장음표시 사용
171쪽
abiistis reprobatur. Additae rationes pariter salsum supponunt; etenim homines in ipsa naturali societate primam lucem aspiciunt et adolescunt , talisque meietas a paelis et foederibus ι, liorum eum parentibus non pendet; quin etiam homines per e rum nativitatem et edurationem rationali naturae convenientem ins letale quadam domestica ampliori et ei vili per se eonstituuntur eum nee unus quidem magnus populus possit assignari,
cujus familiae segregem vitam dueerent, nullamque mutuam cism- munieationem haberent; unde et talis societas necessitate quadamnaturae, non autem voluntarie eonirahitur; quamvis in exoratio mundi aut in casu cujiisdam novae eoloniae instituendae consensum quemdam primitivarum familiariim supponat . in ipsis vero particularibus modis foetetatis ineundae, licet voluntas Semper ex principiis propriae felicitatis operetur, non est necesse ut in singulis ac libus pro motioo aetionis jormati animus intendat ι num sibi: unde etiam parum refert, quod insanies et indoeli pactorii in xim non valeant intelligere, quodque quidam alii non sint experti damnorum ex desectu societatis, non ideo enim aut
ex ira socialem statum oriri et digere eoguntur, aut ejusdem naturalem capacitatem amittunt, et emolumenta percipere nequeunt. Ad r. Aeg. partier Ansec. dicimus, non solam mutuam indigentiam esse nexum metali latis , sed etiam naturalem amorem ; et similitudo indigentiae a bellitis petita, digna est tantum
illo, qui omnem suae rationis conatum eo direxit, ut hominem efficeret belluam. Desectus actualis et expeditae imitelae in pu ris confirmat potius naturalem necessitatem Dei elatis , quae jam ante usum to luelae naturaliter contrahitur ab infantibus , sicut
nuper monuimus.108. Opponunt eontra statum vitae civilis, 1'. Si natura de disset appetitum ei vilis societatis, haec ejiisdem foret necessitatis ac Societas paterna, eademqtie ratione juq naturae violare tensendus erit qui segrex a civili foeteiale vivere vellet, ae qui a
paterna ei domestica societate se subduceret. 2'. Natura necessario non impellii nisi ad id quod est simpliciter necessaritim ad vitam reele instituendam, et huic rectae institutioni satis consulitur per domesticam societatem. 3'. Natura potius inelinat adflatum natisae libertatis et utilitatis prioatae , quam ad statum ei vilis subjectionis, eoactionis et publici emolumenti Proeurandi per leges et tributa.
172쪽
Responit. ad 1 . Metelas domestica ae paterna est homini necessaria ad simpliciter vivendum ut homo, et ad eonvenientem humani generis propagationem, unde pro praesenti humanae naturae conformatione est absolute necessaria, provenitqtie a natura positive Praecistiente , e contra societas quaedam amplior domestica et civilis , ad majorem dumtaxat internam et externam vitae persectionem pertinens , pendet tantum a naturali propensione , seu natura suadente , ut vocant, nega tuae, seu potius v lui permittense; unde palet quod non eodem modo ac necessitate uterque status a natura immanet, nec proinde utriusque de- seelus eadem ratione juri naturae adversetur. Hi ne facile emitur responsio ad 2 , scilieet distinguendo ;Natura necessario non impellit etc. positioe et Praecipis O , conc. negat me et velut suadendo, nego. Porro istud digeri men dimanalionis a natura utriusque flatus non impedit quominus status quoque civilis reetissime diei possit et debeat naturalis, ab ipsoq:ie Deo auctore inclinationis naturalis proveniens. Τandem quaecumque sit huiusmodi necessitas a naturali ineli natione ad flatum socialem et ei vilem , sicut et ad conjugalemae domesticum , ea n0n constituit tale ius seu legem naturae ,
quae obliget singula spostquam perseele adoleverint individua speciei humanae ih quibuslibet ei reumstantiis ; asscit enim potius ipsam speciem quam individua , eique salissi per generalem divinae providentiae ordinem , ex quo muraliter constat nuntiuam sullirum esse ut omnes prorsus homines aut etiam major eorum pars propagationis ei debitae conservationis et perseel innis liti inani generis curam non suscipiant vel non habeant, ei vitae foetali
aut etiam ei vili nuncium rem illant. Atque hinc licet prorsus nonni illis hominibus rationis iisnm adeptis, et ad vitam reele instillienda in per se siisseientibus, intuitu majoris boni, puta ut pietati majori studio inclinabant, a conjugio se cohibere , vel etiam vitam segregem instituere. Praeterea aliud est, ita ab omni prorsus alioriim eonsortio longe recedere, ut in aperium diserimen vitae miserrime amittendae sese quis contietat, quod sorte siue peculiari divino impulsu nemini lieet ; aliud vero , etiam in segrege vita , cogente summa senectutis vel infirmitatis imbeeillitate , aliorum opem non respuere, et ad eam habendam viam non praeeludere. Unde iurpiter erravit Pulandorfius leui tamen
173쪽
plerique mimades revera homines, eliani latiori sensu sil li-t,enter subseribunt diim l lj ait; vitam solifariam, nisi ob com
modum humanae s letalis susceptam legi naturali repugnare. Ad 3 . Neg. assertum; quod si verum esset, etiam Flatu Anaturalis seu domestiea societas non penderet a natura, nam et
haee requirit subjectionem debitam potestati paternae, et procurationem emolumenti potius totius familiae quam privali. Praeterea salsum est naturam inclinare simpliciter ad statum uatruae itisertiis, eum status hic relate ad immunitatem ab ipsa lege naturae nunquam extitit; relate vero ad subjectionem voluntati
vel legi aliorum hominiam , dempto primo humani generis patre,
sorte nitimiliam ex lilit; nec est requisitus aut conoeniens ra lin-nali naturae. Non est requisitus , quia homo etiam per subj clionem potestati paternae vel legibus civilibus remanei perseetissime sui juris seu liber, nee evadit servus, sicut gralis supponit Rousseau, cum ab imperante non pendeat tamquam a D mino eum reserente ad propriam utilitatem sui, sed potius ad pr prium ejus nempe subdili banum , quod resultat ex bono eommuni : pori'o in hoc silum est discrimen subjectionis bra nicae seu seruilis, a subjeelione politica, seu libera; vide S. Thomam s3 . Non est conoeniens, quia speciala conditione humanae naturae, ejusque ordinatione ad vi aut socialem , sola lex naturalis, aueto sellieet numero familiarum et ex vico in pagum, urbem, etc. transeunte, non susscit, uti videbimus inserius, ad immaderatos praeser: im humanae mentis impetus eo rcendos, et in oppositum tendentia multorum studia ad concordiam dissormiter uniformem revocanda. Adde insuper rationalem naturam per
se inelinare ad faciendam minoris boni jacturam, quando sine
i Eos lite ex impiis nostri aevi volumus redarguere. qui castum eta eonjugio liberum vi ne institutum. quod pleiique hominum coetus ample-elian M. quodque catholica Eccli sta approbiit . atque ita suis ministris instar conditionis si lieiter neces, at iis pii,erequitit. velut iuri naturali . Propagationi humani generis . comi iunique bono societatis contrarium traducunt: dum tuleritia tamquam quid Oiliti itio in uox iuria consideratit et proprio exemplo adprobant . illum conjugalis alatus neglectum, quem. ad declinandas inolestias huic vitae rationi curisque domesticis adnexus. vel qii pejus est. el tamen haud infrequeus . na liberius propriis cupiditatibus revera bruialibus satisfaciendum. Pleiique animales homines sponte qu erunt nul eligunt. niilleque diversis modis nedum Publicam honestalem deturpant. verum etiam Propriae sanitatis et vitae iactui alia saepissime faciunt. αὶ De origine iuris . cap. 5. j. II. II Summae Theolog. Part. I. quηest. 96. Rrtic.
174쪽
liae maliis lionum obtineri non potest; qualis profreto in casueensenda est iactura boni, oria a coarelatione moralis liberta iis iter leges ei viles , et amissione a lituitis Duelus propriae industriae
per solutionem tributomim, relate ad bona excellentiora e. g. praestantiam artium , sectari talein via rilin, nilorem urbium , etc. quae
a civili foetetale bene ordinata , etiam in parseularia ejusdem membra abi inde dimanant: praesertim quod subjectio hare legibus civilibus non tam libertatem adimere vel minuere , quam ad ejusdem reclum usum ad tringere dieenda sil l .
t Ex dictis superius Pail. I. eap. I. artic. a. n. 69. re . Mi 2 si eum liis qliae nuper intiuimus conseiantur . Deile eolliges multiplicem eoii lineti errorem in vaga illa. illusoria. nc indeierminala libertatis commendatione. quam quidam immam e societatis regenerationem sibimet vinii caules, non desistunt populorum et praesertim iuventutis auribus continue ingeminare liberta . liber a . . . plurimosque incautos. sub blanda hujus v cis specie . ad veram motum dissolutionem sive omnimodam licentiam perintrahere. Iti his porro expressionibus i t ' . Don est sermo de vindicanda hominibus liberiale sumpta pro arbitrio seu dominio actuum: sic namque spectata nedum a legibus et subiretione pol illea . sed nec ab ipsa subjectione servili euiqua in adimitur vel potest adimi. 2' . si per libertatem intelligatur exclusio servitutis . neque de hoe potest esse sermo . cum hae rostra Retale servitus siriclo sensu accepta ab Oinnibus cullis nationibus exiitet. 5'. libertas aecepta pro non impedita facultate jus suum coram legibus adversus quemlihet prosequendi ei vindicandi , artibus et scientiis pira mijusque conditione et aptituiti ne operam navandi . et . quod personalem civium libertatem constituit. nequit hic pariter locum habere. cuin nulla sit culta humana societas qune vi Mine insilluliouis membris suis seu eivibus talem liberialem non tribuat uui non tueatur. Verum homines . de quibus loquimur . in vendi lauda eorum libertale inlinunitatem ab omni morali subiectione legibus et huinatiae praesertim auctoritaticlebita. Dre non exclusionem omnis distinctionis inter diversos hominum coctus et conditiones lacile saltem in1rtendere viduvlur i quod manifestam redolet in pietatem liniiiiii eii, tuo ipsi Deo piaesert. si illum a divinis etiam
legibus solvete. impulit laterii lite in earum violatione quaerere ac desiderare suadeat: si autem nil humanarum legum . hui Danaeque auctoritatis etsi legi litiae instilulae niorale excutiendum iugum dumtaxat coarctetur. .per-lissimo ordini naturali. a Deo ipso hun,atiae societatis auctore. coiistituto adversatur. Palentemque ac cellaui cuilibet. nedum sociali ae eivili institutioni . vertim ei iam domesticae societati . quae filiorum erga Paren tes debitam subjectionem necessario expostulat. Per uici in minitatur. D nniamque licet sanetissima et oixlinatissima humanarum societatum institiata instabili humanae rationis ni biti io subjicit . atque cuncta innovandi apertissimam viam Pandit. Utivum hoc nostra saltem juventus probe so Peret et intelligeret.
175쪽
109. Non diserimen enneeptuum ti tritis lite flatus, nee disserentiam status naturalis sieti a statu et xili, quae omnia ex modo dictis abunde eonfiant, exponenda aggredimur ; sed digere tiam praestantiae status civilis prae naturali, etiam recto sensu apprehenso, ut sellicet lacilius eluce eat absurditas commenti Rouse Maii de summa selieitate, quam ex amore vitae belluinae, statui suo sylvestri ae solitario attribuit; nee non de summa inse-licitate ae malis, quae a flatu civili in humanum genus dimanare, imprudenter assirmavit. Die imus itaque statum ei vilem si liciter praestare statui naturali eliam recie apprehenso ; absurdum namque foret, vel eomparationem instituere inier sylvestrem e. s. ei hel Iuinum hominis rationis usu destituti statum , et ei vilem ad rationali latis perseetionem ordinatum; nec moramur iiis, quae Piisendorsus eongerit ad status naturalis, qualem ipse singit, miserrimam eonditionem evincendam; eum re quidem vera , vix aliquid diseriminis , nisi sorte in prius , inveniri posset inter brii-
torum et hominis, undeeumque in mundum projeeli, omni humana ope et peculiari Numinis eum destituli , statum. Non m ramur pariter quaestionibus utrum summi Imperantes vel Civitales independentes , ad se invicem comparatae sint nec ne in statu mere naturali ; et uirum dentur vel possint dari populi, aut aliquae familiae, etiam nune in mere naturali statu degentes ;haec enim meram dumtaxat eruditionem spectare videntur. Ιlis itaque praetermissis sit
Si omnia rite pensentur , sititus cillis statui naturali simpliciter prcustiat.110. Porro assertio nostra generalibus rationibus manifesta siet, non enim contendimus nihil prorsus in mere naturali flatu inveniri posse , quo solum in particulari spectato, naturalis stalus ei vili praeserri non valeat , sed volumus dumtaxat ei vilem Stalum, si omnia generatim ac rite pensentur librentiirque , eSSe
176쪽
nalii rati simpliciter praeserendit . Harum altim generalitim ra
tionum sit 1' sit perius il jam indieata , scilicet, ex persectiori
ratione communitalis, majoiique ulli morum a mediis et horum a primis dependentia , quae in ei vili statu elueet, ejil demques latus fine qisi est bonum commune: quod utrumque et ratione sui ip ius est quid praestantius , et , ut pule universaliori A realii alis speciem unde sua lite exhibens, majorem imitationem et participaliuitem divinae boqitalis in se praeeontinet, majoremque
proinde ratione sui ae per se humanae naturae naturalem praee-
ci Allic. praecedente. n. rosi in mitio. 2 Quoniam hac voce sive expre*sione boni communis. velut sinis humanae societatis . saepius jam usi sumus et tu posterum uti debemus . iuvat hic eam pressius delem,inare . ut cotis let . quominio sinis iste et conveniat et disserat a sue et bono individuorum. doctores namque passin utrumque a stirinant. nosque ipsi in nolis piaecedentibus observavimus . et hominem esse propter sucivialem et hanc piopter illum. Itaque in primis cuin hiiniana societas sit muralis hominum sive onlium rationalium unis . eius stiis absolute idiimus idem est et esse debet ne hominum singulo rum . Deinde ussecutio Persectae selieilatis in altera vita. quem finem a que societas instar personae moralis considerata . in omnibus suis soci
libus institutionibus . quam siti gula eius membra sive individua in suis
i nrticularibus nctionibus prae oculis habere debent. Humana societas nulloc fine piorsiis praescindens vel ipsum excludetis . non est digna linii inerationali. eslqiae monstrum tu ordine morali. Dein te . quia liniti ities naturaliter appetunt eliani extrinsecam Vit QPraeseulis felicita leui in lite rationabilitet inquirere possunt et debent . quotiescumque bona liaee extrinseca non impediuul linein ubsolute ulti tritu .utvliundo eam convenienter ad suam naturam assequi non valent . nisi in sociali statu se nauiuo juvent ipsa ille societas sit bene ac ordiu te constituta: hinc et iste secillulari iis finis sive extrinseca vitae praesentis selicitas. aeqtie ad singulos homines ae ad integi aut liumanalia societatem Pertinet, diversa tamen ratione. Et sane . societas tamquam persona Vel rPus morato respicit commune bonum . situm praecipue in susticientia
remita Sive niediorum . quae ad animalis vitae eo laservationetii et rali nullialis evolutionem ne illimiorem Persectionem sunt necessatia . nec viri in extrinseca utque intrinseca pacis sive tranquillitatis conservatione. r
linquens interim sIngulis individuis curam propitae uniuscujusque vel f ntillaruni felicitatis quaerendae . iuxta cujuslibet naturalem apti luditiem ut liberum arbitriuio . quo velit de communi selieitate participale. sinue PE siciendo aliqualem vitae praesentis felici late ita sibimet comparare. IIinc autem manifeste Patet . bonum istud ac felicitatem toti humanae societali comi mitem. EAse quid distilici imi ab individuorum felicitato: eum evidens sit. Posse societatem hunc situm finem oblinere Per Supr dicioruin rite lio tum scillicietilia . in coustauit ae geneiali Prosccutione in
177쪽
2'. Persectior est naturaliter si aliis ille, in ilito pluribus naturalibus pmpensionibus potest satisfieri: lali; pri Delo est re late ad hominem civilis societas; eum in ea b. ne ordinata Pr p er diversi talem statuum ae condit innum squod in flatu naturali Seu domestico non hallereti iri, quivis facile, si velit, iustituere potest eam vivendi rationem, iis lite scientiis aut artibus operam navare , officiisque singi, quae magis ejus naturali propensi uni
ac indoli, viribusque menti; et eorporis sunt accommodata. Ad verte insuper, plerosque hominum naturaliter inepto esse rei sa- miliari ac domesticae recte curandae, aut venalioni agrorulli 'ille culturae exercendis ; quae oecupationes sorte unicae in statu ua iurali seu familiarum segregum, haberentur.
dustriae. circa cultiiram agroruin . Commercii. artitim. scientiari u . et pR-cis ac tranquillitalis eiislodiani. lieet tulerim quaedam itidi vidua aut sa-iuiline non aleam vel nolint de hoc communi bono particip re . et Pro Capacitate naturnii ae conditione siti sta ius proprium finem individualis aut domesticae letiestatis consequi. Atque hoc ext . quod in civili societate etsi
bene ordinata necessario importat distinctionem ne diversi talem statuum i ter homines. ostenditqite insanum me columen Him aequet uasis. ωgua-g ianra. egaliu in distributione bonorum et dignitatua,. quam quidam
eo depreclicani. quaequo Praesertim rei: le ad nequalitatem brariorum . ne brevissimo quidem tempore subsistere posset. Quia polro assecutio finis communis lolius societatιs ex amica dumtaxat ac genetrali eius membrorum iii illum conspiratione atque tendentia consurgit . et quia qu edam individua. ut polo libera. tie lunx non conspirare . sed etiam celerorum uni mni coiri raria et noxia e se possunt: consequens est ut singula individua Seor sim . sicut stitit totius societatis membra ita habeant rationem medii ad hoc eo amitino eius bonum sive felicitatem assequendam. vel perturbandam
ne illipedietissam i quamvis relate ad cuique propriam ae individu leni se-lici latein possint sorte speclari ut sinis. Hanc honi eo inmunis o bono partieulari . diversorii reique fini ivn distin-
Clionem non consideians H. Abreus . in opere superius rite motato Dag.
556 . in ptimis prorsus confundit finem societatis eum fine individuorum: Le bur sociat ne stetit dono piis e re diserent de eelui de rhom-
me. Parca que la societu Urat que De ression He la nature humatne Abrement manifestes Da sset id, c'est homnιρο co let. etc. Deinde pag. seq. immorito quoque reprehendit sententiam juxta quaminis societatis constituitur in bona seu felicitate universali. in utilitate commui. iα eo quod om aes inIerest dicens: Ces de itions sonti P vagues potir Laire co renare te but social. ele. Ipse vero ibidem latuens: Le Drai bien. te Dor Iable bonheur reside Potir totis dans le. Melomement de leur nature humatne etc. nihil sane . quod sit minus indelcimii aluiu et vagum, minusque albi Dariis obnoxium intei prelationi
178쪽
3'. ceruim est, quod ad majorem humanae naturae pei sectionem perlineat, major sieut humano modo fieri potest naturalis perfectibilitatis evolutio, in iis praesertim, ad quae sua
sponte natura inclinat, qualis est inquisitio essectuum atque causarum naturalium, combinatio virium vel proprietatum rerum no bis inferiorum, ad aliquod emolumentum comparandum; eertum Pariter est, mentem humanam exemplo atque aemulatione aliorum vehementer incendi, scientiasque semper , artes communiter non
nisi summo labore atque plurium studio in unum collato, liabito lite respectu boni eommunis, invenias atque comparatas sui se ; haec autem omnia, tantum in civili statu locum habere potuisse , saltem in ea persectione in qua sunt, per se manifestum
est; cum status naturalis seu domesticus, neque hi minem a curis vacuum et ad tantum suseipiendum laborem expeditum , nec mutuam et frequentem communicationem, conspirationemque Studii millioriim in unum , possibilem relinqueret. 4', dentitue ratio sit ista quod in statu quoq te hominum persamilias dispersas viventium, speelata praesenti humanae naturae conditione, aliqui certe suturi essent, qui laboris pertaesi , damno altomim et rapinis suum quaererent emolumentum, vel saltem querelae aut gravis diseordiae interdum occasionem praeberent; filii quoque adulti patris auctoritalem interdum dei reelantes ipsam sa- utiliariam perniciem aut ruinam nonniinquam inducerent: hinc et
privatae ultioni, quae saei te limites debitae iustitiae his in easibus
Pol vivet excedere, coercendae, et eompescendae filiorum aud
elae, aut etiam squod tamen rarius accideret patrum saevitiae si ,
non est opportunius remedium prae extrinseea euercitiva et politica status civilis potestate. iii. Ut autem , quae solent in contrarium opponi facilius solvantur, notanda sunt haec duo : metiri nos debere alicujiis status naturalem praestan iam, non ex actuali absentia miseriae aeriimnarii iiique vel peculiaribus virtutis actibus, ne lue ex iis , quae per accidens in eo euntingunt; sed ex ejus sine et scops Portendente per se majorem naturae persectionem , mediisque , atque eorum apta ordinatione ad id ipsum assequendum. Deinde hac in re habenda est ratio non quorumdam dumtaxat individit
Consulto secimus praecedeiatein exceptionem i ut scilieet locus esset animadverte irili linigo facilius posse a utero ut filii evadant ingratim rebelles contra Paleules. quam ut Parentes sint iu lavinaui ac crudeles
179쪽
rum sed moraliter totius humani generis; filiae enim sunt sineundum naturam, Per se et non per accisiens, ut in pluribus et non ut in paucioribus actu insint, aut possint inesse , ne
Hine vero statim e illiges nullius ponderis esse quae in contrarium obtruduntur , vel ex naturalis status innocentia et simplicitate, vitaeque tranquillitate quae supponuntur in eo a suturae ob deseelum subtilitatis malitiae, irritamenti passionum, et bellorum , iisque ad exeidium sere integrarum urbium, tumulius I vel ex oppositis malis flatus ei vilis. Respondebis autem more scholae distinguendo; et haec
omnia in utroque statu evenirent vel eveniunt, per accidens conc. Per se neg. Sicut atrocitates quorumdam bellorum , et magna
interdum in plerisque civibus morum corruptio propter exempla prava et passionum irritamenta, non ex ipsa institutione et fine flatus civilis, qui potius haec eum feere nititur , sequuntur; ita et major illa naturalis status innocentia, simplicitas ele. isi tamen passim et relate ad quaevis vilia haberetur, sunt namque quaedam eorum quae intra domesti eos parietes facile oriuntur et foventur , non ex esseaeia institutionis et mediorum i quae ad solam paternam instruelionem et correptionem reducerenturi talis status, ut per Se patet, proficiscerentur: dum interim et eadem morum innocentia ac simplicitas in statu quoque civili servari potest, et major est tranquillitas quam communiter cives remanentes iii urbibus experiuntur tempore belli , prae illa , qua gauderent familiae segreges tempore pacis, propter inopiam de sensionis , et juge periculum aggressionis , quod uli uni pie ex ipsa
natura latis status dimanaret.
112. Simili modo respondebis, si quis argueret , quod in ei vili statu multitudo ac nefandi las viliorum, virlii lii in multi ludinem ae praestantiam i quod iamen de ei vitale bene ordinata debet
erga filios. Cum enim parentes necessario spectent filios tamquam portio. Dein propriae substantiae . si iii quo probe conscii tot laboraliti quos in cura de filiis gerenda tolerare debuerunt, nequeunt eosdem non considuvare tamquam semetipsos. vel latnqi iam rem suam sibi vel maxitne intimam et Propriam . contra quam non facile quis solet fieri erudelis nut it litimanus. Contrarium accidit in filiis, qui tulem conscientiam non liubentes. malura reflexione egent . ut simili perspicui tale relationem cum Daretilibus et beneficiis ab ipsis acceptis deprelieudaut . et ad similem nisectu ui amoris Promoveantur . debito insuper subjectionis ipsis praestandae velut in op- Pusilum retrahente . propter molestiam ci leui communiter adnexatii.
180쪽
negari excedat, quodilue in eo plurimi inveniantur miseri qiii ex stentiam suam deplorant, vel etiam illi qui vitam sibi adimunt.
Id namque fieri manifestum est praeter civitatis bene ordinalae instillilionem et sussicientiam mediorum ad haec mala impedienda, tam per leges et poenas eontra manifestas improbitates ili , quam per subsidium vere indigentibus exhibitum. Praeterea plures istarum inordinationum sorte facilius spropter desectum unionis inter familias, et extrinseei custodis domesticae subjeetionis ac dependentiae in naturali statu locum haberent. Deinde, ex eo quod in civili statu possit esse imperans impius aut erit delis ; quod proceres et polentiores quandoque legum vim pessumdent , poenasque eludant λ quod arἰes , et scientiae , vanitali , superbiae , vitiis , et luxui fovendis inserviani, nihil sequitur. Siquidem per haec essentialis persee io ei vili statui adnexa minime elevatur; eique bene ordinato non deest medium ipsam impietatem aut crudelitatem imperantium saltem milicendi, proceres vero et potentiores ad instar plebis in officio eo tinendi ; quae insuper incommoda , sicut et vanitas, superbia et luxus quorumdam ei vium ex cultu scientiarum et artium occasionem sumentes per accidens dumtaxat ab hoc statu dimanant, imi versalemque scientiarum et artium utilitatem , ad ipsos pagos et riira i quorum barbariem nimis adversarii exaggeranti sese prolendentem, minime adimunt. Tandem quod ei vilis status quorumdam Asiae et Africae r gnorum , cum magna barbarie seu asperitate et inhumanitale morum usque in praesens tempus permaneat, id unice vel pra
eipue a salsis, ipsique naturali rationi contrariis Ista a milieae s clae ibidem generatim dominantis principiis seu legibus originem dueit; ideo lite iiii mirum homines ipsam naturalem rationis lucem spernentes, tenebris ignorantiae involvi. Ad ea denique quae proponerentur ex imminutione vel amissione nativae libertatis, per debitam subjectionem, et fructuum industriae, per tributorum S lutionem , vide responsiones datas superius i2 .
i Conser si vacat quae inserius dicimus Pari. 4. cap. a. artic. a. de scelere Micidii eiusque causis. a Artieul. Proxime Praecedente n. go8. in respond. ad 5' .