장음표시 사용
201쪽
genies congregalos , nec est necessario ab olute universale; eum aliqua natio omnem cum aliis eommunieationem praecludens nullo
proprie dicto jure gentium teneretur; e eontra jus naturae afficit omnia prorsus individua humana sed quatenus simpliciter rationalia , et dumtaxat ad socialem vitam ordina a r illud uim nisi supposita consuetudine vel consensu gentium a Deo dimanare dicendum est; hoc ab immediata et absoluta dixina legi latione di- manat , hominumve consensum quemlibet an leveriit; hoc pariter , eum circa intrinsecum boni et mali diserimen , et aelus ab ordine naturali necessario requisitos versetur, est absolute immutabile ;illud vero utpote voluntarium , contraria consuetudine vel mutuo consensu abrogari potest, aut nullo damno alterius interveniente, etiam ex una tantum parte relaxari; sic apud christianas gentes ob pietatis molitum abrogatum est jus gentium redigendi in ser
vitutem justo bello devietos iij. Taudem jus civile particularem ei vitalem communiter respicit, ab immediata poli cieae potestalis
3 Supponimus hie sententiam eorum qui aliquam servitutis speciem a iure gentium manasse sive vi eiusdem institulam suisse arbitrantur. quasi nemite ex nationum laetio consensu factum fuerit . ut . qui in justo bello capti. vel loeo jiis lae interseelionis servati fuerunt . in servi ut in
piendo etymologinni liuxisse seriur. Senteulia haec videtur congrucre cum mullis civilibus legibus , quae quamdam sei vitulem velut legi limam agit velunt. Neqtie tale jus gentium juri naturae per se contrarium esse videtur rjus quidem naturae nullatetius exigit. sieul vidimus hujus pari. eap. 3. aille. 2. I . Io6. in nota v . coactae servitulis statiim . at neque eidem Post
reve adversatur . nisi in casu. quo quis si aude. dolo. aut irresis libili Pliysica vi quempiam in propriam redigeret servitutem. sibique quamvis personae privatae jus in vitam servo in arrogaret. eosdemquo ex una in aliam regionem instar mercium vendendos transferret, etc. Praeterea . Servitus etiam stricto sensu accepta per se relinquebat servi, liberum volun alis et rationis tamquam facultatis moralis usum , qua possent honeste ope ri peis tamque ulierius vitae assequi felicit alesti , neque heris eos ad contrarium cogetidi . sicut nec vitant eis pro lubito adimere jus unquam com
Pelere poterat et sed sociali dumtaxat sive eivili libertate, naturalibu,qtio eorum industriae ac laboris fruetibus . qui omnes in heri emoluinenium Cedebant. Plus minusve eos desiit iubat. De tali igitur quorumdam hominum sint v videtur potuisse quod a sorii ori in tolligatiir de serpittite tantum ad glebeni. qualis in quibusdam septemtrionali hias regionibus nunc eliam oblitiet . el in qua inter herum et hujusmodi sei vos ProPIie lolcinetiam boninum ii. ibentes vera quoque justitiae ratio iniere editi jus gentium
disponerei eo vel maxime quod specialis loeorum et perscinorum a lj linclis . potetit hujusmodi conditio vitae, ipso tuli1 qui in servi tilem redigebantur aut eidem sponte subjiciebantur incolumitali atque coia servoliis- iii, vel eo nulli bouo Pi olicua aut eliam timescta in eSSE.
202쪽
legi latione nullo etiam praestippo ilo civisim consensu profuit , et in ependenter ab implicita saltem ejusdem putilleae potestatis voluntate abrogari aut introdiici nequit, quae omnia in ius gen
illiges 2', sciis ira prorsus Pusendorsiim iit, aliosque pro
testantes conari ad ius naturale revocare omnia quae seruntur esse
juris gentium ; dum aiunt, primaevam rerum divisionem, jus belli , legatorum non vi dandorum religionem , foederum sanctionem , ius induetarum in bello ad sepeliendos mortuus , etc. ad felicitatem status socialis qui est de jure naturae, vel ad ossicia humanitalis referri, ideoque ad ipsum jus naturae . Etenim
quamvis aegre admodum , multiplicato humano genere , bono sociali consultum sui et per corii tu inem rerum seu b0narum usum , ratio tamen naturalis ad evitanda incommoda inde manantia , non postulavit necessario hoc determinatum prae ceteris medium.
Simillier, licet sorte jus belli tamquam medii ad justam propul-
salionem injuriae , et religio non violandi legatos ae servandi sue-Poterant quoqtie aliae rausne etiam iniquae ac initisiae statui servἰ- tulis originem clare . eas Alirens in opere Pluries memora lo pag. Sa et seqq. ad tres re lucere videriim i . iuxta ipsum sita est in Dinstitutioneastes. habente oletinii dans rassoriation de tutisieitra races differentes . klque confirmat exemplo Indorum. Aegyptiomam. et antiquor irri Itomanorum t I. Llasesas age directe oritur de PassHettissement d εα Periple λ tin auire cune race disserente e S . Le servage modat . ita alio lex mac res oti Ies s ignotires se conside ratent comme a parten auea une race disserente. Illuit vero quod Alirens dieit de Paverismo le pati peti suae . ne luit es e plimitivae liomitium inaequalitatis transfose malio i pauperias enim qiuorumdam videtur tantum dedisse Oe asionem Iamula tui. Ama locandi operam et laborem suum alteri pro mere e. Miramur Rutem velle menter qtion ivlo auctor iste . qui . sicut monuimus loco nuper indiealo. non nisi extrinsecam naturalium proprie latum disserentiam in holninibus atri seit. possit. mirac d sserens de inaequalitate. haec ha herer Quant a la question qui Dient d et re sorde de . . . La Premigrcause de Pini nati j sociale des hommes Pro olent de Pin gatiω Piressu molns grandin des Himerentes races humaines. On petit a cet marceetablir la Di sui an et que Paristit οὐ aes races diserentes se sonertantes . ssit Palfiblevient. soli fore ent astres une guerre . Ia race qui a Dau quelque svgriorite Par son organisation . Physique et intellectraelle . a s umis Phrsiquemeus et moralem ni Pautre qui tui α alors asser te. σest alusi que la race Manche. qui est ineo se testablement Ia plus perfaite. s est foumi Pariotii tes aratres Pag. Ibi . i De jur. natur. et gent. libr. u. cap. a. DG line natur. in ge
203쪽
dera , a iure quoque naturali profluat , ipsa tanton belli iiiiii-elio , et determinatuq u us amnorum , admis-io legatorum ei que data fides , foederum paeliones , etc. ab ordine rationis naturalis hoc potius quam illud non postulante , suadenteque singulas nationes ad sui eonservationem sibi simpliciter si issicion-les esse , necessario non requiritur; ideo lite ad jus naturale non pertinet. Idem esio judicium de iure sepulturae, commercii, transitus liberi per alia regna , etc.
128. Ossieitim pressiori sensu acceptum, non est quae isaelio hominis directa ad finem, sed aelio ex Praescripto legis Seu ex debito, saltem consequente, ponenda, seu eidem legi eoii formanda ; unde et Tullius inquii ill: Unum fossietoriam genua est, quod pertinet ad fnem bonorum : alterum quod positum est in praeceptis, quibus in omnes partes usus v tae eo firmari potest. Quia vero leges ae praecepta tum in se , tum relate ad diversos status ae eonditiones hominum sunt in multiplici dissimentia, multiplex sinoque officiorum Speetes exur git , quae lamen pro triplici naturali , generali ei necessaria hominis relatione , scilieet, ad Deum, ad semetipsum et ad Pr
ximum , ad tres generales revocantur elasses, e quibus praecipua et omnibus sellu necessaria nune ex ordine perpendenda sunt.
i 29. Omnia hominis osseia erga Deum sub nomine religioniis vel cultu divini eo inprehenduntur; quia vero religio seu cullus potest speetari subjectioe vel obiectise, primo modo acceptus non est aliud quam virtus, qua Deo debitum obsequium ei h norem reddimus ue altero autem modo sumitur pro Con Icaeta omnium eorum actuum quibus ex praescriptio rasionis litonloquimur enim de eultu vel religione, quam Deus per re elationem
204쪽
200 D Arnino Es Gllic LEmanifes lavii debitum Deo obsequium, et honorem PraeSta re tenemur. Porro, hujusmodi a eius vel procedunt et sistunt tantum in solo animo , ut admiratio, contemplatio, amor , gramliarum actio etc. et eonstituunt eullum internum; vel junguntur eum illibusdam sensibilibus signis nostri eorporis , aut eum oblatione cujusdam rei sensibilis , et eonstituunt eullum exter
Nonnulli Germaniae philosophi internuam cultum disper-liunt , haud sine ali pio siuida mento, in ossicia theoretica, unde recte de Deo sentiamus , et practica unde ac lus nostros li-laeros ad nutum ip iiis voluntatis eo inponamus; licet enim aelus intellectus , lil polo polentiae necessariae, non nisi mediante dependentia ab imperio voluntatis legi naturali subjieiantur, sive fuerint illi, qui pertinent ad cognitionem praesuppOSitam ante legem, ni de exi lentia Dei ereatoris, provisoris, justi erc. sive illi qui eam eon equuntur, constituuntque a liorem attri-biitoriim Dei, ut unitalis, summae perseelionis, bonitatis etc. CVguitionem , nihilominus vulgarem , quae obviis et facili ribus medii; a quovis rationis compote aequiri potest ; semper tamen, et quatenus vehil sundamentum totius juris naturae, aut velut condilio ab olule neees arta ad praelica cullus ossicia recte et rationabiliter exhibenda praerequiruultir, et quatenus in Primo easu negati e , in altero positise, vere nihilominus ab ipsa lege naturali praecipiuntur li , sit ni lite aliunde in se speciali quidspeeia tali viam, veram quamdam osscii theoretici speciem praeseseriint: unde Deilius summae impudentiae ae impietatis argui potest Ilubbestiis atheos i hoc ipi, quod et lex ne bieat agnosci absque legislatore, et ipsi Deum legi latorem insciantur ab injustiliae nuta, ac iuris naturae violatione excusans, atque Subtrahens a divino imperio.
ia Dicitur aliqti a esse negatioe praeceptum aut vetitum a lege. quatenus lex antequam cliam a subdito cognoscatur . postulat ex sui natura . ut subditus nihil faciat unde se apposito reddat impotentem ad legis ipsius agnitionem vel impletionem. Sic iii praesenti casu , quia ignorantia e. g. existentiae. providentiae, gubernationis . etc. divione nequitesse invincibilis . qui liiijusmodi notiones acquirere nollet aut negligeret . ipsam nati it Blem legem cuius cognitio explieita illas notiones necessario Proesupponit. negatiνe violaret. ponens videlicet impedimentum ejus lemagnoscetidie. Hinc palet diserimen hujusmodi praecepti negati vi ab illis . quae explieite et positive in ipsa lege coli titie utar.
205쪽
Ciallus in ternus et eaeternus solet quoque dividi in pri- Natum , qtia lentis nempe singidis hominibus etiam seor,im spoelalis inest debitum actibus supradiciis pro viribus Deum e tendi ; ei in publiciun , qualenus idem 4ebitum respieit totam humanam sorie talem, ab ejusque publica etiam utili late dimanat. De hoe ilaque eultu utroque modo spectato loquemur , addendo insuper id quod pertinet ad eoi rcendam audaciam illurum deistarum et ine utoriim, qui defieieules per excessum, nimis hac in re humanae rationi tribuerunt.
130. Ante omnia animadvertendum est, neminem rationis asu praeditum, et etiam modicissime ad semetipsum resieetentem, Posse non apprehendere essentialem nostrae naturae a Deo tam quam erealore et ultimo nostro sine dependentiam, unde sponte sua di manat e realionis, eonservationis et gubernationis benescium ; stetit etiam posse non deprehendere quamdam singularem divinarum persectionum praeeminentiam, quantum pas humana ratio assequi potest, praeeipue ex inspectione naturalis rerum D
dinis, et evidentissimis divinae sapientissimae providentiae signis; his duobus tamquam landamentis omnis nostri cultus Deo debiti suppositis, statuimus nostram thesiae.
Tenentur singuli homines tam internum quam externiam cultum Deo exhibere. 13l. ke primo quidem quoad euitum internum assertio nostra manifesta est. Grati ludo relate ad asseetum animi mali, ex debito ordine naturalis justitiae, necessario pro acceptis bene seliis rependenda est, ei quidem propter tendentiam ad aequalitatem pro majoribus major; jam vero, quodnam benefietum possit esse creatione, conservatione ei gubernatione majus, magisque nobis necessarium 8 heredit ex parte Dei ratio amantissi ini patris omnia ad nostram persectam felicita levi benignissime dirigentis, et polentis-
206쪽
simi Domini omnia virtute sua continentis, hinc praeter asseclum grati tu in i neces itaq filialis amoris, et venerali iniq cum reverentiali limure cuilii melae, prosiuit. Ι' aestantissima divina alii i-buta , eorum lite infinita majestas , eum nostra tenui tale compa rata , illine actus admirationis, eorum lite magnitudinis ae excellentiae contemplationem ; hine nostrae demissionis, abjectionis et indigentiae prolestalionem postulando, inducunt necessitatem in internae adorationis cum contestatione nostrae debitae servitulis. Tandem ab ordine necessario rationis recedere justissime censentur nedum ii hominum qui in suos benefactores positive sunt ingrati, verum etiam qui beneficium acceptum non recognoscunt vel riu dem immeniores, grati animi sensum minime fovent ; ergo a sortiori idem valere debet relate ad beneficia a Deo aec pla. His adde , aequi tali naturali apprime saltem c0nsentaneum esse, superiores hominis facultates ei rea nobilissimum eariam obj elum, quale est ipse Deus, identidem versari; ordinatiimque nostrae selieitalis, etiam praesentis vitae ut vidimus is , amorem, id ipsum absoluta necessitate postulare; cum haec felicitas non nisi in unione i diversa pro diversi tale conditionis vitae praesentis et sui urae ad Deum ber cognitionem et am0rem consistere valeat. Atque de hoc , utpote per se salis manifesto, dicta sus-
132. Quod periinei ad euitum externum, ejus praestandi debitum eruitur l', ex aeque essentiali dependentia a Deo laeultatum corporis nostri, bonorumque nostrorum sensibilium, quibus proinde aeque ae saeuitalibus animi eamdem dependentiam manifestare , Deumque ut e realorem , conservatorem, pro iSorem etc. c lere tenemur. 2'. Beneficium unionis animae eum eorpore, est
quid realiter distinctum ab utrius lite partis eomponentis creatione , conservatione etc. postulat itaque gratitudiniis et amoris debilum , ut ejus dependentiam testemur per actus vitales participantes quoque de altera partium componentium. Hi ne sivii 3' ratio, sellieet cultum internum si ab externo sejungatur, esse insufficientem et imperseelum. Insusscientem, quia totalem hominis dependentiam a Deo non manifestaret, eum illi tantum sunt actus eoinpositi humani, qui ab ipso eliciuntur tamquam a principio communi operationum , seu tamquam a Luztu G, quae dieitur principium quo, et ad quos ponendos ulraque parS compis
207쪽
nens con eurrit; eeleri enim actus qui ab alterii ira dumtaxat parie
Personae, id est principii quod ii , eidem coinposito iri linuntur.
mPersccsum, eon lat nam i lite internos animi actus, propter eiussit in eoi pure unionem, dum eum externis junguntur vehementer
intendi ac vi tuli pluries multiplicari; quandoiluidem et majori conatu et iterum iterumflue repellio, debet priu' men e concipi, quod accurate signis visibilibus eis rigere volui illis vel tenemur. Adde praeterea , quod pro praesenti statu unioni animae eum Corpore, ut experii illia probat, sit admodum dillieite cunc is h minibus, militis vero etiam moraliter saltem iiii possibile , an mum ad mere intelligibilia absque subsidio sensibilium convertere, in ii que diutius defixum tenere ; quodque haec sit regula gene ratis , humanam mentem Deilius et essea eius per sensibilia ad intelligibilia duci ae rapi. Accedit 4' ratio, ex eommuni ac universali hominum consensu in admittendo aliquo cultu externo desumpta, qui consensus colligi potest vel ex iisdem testimoniis aut saetis quae pro evincenda Dei existentia in argumento morali s lent proferri i2 ; prubal autem con ensus iste non solum factum admissi ab omnibus cultus, sed extrinsece ac mediale etiam jus sive debitum eiusdem praestandi, utpote landalus in dictamine rationalis naturae , quae necessario non impellit nisi ad ea quae sunt secundum exigentiam ejusdem 3 .
1 Vide doctrinam ite distinctione inter principitim quo sive naturam . et principium quod sive personam. Pluries ita Metaphvsica expli- Calain Vol. 3. Psycholog. cap. a. artic. 4. 46-nota. ei cap. 3. Brlic. u. Prop. I. n. 63. impotid. ad 2 V. . a Huiusmodi testimonia iselle reperies in eadem Metaphysica Theo- ως. natur. Cap. I. artic. 5. n. 9 et 23. λ Ex hiis rationibus siti nil sumptis eruitur Verum debitum. Et non Sola quaedam cullus exieini utilitas ad promovendum dumtaxat cultum intermiat. Hinc ei desinitio religionis saltem objective spectatae non debet Pranscindere a cultu ex tertio . inultoque minus eumdetri excludere. sicut socii saepius memoratus Ahiens. sic pag. IO8ὶ ait: Religion exprime
208쪽
204333. 0tiae contra generatim opponunt deistae parvi P0 deris sunt. Etenim noster eullus Dei neque est impossibilis, ii que indignus ipso , eo quod nulla sit inter nos et Deum proportio , et omnes actus nostri sint si nili ; nam nisi sal o supponatur naturam cullus debere adae piare naturam objecti colendi, jam sicut sine absurditale negari non potest nos ira a Deo depen
ineation . que de D transformer m vn ensemble de rites fout exserieura. Objeis de ta memoire ριι ot que de Perpril quasi memoria non esset spi-i ilualis ni iii.ne facultas . qui doti torat veriser. Le eulte petit V elera son aide tis aris dans tesqueis fla rimeret D mieux te e sentimetits intimes et Ies id es de Linueni. te s que D ehant et te mtisique. maisi dou s absterir de iisti Oir representer riuueni . Dieu et ses attribuis ans des formes oti ἀμs signes Pius Oa motas masdriels . quasi eantus et musica non essent etiam quid materiale aberration qui . eneonduisant a Panthro onior hisme es a rido atrie . a Eld une des causes princi ales de la Profonde ignorance dant Ia quella se traiioe lagrande major DE des hommes stir Ies vrais leues religiesses. Haec au- erat Postrema . Protestanticas adversus catholicae Eeclesiae ritus declaina
tiones . et icciri clas aruin errorem . manifeste sapiunt.
Verum quid melius poti, It haberi et inveniri apud pulis si iniim rationalistam qiii positivam divinam revelationem a religione excludi l l pag. 597. ὶr Lα -- vetation petit bien Are consim re e eomma un riment essentiel de Greligion quanae . en Elamissant te sens de ce mot. on regarde is mon-de otit eniter comme une manifestation de ratre divin. et resprit en partietilier . comme PDre a qui Dieti se r ἡle continuellement par
dent parmi les hommes et ele. Nonne ipse omnis doctrinae religiosae sunscientiam denogal. religionem lite indorum praesert iudaicae et christianae
te. Nonne . in sola Dii trianae rationis ac livitate et reflexione ad exclu-
ionem cujusvis suetori latis . religionis sundamentum statuit pag. 3o8 rne mme que tes coniunctions scienti ues ne petivent Areque ter Anuat des emoris de Pintelligenee Pro re de Phonime. de m e. les con inctions religieti ses qui dol. ent gire acquises par instruction et lay Pro raison de rhom me, et non pas in Osees au nom u iane aiatiam σ
209쪽
dentia et ordinatio ad ipsum tamquam ad finem, ita nec inadae litata proportio nostris facultatibus et actibus eii mdem inadae litale Per eognitionem , amorem ele. allingendi: qui actus, si quantum pro viribus fas est suerini perseeli , nequeunt non esse digni Deo , ei lite accepti, tamquam bonum a participatione ejus bonitalis nobis obveniens.
Similiter quod di eunt; Deum sibi susseientem non indigere
cultu nofilro , nequo nos eo illius gloriam promovere , illumque nobis obligatum redere; unde etiam inquiunt , licet demonstre tur hujusmodi cullum eae parte hominis esse simpliciter debilum, nun tamen eae parte Dei in cujus natura ratio sibi relicta ni
hil reperit, ex quo evidenter suat Deum coli velle : facile dissolvitur. Deus quidem sibi suffieientissimus non eget cultu nostro,
ι Phys. Vol. I. Psycholog. cap. I. artic. a. n. 58. et in notis . .ut coli ceptus unionis infinitatis divinae cum humana natiua . qtiein sibi fingit . est absurdus t superius enim luine unionem vocavit 1 ridentification aenisu mme aure la forme u tin Are humain. Habes itaque socinianum. Ne autem ii, finiti simus. auctor isto insuper Ecclesiae et cultus insiliuilonem c pag. 4o7 ad arbitrarium populi placit viii refert ; fidei exclusioni pag. 4o5. rationem substituit: religio. iuxta ipsum nullam proprie
dictam utilitatem habet spag. 52. : ejuq dogmata scientiarum prosectili adver-s ntur pag. xit i ipsa est in sussiciens ad instituendos recte hominum mores pag. 489 : ministri religionis sunt omnes inepti quin et noxii ad ustituendos homines tu scientiis c pag. 4 8 et etc. quae omnia. licet indirecte tantum ad nos spectavi ia. hic breviter indicare optimum duximus, in obsequium studiosae iuventulis illarum praesertim regionum ubi Ahrens tam salsam. absuri a m ae perniciosam tradit et persuadere eona lur doetrinam . ut Milicet ab ea caveat. si verila lis et verae religionis amore duci velit. timeatque Danaos et dona ferentes : Ructor nati fit eisle est caeteroquin socialis et civilis libertulis acerrimus adsertor i quam tamen uirum uti ipsa libera Levitale distinguat. et ubique ad mentem majoris P rtis . etiam eorum quibus illa summopere cordi est . quique simul cupiunt esse liberi ea libertate. qua Christus nos liberavit, defendat. aliis desilietiduιn libenter Iulii qui iuus.
210쪽
quasi inde aliquid eius felicitati aceederet, aut intrinseca ejus
dem gloria augeretur; neque nos ea in lem gloriam etillit no tro promovemus ; sed inde minime sequitur aut noς per ordinatam ad snem no trum tendentiana , no irae lite dependentiae a I eo debitam manifestalionem, non promovere gloriam extrinsec Dei , quam entia quoque insensilii lia ae brula animalia pro modulo suo indesinenler anniinciant, aut Deum posse non exigere vel non adpiubare talem ni stram agendi rationem , qualem essenti aliq ordo ejusdem sapientiae necessario postulat ; siquidem saeta hypothesi creationis rerii in impossibile erat Deo , nisi imprudenter ageret, alium finem praeter manifestationem ejus extriti- eae gloriae hominibus constituere sit, sicut similiter impossit, te erat, sacere rationalem creaturam essenii aliter servam et a se
dependentem, et simul independentem , utpote ab omni naturali obligatione eullus immunem. Unde sal um est ex parte Dei evidenter non prohari cultus necessi lalem; cujus exhibitione ei divinae gloriae ad extra manifestalione reddimus sane Deum nobis propitium, at sibi potius quam nobis , et non ex debilo justitiae, sed ex praeordinatione Suae divinae sapientiae obligatum. Ex dieiis facile deprehendes poteris lite arguere vesanam impudentiam Flet selieri 2 , gloriam Dei intrinsecam ab extrinwea et aeeidentali non distinguentis , atque inde de uanissima Persuasione, ac iugenio Superstitioso, omnes eos qui actiones suas ad promouendam gloriam Dei reserunt accusaniis, quasi id naturalis ordo rationis non postularet, nec Apostolus praeciperei l3ὶ; sed idi o seret, ut confugiendo ad rem sublimem , sub velamine divinae gloriae laleant desectus verae h0nestatis , justitiae et utilitatis nostrarum actionum. 134. Thomasius ejusque asseelae Dungius et Keminerichius cullus externi necessitatem ac dehilum elevare satagunt dicentes 1',
quia etsi in se j iistissim lim sit Deum coli, ratio tamen sibi relicta nil deprehendit respectu Dei, unde inserat Deum eo li velle ; eo quod Deo opus haud Sit cultu exteriori, qui insuper non nisi per revelationem innotescit, distinctioque cullus aut
i De sine Dei in mundi creatione . vide diciti in Meta hysica Cosmolog. ait. S. D n. 5o. 52. 15. . et do sine hominis. hic superius cparti
et Institus. iur. natur. et gent. libr. 2. 3 Dist. I. ad Corint. cap. io . vers. SI,