장음표시 사용
261쪽
232 M. F. QUINTILIANI DECLAM. VIII.
Amr- laetare, quod cum debuerit paternae esse convalescimus , morimur : medicina Dae - 'μ' ' pietatis unum occidere, in innocentia quid prae lias , nisi ut iuxta te nemo
quod, mihi crede, summa selieitas est desperet Dicturam me putas, non
suprema hora contigerit . Quam varii credo renuntiantibus, non accedo cum nos manent exitus, quam multis casibus deserunt , relinquuntque languentes . de lucis huius hospitio transfertur hu- Ego vero medicis non credo speranti manitas i Dubia nobis extremorum con- bus. Aspicite 3 majorem partem ge-ditio est, &certissima dies illa non re- neris humani, & si me interroges, ibditura tantumdem habet incerti. Quis iam robuiliorem , illam adhuc in
mortalitatis infirmis viribus fidet , ut prima rerum naturae veritate viven- innocentem de virtutis constantia des- tem, nullos artis hujus novit 33 antipondeat exitum/ Alium praeterlapsa me- stites: nec minus tamen bellorum vulisna non tetigit, alium in ipso scelere mors neribus, morborumque medetur incur- deprehendit. Expende, quantum laudan- sibus, non disputationum vanitate da sit opportunae mortis occasio ,& cui- solerti, sed experimentis, & invicem libet optandum, ut cum velle potest mo- per similes, dissimilesque casus obser-riatur , ne rapiatur cum nolit. Quam Vatione ducente , tradita ratione suc-
multos sera tetigit de diutina vita poe- currit. Non medicina sanat, sed qui nitentia:& cogita, quantis nocuerit, ae quid videtur sanasse , medicina est . nociturum sit exiguum spatium illi su- Quo Vultis animo feram , quod ars peradditum, de cujus brevitate eonque- quantum dicitis ) Inventa pro vita,
rebamur . Putemus tum nostrum exple- si dris placet, autoritatem formamqueri Fatum, cum nobis singula eveniunt, & captat, ut longe Fentura suprema pros- beatae sortis indulgentiae referamus ae- piciat , ut adesse fata de nunci et, quaeceptum, si bene morimur, quia raro li- nec timentur, & maxima scientiae pars
cet. Ideo bene Filius obiit, dum nihil esse coepit, sanare non pota Quisquam- objicere potui, nihil irasci , ne postea ne ab homine , qui adhuc loquitur,
serte committeret, pro quo reus eaedere- spirat, intelligit, sic recedet, quemad-tur. Faciamus igitur de misera hac ne- modum relinquitur exanime corpus ,
cessit a te solatium, &, si fas est, impu- & ibi finem vitae putabit, ubicunque temus Fatis, quod ancipitem decessum scientiae substiterit infirmitas Si ira-
certo innocentiae obitu pro Filio Oee gilitatem mortalitatis, incertosque ve- paverint. O quanti momenti Filii salu- limus aestimare ea sus, tantundem petem aestimamus, pro qua innocens laee- riculi habet omnis aeger. Iniquissimum ratus est. Adlicite, inquit, immanitati, est desperationes vocari, quoties reme- quod aegrum occidit. Levissimum putes, dium medicina non invenit, & angu- quod occisus est. Quota pars est reme- stias sive artis , sive mentis humanaediorum, in quibus non saevius aliquod ad invidiam referre fatorum . Nihil morte sit, inter quae invita anima in sae. magis interesse omnium puto , quamvissima detinetur patientia, dum magis ut spes pro homine tam longa quam cupit exsolvi λ Cogita quas subeat ho- vita sit. Unde putatis inventos tardos mo lacerationes; huic integro annorum funerum apparatus Unde quod exe- decursu leguntur ossa, &scrutaturae ma- quias planctibus , ploratu, magnoque nus altis viscerum latebris immergun- semper inquietamus ululatu quid quod tur; faci-
33 Rustici sortine. 3 a Veritate illa. quae erat hominibus Rege Saturno, qui pe aIiter tune orbeae o cutique recenti vivebant homines. Iuven. sat. 6. 33 Sλert Prosei res Arcium habentisc. 34 Quae inter se habetit Μediei, diam de remedio consultant.
262쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. VIII.
Dpeι iacinust videtur credere tam facile veli morti δ Uidimus igitur frequenter ad vitam post 3 conclamata suprema redeuntes ..Plerique convaluerunt 34 negligentiae bono, 37 quosdam explicuit quicquid alios fortassis occideret. Hos indulgentiae 1 η temeritas , illos adjuvit 39 desperationis audacia . Datur fortassis huic arti per icere morbos , profutura meditari : sed unde sciet ,
quantum inter viscera, latentesque pectoris sinus , unicuique Au animae natura concesserit λ quam proprietatem spiritus , quam corpus acceperit Non tam variae mortalibus formae ,
nec in vultibus nostris sedet tanta diversitas, quanta latet in ipsis dissimilitudo 4 vitalibus . Inenarrabile, indeprehensibile est , quicquid nos 43
elementorum varia compago formavit. Et pro at in nos plura, seu rario ra dei terrenis seminibus , coelestibusque coierunt , ita vel duramur Itacita ratione, vel solvimur. An de Gerantibus credi debuerit, vos aestima-itis r qui negaverunt aegros posse sanari , nec in hoc probaverunt , qui evasit, nee in illo, quem non languor occidit. Justas me hercule haberet muritier causas querelarum, si nova incognitaque ratione vel utrumque servasses. Nunquam ex magno venit affectui neredibilia vel profutura tentasse, &in re , quae plus de incerto habet ,
temeritas experimenti solam probat desperationis audaciam . . Quid: reserti cujustur; illi eontumax labes, &in dies excrescens tota artuum mutilatione to
quetur, & deficiens corpus longissimis erueiatibus destinatur . O mors expetenda in selicibus, quam optime praestas
ut semel moriamuri Non renuit tamen humanitas de morte revehi per mortium trucissimaς semitas, &non Uetaret mater utriusque lacerari corpora ,
etiamsi de utroque desperaremus. Quam mitius feci, qui non torsi alterum, non discruciavi, sed certissime de aegritudine moriturum suo Fato reliqui. Quoties vidimus in ipsa curatione periisse
languentes, admotumque remedium fe-
st i trasse suprema Quoties in ipsa sectio
ne partium defecere infirmata vitalia , viamque anima dedignata cruciatus sibi per innocens vulnus aperuit, intulitque medentis ferrum Fatum carnifieis Hune ipsum luctamen remedii pollentis
peremit, alterius novo everberatus cruciatu defecit spiritus, in hoc infirma nimis medicina sortis morbi vires usque in exitium adauxit. Quid non putes Filium cecidisse, dum sollicita medicorum arte fovetur, dum immines ipsa medentibus, & ossicia ministras quae non times t Quin refer gratiam , quod novum genus curationis institui, ut sanaretur alter sine dolore. Uerum, Iudices, aeputetis me sola esse horum confutatioue conlentum, & iactatione verborum, inter quae nos Mater procul a causae nostrae dissicultatibus detinet immorari , supremae illius quae me in parricidium adegit
I Desunno digro eonclamatur. anum est . Qiiod scilIcet neglexerunt remedia . v Unum remedium alteri salutare , alteri lethale es . 38 Al te e convaluit ouod sperauit sibi Numina indulge uinata sutura, δι salutem restitutura. 3s Alter, quia licet ipsus salus desperaretur , tameti fuit semper audax, nee timuit ipse, nee desperavit, niti die a audaciam in desperando , A. se quod voluerit desperare sanatus. 3te. 4o Homini, vel etiam animai, quod partes illae ipsius sint receptaculum. 4i Videtur intelliaere animam esse ipsam quoque compostam . vel naturalem spiritum , calorem se ilicet vitalem fgnificat. 4 a Vitalea partes sunt cor, cerebrum, hepar, quae primae ex puriore se mine in infante sunt, unde etiam dicuntur spermatica . intelligit tamen totum thoraca. 43 Non elementa fgnis eat pura, quae non sunt nisi terra , aqua, 1 ignis, ex quorum atomis , ex pullo non immerito aere, componi censuit Demoeritus mixta: vide Plist. Laert. Lueret. α alios Philos. sed elementa vocat quaeumque mixta ex ipsa resutiantia nostras partes enormant, quae certei umerae sunt. 44 Videtur admittere in rerum principia coelum, di terram. 4: occulta dispositione.
263쪽
ne eessitatis fortiter reddo lationem. Desperaverunt de duobus pariter sanandis , quorum eundem ella dicebant langu rem sacrae Artis notissimi Antistites,&ideo nullum inimicum putavi remedium, quod nobis alterum restitueret. Tentat vero Mater emcere, ut medicorum arti non credatur, & de arrogantissima quam vocat hominum persuasione totius humani generis nomine queritur . Quae impudentia non colere artem, quae de prima mundi auctoritate tot saeculorum consensu in nostros sus percrebuit Quis de facultatis veritate dubitaverit, quam sapientiae partem majores nostri coluere, cum & curatio morborum, & scientifica naturalium causarum perscrutatio iisdem auctoribus coeperit Quare non supra meritum creditum est, si primus salutaris scientiae professor inter Numina recen seretur , quod faustissimum humanae salutis exordium non nisi de caelorum prouidentia manaverit . Adde quod Ars tanta humanae necessitas is sollicitudine
perquisita , & ad tanti usus momenti redacta et tissime ipso in ortu steti lset , nisi sensissent singuli de utilium constantia operum profuturam. Certe, Iudi cra, rerum natura sicuti infirma nobis, atque aegra corpora de diversis seminibus, & varia humorum mixtura disposuit, ita sagaci diligentia prospexit, ut defectibus mederetur quos ipsa fecisset,& invidiam valetudinis pari curatione lavaret. Mire scilicet in lapidibus, auherbis validissimi operis effusa vis est,& ubi eumque moreris interea quae in
cuius sit conditionis aeger , quantum adhuc spei, quantum videatur habere V V de vita Sacrosancti sint parentum metus. 44 Dii non sinant , ut ex liberis vilior incipiat esse periturus. Me dici desperaverunt. Quid istud ad patrem Spera tu, iube sperare Matrem, tuis potius affectibus, tuis crede votis. Et hoe de parricidii facilitate est, circa filiorum languorem ad desperantes potius accedere. Fidem habes h mini bas, quos mentiti alius assirmat, contra quos iterum credis, uni praesertim Pessime hercle de tua feritate sentirem , si in quacunque filii cur
tione non adhiberes propinquos , non interrogares amicos , non respiceres ad Matris animum: non hanc primam impatientiam , non hunc consulis timorem De nullo filio minus debet soli sibi permittere Pater , quam qui
videtur utique moriturus. ' Fratres ,
inquit, & gemini erant, ideoque cremdibile est illis eundem fuisse langu rem. Rogo, quis in ullo mortalium serat ignorantiam pariter, & amrmationem quisquis nescit quod genus languoris sit , non potest scire an idem sit. Nihil, Iudices , in rebus hum
nis voluit esse rerum natura tam simiale, quos non aliqua proprietate sece neret. Quid refert , an ex iisdem prima illa duorum corporum, animo rumque compago seminibus oriatur
Sibi quisque firmatur , sibi quisque
componitur , & duo pluresve fratres nascuntur fato singulorum . Hanc ipsam indifferentiam , quam mirantur
46 Dii non sinant ut stelus hoe in exempIum abeat, quare si Filiorum Iter fit Patri, eapiat o casionem oecidendi praetexta sanandi alterius . M seeundum a reum . non misse eredendum , eum diverunt eumdem pari te esse larim rem . ν. quias nesciebam quod gemiet mori,i esset , non poterat e scire avi ego idem ἰ v. quia nihil si ila est adeo ut nullam habeat dissimilitudinem , nam licet omnes iisdem constemus prine piis , sagulltamen nobis firmamur . ulterius seeemitur illa quae eria tur ab alvis indiffereatia a nutrie ibus, Parentibus ae . tandem licet si ilix sit facies, diserepant tamen in moethua die. 3. seue non eadem es fortuna, ita neque natura; 4. qusa diveris tempore da utero prodierisna, quar. non rotam traxi floeosdem ec lorum Influxus Ae. s. ex ipso iacto, quia neque uterque Oeelsus es, nec uterque sanatus. Q Haee prima semina, in qOolibet empus emi , ibi diverso modo disponuntur, di firmantur velle .iua, vel forti .
264쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. I. 23s
D- cursus, stupent civitatis oculi , pa- tercidunt, provida humanitatis repar
rentum tamen agnitio dignoscit, se- tio subjicitur. Illud in ima viseeraim parat notitia nutricum, & fallentibus missum abditos serutatur recessus , di notis . est rursus quod faciat ipsa si- de obsessis partibus scedam pestem ex- militudo dissimile. In plerisque qua in pellit . Illud alte inhaerens telum lenivis si indisereta facies, invenitur in- attractu deducit ό hoc late fluentem men alius oris sonus, habitus, in D ignoto obice sillit cruorem; hoc aestuansus r & ut ipsa consentiant , diversa I in vitalia refrigerat ἔ hoc fovet rigen- mens, conrearii mores, & vitae gene- tia ; hoc seminum sedat pugnam . &ra rixantia. Quid quod non eandem reluctantes partes in sua ministeria comis esse naturam geminorum probat elaam ponit. Nullum sere iuvenias morbum, fortuna dissimilis Hunc pressit pau- cui non Uebuerit natura remedium ;pertate perpetua, ilium insperatis opia tamqm certum est aegris corporibus f bas excoluit. Illius per titulos, &ho- mintem per medicinam promitti, quam nores, huius per ignobiles, obscuras- per agriculturam validis alimenta. Quaque sordes totam duxit.artatem. Simi- re, si me interroges, non latenti salut te est, quicquid accipiunt ex homine res virtutes sinu Lbdidit, neque tot proingemini: dissimile, quicquid ex fato. videntiam bonorum inter invidiam se-
Nec enim tam pariter in lucem de ereti de nostrae arcuit necessitatis noti- maternis exiluere visceribus, ut illos tia, sed per sacram artem utinoomin eadem origo signaveri t. Quantum ne occulta semina eveherentur comes
putas intersuisse temporis dum primum sit . Inde est quod quibus crassior et
uteri pondus egeritur, dum parumper mentorum compago accuratiores sag exonerata vitalia altem rursus homi- cis mentis observationes suppressit, n
ne laxantur Breve fortassis . ex is que exercita anima nobiliores perscrurinamque videtur mortalibus oculis , lata causas evolvit, intentatae gaudet si terrena mente perspicere velis cognithonis inllinctu, & providit ultro orbis huius vastitatem , scies multum natura nescientibus. Videmus imperiis esse . quod inter duas transcurrat ani- tissimas gentes, & de humanitatis inismas. Volvitur super nos ham coeli 0- genio iere sepositas, morborum noste rein ἐerumque compago, & sol praecipiti media . & in auxilium deficientis Dormis ' per proclive decursu , totius diei, ris prompta occurrentibus carpere memnoctisque brevitate emensus Orientis dicamina . Ira qsae prospexit sngulis occidentisque cursus , diversorum sy- sapientiam stiritit, ut Variis modis eunderum in primo statam oris , rotato dem finem mortalitas assequeretur, dum A se rursus axe eonsequitur. Hoe nossent illi, illi discerent. Sed necesse tu parvum credis esse inritum , quod est aeternae providentiae querelas contra diversis pariter rebus impletur -- iniustissimam Matrem expromam. Ita tum inter illa transcurrentis horae mo- ne mendax erit sacrae artis promissum, menta nascitur, perit. Igitur quando & medendi tota scientia latebit homi- unquam peregrinati sunt una, milit nem, qtrae bruta non fugit Ita de pulvere cher-
265쪽
236 M. F. QUINTILIANI DECLAM. VIII.
Am cherrimi operis, plurimamque de caelo vere pariteri quid non diducti, sepa- Dreta. '' trahentis conservatio minime fuerit ratique fecerunt quando illos lan- ' natura sollicita, quae invidiam timuit guor, quando suprema iunxerunt Et irrationalium,nisi labes forti remedio cu- quandoque sit necesse est aliter , exrasset Cernite animantium per vi rem geminis 'uod pariter languerunt, non tes semitas anxia corpora, & serutatu- sic accidit , quomodo fratribus , sedras nares praemissas, inde ora legentia, quomodo duobus . Non eodem fato& rationalem sere alimenti modum , languere geminos, quemadmodum vul-eompositosque inter aegritudinis mo- tis, brevius probem, quam quod nec menta discursus. Quis neget tandem in uterque Occisus est, nec uterque sanain majori scientiam esse, quae tota est in tus. ' Sed fingamus hoc esse verum, minoribus/ Sed quoniam, Iudices, fas quod desperaverunt medici r relinque erat, ut sicuti in caeteris, in hoc esset nobis pater D innocentiam calamita-
quoque discrimen, quod pulchrius, quod tis , salva solatia sint de liberis , iustius Innato inllinctu ignara bellua quos tibi videris non perdidisse nisi
sanabitur, rationalis homo habebit ar- fato. Quis ex parentibus nescit haetem sanitati s. o veram Artem, tui ne- se mortalitatis procreare lege Sed inque possit irata Mater objicere, cuius digni exitus γ' supra orbitatem sunt. eximium licet mirari consilium , quod Ideo magis semus illos. quos bella ra- securis Omnibus ac fident ibus paucis ad- puerunt, hausit incendium, naufragia dit sollicitudinem curationis . Uerum merserunt. Fortius seras inter asside nonnde firmior facultati fides, quam de tot tium manus, inter suorum officia la- operibus, quibus sedula diligentia me- bentes, cum se invicem oscula , cum dentium conlectas paene animas in lu- se satiavere sermone si eum II data su-eem rursus restituit occurrunt in dies prema mandata sunt, & se scit pietast infirmae naturae dubiae vices , & quas Omnia fecisse pro vita . . Igitur verum mortalis tompago qualitates coercuit, dixerim, illos mori credimus, hos p alterna dissenso re prorumpunt, &vita rire. Non invenio quemadmodum exΜ, identidem in mortis confinio suspendi- cusationem pater de consensu possit, tur; quo rueres humanum genus, quod acei pera medicorum . Hoc eil έ quod nulli reparatio firmaretὸ Quid sollicit omnem comparationem feritatis excetis Medicos, quid paretis jubentibus su- dit. Filium pater propter hominem per hiis mi affectus i qui tantam Artem quem non putavit poste sanari, occi contemnitis, arde uelim consensu pro di ty quod tu monstri portentique ge-batisὶ Mater, ut vaneat fallaciis, pro- nus esὶ habes parricidii patientiam , fert maiorem partem generis humani, non habes orbitatis . Ita demum p
& si ipsam interroges, illam robustiorem tes ferre filii mortem , si facinus ad- nullos Artis hujus cognoscere Antisti- ieceris Tu occidis, 'quia deiperavere
Tertium argumentum , quia verum lieet fuerἰt, quod desperaverint, nos erat alter oceidendus a sed naturali cursui linquendus uterque ; nam a. omnes lege moriendi nati sunt ἰ a. minus sunt tri ses naturales exit ut, ideo magis. illos tuae mus, qui violente perierunt. Patris h ne invitiam exaggerat, qui patientiam habet parricidii, & mon habuit orbitatis , qui lacinore peractam Filii mortem fert; qui nihil plua pietate secit quam Mediei nihil curantes.
33 Sive ut nostra talamitas sit innocena, non nostra facta culpa. 34 Salvx sint solatia quae in Filiorum morte nobis contingere possunt quia naturaliter obierint. 13 Vide Sen. de Consol. ad Mase iam. 36 Tristitiae magia supra orbi t. important . set Dulce pare ibin elsa mandata suprema Fi-iorum exequi , se uti praecimum omicorum munus non est proseqωi destinctiam Si-o ouessae , Asstuc voluer/t meminisse, qua maniatim it emeeetii. Tacis. lib. a. Annia, i
266쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. VIII. a 3
PM . mediei Quererer metaercule si reli- tes, nec minus tamen bellorum mede- ANT=' 'η quisses, si quid de continuatione cuiae ri vulneribus, nec disputationem va- ' 'solicitudo laxast et . Nihil ergo plus nitate solerti, sed experimentis succursacies , quam illi , qui nunc plures rere. Quid hoc, Dii immortales, nisi
fortassis circumeunt aegros , quos ἔβ tota ipsa Ars, quam suprema opifex pro- detrahit , quos avocat alia curatio . videntia inter egenies partita est, ut
Filios saltem committe vel matri, de quibusdam & ipsa natura nullo studio, fortuna queratur, diis faciat invidiam . inui; a duce ratione contingeret Cujus Mulieri , qtiat serre non potest, quod equidem si in crassioribus illis, aerudivideris desperuste , nunquam ex hoe bustam avis est, nullus dubii locus, quin rationem reddas, quod occideris . in illis magis superemineat, quibus a D' Quis hanc, Iudices, impudentiam s. sidua mentis, subtilique perscrutationeratὶ tectat pater, ut & huic rei cre- perquiritur. Quid enim medendi artem datis, quod desperaverunt omnes , & dicas, nisi diutina salutarium rerum o quod speravit unus . Nosiae quidem servatione, perceptaque exigentia morquerelae sussicit non convenisse med. borum, enascenii labi cognitis remediis sis: & cum inventus sit , qui contra obstare λ Bene, Iudices , quidquid sa- ensum desperantium genus aliquod sa- nasse videtur medicina est, Ecducentianitatis afferret, ius erat, Iudices, ut bus pers miles, dissimilesque easus ex- adhuc inveniretur alius , qui laetiora, perimentis, conscio sagacis animi distu utiliora promitteret . Hoc nunc me su artis securitas confirmatur. Erao si queri putatis , quod in re , de qua placet observationibus sanandi scieris credere nec omnibus debuisset, accessit tiam concedite, & si addatur ipsis dispo-uoi Non interest an supersi reme- tationum solertia, negate. Non potest dium , quod tentare non debeas : di tamen ferre Mater, ut medicus de ho- ubi tantundem periculi speres , quan- minis salute desperet, & ab eo qui loquitum desperatio habet, melior exitus tur adhuc, spirat, intelligit, ita recedat, est, qui facit miser innocentes. Quid sicut relinquitur examine corpus . Si invidiam prioribus medicis paramus morborum curatio de illis procidit, quae Nemo magis desperat , quam qui se praebet medicina remediis , & vix un- negat nosse languorem. Quid agis, quam contingit, ut aegra vitalia nullo
pateri Ita tecum quisquam sie audet externorum ministerio sauentur, neces-
agere de duobus filiis, tanquam de se est ut ibi finis vitae. putetur, ubicum-d-- que scientiae potentia substiterit. Agno scit enim, Iudices, suos Ars limites, & sine tantae auctaritatis pudore fatetur infirmit tem, cum sive destinata dus advenit, & irrevocabilis Fati telum imminet quid enim pati tur Fatorum necessitas coinradictionem sive eum n vo aegritudinis genere insccto corpore non invenit ignorato malo remedium. Fateor vero, si unquam, maxime Medicis desperantibus credo, de quibus lenia fere semper responsa, di tecta promissa, ut speremus adhuc, & subtrahamus dolori tempus, referimul. Quod si nolitis sacros Antistites desperare, ta tumdem habendum est de aegris omnibus , senibusque fiduciae, ut nullum putemus moriturum. Datur fortassis, inquit, huic Arii perspicere morbos, profutura medi
267쪽
258 M. F. QUINTILIANI DECLAM. VIII.
A meditari, negat tamen scire posse quan- duobus aegris Tu ex geminis alterum Pse -
μμ tum inter viscera, latentesque pectoris occidendum dabis Non ferrem, si se-
sinus unicuique animae natura concesse- parare expositurus auderes, si conten-rit. Nunc vere, Iudices, tantae scien- tus esses educaturus alterutrum et nontiae certitudo triumphat, & hinc veram ferrem a piratis captum filium alte- scientiam putare fas est quod habet suas rius vicaria.servitute redimentem . causas . Fateor equidem, lummam esse Tu de orbstate facies vices & casum in ipsis vitalibus dissimilitudini m. cum singuloium per utrumque diffundes ' nos tam varia elemcntorum compago Parricidium vocarem , si piomittente formaverit; facile tamen quidquid in- medico quod sanaret unum, posses e enarrabile , indeprehensibile videtur, ligere periturum . Pene crudelius est prorumpit, & de se ipsa reddit quaelibet geminos dividere quam perdere . En aegritudo rationem. Primum enim ipsa scientia cui debeat credi r negat sese praecordiorum, & qualitatum natura seire causas languoris, deinde pro init in externis vultibus manifeitat,&in sa- tit quicqta id licere non deberet neenis ipsis ac validis patet, si vel humidi, intelligentibus. Occidam, inquit, de
vel caloris, caeterorumque copia perem inde sanabo . Memineris, pater, in haeret, ac polleat, de quorum perturbatio- conditione prius esse , ut occidas . ne aegritudo fere quaelibet derivatur . Non est tanta pietas servare filium , Transeo, quod de morbis scientiam piae- quantum facinus occidere . Tu nunc bet longa series experimentorum, qui- hoc putas protundae artis esse secrebus de affectuum observatione in caula- tum Uerba tantum desperationis in-rum claritatem devehimur. Si continuis volvit, & homo cautissimae vanitatis dolor gravis excrescat excessibus, neque captat illam novissimam circumire
ullum spatium aggressus intereidat, ac brevitatem. Vides quanta promissumtior indicatur morbus , quod vel cito suum, experimentumque caligine me- pereat, vel conficiat. Si lentis invale- dicus involveriti nunquam comi abit,seat accessionibus servor , & remissa an fuerit languore moriturus aeger , quandoque labes laxetur, longiore tose qui aliter occiditur . Non novi , inquebitur corpus aegritudine. Quid caete- quit, languoris genus. Post hanc vora referam, qui bias singulos animarum cem mehercule non deberes commit- affectus solers facultas dignoscit Ua- tere aegros , etiam si vellet experiririum enim necesse est gemas esse, cum potionis haustus, ciborum , sement
de calore manat, aut frigore, cum di- rum-
versa peragunt discreta ipsa elementa ministeria, eum vel fames sequitur, vel satietas, cum varius modus est assumptorum, di dissimili sanguis volutatione percurrit. Quid amplius in Arte quaeritis, quam de parium casuum observationibus certitudinem 'Addite, quod scientibus nihil humanorum viscerum corporis tegmen occuliat, neque externa haec species apertius innotuit, quam abditorum meatuum, ac repositarum partium tota cognitio. Incisa mortuorum cor
pora sagax observatio perlegit, atque intestina penitus scrutatae mentes, quae
ει - . fig . Qinni v arsum . . umquaan fuisse alterum Μedic radendum, ut laeeraret, a. quia neque in mἱ tiori re separandi fuissent Filii . a. otita eum dixerit Mediens, se alterum oeei larum , alterum sanat ram , prius illa vox fuit de oecidendo a dion es autem tanta pietas servare Filium per alterius aetem ἔpraeterea nondum eonstat an fuerit linguore morituras , qui .eeatus est ἱ 3. quia Μedleua dixit se non noscere languoria gentix, quare nequa permittendum erat ut mederetur Filio, nedum laceraret ἔα non esse hoc remedium quod naturia placeat, consumere tantum, quantum servatur, quod si hoc temper esset faciendum, actam esse a de genere hum. .as Tali medenti.
268쪽
LADRENTII PATAROLI ANTI L. VIII. 239
Pες ' Namque novitates . Nescio , inquit : i figura, quis ordo, quis locus, affectus, Α τ/- '' sed la permiseris alterius aperire . ita- i vinculum, vitae solatium de spectaculo 'lia, pectus effringere , remedium sor- . mortis secerunt. Non morbos Ignorat, lassis inveniam . Iam excusatus es , non curationes, o ui novit causas, &k-
medice , matri , sperasti ne tibi cre- des. Quid ultra Non mentiti sunt m deretur. Differo paulisper, quod de do qui de simul sanandi. desperaverunt; fratribus, quod de geminis, quod pa- & mater licet medicis obiiciat mendater hoc facit, non consentiente matre: cium, quod neque in hoc probaverunt publico potius mortalitatis contendo qui evasit, neque in illo quem non lan nomine , non debere genus illud cu- guor occidit. tamen iudicantibus patet rationis admitti . Actum est velut de non potuisse simul utrunque sanari. Me
genere humano , si nobis pro salute dici desperaverunt. Quid istud ad Pa
aegri opus est morte hominis alterius: trem y Vultis ego sperem, eum tota Ares pene ratio sanitatis intercidit , si iis auctoritate destituor , cum neque consumit medicina tantundem . Ego sperant , quibus nulla ratio est de d quenquam dicentem feram , ut inve- lore desperationis Miseri nimis credian iam valetudinis causas , date imi hi j moes quae timemus, & cum caveamus ne aliud corpus, alia vitalia , occidam , contingant, necesse est ut deperdamus
deinde salutaria quaeram , profutura fiduciam salutis, si perdidimus spem remeditabor Ita non cilius est nosse mediorum . Desperavi, Mater, ideo i languorem Quae haec est impudentia men alterum servavi Filium, quod de crudelissimae utilitatis Rigrmn pla- duobus papiter desperari . Neque mihi
cuit occidere , si' ut inveniretur cur sit xcusandum, quod in curatione Filii non debuisset occidi. ' Nullum, san- non adhibuerim propinquos, non inter-ctissimi Iudices, natura morborum geo rogaverim amicos, ad Matris animumnus solis visceribus abscondit, &quic- non respexerim. Infirmior est horum quid causas valetudinis de vitalibus sententia, qui non tantam habent carita- trahit , in corpus emanat . Inde pa, tis sollicitudicem, & quos sola urset ad-Ior, inde macies, quod ad interiorem miratio praesentium; de nullo Filio cre- dolorem superposita eonsentiunt. Non diderim magis sibi soli Patrem posse invenio, cur hominem Uulneribus ex- permittere, quam qui videtur moritu- quiras , cur remedia quoque vitalibus rus. Memento, in praecipiti stat languor, per corpus immittas , & in latentes citissime occurrendum et , neque provi- . meatus per haec , quibus tegimur , dum est consilium morosa miseratione medicina descendat. Cur ergo non ea- distinendum. Desperantibus fidem ha-dem bui de iantae Artis auctori tale at eumdem credidi esse languorem, quod erant Gemini . omnium mentibus liquere existimo t. haec singula, quae per terrenam molem , propioraque spatia mire natura disposuit qualitates omnes de corporum sublimiorum influxibus d rivari. Sic ut apud eos constat qui nobiliores curast arcanis coelest ibus intulexunt omnes nostrorum corporum proprietates de Syderum illorum natura Proveniunt, quorum aspectu signante progignimur. Si conceptum servens Si-
ε: Cum enim edi ipsus infrid ione Ineertue se modus emandi alterum, S eum ἰdem suoci mo hos , inventum est non debuisse nee ipsum Meldi , senieet potoisse sanis , sevit a Frater sana
269쪽
26o M. F. QVtNTILIANI DECLAM. VIII.
dus respiciat, igneis ardebit vitalibus. Si dem ratione languor admittit intellectum sui, qua sanitatem prodit AN r v. placidiori foveatur horoscopo , neutra erit intemperia qualitatum exundans. Si frigidae, humidaeque Stellae imbuatur effluviis, atri humoris excessu tumescet. Ecquid necesse est, ut eiusdem sint Gemini proprietatibus naturae compacti, in quos conceptos pariter, ae formatos de influxibus iisdem eadem constitutio descendit. Sed vultit brevius pmbem simillimos In Geminis eadem semina sunt, ex quibus unicus nasceretur. Non enim aliunde est, ut bini prodeant Fr tres, quam de nimio primarum partium excessu, quoties immodici laetus mat riam pravida natura partitur. Credite, Iudices, non duo corpora, sed eiusdem similes partes, & ex eiusdem totius anima membra spirantia;&existimate,num possit esse di versus languor qui unius est. Quid quod una pati ter aegrotare coeperunt, iisdem artibus tentata curatio inparem nos contulit desperationem, &de visceribus in extemum manantia sugna eumdem semper renunciarunt esse
languorem Uolo mihi dicat Mater , quid simile magis habeant pari morbo languentesὸ Quis vero in Medici responso ignorantiam pariter notet, atque a
firmationem , & dicat non posse scire an sit idem, quisquis nescis, quod si genus anguorist Quota naturae effemium poditio est, quorum prorsus Ortus in ignoto sunt, neque infirmae patet mortalium menti, unde vulgatissimi etiam quique effectus procedant Cur tamen nescire dicamur quae cernimus , quorum cingi mur frequentia, quod causae nos fugiant Nihil, inquit, in rebus humanis voluit esse rerum natura tam simile, quod non aliqua proprietate se meret. Ego quidem fateor, in illa corporis externa imagine , quae suas nostit extra hominemeausas , sibi quemque componi, sibi quemque firmari. Ille enim fiet molli victu, & tenera educatione delirarior, hic frequentiori labore robustior, &diverso usu ille vultu trucior, hic lenior. Singula tandem posse in Geminis secemi putarim s
nat me conspectum flee.' quare uou est necesse alteram hominei quod numquam intellectum sit. sa Medie ua. octavum agumeatum , quia erant potius Medico leutanda remedia , cum nulla fit rario M.
ε 3 Nimio ardore tonsumitur humidum, R par astri uatur. 64 H-idiora, refriger u i . . Oa Remedia sicciora, quae exsusMula
ditos, profundosque morbos aut cit tior clausi sanguinis cursus , aut crebrior anhelitus laborantis animae in dicat . Crede de his ante omnia sensibus , oculis tuis e & ipsos , de quibus agitur , modo sinpulos, modo pariter interroga, cui potissimum parti grave tacitae pestis pondus insederit, unde prorumpat in gemitus conscius dolor . Medicus , qui per haec non potest invenire languorem , non invenit nec remedium . uid si aliquid sanato medicina potest prestare rationis Suffcit quod aliquando iam facta ex unius hominis inspectione , ad totius intellectum naturae medie in apmfecit. Quid si allaturus huie aegro is es , quod non tot seculorum , tot languentium experimenta deprehenderint Uis tu potius hae audacia , rua secreta languoris exquiris, remeia tentare Brevior fia sanitatis humanae , propior nostrae salutis utilitas est. Si viscerum nimius ardor 3 --cta eirca se membra duravit, adhibe se remedia laxantia. Si fluitat nimiis aeger humoribus , praesto sint, pre εs quae pressis elusisque venis in novat vires eorpus arescat . Si parum prodest abstinentia, rursus ciborum qua
lita quia si medietua ratione aliqvid praestare potest , iIIud est quod ex alleui
270쪽
LAURENTII PATAROLI ANTI L. VIII. 26r
D2e-- litate Aveatur . Si spiritus receptis rim, quae et primis seminibus non sunt, Aor- η φ' premitur alimentis, ad puriores mea- de quibus solida corporum compago de-tus ieiunio, fameque tenuetur . Coa- fluxit. Sed cum eamdem in Geminis esse i igit tibi magna ex perinuniorum ma- conitet ab ortu vitalium proprietatem, teria, medice, aegri duo , & languor non video, quomodo manente homine idem . Non est opus , ut expectes , mutari inde queat, quod in necessariam quando se per unius hominis patien- partem natura disposuit quidquid homitiam explicet profuturorum magna di- nibus nascentibus contigit ad diem usque versitas, potes experiri Pariter eadem, supremum duraturum contraximus,neq; consentanea , diversa , pugnantia . semel mixta licet elementa convertere. Nulla ratio est vulnerum, sanguinis , Dubiumne erit, an suerit de naturae qua- supremorum . Quemadmodum sanari litatibus aegritudo Numquam aliam debeat alius aeger , scire non possis , probavit infirmitas causam. Qiue autemnis ex altero sanato . ' Quid ρ quod ratio, non eamdem esse naturam Gemi etiam ut idem sit valetudinis genus , norum quod sit Fortuna dissimilis Non necesse est tamen duorum corporum mehercule scuti ad miram humani codidiversitate varietur Nunquam in alie- poris constructionem coelorum sta licit ia is visceribus invenias totum , quod do confluxit, ut temperiei proprietates de altera quaeras, & alius languor est, Astrorum afflatus inveherent, ita hu- alius aeger . Cur maximum nefas ab mana quaelibet sublimis vis illa disponit,
tetius filii salute defendis Homo, in ut de voluntate Syderem sua illa libem
quo sola quaeritur causa languoris , late diversitatis operetur humanitas .
propter medicum occiditur '' Adiice Cui libet sua voluntas est, sua libertas. quod nec deprehendi ex non sanato & quod dominationis caelitum demisepotest ultim causa tanguoris: quicquid tum est non habet in vota hominum au-not in vitia morborum a naturali sa- ctoritatem. Ille per titulos, per honore nitate commutat, facit aut nimii 4ε ille per ignobiles, obscurasque sordes t sanguinis pondus exaestuans , sir aut tam duxit aetatem . Quid hoc cum corosuperfluens calor , aut Φη ultra nat poris, & viscerum causa, de qua conoralem modum humor exundans , aut tendimus eumdem esse languorem Noa εν spiritus per tacitos meatus non sin contendam Icilicet, idem Geminorum
i lita ingenium, necesse est ut variam sibis ciant sortem, quibus non eadem est, neque ex principi iv paribus anima. Dissimile est quidquid suprema creatum manu exceperunt, limite quidquid in unam teria iisdem excrevit seminibus. Neque vero tunc Syderis aspectu nasce temhominem signari crediderim , tum de maternis visceribus exilit, & diu presela exonerat egressu vitalia. Non habeo fidem dicentibus, paribus imbui prodeuntes Geminos qualitatibus eadem Stella iubente , quorum natalis momen
ii ut sit brevissimum spatium, prae coelorum tamen praecipiti per declive de
. N .m arguam. quia eadein licet se aestietida , Beeesse ast eamen ivi Mo a earmethias en M. iam, eum numquam totum id in unius visceribus reperias, quod in eo ove alterius. v Dee imum amo m. quia nihil ἱuspiti potes et nan lanato, unde habeatur alteritia curatio, a. quia ευ- .astrarum mor eum emta fit, vel vitreius humor . vel sanguia nimi a M. dum feeatae homo . pereis a eum ipsa ipsorum qualitates ἰ a. quia viscera mortua , di nudata, aperta, noti eamdem ae uant saetem, ae quando pectore elauduntur, eum ax solo affectus impetu mutentari quod multo ma gis in litiget, post vianarum. R moetis loloeem.