장음표시 사용
241쪽
ei vilis j iis naturale propriae eon eruationis membris suis, nisi in-
luilii boni eommunis, abrogare nequit, et aliunde a repentinae injustae invasionis caribus eadem membra plerumque custodire non
valet; ideoque relinquit illis potestatem naturalem se ipsa in iis adjunetis defendendi , uni eo quod tune ex hypothesi superest
medio, violenta scilicet invasuris neee: praesertim quod et vim Gimoderate repellere, omnia jura civilia permillant; et si stetis so-ret, sceles inrum h iminiim improbi laq , cum magno societatis humanae detrimento , validum haberet stimulum, proborum civium vitam audacius aggrediendi; istorumque pietas sibimet ipsi cederet in poenam. 356. Opponunt 1'. In easu talis defensionis interseelio invasoris fit auctoritate prioala ; inva usque constituitur iudex in causa propria quod iitrii inque rationi adversatur. 2'. In vagor in eo statu necatus in aeternum periret, ideoque bonum ejus spirituale post ponilur bono temporali invasi, quod pariter est contra rationem. llespond. ad 1 . Verum quidem est neeem inua oris in tali casu non seri aut lori late personae publicae e. g. principis aut j
α-ν is de notis, Nonne ista ratia suppi, uti volui certum. talem sui defensionem esse moraliter malam G morai Prescriι de Dire entous cas te bien. jamuis te mal. Uiique DunquDi inultim mos nie. nonsulem physicum . Elle Preserit de plus de ne pas considerer dans tesactions la Pro re Personnalites . . . Niim quid lioe loeum debet liabeio etiam in ossiciis eri a tiosmet ipsust Aut sorte niilla sunt hujusmodi Dissicis tFalsa itaque est illatio r ner ian aiatre sciemment Potir se conserNe so meme . P ur que que motis que ce soti . clast ololer uri yrineme de
morale. Hoc numque non est . sicut nuclor autumat . propriam utilitatem Pint ref personnet. sive egoiainum pro regula actuum moralium 1 latuere.
sed tantum in naturali lego prori unam ainanili ejus lite jura servandi
llunc ordinem agnoscere. scilicet. nos letieri Pt oximatii amare sicut nos
i s s . uota aulem Plus quani nos ipsos. Unde sal Mim quoque est quod ibidem subditi Car toute iustifcation se r virale a celte argumenta-tio gia' il vaut mietiae tuer uet auire que a gire tuδ par tiat. Reliqua in quibus hie a veritate recedit Alirens sili id aut lar in omnimoda exclusi O- ne moralitatis a iure. in qu ad ham animadveissimiis superius in nota
242쪽
dieis, sit tamen auetori late publiei juris naturalis et ei vilis, ii
bueniis invaso, tamquam custodi vitae suae, potestalem Vim olrepellendi, absque animo insigendi poenam et sumendi vindie tam legalem , ad quod tantum requiritur auctoritas personae publieae. Unde etiam parum refert , quod invasus constituatur iudex in causa propria; non enim agitur de judicio IGali et eoolentioso, ubi praecipue loeum habet illud axioma , nemo judex in ca usa pro . pria; sed de determinatione particulari circa neeessitatem medii ad sui conservationem ; in qua quidem determinatione potest qua diaque halieri deseelus moderaminis inculpatae tutelae, ast per hoe jus naturale propriae defensionis quo et ipsa bruta modo suo gaudent, minime adimitur. Ad 2 . Similiter nex invasoris, cum praeter direclam et a solutam invasi intentionem sequatur, ejus aeternus interitus ipsi tantum potest et debet imputari, qui ab aggressione si vellet, poterat desistere , sique dumtaxat per accidens. Unde idem Aret
dieendum, si invasor supponeretur demens aut ebrius praecipuo quod aequilas talis desen ionis non ex minori aut majori invas ris damno, sed ex necessario iure conservationis invasi colligatur. Praeterea, unde potest certo constare, invasorem superstitem in vita ad meliorem migem atque ad aeternam salutem fore perventurum' Nonne, potest aeque ip,ius invasi aeterna salus in discrimine, vel sal:em in dubio versari pUrgon l. Homicidium est gravius malu M omni actu inhon sto , et nulli fas est talem committere actum pro conservalli ne propriae vitae: ergo a sortiori n0n debet licita esse intersectio aggressori . Deinde , cum pudicitia et honor saltem adaequenturlmno vitae , etiam pro defensione illorum deberet fas esse necare invasorem injustum. Respond. ad I , Neg. cons. eum S. I homasi quia sciri licet , a plus e. g. fornicationis vel adulterii non ordinatur ad eoi servationem propriae vitae ex necessitate, Sicut actus ex quo quai doque se si itur humicidium. Ad 2 . Neg. paritalem. Etenim quamvis et linc pleriqtie auctores licitum esse contendant , id lite sorte ad milli possit ei debeat relate ad pudicitiam in ea sit manifesti periculi eonsentiendi in peeealum , allamen sussiciet manifestum uirilisque discrimen assignare; siquidem naturalis 3 ila imminis utpote landamentum ceterorum bonorum , est bonum praestantiolis ordinis, pro eujus
Summae theolog. Part. a. a. quaest. 64. aitie. 7. ad . .
243쪽
amissione nulla eompensatio haberi potest, sicut potest pro pudicitia per vim oppressa , et pro honore injuste ablato. Praeterea
pudicitia pro actu virtutis considerata, et verus honor in virtutelandatus ae ab ipsa di manans, nemini invito potest auferri; pudicitia vero ut est integritas eorporis, et honor ut est testim nium aliorum de nostra exeellentia, eonstituunt bonum quoddam extrinsecum , instar pulchritudinis aut ornatus eorporei cum bono vitae nostrae naturalis aut proximi nullatenus comparandum. Idem potest et debet diei de eonservatione bonorum fortunae , nisi in casu quo haec essent uniciam et ultimum medium conservationi vitae naturalis necessarium ; tune enim talis medii violenta ac i iusta aggressio , aequivalet aggressioni ipsius vitae.
157. Stetit ipsum ius naturale solet in genere distingui in
absolutum, quod scilicet respicit actiones, aut omissiones h minum , spectata dumtaxat sola eorum natura, indepelidenter ab omni determinato stalii , paelo, facto, aut conditione , quae exigentiis mere naturalibus aliquid adjiciunt; et hypotheticum , quod omnia aut aliqua istorum supponit: ita et ossieta hominis erga alios, in eodem sensu, alia dicuntur absoluta, hypothetica alia . Ossieta absoluta, rursum distinguuntur iii perfecta, quae important debilum ex justitia rigorosa, ut Sunt, neminem laedere , suum cuique tribuere etc. a quibus descientes constituuntur formaliter injusti, et in imperfecta, quae tantum ex aequitate aut conoenientia quadam naturali di manant , ut e. g. erranti viam ostendere , haustum frigidae prosilientis non prohibere vel permittere etc. quaeque vocantur im Perjecta non ideo, quasi nulla unquam daretur obligatio ea adimplendi , sed quia pro majori vel minori ei reumstantiarum exigentia, magis aut minus naturali aequilati congruunt aut adversantur , et seclusa graol alterius necessitate, qui ab iis deficit tantum istumani, aut non benepoti et non benesci, tam contrahit: iniquus tamen, vel etiam aliquatenus injustus merito diceretur, ςi gravis alterius neeessitas ad illa adimplenda urgeret. Unde patet quomodo officia haec imperfecta transeant
tuandiariue in perfecta, et quomodo sub obligatione legis nat
244쪽
ralis eomprehendantur ; non semper enim habent tantum rationem merae virtutis et humanitatis, aut ultroneae beneficentiae , sicut foret in casu quo e. g. ex errore viae grave alleri damnum immineret voeantur antem latia ossicia innoxiae utilitatis , quia eommuniter exhibentibus ea nullum aut leve incommodum adserunt, egentibus illis apprime prosunt.
Fundamentum omnium i torum ossicioraim, est amor naturalis ex praescripto rationis omnibus hominibus debilus, a specifiea naturae aequali late , identilate sinis proprii rationalis naturae ,
mediominaque ad illum oblinendum communitate, di manans, atque medium per se constituenῆ communis si Iici latis, per pacalamet tranquillam vitam socialem , saltem ex parte assequendae. Mutuus iste hominum amor insert obligationem ad omnia illa seu perfecta seu imperfecta osseia , quibus servalis manet salva ,
neglectis vero manet deficien ς in aliis prosecutio aut assecutio naturalis selieitalis: quia autem ab amore unicuique proprio et o dinato , ut aequum est et alias monuimus , amor iste communis ac mutuus normam sumere debel, hine pro generali ip ius et ist rum ossietorii in principio recte flatuitur sequens enunciatio ; quod
tibi ola, dies non Dis sieri, alteri feceris , vel non feceris i l . Duplex pars hujus enuntiationis praebet nobis duplicem di
stinet iuniuia in expositione horum officiorum sequendam , quam rum prima comprehendet generaliora officia absoluta sive perfecta sile imPerfecta, ad neminem laedendum spectantia; altera eadem eun iderabit prout ad promovendam communem felicitatem sunt positive rivlui sila; his adjiciemus particularem quaestioneinde ossicio Fermocinantilina ; haec namque scilii magis necessaria
arbitramur, omissis interim aliis praesertim hypotheticis o ι-
r Pi incipitim istud , ut ex dieiis facile colligitur . in ipsa rationalili mimili, natura sunda uir. ideoque ab omni liuinitie ratioue uteiato et non solum a cliristiano debet ad milli. Noti est alutem in se υagum et Omni-mOile itideterminalitin. sed pro ratione genetalis principii sive regulae Soremigii lanium. ut naox vidi bimus. nd omnia ea. quae speciata ximilitudine atque specillica idonii late lui nanae naturae nos aliis et alii nobis tenemur nil invicem Prnes lare . coinpie hetidit lite positivam et negativam hujusmodi ossietolum partem. Neque principium line omiti uixi istorum ollici rutri delerinitiatiotiem in arbitrio cui iislibet relinqv t. eum in vo subintelligat tirrelatio ad exigentiam naturalis ordinis et judicium rectae rationis. Seutιbi Dis Oel non vis rationab liter feri et alteri feceris etc. Hinc vero coeti niti' et initi hac postrema vice anim ii vertere in II. Ahrens qui propter consueriairi voluptatem cuncta tu nouaudi et citristianaim doctii -
245쪽
ciis ; quae eum ad particulares hominum flatus aut c0nditiones, et contractuum, pactorum ele. adimpletionem, aut rerum pecunia mimque permutationem ele. pertineant , videntur potius esse proprium obiectum iurisprudentiae forensis , et quatenus ad conscientiae directionem praerequiruntur, a moralibus theologis suis exponi solent.
153. Lalissime huiusmodi ossietum porrigitur; pro diversi
tate bonorum naturae et fortunae, animi et corporis, nec non pro
diversa ratione , qua verbis vel saetis , positive vel negative , directe vel indirecte, laesioni subjiei possunt. velamur itaque inprimis laedere alios ei rea bona animi, turpissimis scilicet erroribus , praejudiciis et opinionibus illum imbuendo , salsis dogmatibus depravando, ab aequisitione cognitionum ad vitam rationalem recte in liluendam necessariarum impediendo , exemplis aut pravis suasionibus ad vilia et voluptatum sequelam pelliciendo elc. 1 orro hujusmodi bona eum ad nobiliorem hominis partem , selli cet rationalitatem ei vitam rationalem pertineant , proximius ille conducant ad naturalis selietialis assecutionem , laesio hominis in iis gravissimam continet oppositionem cum debito naturalis amoris in similitudine naturae , identitate finis et communis felicitatis laudati; praecipue, quod qui ex depravatione mentis et cordis
nam identidem carpendi. istud quoque prineipium velut vagum, indetermi- aalum et albitrarium respuit in memorato saepius opere pag. . : maxime ehresienne r ne fias pas a aiatrui re que tu ne Momo ais Pasq/e on te se. maxime qui a foti ut sitabile comme regie da con- Dite dans les ramoris de Phomine a Dec ses senas abies . t P Uag ιι erour Are tine regie morale. est encore molns propre o tae euir ura princiye de droit et M l islation , puisqιa' ati lieu u Enoncer una regie go ale et prgelse. elle Mando e totιt a Pa 'Prsiciation et au en timent personnet de chacun. voeat porro Aliretis lirius modi principium christianum. Et illud tantum negative exprimiti ai eliristiani doctores tale principium magis determinatum ei ab ilidi viduali albitrio independetis semper statuerunt. Eiitne ideo christianum . quia in illo Dei et Christi Domini praecepto. diliges proximum ιιιιιm sicut is ipsum . quodalii in do praecontinetur. At Deus et Christus Docili laus non solum negativa scilet positiva mutuae dilectionis praecepta seu ollicia iradidisse dicendus est. et Beterna sapientia non poterat regulam seu naensui ain inoralitatis dumtaxat insufficientelia, vagam et arbitrariam commetidare.
246쪽
seu rationis et volunt alis, potius quam ex humana fragili late in vilia proruunt atque a sine proprio deflectunt, longe disseilius
ad bonam frugem revoeantur, gravioremque perniciem humanae societati, tamquam putrida ejusdem membra , parant. Idem dicendum est de laesione in bonis eorporis, aut naturalibus, ut sanitate, integritate membrorum, vita , mediis ejusdem eonservandae , et civili libertate , aut in bonis fortunae , ui rebus mobilibus vel immobilibus, ear in lite naturalibus aut industrialibus fructibus; eum enim haee omnia unicuique vel ex generali divina ordinatione , vel partieulari eiusdem providentia , aut propria cujus lite industria eedant in proprietatem aut usum, jam unusquisque habet ad ea jus proprium, quod in aliis supponit debitum se abstinendi ab iis sibimet vindieandis , vel qu vis modo destruendis. Aceedit, quod si tale ius ex una parte et debitum ex altera non supponatur , et si euilibet quemvis per cussionibus, vinculis, milli latione, inedia, suriis, rapinis, vitaeque ipsius aggressione et ereptione ete. laedere impune liceret, stipiemum ius divinum in res omnes arbitrio euili libet subjieeretur , omnesque passim jure se suasque res honestis mediis conservandi ae persciendi, eum ingenii boni publici et metalis tranquillitatis jaetura privarentur; sicque aequalitas specifica naturae, et ratio eommunis felicita lis pessundaretur, atque homo in homine sanctissimam Dei imaginem singulari ratione et naturaliter
reserente, nullatenus venerari teneretur.
Id ipsum sere valet relate ad detraeliones, calumnias, salsas delationes etc. quibus laedi solet honor et fama , seu bona apud alios existimatio , quam quisque sibi, vel propter singula rem donorum naturalium eminentiam, vel propier diligens virtutum exercilium comparat, et ad quam tamquam bonorum fortunae maximum, ius relinei, donec per proprios defeetus manifestos aut legalem declarationem, ab eodem excidat.159. Prohibitio alios laedendi sert seeum aliud gravissimum hypotheticum et consequens debitum , Milieet injuste illata damna reparandi , quotiescumque eadem nobis proprie et vere impii tari possunt, et laesus in damnum libere non consenserit , nec juri suo cesserit. Etenim frustra prorsus natura aequalitatem juris unicuique ad sua tribuisset, si qui damnum injustum , et per sonalem injuriam intulit ad compensationem utriusque minime leneretur et insuper deliceret essicax naturale medium cohibendi
essi aenam morialium eupiditatem habendi, et vindictam sumendi
247쪽
DE ni TLO OFFιc. 'Elli: Eu L EDE: Di 243 insanam voluptatem. Praeterea reparatione idamnorum nulla lenii saeta naturalis ordinis violatio in sectu semper siil,sisiens ii Θdii in privatam, sed et publicam qui elem et ad communem felici talem tendentiam redderei impossibilem ; laedentium vero animus in assectu nocendi hostiliter persistens viam redeundi ad debitam eum ostenso pacem omnino praecluderet. 160. Atque haec in genere dicta sufficient, peculiarem namque modum, per privata scilicet certamina vulgo duella seu monomochiae dicta, mutuo sibi nocendi a truculentis, barbaris , et superstitiosis temporibus ad nos manantem , et in plerisque nationibus ob desectum praesertim legum civilium et contemplum ecclesiasticariam adhuc in usu, naturali legi et rationi
adversari , probare debemus. Origo et eausae duelli s quo nomine apud antiquos veniebat etiam bellum inlrodireti penes diversas nationes videri possunt apud Cl. Gerdit ill pluribus eas prosequentem ; nobis sustici et animadvertere , duellum prout iu
i Porro ei. auetor Traile des combati singui. ehap. t. ad tres Classes revocat occasionales ei morales causas quae originem dederunt duelli instituendi: i. Uua indoendance et tin E liberid satiMage . qui se soα- ιι ι a Ia faveur u ian gouυernenient grossier et a peine Ebatu hes. 2.m potat shonneur mal en tendu . Ibndδ fur des notions fatisses et imparsaites de la Maleur. des talens militiares et de la glsire aesarmes. 5. Une stFer ιιιιon aveugle, qui DisOil regander Pissiae dia eom-Bat comme tin temo nage de la Diι inlid , qu' iti ervalent de νυιν tonjonrs se adclarer stine maniere sensibie en fauerar de Pinnoceuca et Ha bore arsit. Postrema haec musa apud omnes nationes locum amplius non habet . nee nisi auctoritate quarumdam ei vilium legum sussulla. p tuit per plura ignorantiae saecula horum certaminum inhonestatem tegere eorumque usum et consuetudinem promovere. At vehementer mirandum est. quare duae primae causae ei iam nostris temporibus in quibusdam nationibus vel maxime culiis c si lamen vera praesertim moralis cultin'a dari unquam possit absque solidis catholicae religionis et fidei landamentis . eiusque legunt custodiaὶ adhuc non desinani suos esseetus producere. quum et ipsi Turcae testibus B bemulo et Brantomio . nec non gregales milites rogui Tonquinensis Alexand. Rhodes. Itiner. libr. l. europaeorum hominuit duellandi rationem. harbariem redolere. esseque indiguam homino ratio. nati et viro equestri. nutumant. Turpis uitiam hane sere lolius Europae et praesertim suae patrias Aber rationem eandido et sincere fatetur . simulque accurate in eam animadveriit cl. Debreyne in opere superias laudato Artic. sur te Duel : Dans ratat actuet de notre doravation intellectvelle et morale, dans lusitate que Pon velle aiisle des progres et aes lamieres . sitate deraison et de hauta civilisation. il roue en Europe. et stirtout cher Ie
248쪽
praesenti quaestione sumitur, non esse aliud quam , singularem et funestam duorum aut paucorum Pugnam , Prioata auctoritate, Prisatisque de causis, et ex condicto initam. Porro
per hane definitionem duellum istud differt: 1', a bello, tu quo
mill litudo contra multitudinem solet Ortare; et a rixis atque ludicris certaminibus, in quibus eommuniter nec singuli contra si gulos , nec armis ad graviter noeendum aptis , nee animo noeendi certamen instituitur: 2', a duello publica auctoritate publieaeque utilitatis eausa, vel Dei jussu , suscepto , e. g. ad c lius , Securius et eii in minori sanguinis humani effusione bellum alis duenduin : ab aggressione inopinata , in qua absque eon-dielo duo aut plures ira furentes proruunt in arma , vel casu sibiniet occurrentes in platea digladiantur, aut ex insidiis erumpentes dimieani. Duellum eliam si e Iimilatum solet distingui in
solemne quod servata quadam forma cirea lempus, locum , t SteS, patri nos , provocationem et c., perficitur ; et simplex, quod si ex sola expressa vel iacita pactione seu eondicto loci et lemporis; sive tandem utrumque tantum, sive usque ad internecionem , vel gravem laesionem, aut primam sanguinis effusionem suseipiatur. Duellum voeabatur quoque judictale , quando ad dirimendas contendentium lites, vel supplendam insum- cientiam legalis probationis a judieibus et legibus quibusdam revera barbaris, permittebatur, et extra judiciale, quando quovis praetextu injuriae ulciscendae , aut ignominiae propulsandae sponte suseipiebatur. Ad haec privata duella saltem ex parie reducuntur quoque di sciationes seu privatae renune taliones fidei, et inimicitiae per quaevis hostilia denunciationes , quae turbulentis
249쪽
Imperii Romano- ,ermanici saeculis pli irinnim invalueriti it lil; nec non equestris seientia Italomim a Marehione Masset aeriter damuata, et a Comite Bellinei ni quasi esset innoxia vindieata. Quia autem de duello quod fieret jussu Dei, aut supremae politicae auctoritatis , ratione eommunis utilitatis, nihil est in partieulari dieendum; duella vero judicialia hisce nostri lemporibus amplius non dantur, eorumque pravitas ex dieendis lac te inserri poterit; loquemur itaque de duello in prima ejus ac-eeplione , et prout nunc suseipi solet, velut medium contum liae , aut laesi honoris vindieandi, animique sortitudinis vendia
tandae , si aluimusque sequentem propositionem.
Duellum, stoe singulare certamen Prioata auctoritate Priavalisque de ciausis , et ex condicto initum , est jurimaturali absolute contrarium, humanae societati Del
maxime perniciosum , ineptumque ad finem ad quem
16 l. Et primo quidem duellum proprie die tum esse intrin- seee malum facile probatur vel ex tradita superius l2 doctrina
ci Ex P. Ignatio Seli aret Inst. jur. Publ. unioers. natur. et gent. Part. r. litui. 4. instr. 5. f. 2. iuvat haec pauca innuere circa hujusmodi di dationes, quae speciem quamdam privali belli . seu polius publicae privat omni hoinitium vindictae et aggressionis prae se lirehunt. t e- nunciabantur porro voce . vel litteris . aut expositis nonnullis dissidatiotiissimis. e. g. scopis . tilionibus . carbonibus . etc. quibus ille qui se esse offensum existimabat . comminabatur alteri. se sereo. cladibus. incendio et e. tantum detrimenti ejus personae. possessionibus . domibus. Pago . et c. nllaturum. ut scopis Converri possint. Telem imu sane modus sua manu ius sibi quaerendi. aplissimusque aliquam nationem brevi tempore in latronum speluticam convellendi: qui tamen olim in Germania praesertim lanias egit radices. ortum ducens ab infantia vasai et I v. imperatoris . et turbulent quorumdam eius suceesso in regimine , ut instar juris cuiusdam . germanice mus-Mlben oder Faust. Recht. haberetur: nihilque ad illud ex lie- pandum Faloga el I. et II. ALaaaTi. Lono vici curas profuisse . quin ipse casto Lus Iv. Imperator non nisi quamdam limitationem lilii e nefandae consuetudini inducere valuit et donee tandem eonalibus Fa D ni et III. ML-xi Mihi aut I. et elaotit v. habitis diversis comitiis. Pestis hμec a io in Germania anno 1555 exulare coacta fuit, in ejusque auctores gravissimae Poenae fuerunt cori titulae. a Hujus partis eap. I. artic. u. nn. έ8. 49. 5..
250쪽
246 de sulci illo; nam et eaedem rationeq in oppoSi iam eonsideratae valoni quoque ad ostendendam homicidii pravitatem. et qui ex spo lanea provocatione et accepta li0ne duellum instituunt, nedum propriam integritatem vel xilam, sed potissime alienam, uterque eorum manifesto diserimini directe objiciunt; quod evidens diser
men nec per conditionem primae tantum essusionis sanguinis, propter aestum teria minis, et dissicultatem reflexi moderaminis armorum sussieienter removetur: iam vero ejusdem est pravitatis, ex ira ea sum necessitatis pri Priam et alienam vitae incolumitalem perieulo exponere , quam actu sibi vel alteri eamdem vitam auferre.
Diii ilaque duello congrediuntur, erudeles in semetipsos, injuslierga proximum , injuriosi Deo , qui titulo creationis et consesepiationis sibi re ervavit ius vitae , membrorum ple . constituuntur. Quia vero uter lite monomachiis , ut vel ex ipςo certamini
ιine palel, alterius necem vel laesionem unice intendit, hine talia eertamina , fabricante diabolo revera introducta , poli simum de pravitate laedendi alterum participant.162. Deinde quod spectat ad humanae societatis pernielem
etiam pro statu naturae seu ut voca it merse libertatis, quam
sponte sua produceret nulli legi subjeeia saeuitas duellum ineundi ; qui est qui non videat, quantus hine sortioribus debiliores
opprimendi aditus pandere lili ' Quot caedes, vindictae, perturbationes, paci cum aliis etiam in illo statu quaerendae direeie oppo,ilae, inde manarent 8 in statu praeterea ei vili, eum jura privatorum , qualenus ad bonam ejusdem status gubernationem pertinet, sub tutela ipsius societalis , seu politicae eiusdem p lesialis contineantur, eidemque onus ineum bat civium iniurias vindicare, lites atque contentiones dirimere etc. quisquis sibimetipsi , extra ea sum iniquae et inopinatae aggressionis, per in ipsum jus ditere, atque arreptis armis suam aliorumque vitam in discrimen ponere audet, nedum debitam eidem potestati subjectionem detrectat , sed ejusdem jura sibi arrogat, civilem lite communi talem membris suis si himet in primis necessariis, auela hujusmodi lieentia mutui certaminis , brevi expoliatam ad interitum perducere satagit. Unde palei quantopere intersit ipsorum imperantium, nefandum hunc dueliorum usum legibus ac poenis gravi simis eohibere. 163. Est quoque contra ordinem naturalis rationis illi medii ad obsinendii in sitiem ineptis, quale profecto medium est
duellum, IV ad Itiem dirimendam, manifestandam veritatem , Dissiligod b, ora le