia, Sc ueritas ad nubes. Nam cum domino obuiam sancti rapiemur in nubibus, ipse illa nube in res irrectionis corporeae gloriam elato, di creatura omnis secundum Apostoli ima corruptione
495쪽
Ss D. H L A R I I I NIibeiada,pacificandaq; omma per eis quae 5c in coelo sunt ec in terra,merito Mus* ad nul s ueritas nostra in eo resurrectionis effertur, di magnificauir uso ad
coelos misericordia eius,cogemissicenti xcreaturae corruptione GPulsa.Sed horum
quidem usis ad nubes θὶ usio ad coelos significatur elati uertim illi proprit. m est
coelos transgredi,Nomne sensum existimais sublimitatis euadere.Repetita, tam spei suae precatione propheta sic clausita Exaltare super coelos deus,& super omnem terra gloria tua. Nullus exaltado deo modus eri, nam super c os eius ela tio est Dominus em creaturam est Graecreaturas intelligendus,& cu nobis no aliud siit in cognitone o coesum, uItra omnem sensium est, qui super coelos exastatus sensum notionis excludit.Misericordia quide eius iis 3 in nos redundauit, sed magnificata usin adcinios in coelestibus mox suturis.Eccss usin ad nubes uentas eius elata sit, nobis obuiam in nube rapiendis scilicet, coelos omnes tamen consessurus a dei dextris ipse transcendit, gloria quocν eius in terris,id est,nobiscum mansura eum dicit Ecce ego uobiscusum omnibus Selius uitae uis in conssimmatione soeuli, dominus noster Iesus Christus, qui est benedictus in secula secutoria. Amen. In finem,ne disperdas Daui in tituli inscriptione. Psalmum LVI
E superioris psalmi superscripti ute sola deest fgnificatio aliqua gesso. -Nam ec insincita ne disiperclas, ectituli inscriptio est. Nel enimae-psalmus quic per rerum gesta cotinet prophetiae, sicut in caeterissam eius inuid&dietis prophetat reges issea increpatio mimpios est,ec denunciatio iudicii dei in peccatores,ec retributio laetitis in sanetos,fic fruetus omnis iustitiae cottinetur Hic ergo finis in psesmo est, haec adpellenda corruptioras hyduci haec ei qui nos per morte redemi tituIi inscriptio est.Et qui m taliter psalamus ipse se profert: Si uere uti iusticia loquimini,directa iudicate situ hominu. Etenim in corde iniquitates operamini in terra, iniquitatem c5plectimtur manus
uesitrae. Iusticiae sermo comunis es sed quia iudicii studium & consilietudo pa
coru est,& plane tum uere quis loqui iusticia existimadus est, cum iudiciu retine alueritatis deo ob id nones ina humana,sed cordis opera, id est Cogitationa molitiones iussicante. Solet aut iniquitas sit B publica conscientiae pudore no peragi ec ideo licet coplexae manu&nossint iniquitate, tamen iniquitate deo cor operatur, in terra.Hinc inulteriit solo conceptum corde iam crimen est et hinc secundu Pauli euangelium secreta hominu deus iudicat oluntates hominu deo in ipsis hamansnatiuitatis exordijs contuentemam cum naturae potentixuirtus no tam uiscerum fibras si appetitus mentisintroeat necesse est uitio permotus siens perspicione fumat exordium,sed pernathirriselenimetiam futurus mortis sensuu praesciens apprehendat.Eticlairco de his qui coplexas manibus iniquitates corde persicivi,corenuo subiecit: Alienati simi peccatores abuter e veruta uentre uti sunt falsa . Sic Ectu alienatus ab utero est,cu maior minori seminirus,etia anteu existeret nutaciatur,deo suturae no nescio uolanta cum ec sermonis falsitas,& uitae ex rora uentre est,ipispotius hoc sciente,*HNuoal necessitate genito naturam peccati, ac ne uitium resens posset adorimae praedurate in his ad obediendi:m uoluntasis crimen e 1robrat,dicens: Furocillis secundit similitudine serpetisvicut aspidis surdae 8co urantis aures suas, quae no exaudiet uoce incantanti medicampis metis medicativa sapiet Noexcusat quide necessitagnaniralis in crimine. Nam lus eseax do serpens innoces esse potuisse cui aures per se ut areae sint obstruuntur uocemi, modus uene/ incantasis non audiK nitri essi catamessicamina a sapienteno percipit. Nem haec eis, unde p* Marsorum cantus recons ita viperam sibila memora quia heceadem maiore morsorum re cam energia per fidem nominis dei uirtutem* torpescunt,sed illam contumacem posivimmo at insolentem antiqui seipentis inobedientiam docet aduersum fanctorum can Masram tu remedicata, sapiente medicamina obsurdescentis, cum ei cotidienesallat,ne
496쪽
LVII. PsΑLMUM ENARRATro. Uslubrepat, mordeat euam sub diuim Π mitas dentinctatione mandetur, re tame structo desaeuit audita, ex quo non obedientes Euangelio nati uiperam sunt. Sed quia potestas eius suorum conteritur, Somnia in his tauitiae arma framguntur,haec subdita fiunt: Deus contriuit dentes eoru in ore ipsortim, molas Iemnum contagit dominus. Spernentur uelut aqua decurrens, intendent arcum si um donec infimientur. Sicut cera lique a auferentur,supercecidit ignis,& non uiderunt solem. De peccatorum dentibus di molis leonum stequenter nctas fuit sermo, qtita in his desaeuientis malignitatis significat ir instinctus. His ergo confiaetis contritis , velut decurrens aqua spementi ir. Omnis enim stiperfluinentium aquarum curis est ociosus, cum unulquisl ex his id tantu quod sibi uti te putet esset derivet, caeteris meata transcurrente perituri cum ad QIam sui ab litionem usque ad maria deferantur, at huius quidem in his naturae atque con temptus in psalmo alio meminit, cum dicitur: Emisus sum tanquam aqua,ec di spersa fiunt ossa mea. Factum est cor meum tanquam cera liquescens in medio uentris mei. Et multa quidem quae ex solidis in liquida soluuntur demutant habitum sine abolitione naturae,ut ex agentibus fluant, cera autem sola suscepta igni sie li/ Forte ex .inquescit ut pereat, eode nunc modo creationis utrius m perdendi; peccatoribus genuibus posuit exemplum: Spernentur uelut aqua decurrens,intendit arcum suum donec insicinermir. Sicut cera liquefacta auferentur. Primum ergo spernentur sine con sistendi spe 5c manendi inutiliter defluentes dehinc arcus domini erit donec infir mentur intentus, infirmati autem liquefacti cerae modo auserentur, re in arcu se ueritatem iudien dei significari stequenter ostendimus, peccatorum hunc semper poenis his qui punietur intentum. Et sane intento arcu igne iudic' eos ut liquoa/ctam cera auferendos sequens sermo declarat:Supercecidit ignis, re non uiderunt selem. Superiectus ergo ignis eos auseret, ne solem iustitiae contemplentur: indi mi enim sum qui sint cohaeredes aeterni luminis. Tanquam cera autem liques, cta auferentur,igne super eos,ne solem uideant,descendete.Et ut abolitionem eo rum potius quam poena signiticare adiecit: Priusquam producat spinas uestras rhamnus, sicut uiueses sic in ira ab rbet vos. Rhamnus semiti genus est,quod Uures ex secondensas , spinas modo rubi assere.Florescit autem cum csteris uere consola. Ergo animaam rhamnus peccator u spinas producat,uiuentes eos ignis
in ira ab iliabit.Nem enim suspensis adhuc iudicη tempore quiescere peccatore sine poena erat dignum: uiuentes itaque eos, cum poenae scilicet sensu absorbetat ignis etiam antequam resurgent.Corporum enim resurrectio significatur in ahamno, qIae ipsa in se spinas, quibus compungenda sunt, exhibebunt, aliis stu/ctus aeterni floris habituris. His uero tantu ad efferendos in se modo rhamnorum spinarum aculeos excitandis, peccatorum autem uim di dolorem significari me minimus in spina, cum dicitur: In erumnam incidet dum constingitur spina,quo ad mortem humiliatus de peccato condemnauit peccatu in carne, uelut con
figens spina coligitur,ec unusquiso secundu Apostolum,sive bona siue mala percipiet in carne, cum ipsam materiam ac sensium, in qua copungatur, habiturus stpeccator. Ante re irrectione carnis,id est, ante. spinas suas rhamnus emittat,ui uens absorbetur ad poenam anima eius secundum diuitem in euangelio)pulueruda quae uiues sit Sed inter haec iusti cuiusm tanqua Lazari in sinu Abrahae requi escentis, laetitia mostratur.&qiutur enim: Lstabitur iustus cu uiderit indictam, manus suas lauabit in sanguine peccatoris. Et dicet homo suum erit fructus tu sto, utim est deus iudicans eos in terra. Laetitia iusti est cu uiderit uindicta,quia peccatoribus puniendis deductum se per angelos in aeternam requiem istatur,manus aes non peceatorum sanguine abluens, sed cum peccatores in sanguine sint, quia rei sanguinum sunt,manus illae ab omni reatu sanguidis ablutas cotinctitaecis ipsum
497쪽
s uti, psalmo alio testatus est, cum dicit: odio habui coninationem maligno
rum eccum impiis non sedebo,lauabo inter innocentes manus meas. Et comme moratis innocentiae ossicijs,adiecit: perdas cum impiis deus animam meamN cum uiris sanguinum uitam meam. In peccatorum scilicet sanguine manus illa abluet inter innocentes.Adeo aute hi uiri sanguinu sunt,ut omnium ab Abel us ad Zachariam interfectord ab his sanguis sit reposcendus ab abluente manus
suas Pilato super se suos . esse iusti sanguinem sint professi, sed manus suas lauante iusto ait laetante,dicet homo: an cius erit iustor ecuti*eum esse dicit,quia deus sit in terra eos iudicans. ergolicim an fructus sit iusto,non ambio turexpectare iudicium iust tamen iam interris, quia per angelos in Abrahae ii num deductus sit, iudicat secunda iIlud: Qui credit in me non iudicatur,sed transit de morae in uitam:qui aute no credit, iam iudicatus est. Cum ergo sanctus non iudicandus sit,qui in uita sit transiturus ex morte, Ninfidelis iam iudicatus ad poenam sit, inteIligitur in eos reliquum esse iudicium,qui pro gestorum qualitate in
ter peccata fidem. sint iudicandi per dominum nostrum Iesum Christum, qui esthenedictus in secula secaeorum. Amen.
In finem ne disperdas David in tituli scriptione,quando mi
sit Saulescustodiuit domum eius ut interficeret eum.
exsat pilo ps imi a superiore non differe, sed almus eo distri .
quod quaedam ex his quae in David ipsum gesta sunt praeseruntur, cum Saul misit re custodiuit ad interficiendu eum domum eius in rum si id dirigenda ad deum esset oratio, superiora illa id est, si nem di ne disperdas uel corrumpas, & in tituli inscription non ne cesse suerat anteferri. Haec aut maxime quanquam spiritali sint distributa ratione, cum re finis Iegis sit Christus, re corruptioni sit biecta non fuerit eius aeternitas,ec gloriosae mortis ipsius titulus in salute sit gentium amen etiam ipsa quae de gestis eius pr-ripta sunt prophetica esse declarant, cum pastionis dominicae propheta non nescius, sub occasione ac tempore eoru quae perpetiebatur odioru di patien do prophetam se docuerint ecloquendo.Tractabimus aute psalmu,ut eorum qui secundum literam sapiunt intelligentia non grauemus,sed& ut quod a Saul custoditus ad interficiendu est, non minus eius sit temporis propheta quam Apost Mec in Hierusalem tant in domo sua coclusus ec custoditus sit ad mortem. Eripe me de inimicis meis domine, re ab insurgentibus in me libera me. Eripe medeo perantibus iniquitatem, oc de uiris sanguinum libera me. Vitiorum humano rum causas pro eius , compIexus est, ut unde orta est,& quo euaderet impietas hosteremus.Et idcirco iras et simuItates de inimicitias euangelium copressi cum irasci sine causia fiam reatus gehennae sit,&oblatio muneris,nisi post reconciliationem non concessa sit simultatis, re inimicos non lum diligendos, sed Θc pro his orandum esse decernit,quia ex his ad uirum sanguinum perirenitur,nam primuit inimici sunt,dehinc insurgunt in eum euias inimici siti t.Insurgentes aute iniquiatatis operarii siunt, postremo iniquitatis operarii uis ad uiros sanguinum prosocerunt. Viros autem se inum non selum admissa caedes, sed ec cogitata con
flammat. Sequitur enim: Quia ecce ceperunt animam meam, irruerunt in me sortes. New iniquitas mea,neo peccatum meum domine,sine iniquitate cucurri&direxi. Arctita anima est cum David ad interficiendum domo clausius est. Et quanqua exutus de Saul sit manibus,tamen uiri sanguinu sunt fanUinem eius optantes. Sed secundum psalmi praescriptionem aduersum unum epe precatio nem couenerat,regem uti* h uolentem ,sed orationi prophetlas fuit sermo moderandus, ut querela referretur ad populum, cum captant anima sortes irruentes,
498쪽
LVIII. PSALMUM ENARRATIO 69ε quippe quos sortis armavit,qui ec cor Iudae ad ministerium proditionis ingressus ergo sortes captant animam,&eius animam in quo nem iniquitas,nem peccatum eit, qui currens sine iniquitate direxit. Et nescio si anterior psalmus referri in Dauid ista patiatur,quodicitur:Ecce iniquitatem meam ego agnosco,dc peccatum meum contra me est semper. Non conuenit psalmoru ordini tanta diuersitas, ut ab eodem dictam eisse uti uni intelligendum sit, ec sit ut quia anterior confesti peccati psalmus posterior in tempore est,uideatur David ante peccatu, ut peccaunestius haec locutus. Meminerimus eum sub eodem peccato de humanae necessi talis consessione dixiste: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, di in delictis Peperit me mater mea,secundu illud: Quis enim gloria uir castum se habere cor coram de nec si unius diei fuerit infans, manente in nobis etiam secundum Apostolum ec origine dc lege peccati Non ergo conscientiae humanae uox ista conuoniet. Sed uideamiis ne ibrte eius querelis hic abnegatae de se iniquitatis competat sermo,qui peccata non fecit, re in quo inuentus dolus non est,quiudixerat Ecce iueniet princeps mundi, non inireniet in me quicqua, peccati scilicet in se calumniam non eriendam,per quod de peccato peccatu condemnaturus esset in carene. Ergo hic intelligendus est conqueri captatam anima suam,& irruisse in se sor/tes,qui oc hanc qtierelae securitatem ut in se ne iniquitatem, nem peccatum esse profiteretur,re qui se si e iniquitate cucurrisse dixerat secundum illud: Exultauit ut gigas ad currendam uiam,a sumno coeli egressio eius, ec occursus eius usep ad summum eius. Hic ergo solus currens direxit, qui infirmitatis nostrae humilitate suscepta egressus coelos, regressus ad coelos,qui revehes nos secu oblaturust deo munus precatus sit: Exurge in occursum mea re uide,tu domine deus uirtutum deus Israel. Intende ad uisitandas omnes gentes, ne miserearis omnibus qui ope rantur iniquitatem. Exargere enim sibi in occursum deum uirtutum ad uisitam das omnes gentes precatur In eo nano quo excitatae oc collocatae a dextris eius in coelestibus gentes sunt.Et dignu filii reditum eius ambitione occursus coeIestis otnar ne ingressuro coelos dignatio paterna de coelo esset. Nem id mirum,cum pri Forset egismo nominis sui martyri Stephano, uel hit in primoribus in occursiim adeo patre legendum descensum sit. Visitari ita in occursum suum omnes gentes precatur secundumi IIud: Nem enim misit deus fissum suum in hunc mundum, ut iudicet mundum, sed ut saluus fiat mundus per eum.Descensium nanc3 eius in carnem, ex Maria natiuitatem laetantes angeli ec patentes coeli honorauerunt. Non impudens ergo haec occursus sui oratio est,cui ad salute gentia,sicuti 8c psalmo alio oc apostolico testimonio continetur, primogenito ex mortuis uox occurrentis haec fuerit: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Hanc ita* occursus sui significationem uisitandis a se gentibus deprecatur,non tamen iudicii seueritatem.Praeterita enim misericin dia, ab omnibus qui iniquitate operantur auertitur,omnibus quide in e quia ca ro factus ess gentibus uisitatis,sed sque in omnibus iniqua operantibus iudicatis. Interiecto enim diapselmate, quae in impietatem populi essent irransi 'a decIarat.
Mox nanc3 8c templi desistatio θc ciuitatis euersio, re ipses illos capi tas cons cuta est.Quinetia nunc ingressus ciuitatis eiusdem edicto Romani re M inhi heu tur, re cum deseria sanctorum sancta, ec prophetias silere,& placationum hostias
deesse, ec dignitatem omnem deformatam ministe in Leuitici recordantur, confluersi nunc, re fame uerbi dei, oc cibi falutaris affecti, ad solatium praesentium misseriarum circumire sunt soliti ciuitatem. Id enim sequitur: Convertentur adura speram,di famem patientur ut canesiccircumibunt ciuitate. tamen huius temporis per propheta alium denunciam dicit': Ecce induco fame super terram. Noni unem panis, sitim aquae, sed fame res,ut audiatur uerba dei.Impudetiam
499쪽
4M D. H I L L A R I I I Neorum ac rabiem in nuncupatione canum arguens. Secundum inlud: Liberamei de ore leonis,ec de manu canis unicam mea.Et hoc quidem habent interioris core scientiae suae dolore,cum se dispersos, cu capti hcum tributarios congemiscui, sine templa, sine sacerdote, sine remo. Et hoc postea*in maiestatis dominum saluatorem mundi manus impias intulerunt.Sed ubi de peccato crucifixi unige niti dei arguuntur,impii esse non desinunt, ec dciore translatae ad gentes diuinae cognitionis accensiores adhuc uerbisque desaeuiuiat. Sequitur erum: Ecce
eloquuntur in ore suo, adius in Iabiis eoin. Sed hanc obtrectandi atin insectanimpietatem,non solum in his, sed etiam in gentibus,quae audire detrectant, ita ciuinus sermo condemnat: Quoniam quis audiuitrre tu domine deridebis eos, pro nihilo habesns omnes gentes.)Nemine audiente irridentur a de quia ubi dicitur quis ibi ain rarus si ficat,aut nullus. Nullus secundu illud: Quis similis tibi in des domine Rarus autem in eo quod dicitur: duis dabit ex Sion salutare Israel Irridentur igitur non audientes,&1n quorsi ore labiisin sit 1 adius. ia in eoelis habitas deus subsannabit aduersus de V ec Christum eius reges ac principes
conoegatos Gentes etia omnes spernet uisitatas,ec no obedientes, quia quam/uis ex his fit portio qilantatacun credentium, tame uniuersitas reputatur in Plarimis,secundum illud domini dicthim:Nunquid cum uenerit filius hominis inue niet fide super terram No quod in aliquibus n5 reperiet, quibus re dicetur: Venite benedicti patris mei,possidete praeparatd uobis regnu a constitiatione mussi. Sed cum pauci ex omnibus getibus sint fideles, non per paucos efficitur ne non omnes gentes sint infideles.lrridendarum autem gentium ea maxime causa est. quod dum crucifixum,dam mortuum, dum sepultu stultitia prudentiae secularis exprobrat, magnae pietatis sacramentu non intelligentes, hIlum dei resurgentem ex mortuis, maiestatis esse dominu non credat. Sed habes ille potestate an sponendae,&animae re medaliquia hoc mandatu accepit a patre,irrisis spretis gentibus subiecit: Militudinem meam ad te custodiam, quia deus siusceptor meus es, deus meuS,misericordia eius maritentetme. Deus melis ostendit milia inter inimicos meos sortitudine suam, ad deu custodiet anima suam stilicet qua depositit resumendo Nemo em aufere eam ab eo.Et quia uirius sua,& refugium
suum sit,incurus mambuscommedauerit spiritu suum, cuius misericordia eum praeueniet,ut etiam ante resurrectione dei filius intelligatur,cu moriente eo in inscuro sole lux deperit, cum pendente eo in cruce tremit terra, cu descendere eo ad inferos,sanctos eius inseri non tenent, cum emittente eo sipiritum, velum templi
tan* custodia illinc spiritali erumpente discinditur,cu luemo Centurio pro cIamat: Vere dei filius erat iste. Custodita igitur ad deu sortitudine sita, quia Iux
lucet in tenebris,ectens rae eam non comprehenderat, &praeueniente eum mi
sericordia si ostendit ei interinimicos eius,quia sest orcius esset, cum id etia inimici consessione patuisset, uere enim eum dei filium esse Centuri procla masi 5c haec tum quidem ita cognita sunt, sed quia secundum illud :Et uidebuiuo quem compunxerunt, etiam in futurum inter inimicos eius cstendet deus.
quod eius sit susceptor, quippe cum secundum Apostolum introgressa gentium plenitudine d quod de Israel sit reliqua salvabit, ut quod scripta est implaatur: Veniet ex Sio qui liberabit Saumetet impietates ab Iacob. Et hoc ilIis a me testaγmentu cum a ubera immetates eoru.Ad significatione ita in repositae huius mis ricordiae speii, subiecit: Ne occideris eos, nequado obliviscatur legis tuae. Di 1 perge illos in hiirtute tua et destrue eos Olector meus Ge. Delicta oris e si sera, mone labior E ipsor 5ccoprehendant in suphia sua. Et de execrat me et medacio Guellent in c6immatiori summatio in ira costumatiois, ac no erui, ec scient quoniam
500쪽
LVIII. PSALMUM ENARRATIO My quoniam deus Iacob dominabithir finiti terrae. Inimici quidem propter nos, sed dilecti propter patres misericordiae,id quod eorum est reliquis reseruas. Disipersi qui dein interim circa omnes sere gentes, sed conspersione eoru sancta at* radice liberabuntur. Destruentur ergo secundu propheta non occisi,sed dispersi re destruen/tur in delictis oris eorum,et sermone labiord,cum ex Sion ueniat liberator, quo clamauerunt crucifige crucifige, Mui dixerui: Nos patrem Iaabemus Abraham. Et rursum: Q bris tibi dedit hanc potestatem Etuta qua potestate haec facis In hac igitur superbia comprehendentur, cum saluatori sitio haec a se ingesta esse non co
gnoscent, alter sacp impietate de execratione ac mendacio auellentur,oc hoc in consitammatione,quia cum intrauerit gentiu plenitudo tum quicquid Israel est re liquum saluabitur. In ira aut consummationis non erunt,quia impietates ex Sion ueniens auertet.Non aute non erunt,qui ec int cognituri,cognoscentc , quia deus Iacob dominetur finiu terreae,no iam in funiculo haereditatis,& iti Iacob portio. ne noscedus, sed deus Iacob, id est, quia in homine Iacob deus intellectus ec uisus est,dominator sit teriae finia, quora ec creator est colliendus, sed illos interim de solationis 5c dispersionis sus manet poena. metsi consitammationi temporu Propter patres oc electos lim dispensitio misericordiae reservet,interiecto tamen clia psalmate, quid in eos interim repetita significatione constitutu suerit ostenditur. Sequitur enim: Et c5uertentur in uesperis,&iame pMientur ut canes, Scircumihunt ciuitatem. Ipsi dispergentur ad manducandu, si autem non saturabuntur remurmurabunt. Amina ciuitate, templo: deserto, di secundum Romani regis Adbue sis se edicta circumeuntes tantum,no etiam ineuntes ciuitate,semes eos no huius panis unare cibi,sed oblationu hostiarriuisionu,quibus omnibus saturabuntur, asticie ad uersum custodem suu canum improbitate latrantes. Et dispergetur ad manducandum, quia per diuersia speciem sacerdocti illius legitimi, ec holocausti,& circumcisionis imitantur,cum haec tantii non nisi intra Hieros yma sint legitima constitu/ta.Sed ad manducandu dispersi no saturantur.Non enim sanctis &deo placitis,&loci ipsius ac templi costitatione resigiosis solennitatibus explebunt, sed adhue remurmurabusine hac quidem fame festiuitatu maru edomiti, ut secundu murmur, quo in deserto deum exacerbaueint,pinnitentiae quiete resipiscant. Sed inter haec spes omnes suas Sc gratulationes psalmi fine concludit,dicens: Ego aut cantabo Uirtuti tuae, altabo mane misericordia tua. Quia factus es susceptor meus, resu gium meu in die tribulationis mes. diutor meus tibi palla,quia siusceptor meus, deus meus misericordia mea. Et ista omnia possunt ad prophetica gratulationem resere sed nem a domini sistit cofessione diuersa Haec enim eoru disperso passio/nis impietate est cosequuta. Sed quod in misericordia dei mane quia susceptor ecrefugiu eius factus est, exultaturus, uidetur id ad resurrectionis tempus este reis rendum. Quia css omni tepore Iaus dei cantanda sit a propheta,resiurgenti tamen ex mortuis diluculo in coriosi, redituro,exaltatio matutinae gratulationis est pro
pria domino Iesu Christo,qui est henedictus in omnia secula seculorum. Amen. Psalmus L 1π. In finem,pro his qui immutabuntur,in tituli inscriptio
ne David in doctrina cum succedit Mesopotamia 5c Syriam Sobal, di conuertit Ioab,N percussit in ualle Salinarum duodecim milia
Uta in psaImo ante rerum gesta praesicripta similiquae necesse est ad alteuius intelligentiae significatione his quae effecta sunt anteferri, cum inu finem, cum pro his qui demutabuntur, cu in tituli inscriptione, cum in doctrina Daui superscriptio coprehendit, postqua gestorum tempua