장음표시 사용
131쪽
84. Altera pars assertionis vel ex praecedenti susscienter potest inferri; etenim generaliora illa legis naturalis principia sive ex ipsa terminorum inspectione, sive per immedia tam deductionem apprehensa, utpote Per Se magisque prae celeris nota, habent qui diluid opus est ad veram aliarum minus universalium quaestionum demonstrationem , quae legitime instituta proprie die iam quoque praebebit certitudinem praesertim quod et praetica rationis principia demonstrationis naturam non mutant, et eadem istis ac speculativis assentiendi necessitas a naturali comparatione nostrae rationalitatis , si eam , ut par est, consulamus, in
sertur iij. Deinde in theoreticis disciplinis vera ac proprie die ia
demonstratio et certi ludo, latentibus ipsis adversariis, haberi potest ; si itaque in quaestionibus moralibus non haberetur , dicendum foret rationalem nostram naturam melius esse institutam quoad perseetionem ordinis physici, quam moralis; quod et divinae sapientiae ac tantiali nimis adversaretur, et humanam mentem ρομsim siue lantem, ne dicam indictrentem sper se enim et immo diate nota non sunt multa constitueret in his, quibus cultus Dei, aetionum reeli ludo, tota humanae vitae ratio , et praesentisae suturi saeculi selieitas continetur. Tandem discrimen hoc ab adversariis invectum inter disciplinas theorelieas , et moralem ac praeticam , nullum habet sundamentum , ut consideranti saei lepatebit, vel in certitudinis ac principiorum natura vel in nati rati nostrae rationalitatis eonstituli 0ne l2 . M. Contrarium opinantes id sibi videntur suadere iv, ex eo quod moralibus quaestionibus aegre admodum possit aptari me-ui odiis quam vocant inol nam seu mathematicam , quamque
vel se collibendi pro illa vice a se uda sententia, quamvis id sorte per a eidens et de consequetiti depositionem ab ossicio ejusque amissionem posset interdum importare. Part. r. capit. u. articul. 3. n. 49. argum. S a Praeter dicta vol. i. Logicae Part. a. artic. g. g. a. n. 56 decerti luditiis natura. et c. Theologiae cap. r. arlic. I. n. 4. de distincti ne principiorum rationis ita relicae et praclicae, eorumque relatiotie ad Cori stilutioneni nostrae rationali latis . quae pertinent ad melius intelligenda in vim hujus postremae probationis. iuvat quoque advertere argumentum istud aliter eliam posse urgeri. sciliceti si ex praelicis universalibus
priueipiis nihil eorti deduci ae demonstrari posset. idem proesus dicendum
'sset de theoreiici 1 piiiicipiis et de iPsa ratione theoretica . cum verita. leti, ne colitudinem illinulti non nisi Pel' ealtissem talionem ille oreticam ne preliendamus . istorurnque ahsolui a Veritas atque certi ludo est origo etitii dauieuluui veritalis et certi iuuitiis illorum.
132쪽
unire scienti am appellant, eui sententiae ipse Aristoteles si
suffragari videtur. 2', quia materia di ei plinae muralis est quideon lingens et mutabile, demonstrationes vero proprie die lae non fiunt nisi in materia neeessaria. 3'. Moralis disciplina utpote praeliea exemplis potius quam demonstratione docenda est et si aliquid instar prudentiae in ea concluditur , id ex particulari pri ripio ad singularem dumtaxat eone lusionem insertur. Respond. ad 1 . Et si concedamus methodum Volsanam non salis apte posse accomodari quaestionibus moralibus , Wolfiumqtie ipsum haud salis selieiter protessisse ubique in sua practiaca philosophia, dum Milicet omnia ex anteeedentibus per lor
sam propositioiiii in seriem deducere conatur ἔ allamen quia pr prie diei a demonstratio ae tertitudo, ex longentia ac necessaria eonnexione verilatum, quae sint priores et notiores, oritur, idque minime dependet a pavetoribus vel pluribus propositionibus , synthetice vel analytice coniunctis, palei etiam methodum mere analytieam vel mixtam quaestionibus moralis philosophiae apodiei iee et seientisce demonstrandis susscientem esse l2 . Unde necauetoritate Aristotelis vehementer commoveremur, si ipse hae in re ividetur enim tantum relative minorem evidentiam praetieae philosophiae quaestionibus tribuere nobis adversaretur. Nee quidquam prodest quod secundo loco ponitur, eum si
milas ae eertitudo demonstrationis non a nece ita te materiae seu Objecli proximi, vel ejus existentiae, sed a necessitate immul bilium principiorum eorumque mutui nexus, seu ut vocant, a ne cessitate essentiae , desumatur ; quod utrumque etiam in moralibus quaestionibus oblinet. Tertium quod objieitur, confundit singularem applicationem moralium principiorum ad casum particularem , eum ipsa generali quaestionum moralium determinatione, priuilentiam lite in pamliculari , quae in apta medioriim ad finis assecutionem accommodatione sita est, eum generalibus ejusdem praeceptis experientia aut ratione cognitis. In istis igitur vera ac scientisca demo stralio loeum habere potest, lieet illa sorte non nisi exemplis Pr priis aut alienis valeant declarari. Numquid negabis, posse quempiam leges aut praecepta alicujus praclicae disciplinae accurate tradere, quamvis eam propriis ac practi eis exemplis emeaei ter suadere non valeat p
133쪽
DE AETERNITATE ET IIxLTABI L. LEGIS NATURALI R
DE AETERNITATE ET ITIETABILITATE LEGls NATLRALis
86. Legem naturalem, prout est aliquid in ipsa ratione divinae sapientiae ordinantis , gaudere proprie dicta aeternitate per se evidens est, et ex dietis iij saei te colligitur, eum absoluienon possit auferri non solum a conceptu divini iiii id leeliis, verum etiam nee a voluntate, quae neeessario ut it talia bona praecipere et talia mala vetare. Si vero specletur prout instar habitus inra innali animo humano reperiti ir, vel prout instar veritatu in quarumdam seu principiorum a rationalitate nostra dimanantium a eipi potest et solet, est quoque aeterna a Parte Post; quatenuS se ilicet, nee animus rationalis cui est impressa, utpote immo talis, quod per se manifestum est, nec ipsa lex sie in se eo siderata sit unquam desectura : alque haec ejus perennitas , pendet ab absoluta ejusdem immutabilitate , seu cum ipsa identifieatur, unde etiam iisdem argumentis simul adstruenda. Porro naturalem legem licet non sit mulanda, posse lamen nutari, tamquam con equens suae doctrinae l2ὶ, superius jam resulatast, inseri Pulandorsius: pleri lite e veteribus scholasticis, eam posse mutari sallem in quibusdam seeundae et tertiae classis i3 praeceptis, docuerunt ; quatenus videlicet , Deum posse in iis dispensare, seu legi ipsi derogare arbitrati sunt. Monemus
autem non esse hic sermonem de imPropria, quae
fieret per additionem , quatenus per legem positivam aliqua determinatio naturali legi adderetur; vel per impeditionem subj cli , qualenus usii rationis vel libertatis animus lita manus destitit ei etur , omnis lite moralis operationis et obligationis incapax esset , sed de mutabilita te propria , quam , manente scilicet natura rationali cum usu rationis et libertatis, lex ipsa, vel permutationem rei ab intrinseco descientis, vel per extrinsecus sociam virtute habentis potestatem i4ὶ , subiret ; idque vel absolute et universaliter seu per abroga tionem, vel in particulari seu per derogationem aut dispensationem. Hypothesis vero nuper i
G Hujus partis eapit. I. ain te. I. nn. 59 et fio. a Part. i. capit. a. artic. S. nn. 49 et 5 t. 5ὶ Aiticillo proxime praecedent. N. 8 I. 4 Duplex haec ratio inutatiouis coucipi debet iustar eorum quae Ur
134쪽
dieala de permanentia naturae rationalis etc. ut ait sapienter Sua-resius iij, , Semper praeintelligitur , et supponitur: nam eum lex , , naturalis sit veluti proprietas hujus naturae, si illa de medio, , tolleretur, tolleretur etiam lex naturalis quoad existentiam suam, is et manerei tantum secundum esse essentiae, seu Possiliae obje- cime in mente Dei, sicut et ipsa rationalis natura ,,. His p sitis probandum remanet, naturalem legem esse indelicientem ac absolute immutabilem, etiam quoad secundaria ejus praecepta , ideoque sit
Lex niaturalis etiam quoad secundaria ejus praecuta ratin desciens et absolute immutabilis. 87. Ae primo quidem ab intrinseco immutabilem ac inde
scientem esse legem naturalem , patet ex eo, quod eum sit vel proprietas quaedam rationalis naturae , qualenus ipsa lalis est , vel ipsa natura in conereto , qualenus est ita eonformata ; jam abfutute repugnat, manente lali rationali natura apta ad utendum ratione, auferri aut mulari legem naturalem. Praeterea, desineret aut mularetur, vel quia ad aliquod tantum tempus porrigebatur , vel ratione mulationis materiae, vi euius facta est irrationabilis et injusta, eum antea esset justa et prudens, i ex parte enim legislatoris et subjecti , sicut nune supponitur, non ause tur nelitriim autem subsistit: nam generalia hujus legis principia sunt per se verilales necessariae, naturalisque justiliae o dinem determinantes; tales proinde sunt quoque eorum conclusiones Sive proxime sive per plures illationes deductae ; quod autem est necessario per Se verum, est per se perpetuum, quodque eLca leses humanas solent revera accillere. Milicet . ', quando niuialis Circini,si ullis objectu in sub lego conlutat uui mutatur evaditque biano C it atriini noxium quod aulea orat Prosicuum e. g. modus quidalii aedificalidi. quaedam tribula solvendi et c. lunc enim censetur lex per se ipsam desi- 1el e et mutari. utpote bono communi contraria. α'. quando nihil quidem hujus scit cris ex parte objecti liabetur . sed tantum legislator si vis Potestaleui habens . ob aliqua rationabilia motiva. revocat legem ex ital gro . sive aliam eidem substituendo sive non . aut manente objecto legis Dufert dumtaxat obligatio uetu sive debilum eam servandi vel retale ait omnes subditos at non pro semper . vel relate ad quosdam lautum licet in Per-Petuum . iunc etiam ut Patet lex talis ex toto vel salium in parie sit litu
135쪽
ip xis terminis vel legitima illatione iit j iis tum et rationabile eo-gnoscitur , sicut nequit esse salsum, ita nee irrationabile vel iii-justum nisi ipsam rerum naturam velis mulare. Insuper cum pra cepta legis naturalis negati De prohibeant ea , quae Per se ac intrinsece sunt mala , obligant semper et pro semper, quod enim intrinsece malum est, semper vitandum est, et proinde actus per se moraliter malus nequit desinere esse talis: praecepta vero affrmarioa, quamvis 3emper, sed non pro Semper obligent, tamen pro illis adjunctis vel eonditionibus, pro istibus urgent adponendum actum , sunt quoque semper immutabilia ; urgent ei iiiii
ad id quod pro illis adjunctis est per se naturae rationali nedum
conveniens sed necessarium , cujus proinde actus omissio foret intrinseee mala ; ergo sicut haec nequit unquam descere aut m
tari; ita nee talis obligatio etiam praecepti assima livi. Deinde , neque ab extrinseco seu per auctoritatem divinam, i non est enim quod loquamur de auctoritate humana, quae et nullam potestatem habet immutandi rerum naturam, a qua Pendet lex naturalis, et utpote in ipsa naturali lege landata, quidquid eidem eontrarium sta lueret, hoc ipso foret istud intrinsece malum, non haberetque vim legisl lex naturalis ex toto vel in parte desinere aut immulari potest. Et saue jussum divinae rationis aut voluntatis ordinantis, quod formaliter legem naturalem tamquam veram et divinam legem constituit, vel est ipsa ratio ordinis immutabilis divinae sapientiae, vel necessarius divinae vi luntatis actus e insespiens ejusdem ordinis apprehensionem landa- iam in intrinseco boni ac mali di crimine; in utroque easu n
quit supponi alicujus praeeepti aut prohibitionis naturalis per disti en saliunem ex toto aut ex parte relaxatio, quin ordinem ipsum divinae sapientiae subvertamus, simulque talem esse et non eSsedi eamus; aul saltem in manifesta absurda superius indieata in- ei damus, si fingas iussum di, inum ab hisce praeceptis esse Soparabile , vel etiam per cogitationem actu separes; quae absur dilates magis manifestae sient exemplo desumpto a lege velante sive a prohibitione e. g. Odii Dei et mendam , in quibus Sup posita di pen Satione, praeter alia , Deus deberet agnoscere et non agnoscere ordinationem ii . Atque huc spectat argumentum S. Thi H
In penuli inia nota indicavi inus quotiiodo in legibus Imuranis ma
nente elialii legis Objecto Possit ub eo auterii jussum vi,luntatis superioris. id si cogitatione tratissurauius ad lebum ualui alatu et jussum sapientiae ac
136쪽
iliae si , circa ipsas leges secundae classis, desumptum ex ia- irinseco ordine delitii, justitiae , et virtutis ; qui ordo eum ori tur ex intrinseca relatione agentis cum objecto , manente Objecto formali, aeque est inseparabilis in iis praeceptis, quae respiciunt Deum , quam quae respiciunt homines ad invicem ; praesertim si addas, quod lex na turalis generaliter versetur circa ea, quae sunt prohibita quia intrinsece mala, vel praecepta quia intri
sece bona et necessaria , non autem viceverea, quodque, ex hypothesi creationis hominis sit necessaria parit ei patio rationis di vinae sapientiae ordinantis, quam Deus necessario hominibus imposuit et nec Arario con eruat ; manente itaque rationali natura , est ita immutabilis sicut ratis divinae sapientiae , Deia,que justissimus ei sanctissimus , sicut non potuit nec potest vel nauprohibere quae sunt ex se rationi dissona et turpia vel non praecipere eidem con una et necessaria , ita manente eodem naturae debito , nequit in iis dispensare , cum hic debitum ex lege n cessario jungatur debilo ex natura. Tandem , eum natura legitimae conclusionis sequatur naturam principiorum, illitisque salsitas aut mulabilitas arguat istorum mutabilitatem et salsilalem necesse est iii leges naturales etiam per plii res illati unes ex principiis naturalibus per se notis necessario de luelae , sint pariter etiam per dispensationem immulabiles ; eo vel maxime quod, si tales illationes sive assirmativae , sive negativae supponerentur de stitulae necessitate intrinseca atque ex vi solius rationis dimanan-le , hoc ipso non forent mere naturalia praecepta, et ex se ad morum honestatem necessaria et requisita. 88. Oppi ni p0lest 1'. Ceritura videatur esse prineipia na-
voluntatis divinae quis non videt. quot inde absurditates di inanent i Non nodcbout supponi talis contormatio naturae rationalis eide in simplicitercessatia . el silvul indisserensi Nouue ordo ipse naturalis non amplius ut ita reruin tiatura sucidatus et ub ipsa illina uatis . speetari deberet I Nonneliae ratione tolleretur discrime a legis naturalis a positiva in qua hujus iiii, ii abrogationi aui derogalioui locus adesse solei t Pi ae let ea cum di-xpensatio in lege . non sit nisi ejusdem legis relaxatio propter aliqua ratio uabilia trioliva . Deus qui non nisi sapientissime operatur . pro illo ea su suppositau dispuli salio uis aut immutationis legis deberet eam apprelie dere ut non convenieulum. Rut etiaul ut oppositain ordiui suae divinae sapientia ei cum vero lex itaturalis sive illius objectum ex sui natura est ne- Cessario convenietas ordiui diuiuae sapientiae . jam Deus deberet tu i lilege et liypothesi simul aguoscere et nou agnoscere Oidiualionein v ct inor-
137쪽
inratia physica et speculativa quam moralia , et tamen enne lusiones ex illi A deductae non sunt simpliciter necessariae et immutabiles ; ergo a sortiori idem dicendum est do eone lusionilius moralibus, praesertim quod sicut res physicae sunt mutabiles, ita et res humanae , quae sunt materia legis naturalis ; unde et lex ipsa mutabilis erit, ill pote partiei pans de conditione objecti sive materiae. 2'. Sallem praecepta illa seeundaria quae versantur iii ea res erratas, possunt a Itio per di, pensationem relaxari, ilitia Meus res eontingentes imponerent divinae voluntati necessitatem amandi eos actus quos praeeipit, et aversandi prohibilos; quod est absurdum. 3'. Solus amor Dei est per se sussciens et necessarius ad hominem beatificandum; ergo nullus actus circa creaturam absoluta necessitate praeeipitur aut prohibetur, ideoque in tali ae tu dispensatio seri potest. 4'. Legislator humanus I Ulest dispensare in suis legibus; ergo et Deus in sua leg naturali. Respond. ad 1' , omittendo antecedens, qilia lo luendo de principiis aeque universalibus ex utraque parte , negari etiam posset , ut per se patet. Illatio et paritas non valel; etenim eo 'elusiones ex principiis physicis deductae descere possunt, nec sunt simpliciter necessariae, non quatenus sunt scienti ae s sic enim conditionem , scilicet, quod physicae leges naturae confla
tes permaneant , involvunt , qua subsistente nequeunt non es eneeessat laeὶ , sed matertialiter spectatae, quod ad rem n nn pertinet , et desectum paritalis ostendit si . Et sane conclusiones in rates, de qhibus sermo, respiciunt ipsum naturalem ordinem justitiae et hones alis , qui nunquam descit , eis inque pro objecto seu proxima materia habent, non aulem actus vel operation Nhumanas modumque determinatum eas ordini justitiae consorviandi, quae ulique sunt mutabilia. Ad r. Neg. Antec. et proh. Non enim res contingente , sed ipsa ratio divinae sapientiae , juxta quam naturae orditheni determina it , et ex hypothesi tantum ereationis rationalis naturae , inseri Deo necessitatem amandi actus a se praeceptos et aver-
εὶ Enuntiatio e. g. ista . Me ignis combures . utpote id e re enn- ingente . si in se se materialiter consideretur potest non esse vera. possunt namque iliversae eausae effectum impediret ut si inseratur e. g. Omnis ignis res applicatas comburit: atqui iste est ignis: ergo combureti conci sio vi scentisicae illationis nequi 1 non esse vera. supponit namque in majori
subintellectam e ditionem de constantia legum physicarum . sive de eoqiivit nillil aetidat iisdem legiI,us contrariuin
138쪽
sandi vetitos ; in quo ni illum est absurdum : et praeterea argumentum retorqueri posset relate ad naturalia praecepta, qtiae Deum ipsum pro objeclo hallent, et respiciunt ac ius creaturarum coni ingentes , ii dem praeceptis eliniar Ines alit dissormes , quos pariter Deus nequit non amare vel non aversari.
Ad 3 . Neg. Consequens et sequela. Bonitas aut malitia intrinseea ejusqtie immutabili las, non est saltem praeeipue pensanda ex habitudine ad ultimum sinem, qui est velut quid extrin- seelim ipsi actui, sed ex sormali praesertim obieeto et naturali ordine, eui actu eongritit vel adversatur ; posita autem humana natura talem relationem et naturalem ordinem ad taeteras erea- luras habente , ejus ac lus ex se tantum speciali, qualenus sei-lieei liuie ordini congruunt vel adversantur , aeque absoluta n eessitate, in hypuli ubi e realionis, erant a Deo praeeipiendi tamquam boni vel prohibendi tamquam mali. Id etiam confirmatur vel maxime ex eo quod licet substantialis linmana beatili ido sita sit in solo Deo et ae libus ei rea illum, actus tamen quidam ei reaereaturas possunt esse et sunt pro praesenti vita media seu eonditionesneeessariae ad beatitudinis asseculionem vel amissionem, quatenus ex se vel oliedientiam Deo debitam praeconlinent, vel e contra in illius ossetisionem redundant: ergo hujusmodi aelus vel ex hoc tantum, in hypothesi e realionis et ordinationis hominis ad se-lieilalem , necessario a Deo praecipiendi vel prohibendi erant. Ad 4 . Neg. Consequens et paritas ; quia humanae t
ges communiter non versantur circa actus intrinsece bonos vel
malos , pendenique a libera legislatoris voluntate, secus ae lex divin nati iratis. Porro ex objectis indisserentibus, quoniam plura possunt esse aeque convenientia aut necessaria ad bonum commune , et ea quae in his aut illis adjunctis sunt convenientia aut neeessaria, iis mula lis possunt non esse amplius hujusmodi aut etiam evadere noxia; hinc fit ut humanus legislator interdum etiam ordinale agendo i non loquimur enim de arbitraria et inordinata hii manariim legum mulatione, quae in casu praesenti nihil promsus ad rem pertinet suam legem mulare possit vel quandoque debeat. Similiter in iis etiam humanis legibus quae dumtaxat seruntur ad majorem legis naturalis firmitatem, quales sunt qua dam leges poenales, quia diversae circumstantiae locorum et pe sonarii in diversum hujusmodi firmitalis gradum postulare soleant, adesi quoque mulationis faciendae plerumque convenientia aut ne-eessitas. Quod si lex humana solam juris naturalis applieationem
139쪽
ail ea quq particii larpq respiciat, tunc ne humanu piidem ii gislator poterit ilia piam eam , utpote habentem pro Ohjecto aliquid intrinseci boni vel mali, pro hibito et prudenter agendo mutare : unde palel idem ei quidem a sortiori dieendum esse de Deo relate ad legem naturalem quae ex sui natura et semper versatur ei rea in triniseum bonum aut malum. Deus insnper, in lilii S. I liomas il : is Negare se ipsum non potest. Negaret autem seip*lim si ,, ordinem suae iustiliae auferret, eum ipse sit sua justitia. Et ideo , , in hoc Deus dispensare non potest, ut homini liceat non ore,, dinale se habere ad Deum , vel non subdi ordini justitiae ejus,, eliam in his, secundum quae homines ad invicem ordinantur, ,. 89. Denique ui quibusdam saltem saetis, quae videntur suadere in lege naturali quandoque dispensatum vel eidem derogatum fuisse, si opponerentur, respondendi modus perspectus habeatur, advertendum est l', mula innem vel dispensationem legis tune la tum proprie haberi , quando manente immutato objecto fose mali seu materia legis, ejus dumtaxat obligatio ob intrinsecam rationem, vel ob potestatem Iegislatoris aufertur uon aut in quando formale objectum vel materia legis mittatur l2 ; hac enim
mulatione supposita, res vel aelus ipse a lege subtrahitur, non vero lex nati tali ir, quae potius numquam data suil circa ita mutatum obieelum seu materiam. 2', mulationem hanc veI subir.ictio nem objecti seu materiae legi a lege, Ioeum non habere in illis legibus quae adeo eoniraclis exprimuntur terminis , ut a re per res signis eata absolute impossibile sit turpitudinem aliusseex. gr: non mentiri, non blasPhemare, etc. in caeteris ubi obj elum sive materia in se spectata supremae Dei vel etiam humanaeti In proxime indicata quaest. et artic. ad I . α) Distinctio haec objecti formalis ab eodem materialifer eonfr-derato . videri potest in his aut similiti is exemplis. Sie Oecisio hominis relate ad legem non Occides, acceptio rei alienae. relate ad legein non δε- raberis . sunt objecta dum laxat materialia i rion enim liis legibus pio hibetur occiMO Aominis aut aer Ptio rei alienae spectata si liciter . se loecisio hominis lac in auctoritate privata alteri iis hominis . acceptio rei alienae facta rationabiliter invito illius domino i secus occisiones hominum quae fiunt in bello justo. vel quae serent Deo iubente eic solent tot temhom ieidia et aeceptiones rei alienae quae fiunt domino videri e et non repugnante . Vel dum res aliena ex uno in alterum locum transferti . so-rent lolidem iuria iure naturali vetita. Objectum itaque formais primae legis. est oecisio hominis quatentis sit auctoritate 'i rivata ni eritis hominis. Postmioris vero legis. neceptio vel alienae quatenus sit rationabiliter invito illius rei domino.
140쪽
Mihiaeet potestali, saeta translatione ex. gr. dominii in rem, vel communicata potestate aliquid satiendi, talem easum seu saelum nunquam ad legem pertinuisse dicendum est, non autem legem mutatam fuisse si . 3', in legibus seu praecepi is quae pendent ex actu humano quem supponunt, vel a consensu humanae voluntatis quae potest naturaliter ab alio vehil a eondilione pendere, saeta cessione debili vel obligationis ex parte illius qnem respieit , vel supposita oppo-ilii me talis ex. gr. promissionis cum debila dependentia; lineip-o latis ea sus ponitur extra legem , quin lex immuletur vel dispen atur. 4', similiter in illis quae di euntur esse de lege naturali negatio , quatenus circa ea praecipiendo, aut velando lex naturalis nihil positioe di ponit, si per politieam vel ei vilem legem militiam lup hominum eonventionem aliquid determinetur, privabitur quidem homo ex. gr. civili sua liberiale , vel usu quodam communi reriim ; sed non mutabitur aut desinet lex naturalis. 5', tandem ex naturali praeeminentia seu ordine majoris dignitatis , quem etiam naturales leges ad invicem halbent , numquam potest dici earum unam allipi id praeeipere aut prohibere in illis adjiineri vhi nubit inris observatio redderetur impossibilis
unde in talibus adjunctis cum nun sit, nec urgeat nisi una, ex. gr. fidem Don datam eqςe servandam, eae terae, ex. gr. Vitam, vel bona propria aut aliena esse servanda, non mulantur.
Ex his haud di melle colliges , non esse veram mutationem aut dispensalionem in lege naturali , dum auelori late divina vel legitima humana, si hominis ocet, io , aut accipiuntur vel non
restituuntur res alienae dum naturati non servatur secretum,
vel non redditur depositum, petenti illud in propriam aut reipublicae pernielem dum promissionis alietiliis aut voti, mulatis circumstantiis, aut extrinseea potestate, debitum relaxatur, etc. quae omnia et his similia diei ad summum poterunt, naturalisci Hoe quod die inins intelligendum est de obieelo materialiter consideraio iiixta sensum iii piacte leuit nota expositum. etenim objectumformata etiam in talibus legibus nunquam potest subtrahi a lege. tum quia formaliter consideratum supponit jam esse aetu sub lege eontentum . eum etiam quia sic speelatum ipsam naturalem inordinationem involvit . quae stantibus odiunctis ex quibus colligitur sive polius exurgit. est aequo immutabilis ac ipsa rei natura. Unde sicut obstitule repugnat et nec Deus apprehendere aut ellicere potest ut homo quatenus homo non sit homo . ita nequit apprehendere aut essicere ut non sit inordinatum quod homo quatenus est caeteris hominibus in natura prorsus aequalis Et privata laulum Praeditus auctorii te alteri liomitii vilam pro lubito eripiat.