장음표시 사용
41쪽
quam enim spiritus papalis iam antea quoque suam dominandi cupidinem haud obscuris indiciis prodidisset, Romanusque praesul ab urbe Roma, quae toti orbi imperare consueuerat. nullam citius, quam imperandi consuetudinem induisset: ille tamen tum demum solidum quoddam ambitionis suae pabulum & somentum nactus est, cum sub occasum S interitum imis perii occidentalis caesarei ex archatus seu negligentiam seu oppressionem I) insuperbiae suae firmamenta ipsi trahere licebat. Tum enim & dispensandi iura sibi soli arrogare,quae vero Episcopis reliquerat, tanquam sibi& gratiae suae accepta se-
rencla, intimare coepit. Pertinent huc complura, quae exsecuto VI. a ΤΗ Μ AssINO adducuntur, dispensationum ex . empla.
f. XIV. Ita vero. iactis sundamentis mox & ulterius subinde progressi sunt Pontifices Romani, & gre illi quidem
felici non minus, quam audaei, praesertim Cum BONIFA-cius 1ll. iam seculo VII oecumenici titulum a PHoc A TDranno obtineret: cum & seculo VIII. luctuosa perturbati Oecidentis tempestas pontificiam auctoritatem quasi alluvione quadam adaugeret, seculo autem IX. imperatorum Franci corum liberalitas spiritualem potestatem iam S seculari robore suffulciret: cum denique seculo X. in quo, fatente ipso Camdinali a Aposto in annalibus ad hocseculum, impotentes seeini. nae THEODORA & MARoZi Α, naviculam Petri eiusque nauclὸ- ros, quo libebat, dirigebant, summa clericorum ignorantia,
lὶ Multa utique ad fouendam stabiliendamque pontificum Rom. praeis
potentiam concurrebant. Inter haec autem non postremo loco nu. merari debent exarchorum in Italia a graecis imperatoribus constitu- toruin tum in tuenda auctoritate sua negligentia, tum vero δc trueuis lenta tandem oppressio, Barbaris Gothorum Vandalorum, atque Longobardorum populis totam Italiam misere deuastantibus. Dignus omnino est, qui huc legatur FR. svicci ΑRDiNvς, citius notabile fragm&tum mala pontificiorum fide ex eius HisTORlARvM tibro quarto omisissum, sed postea ab eiusdem consanguineo ex Autographo Dorentino reis stiniatium,suae his oriaeEvasin adiecit I. H. HE DEGGERVS.
42쪽
ssimusque clericorum status omnem sere disciplinam
. XV. Atque ita facile iam intelligitur, qui prisca di-ndi ratio a primaeva sua indole paulatim desciverit. e enim fieri poterat, quin exulceratis istis ecclesiae pa-tque imperii Romani temporibus canones legesque e ricae inisere corrumperentur, & lethali quasi vulnereus disciplinae vigor conficeretur. Fatendum tamen, um aetate ista omnem erga sacros canones reuerentia inuisse. Vulnera tantum ecclesiae disciplina acceperat, em nondum subierat. Imo vero si THOIiAssi NuM , s &FLEvRIVM audiamus, ZACHARiAs secuti VIII. Papa in epistolis ad'. ONipaci vΜ datis magnum adhuc pro integritate canonum te pro vigore disciplinae Zelum spirat, adeo, ut dictus vatus, vir de historia eccles meritim mus, recitatis Zachaiae ad Bonifacium verbis hoc subiungeret epiphonema: Tentis etrient alors tes dispenseras des indulgentes potir une faute com- non de permiselans de la commetire. Tales tunc tempo- erant dispensationesi Scilicet remissiones peccatorum istbrum, non autem venia committendorum, Heur
hi he de Peglis ram. IX. L. XLII. ad a. Christi yr. Si mul
ro S istud certum est, mediae aetatis dispensationes iam m hoc potissimum discri inine a primitivis istis desecisse,pd, cum ius dispensandi primum non tantum omMibus Epi-copis, sed & ipsi plebi totique ecclesiae commune esset,nunc Romanus Praesul fllud ad se soluin raperet, tanque omnes ire dispensationes, siquidem valituras, a Romana sede deriari necesse esset. Quam inuit isti repugnantibus ubique E-: seopis id factu in si, historiae loquuntur. Equidem PriRusMARca & post hunc saepius citatus L. THOAussi Nus omni opera id agunt, ut christiano orbi persuadeant, ipsis ita volentibus petentibusque Episcopis, ius dispensandi pedetentim solum pontificem Rotnanum deuolutum fuisse. Ingenio hanc in rem isti fictionibus utuntur, & dum Papae palpumdunt, simul rei Ecclesiasticae peritis glaucomata obiicererant. Ita THO, sinus Episcopos ordinario suo dispen-
tamen omnis aetate ista erga canones reuerentia exoleverat.
43쪽
o SECT.I. CAP.IL DE HISTOR. ET FATIS DISPENSATIONUM, sandi iuri ultro renunciasse fingit, eo credibilius autem est. I. cit. c. XXV. S. ia. inquiens, asseu os esse ipsos Episcopus huius iuris
abdicationi, eiusque ad primam sedem quoad exercitium reuocarioni, quod nimia quandoque indulgentia in sumesum adducerentur dignitatissuae ascrimen. Verum enim vero inanem isti operam ludunt, nec nisi vanissimis coniecturis nixi contra omnem historiarum fidem spontaneae abdicationis inuolucro obtegere conantur, id quod vi astuque a pontificibus Romanis factum fuisse luculenter Constat. g. XVI. Dolendum autem, homines gallos, de liber. talibus iuribusque ecclesiae suae conuictus mos, viros insigni alias eruditione claros, ubi cum aula ROlnana committuntur, in huius gratiam toties multi tare, & quo minus scapham, scapham appellent, aut mentem tuam candide eloquantur, metu hypocritico subinde absterreri. Et sane volupe, at viris istissimul perindignum est, intueri, quam torqueant se illi, quantamque vim conscientiae ac candori suo, alias sat ingenuo, inserant, cum immoderata pontificis Romani potentia moderanda, praesensque rerum status cum isto ecclesiae primitiuae conciliandus venit. De ΜARCA quidem nemo nescit, eum pallium dedisse vento, praesertim cum pallium ambiret Archiepiscopale. At idem etiam de THOMAssiNO as firmandum. Multa is in gratiam veritatis, multa in defensionem libertatum gallicarum egregia profert. Vbi tamen periculum est, ne in ossensionem Papae quicquam asserat,eheu lquam timi inlus ille est, quam prouidus, callidus t Ita, cum illi veritas non minus, quam interesse gallicanum extorosmet fateri, ab ipsis inde apostolis omnes olim singulosque Episcopos ius dispensandi iure proprio &'aequaliter possedis.se: cum &ide in ad tuendam livpothesin, ipsi cuin praecipuis libertatis ecclesiastiae desen soribus communem, quod ecclesiae regimen Aristocraticum c/πὶ magis sit, quam Monarchi
m) PETRus de NARca eandem sententiam tenet & hinc L. IL C. XVI. loco Christi Matth. XX. Reges gentium dominantur. νος aulem non
44쪽
cum, necesse habuisset affirmare, ipsam dispensandi potesta. tem insertam & concretam quodammodo esse Episcopali di ., gnitati, ita, ut qua talis a pontifice Romano non dependeat,
contra qua in hodie canon istae docenti quanta, Obsecro, Contentione, quanta cautela&circumspectione is ipse prius diei iterum emollire & tantum non re1brbere tentati Non iniuria igitur illum in eorum classem reseras, ad quam PETRvΜde M ARCA ill. DNι THOMASIus in recens edita hIsma contentionis inter imperium Osreeriimm p.3a iure meritissus ablegat, eum ambidextrum vocans, einen Nosti trager, quo
elogio & antea iam insignitus fuit ab Anonymo Leodiensi, qui anno l639. edidit trai s des droits ct libertes de P*lise
Vicaue. Huc etiam adspersisse iuuat acutum BAELI I iudicium, quod is in dictioiiario voce'MARCA, eXPolitis ΜARCAE satis, sub- Γ : .. nee it: Ita autem ille: Concluons de cenarre, que se es metes'
fissui des factions bouteusis. II VI a pax Any tems, que celaesi arrise a queques membres de P assembleb is clerge de I an.
g. XVII. Equidem THOMAssivus istam, quam veteribus Dane Thais Episcopis affingit iuris abdicationem Glunta maeque atque m ni com- iustam evincere conatur eXinde, quod dispensandi munere mentum in
se explanato haec verba subiicit: in us dominatus es penes Re' prolatum. . ., ges,non autem pene acerdotes,quarum potestar non es despot sed tem-- perata sadpopulorum oum accommodata, ita νt M. MONARCHIA.. ECCLESIASTI ex Mura CRATICO regimine sis mixta. Multo cordatior hoc Archiepiscopo L. ELMEs nuptN in laudato opere de A. E. AEFUL Hsseri. IV. ρ.sra. ει certe, inquit, quoad regimin Prima illa ecilestia aristocratia usa est..issiliam by GOoste
45쪽
41 rem.I. CAP.II. DE HISTOR. ET FATIS DISPENSATIONUM,
nemo rectius, nemo sanctius curatiusve sungi consueuerit. quam Episcopus Romanus. Inde enim concIudit, ex eccle. Me utique nec tale atque commodo fuisse, ut potestas dispen, sandi, tot ante seculis Episcopis relicta, ad solam sedem ago. stolicam reuocaretur. Sed utut demus, Episcopos ecclesiae Romanae primos canonum Obseruanti isti Osia ille,eandein tamen laudem&sequioribus n)vindicare velle, nihil aliud is rei, quam ad manifestam coecutire velle veritatem. Quod ut clarius patescat, iam& ad quinium dicendorum membrum
n is, di- XVIII. Scilicet ex ordine nunc IUto etiam, quanis ore Gito- tus tandem dispensationum abusus inualuerit, & ad quem us- num ab -- . que apicem Roman um pontificum audacia progressa suerit, aios tuli XL adduetis quibusdam papalium dispensationum exemplis ususque ad ae- que ad aeram resormationis declarandum restat. In expo- - νεθ ne is dispensationum fatis ad undecimum usque seculnm perimationis. uenimus. Quinque igitur secula supersunt, si historiae filum ad tempora ressirmationis usque pertexere velimus. At nimis longum foret, per singula eorum cum cura ire. Itaque ut breuiter nos expediamus, summatim omnia complectenda
Gnremptu - S. XIX. Crescente Romanorum Pontificum potestate, isse ali XI succreuit etiam abusus dispensationum. Quemadmodum era
stis uia. go ista seculo inprimis XI, quo GREGORivs VII. famosus ille
Mandiri. pQΠ' - Equidem mid voces verba & decreta pontificum Romanorum, etiam aetate iam sequiori & speciatim seculo XI. regnantium, attendere velimus, putares, eos magna adhuc Canones in reuerentia habuisse. Nolabant enim coram hominibus Videri,qui reuera suerant,
canonum & disciplinas sanctioris destructores. At vero illos glaucomata obiecisse incautis, penitior rorum inspectio facile demonstrat. Haud igitur attendenda sunt pontificum effata dispensationum eor. ruptelas eum specie a se deues uentias Nec dissicile isti fierit, qui historiam seculi X l. exactius euoluit, iudicare, quid sentiendum sit M vcrbis v.gr. v RBANὲ II. in consilio Romano lil. prolatis:
46쪽
pontifex, sacros fasces usurpauit, ad suam δε a ἐν pervenit, ita& ab eodein tempore abusus dispensandi mira incrementa Cupit. Quotquot enim auctorum effusam istam dispensandis liberalitatem taxant, ii sere omnes a seculo undeclino ordiri solent. Ita EDMvNDus RicIIEstius, vir destius S cordatus cap. IX. libelli de eccosor politica pote tep. ιυ. Profecto, inquit, o Ungeritis atque amplius annis , h. e. ante imperii translationem ad Hancos, Rom: Pontifies sese tantummodo visores flue executores: eomum praedicabant i Mesu remum temporis eum o nes Christianae nationes summis ι orantiae tenebrix eo ἡ tae detineren sur, ubsolutam auctoritaramomnia decernenta eoiugenum p PRAE
FLORENς, ubi exemtiones Monasteriorum, quae dispensationum speciem Oficiunt, ex sti istoria illustrat, Potissimum e vim abusum inseculum X l. reiicit. ΘρρJL πη - ,IAb hi fidicens initiis indistmiste etiam sine ulla causa, nisi liberalitatis exercendae, noti adfii silio Episcoporum consensu,tmo &hisi, inconsultis NB.& invitis, priuilegia plurima summi pontifi-ces concesserunt, quod potissimum: frequentasse vide ituris
Pariter de hoc PAscHAM etiam THOMΛssiNus i. e. e. XXLX. lo. memorat i Postquam autem Paschalis Papbianuam aperuit A en- fandi in gradibus cognationis. mirum postea in modum id genus dispensationes increbuere. Idem Cap. XXVII. g. s. ex eodem secuisio, exemplum dispensationis,quam nouam is priori aetati inam
istam voelit, adducit. Vt sta ri ., lacri is. XX. Nec meliora de seculo duodecimo, quo vix De seculis
. Suamuis autem misericordiae intuitu magnaque necessitate sane insueris . ordinibus Hownsiationem evinstituimus, nullum tamen praeiuditum smi cris eanonibus fieri νolumus, sed obtineant proprium robur, s cessanta nec rare illud quoque rore gradfactumsprerneremate. ' 'Nempe est protestatio facto contraria. Simile iudicium serindum de similibus effatis eiusdem seculi Paparum PAsCHALis li. GResostii Vll. NICOLAIll. &c. quae congesta &eollecta videas apud LavNOIvM Folumine F Iolarum edit. Cantabrg. P. IRP.ML ' - . Ο
47쪽
M sECT.I. CAP.II. DE HISTOR: ET FATIS DIsmsATIONVMι aliud maiori paparum in Episcopos non modo, Obedientiae iuramentum tum praestare coactos, quam in reges Principesque, &ipsos:maxime imperatores Romanos, audacia diffamatum fuit v. HEmEG Ri historia papatus 6. XCIV. p. isti spe rare licet: P secutum enim undecimum it M TRYs de MARCA L. III. e. XIV. f. L frequentior esse coepit dissenρtionum usus, rectius dixisset, abusus, Et quid de seculo XIII.Ham augurandum, in quo INNOCENTrvs IIIalui iuris novi decretalium princeps se parens THOMAssi No auditi in quo & o noNapAcsvs VIII novus ille tu hilaei atque indulgentiarum profusissimus inventor triplici di, ademyte coruscabant 3 Certecontra dispensationes linius χε culi plenus iterum querelarum est UoΜassiNus, in eo tamen haud ingenuus, quod pontificum Roni. - dissimulaturus iculpam abusuum ab iis amoliri, eamque in reliquos illius tem poris Episcopos transferae satagit, ea scilicet intentione, vinci violentiae papali, qua omne dispensanctius ad se abripuere
g. XXI. is Accedendum nunc nobis est sunt verba,quaohiterum a THOMAssi NO L modo lauerato, mutuamur) ad seculum ,,XIV. ad concilium viennense assu. habitum,ubi quam libe , as& justas, tam obseruantiae & amoris plenas querelas cons, gregati Episcopi effudere de dispensationibus frequentiori sibus,quasNB. ipsi pontifices darent etiam PUERIS ad obtinen . da&ad plura simul obtinenda beneficia. ,, In primis vero marianus hoc seculo circa dispensationem benefisiorum usus in vari, Iuuerat. Per nriteumsAκyius νε sistrode is sicliso rediit bus ecclesiasticis, quando 31. 33. &c. p. sa. ita infit: Certe dispensationes super pluriablato. M sciών --isa excodebant, υι ei es annum ino. IoannesXXuem omnes reuocaret se Iimitaret usque ad duo benescia alterum curatum se alteram non curatum cap Execrab.
48쪽
IN IURE ECCLESIASTICO TAM VETERI, QUAM NOVO. sde praebend. Enrau. Sed eum bi RESER VA R E Tοὶ disposi
rionem, circa reliqua facile sibi persiuaserumsagaciores,eum non Ἀ- undis sublationem abu=um, sed potius incrementa aerarii proprii, quodieriam euentus docuit, cum pluralitates beneficiorum abligo tempore adhuc frequentiores essent, quam antea. Iudicium
SARPH Confirmat PAVLvs LANGIvS, Monachus Bazoviensis, quando in chronico citietensi de BONiyACIOIX. IOHANNis XXII.
post sex alios succestare, scribit: Anno Domini M. CCCCIRRONLεΑCIvs Ammus pontifex diem clausit extremum, qui primus M. annatam beneficiis ectasiasticis imposuit, ut beneficium ode- 1 tus dimidium annui proventus Apostolico solueret eo, qui per-ortihusfecis m. pro PECUNIA EX UOMS in perpetuum
malum ecelsae. Per huiusmodi quine exemptiones obedientiae bonum dirimitur se corpus ecclesiae militaniis confunditur se dissipatur. Iuaresancti tales exemtiones valide reprehendunt. Quemadmodum se beatus ae melli us BeRNARDus in libro de Censiae ad EVCPNivM 'm. pontificem alloquens, ita inter alia fatur: AU
DI MURMUR ET QUERIMONIAS ECCLESIARVM.
. f. XXII. Haec cum ita habuerint seculo XIV. iam & msimis mores seculi XVti, quod reformationem proxime antecessit. XV. DF.3 facile abusus ἀ-
6 9 Locus nobis hic dicendi foret de reseruariu patibus, magno iterum summum
violentiae Romanae argumento. Per istaeaim nihil aliud intelligi apicem pretur, quam potestas disipensandi a papa sibi rese, rata. Verum euitan- tigerat. daeprolixitatis ergo remittimus lectorem ad 19. . THOMAsu notas, in LANCELLOTAM, inprimius L .Ltit. XXVIIp. 16sqq. ubi egregie, ostenditur, quanto auaritiae nec non ambitionis artificio rescruata ista inseruierint.
ε) Memorabile etiam est iudicium, quod de satis huius saeeuli rillust usi edidit dans rinstitui. au droit Ecclesiast. P. I. I. r. ρ. ω. Larius 'de atteinte, que re iat iam is ia discipline de Peglistisvinnaeant legra uehisme vivitnon sus iasin de quasortieme flecte. Chaque Ee δε uois at myi eoutes sono de inenses.de races σαν augin enter stu cerseruerson obedience.
49쪽
6 SECT.I. CAP.II. DE HISTOR. ET FATII DIspENsATIONUM. facile praeuideri possunt. Scilicit in hisce duobus seculis
audacia papalis ad supremum suum apicem ascendit, iamque ni hil alteri excogitari potest dissimilius, quam quidem dispensandi ratio, quae tum ita ualuerat, cum moribus ecclesiae pri mitiuae comparata. Non dissertatio, sed vastae volumen mo lis nobis vonscribendum esset, si prolixe hic inquirere, &excessus a pontificibus Romanis factos in unum coniicere vellemus. Sed cui bono Quis enim est qui crassissimas istas sedia Romanae aberrationes ignoret 8 Quis est, qui nesciari seculo inprimis XV. integra concilia ad tollendos eiusmodi abusus conuocata suisse' r) Imo,quis est,quem lateat enormem istaenindulgentiarum, quae & ipsae inter dispensationes pertinent, abusum primam praecipuamque D. LvTHERι resormationi a nosam suppeditasse Z Vt adeo longiori probationum ambitu faci-ilime poliunus supersedere. .:
f. XXIII. Vt vero de ipsis sequiorum temporum coris ruptelis constet, utque pateat, quanto istae distri inine a pria miti uis tandem deuiarint, agedum, aurem paulisper comin
69 Huc spectant maxime concilia, Constantiens de Basileenseἰ quorum non minima oceasio fuit laxatae dispensationum disciplmae fibulant iniicere. Sed irritus o tanticio patrum in iis congregatorum conatus suit. Quam enim Discopi iure postliminii ad se reuocare tentabant potestatem. quam ω multi recuperatam a se credebant,ea mox iterum depellebantur. Audiamus vel hicquoque THOMAssiNvM toties iam a nobis in testimonium vocatum. Ii vero P. II. L. III. c. XXVIII. f. s. Auenionensi Ichismate, inquit, confagrante, cum se regna quaedam tanquam in interregno sacra ab omnisubduxeris summorum pontificum obedientia, eam sibi vi uni recurasse Episcopi potesatem ἐθν --α amplfimam, qua NB. g oniara potiebantur. Atque ru Pr no concibo ,. IMN. ratum habuit Alexa/der Papa, quicquid ab si s in erim fuisset dispensatum. Contra a. Martinus V. in concilis Constantiensia. ι II. reuocauit dispensationer omnes, a prioribur indultas pom bim vine ordinibvi initiari tenerentur, ρανε requirerra beneficium, quogau
50쪽
modemus crebris istis grauissimisque viroruin praestantissimorum, etiam inter pontificios, querelis. Tum & paucula suaedam papalium dispensationum exempla e recentioribus sub-
omnes tristissimas contra dispensatorios excessus querelasuffudisse testatur pEous de MAROA L. II. C. XIV. S. D. Cur, in--quam, ad veteres illos veritatis testes atque vindices exclir-rapras 3 Audiamus tantum eos, qui nobis aetate propiores in modio papatu sibi temperare non potuerunt, quin ad abusus istos lamentarentur. s) Ita eLAvDivs EspENCAEus in epist. ad. Tis. c. I. annon, iniquit is, quod tam multa posititio tantum iure praecepta vel prohibita eousque ligant homines, donec pecunia Abi harum constitutionum gratiam impetrent ' ita vi regi. na rerum, pecuria, diuitibus licitum faciat, quod pauperibus li-cisum non es, si quoniam diuitias non habent. - - Vix enim quidquam prohibetur, quam ut ne quis gratis contraueniat, O quoa vetatur, numeratastatim pecunia dispensatur, quas nultam sis peccatum maius , quam mmu carere. ES PENCAEo iungimuS ANTONIvΜ de DoΜlNIs. Hic in de repubc eccles L. V c. D. p. ψω. Nou alia de causea, inquit, Romani ponti ces usque
ad quartum gradum prohibitiones has extenderunt, nisi vi fre-
cs Nouissime hunc abusim notauit FLEvRivus stans tinstitution au sole eccles p. o. s. r. p. b. aiens: On crux, qxe dis papes nepouuolent misux faire paroiste leur pussance quen e sendantsns bornes les Ariu de d spenser des canons, o lisu que pendam milleans iis en auriens uses auec Me extreme circo Femon. su Imo vero, si EsPENCAEus aurem praebeat doctrinae AususTINI de A . CONA, non est, cur adeo excandescat. Ita enim ille in libi od potesate Papae qMI. ta an um, inquit, adremissionem oenae, quae acquiritur per in stentiam,in tali casu non estineonueniens, quodHu sit inctioris conritionis, ruamea peri