De plantis exoticis libri duo

282쪽

l EXOTI cI S. etsi De Rabea argentea Cretica. cap. X X V I. iam Vrculosam Clinopodii praedicti modo, ex Creticisset seminibus natam perelegantem per exiguam planiam in horto habuimus totam aspectu argentear ab una radice parita longa, tenui, exili, multos su i culos rectos,graciles, semidrodatalis altitudinis,producet enaei foliis tubit sylvestris mollibu , paruis,oblonSis,argenteis,l cibus simul ab eodem exortu quatuor ex opposito aequalibus interuallis dense stellarum modo, surculos conuestientibus, Inter quae Clinopodii Cretici modo pauci exilesque flosculi flavescentes cernuntur. Tota planta est inodora gustus adstringens. Quo haud iniuria audiuimus, eam plantam trii tam ex vino dari utilissim d quodcumque profluuium, & ungvinis,&excrementorum cohibendum

Ll et Trifolium

284쪽

et e trifolio Corniculato Cretico . Cap. XXV II.

IX Creticis itidem seminibus nomine corniculati

tritalij habuimus plantam habentem cauliculos plures, longos,graciles, humi stratos, foliis trifolii seu citisii in extremo latioribus,ssore cicerc ita, sed

longe minore,luteo,in ramulorum cacumine unico apparente,cui succedit siliqua rotunda macropiperis crassitie in obli, quum acta, quae continet semina quatuor, aut quinque parua rotunda nauescentia. Sili quae sunt dulces, pilis gustui non dissimiles , unde mirum non sit , virentes eas esse esculentas, & summopere illis crudis pucros vesci. Si verum tamen si t,ut nos credimus, hanc plantam esse Cret, cana Honorij Belli a doctissimo Ioanne Pona amico plurimi obseruando in diligentissima stirpium in celebri Monte Baldo nascentium Historia per belle descripta. Quam sane eandem plane esse assirmare,auderem,modo siliquae in Hier agunt imagine non latae,sed rotundae & in obliquum circuli mineo actae cernerentur,quales nos ex Creta accepimus, in planiae nobis in horto natae protulerunt. Istius plantae a nobis imaginem delineatam hic damus,quam Trifolium Cornicuatucreticum appellauimus, ad differentiam Italici trifolii Co niculati.De istius plantae viribus,atque usibus ad medicinam, quicquam certi,haud deprehendimus.

Trifolium

286쪽

DA PLANTIS EXOTICIS, at pDe Trimis Fa m. Cari XX VIII. EVic planxxxxifolii Corniculati alteram trifolii iti

dem falcati plantam ex seminibus Creticis, nobis

natam proponimus, quam statim natam credidimus esse trifolium vesicarium a nobis etiani describendum, sed postea visiis, caulibus, ct foliis, storibus at que fructibus aliam ab ea esse , & multum diuersam esse deprehendimus. Haec planta est admodu m in radice soliosa, sed folia humi procumbunt, quae trifolii magni folia imitantur oblonga in extremis lata,& rotunda,aspera,in albo njgrescentia quae circa exortum habent alia soliola parua trifolii modo. Fert ex radice inter folia su rculos, plures,graciles,lon S,

humi stratos, oblique actos, foliis inferius quinis, superius veto ad flores trinis singulis floru in cauliculis inhaerentibus. Flosculi vero in summis cauliculis fiunt trifolio falcato similes utei coloris i quibus succedunt tres vel quatuor sisti quae foliaceae,paruae in rotundum falcis modo actae exterius circinatae, unguis humani rotundi magnitudine simul coniuncthsiue unum eundemque exortu m habentes. Nititur haec pia ta radicibus paruis,tenuibus: Aliqui dixerunt quosdam pha inacheos uti storibus,& seminibus pro Meliloto, cuius veros cultatis sit, & quos usus habeathaec planta mihi nondam compertum est. Accipito ergo studiose Lector a nobis, quae nos scire itidem potuimus. Numquam usus stirpium ex phrientia deprehensos, cognitosque ommittemus, ct in quibus

nulli suere cognitu nihil de iis dicemus, ut studiosi illis , quos expretas fecimus,plane fidere queant, Melilom

288쪽

ψ PLANTIS EXOTICIS.

De qua Mempto Cretico . Cap. X X IX. Nobis itide ex Cretico semine meliloti nomine accepto

planta inibi iacea nata est, quae a radice gracili, longa, temhui lignosa, ii aliquot radicolas diuisa fert cauliculos longos, staciles,soliis viridibus, iii folia Corniculati Cretici simit bus sed in longius porrectis, vestitos, terrae stratos ac veluti luxu tiantes in quom summitatibus fiunt bini flores lutei trifolios alcato magnitudine de filura similes, odorati , a quibus bini corniculi recti succedunt flaueseentes semina parua, minuta, tot uda, flava continentes, guttis primo subdulces, mox cum modico calore modice adstri pgentes: Quibus quidem notis nonnullis creditum est hanc pistatam melilotium esse, atque vites meliloti habere: praesertimque quod Serapio ex sacho Eben Amxo scripseriti Alchimelech est herba quae habet po- de simpulia rotunda viridia,&ramuli eius sunt subtiles multum ecfolia rara, ct fructus habens vaginas su btiles, rotundas, sicu t vi gae puero tum paruulorum, sunt in eis grana palaca, glauci coloris, rotunda minora. Dubium quidem non est , nostrae plantae hasce notas meliloti haud parsam conuenire, quod si vires etiam ex Galeno meliloti perspectas habuerimus, scilicet esse mixtae facultatis , sed in eo cos insorem esse calidam

substantiam, quam frigidam, habere que leuem adstrictione. Qq ae vires in seminibus istiusce plantae propositae facile de-ytehendi possunt cum semina leuiter adstringant de gustuptimo subdulcia appareant,dc mox cu manifesto aliquo sensu

aliditatis. Ni vero haec planta erit legitimus melilotus anti, potum poterunt tamen securius ad usitam medicinae medicii ijusce plantae seminibus uti. Calida certe est sed moderate videm cum adstrictione, seminum facultas exindeque dissem xqssi dc resistuens. Vnde digerendo emollit decoctum ex se- ndibus paratum. Maxime commendatur ad oculorum in i matio item si eo oculi foueantur, ad aurium quoque dolo- m,ec inflammationem, ad dolorem ventris, stomachi, de M qm partium decoctum spongia susceptum mirifice iuuat. mplastrum ex seminum farina ex aqua parat Uin partes in 'pratas emollit, idcircoq. tumores duros digerit, dc em Cilit. Liber secundus. Min Trifo-

289쪽

PROSPERI Trifolium Vesicarium.

290쪽

l DE PLANTIS EXOTI cI S. et is De Trifl Vesicaria. Cap. XIX.

Bhinc multos annos nobis ex seminib. nata est planta humi late procumbens, soliis trifolio falcato usque adeo similis,ut vix ab ea primis diebus, quoad scilicet caulescat, distinguatur, in radice enim fo-sibia est late soliis viridibus tui mist rata, sere soliorum magnitudine & fgura non differeni,hoc excepto,quod in hac solia albicant eum leui quadam lanugine, tresqtie ut plurimum, ei radice quae longa est,gracilis, exeunt cauliculi in aequaliter bbliqueaai,totundi, foliati hinc inde folium trifoliatum, cuius medium longum,latum in roludum declinans,cum duo, ills seliis paruis,& aliquando quattior utrimque in folii pedii culo positis,& simul cum solio trifolio,exit pediculus paruus habens in cacumine tres quatuor,vel quinque, &quadoque itiam sex vesiculas,oblongas, paria as in extremis ad acutum estnentes, in extremo tamquam in calice flosculos carnei coloris,proseretes, a quibus intus eas vesicia las,producuntur pum vel duo, vel ad plus tria grana rotunda, parua, samulaepiunctatamquam folliculi rotundi, intus duo, vel tria se,

dissa, lanugite ci seminibus similia,eiusdem fere gustus cum paeam leui caliditate: Germina viridia, & soli a sapiunt sabyptemfrigidum, subacidum, unde hanc plantam inclinare: Stigidam qualitatem,& semina ad calidam liquido constahit Perradus Imperatus semina istiusce plantae nomine trifo-hi vesicarii olim ad me misit, ea liberalitate,qua mihi lon ge pia alia comunicau it.Ideo nomen a tanto viro impositu na, confirmare huic plantae,&sequiplacuit M m a Scorgom