장음표시 사용
101쪽
4 . seq.3. et sub animae influxu si 'st, seq. operantps.
5' Hinc maloria quam anima informat, non est materia illa prima, sed corpus organicum. SHu potius nerveum sF-stema ac fluidum maxime nerveum s 369. ' . 4' Aliquid igitur dandum est veteribus thom istis, aliquid
scolistis. Concedere debemus thom istis, nullam aliam sormam esse in homine praeiser animam rationalem: concedere debemus scolistis, materiam quam anima informat, esse
5V Si quaeras an anima dici debeat forma subffantialis, respondebo in primis hanc vocem non tam declarare rem, quam docta ratione egere; respondebo deinde posse animam diei sormam substantialem: nam et ipsa Substantia est, non accidens, et sui communicatione corpus collocat in certa subqlantiae specie . nempe in specie viventis. '6' Ex clictis colligρs. theoriam materiae ac formae, quae ex considε ratione hominis et animalium primo deducta est, quousque in animalibus consistit, veritatem attingore; ac iunc solum a veritate deflectere, quum ab animalibus ad plantas et ad Paetera corpora, analogiae nimis extensae vitio L. octu , transfert Ur. 184. Animam rationalem humani corporis formam osse, ecclesiasticis desinitionibus non semel firmatum est. Primo quidem in concilio viennensi sub Clemente V, anno 1511, his verbis: α Porro doctrinam omnem spu positionem te-c mere asserentΘm, aut Vertentem in dubium, quod sub re stantia animae rationalis seu intellectivae vere ac per se et humani corporis non sit forma, velut erroneam ac veritatere eatliolicae fidei inimicam, Sacro approbantse concilio, re- cc probamus; desinientes, ut cunctis nota sit fidei sincerae veritas, ac praecludatur univerSis erroribus aditus, nsa subintrent, quod quisquis deinceps asserere, defendere,u seu tenere pertinaciter praesumpserit, quod anima ratio-c natis seu intellectiva non sit forma corporis humani per sore et essentialiter, tanquam haereticus sit censendus )., Idipsum confirmatum est in lateranensi Concilio, sub Leone X ;
102쪽
LIBER SECUNDUs, capur ii I. 93 cuius haec sunt verba: e Iloc sacro approbanto concilio, . damnamus, et reprobamus Omnes asserentes, animam in-ν tellectivam morialem esse, aut unicam in cunctis homini v bus, et haec in dubium vertentes: cum illa non solum Vere, y per se, et essentialiter humani corporis forma existat,
y sicut in canone sel. rec. Clementis Papae V praedecessorisu nostri, in generali viennensi concilio edito continetur, . v Verum et immortalis, et pro corporum quibus insunditur, is multitudine, singulariter multiplicabilis et multiplicata, et multiplicanda sit is . v Novissime sanctissimus d. n. Pius papa IX in litteris apostolicis ad cardinalem Geisset archiep. coloniensem dati Sanno 1857, in quibus Gunt heri errores clamitat, inter caeteros
errores hunc quoque annumerat: c NOscimus, inquiens, ii S-x dem doctrinis laedi catholicam sentetitiam ac doctrinam de x homine, qui corpore et anima ita absolvatur, ut anima, n eaque rationalis, Sit vera, per Se, atque immediata cor- poris sorma.
' 185. In his porro Ecclosiae decretis notandum est, non illud proprie definiri de quo modo agimus; scilicet animam
Se habere ad humanum corpus, ut forma ad materiam; Sed . hoc potius, quod ad quaestionem de animae unitate pertinet:
animam rationalem eSSe eam animam, quae in humano Corpore formae munere fungitur. In hac itaque propOSitione Complexa: Anima rationalis esι torma humum corporis, binae Sunt distingue uuae propositioneS L. 184, δ', Alιqua unima esι forma humani corporis; eta. Haec anim flammarulionialι3. Propositio haec alιera allicinatur iii uecretis supra positis; prima illa supponitur ut communis sententia. Id quod maviseStum est ex auctoribus quos damnant, et ex eorum erroribus. Etenim tam viennense quam lateranense decretum latum eSt contra averroistas quosdam i2ὶ, qui ponebant animam quidem vegetativam et sensitivam esse hominis sormam, at substantiam intellectivam esse Sub, tantiam SuParatam,
ill Sess. VIII can. Apostolici regiminis. 2ὶ Vienneli,e uecretum talum t coutra Petrum quemdam Olivam; lateranense
103쪽
quae eum homino non conjungeratur ut forma, sed solum per species intelligibilμs. Non erat igitur in controversia positum, an aliqua anima forma esset corporis, multoque minus qua ratione esset forma; sed hoc solum, an anima intellectiva forma corporis dici deberet si . Erat autem maxime necessarium ut in tuto collocaretur haec veritas: principium sensus in homine idem osse ac principium intellectivum: qua identitate sublata, et incarnationis divinae mysterium, et animi immortalitas, et universa doctrina theologica de homine constare amplius non poterant.' 186. Ex dieiis haec statui possunt. 3' De modo quo anima est corporis sorma, nihil unquam ab Eeelesia directe definitum est. Licet enim Ecclesia, quum
animam rationalem formam corporis assereret, non alio sensu hanc locutionem accipere poterat, quam eo qui tunc communiter obtinebat; nihilominus, etiam hoc sensu retento, de modo quo anima est corporis forma, variae Opiniones esse possunt. prouti in scholis catholicis eo temporo reipsa vigebant. Proinde omnes istae opiniones in Ecclesiae deerelis disjunctive supponuntur: ut sensus sit: anima rationalis est forma corporis, nempe hoc pacto, vel illo, vel aliquo alio. juxta varias sententias quae in scholis catholicis vigent, atque adeo vigere possunt, Salvo tamen Sen Su generali in quo omnes consentiunt. Αique idcirco fortasse Ecclesia nunquam dixit. animam rationalem essΘ sormam substantialem corporis; sed statuit solum esse formam torporis: nequis ex ea voce, quamvis immerito, ansam arriperet ad hoc, ut suam sententiam caeteris praeserri existimaret.
Nulla hinc opinio caeteris praelata, nul a damnata est. Quod ei sactum ostendit. Nullum enim catholica se hola hac definitione unquam usa est ad suam peculiarem sententiam confirmandam, nulla se per illam vulnerari putavit; sed sententiae omnes quae prius vigebant, pacifice dein viguerunt, imo novae quoque sententiae Sine ulla erroris suspicione, ac nemine reclamante, prolatae Sunt. Uὶ Q. quae habet Porrectanus in Sum. th. S. Thom. D. I, q. LXXVI, arti l. Duiligod by Cooste
104쪽
De humanae personae identitate. 87. Est hie locus, ut aliquid dicamus de humanae pedisonae identitate, de qua famosa sunt Loescii deliria. Omnes quidem de humanae personae identitate consentiunt, sed quum definire volumus, quomodo sit haec identitas explicanda, nonnihil diis cultatis occurrit. Bomo enim' non est sola anima, sed anima corpori conjuncta. Ex his autem duο-bus, anima quidem quoad substantiam semper sibi identica
est, corpus autem perpetuas mutationes subit.
Lockius in identi talem spiritus ab identitate hominis et abidentitate personae distinguens, identitatem personae in conscientia, seu potius in cun Scientiae extensione constituit, ita ut tantum hanc identitatem patere arbitretur, quantum conscientia ad praeterita facta se porrigens, ea sibi tribuit, et cum praesenti Suo Statu conjungit. 88. Pilii postrio VIll. tium anoe personae identitas non est sita
in eonscienιia, seu in eonscientis eatensione. Sane nemo negat, conscientiam esse medium quo unusquisque propriam identitatem cognoscit. a ocle ea cErtus est. Est enim con, cientia quae in Praesentem statum reflectens, euntque cum diversis statibus praeteritis quos memoria conis servat, comparan S, identi talem agnoscit subjecti inter variabiles assectiones permanentis. ΕSt igitur conscientia medium, quo personae propriae identitatem unusquisque cognoscit; haec vero identitas est objecιum, quod per ejusmodi medium cognoscitur. Lockius itaquq personae identitatem in conscientia collocans, medium cognitionis cum cognitionis objecto confundit; qua consu Sione nihil potest esso turpius philosopho. Quid enim diceres de eo qui colores esse oculum, aut antiquitatis monumenta eSSe artem criticam contenderet, quia colores Oculo, et antiquitatis monumenta critica arte
dignoscimus Τ189. Quam vero salsa sit in se Loexit opinatio, patet 1' ex ingentibus absurditatibus, quae ipsam conbequuntur.
105쪽
Si enim conscientia identitatem personae constituit, oblivio
personas in uno eodemque homin se multiplicat: homo ebrius vel amens non est ille ipse qui sobrius erat suique compos: nemo est mortalium, cujus persona sit illa eadem quam mater utero gestavit ac peperit: actiones meae quarum Oblitus sum, ad me amplius non pertinent; proinde nec poenae ullae mihi, nec praemia ratione illarum debuntur; unde sola oblivio delictorum novum hominem facit, et ex reo in nocentem. Quod si conscientia posset ex uno in alium hominem transferri, id quod Lockius, ut videtur, impossinite non censet, sequeretur et illud ; ex multis hominibus unam personam fieri pOSSe.
Apposite Re id ius hanc fingit hypothesim l. Est quidam
' miles, qui primis suae vitae annis ob quaedam male lacta vapulavit in collegio: dein quum primo stipendia meruit, signum hosti diripuit: serius supremus dux designatus est.
Quum vero signum Sustulit, recordabatur eorum quie gesserat in collegio; quum dux factus est, recordabatur Se Signum
sustulisse, sed e memoria illi exciderant plagae in collegio receptae. Ex principiis Lockii, puer qui vapulavit, eadem persona est ac ille qui signum sustulit; atque ille qui signum Sustulit, eadem persona est ac ille qui tactus psi dux. Ex his porro duobus per identitatis principium con Sequitur, eum qui factus est dux, eamdem personam esse ac puer qui in collegio vapulavit. Sed quoniam hujus rei dux memoriam
non Servat, concludendum quoque Est, ducem et Puerum eamdem personam non esse. Dux igitur eSt et non est eadein Persona quae vapulavit. 2' Dirpcte. Persona non est ulla lacultas, nec ullus actus, sed est substantia completa. Hoc psi cortissimum et ex communi sensu, et ex alibi dictis fl69, 4'. O. 6 6. so l. Non ergo in hominis conscientia, sed in ejus substantia humanae personae identitas quaerenda PSt. 90. PR0Ρ0si Ti0 IX. Humanae personet identitas eae his tribus
eonjunelim consurgit: 1'eae identitiale absoluta quoad anima substantiam: 2' eae idenιiιate physica, quae vegetatium propria, quoad
106쪽
eorpus: I eae idenιitate modi quo binae substantiae simul
Sane, persona humana est substantia composita hominis individui, prout in se est aliquid integrum atque completum. Liquet ex dictis s0. 166, seq. . Igitur eadem manente individua hac substantia, eadem manet humana persona. Atqui substantia composita eadem manet, si et componentia maneant eadem, et unitionis ratio eadem perseveret. Essentia enim substantiae compositae certa certarum partium conjunctione continetur 0. 164, 1 q). Ergo si eadem manet anima, idem corpus, eadem utriusque conjunctio, eadem quoque manet humana persona. 191. lam anima, quoniam substantia est simplex et quantitate carens, licet quoad modos qui in ea sibi succedunt, jugiter mutetur, quoad ipsam iamen substantiam absolute immutabilis est. Corpus autem humanum, cum Sit comPO- situm organicum, eam servat identi talem quae hujusmodi compositorum est propria; quaeque in eo sita est, ut particulae Sensim in organismum invectae, cum organica massa ita commisceantur, ut haec ad sensum sit stabilis, organismuS, figura, functiones essentiales sensibilem mutationem non patiantur, ac Status sequens organicae vitae sit status antecedentis effectus. Demum unitionis ratio inter animam et corpus est jugiter eadem: quomodocunque enim corpus immutetur, semper illi anima ut forma conjungitur. 192. N0n est igitur necessarium ad humanae personae identitatem tuendam, ut existimemus cum Bonneto 1ὶ aliisque auctoribus, animam humanam germini cuidam subtiliori et immutabili conjunctam esse, quod nunquam dissolvatur, nunquam ab ea, ne per mortem quidem separetur; quae quidem hypothesis et prorsus arbitraria est, et Suis non caret incommovi S.
107쪽
De originis modo. 93. Demonstrata animae hujus nostrae simplicitate ac spiritali natura, operosum non soret de ejus origine decernere nisi erroneae plurium opiniones, quae refellendae occurrunt, negotii aliquid asserrent. Et quoniam hujusmodi errores alii spectant originis modum, alii tempus, de utroque argumento distincte dicendum est. 91. Ad primum quod attinet, testatur Tullius, docuisse Pythagoram, ex Deo animos nostros decerpi liὶ: idem opinati sunt stoici, ac serius manichei; dein omnes qui plus minusve pantheismum sectati sunt. Error est alter traducianorum; quorum duces exstitere Tertullianus maximo et Apollinaris. Hi statuebant animam a parentibus in filios per generationem propagari ac ιraduci: atque hoc pacto se originalis realus clinusionem explicaro posse autumabant. Hisce erroribus Opponitur vera sententia, docens animam humanam omnem a Deo immediate produci per creationem ex nihilo. 95. PRopostrio I. Error est absurditate plenus, animam humanam e dioina substantia decerpi, Mut ab ea utcunque
Suffciat reserre quae contra hunc errorem scripsit s. Αugustinus: nam do pantheismi monstro in theologia uberius disseremus. Sic itaque disserit Augustinus contra manicheos: a sin anima substantia Dei est, substantia Dei errat ... substantiam Dei violatur, substantia Dei decipitur, quod nefas est
108쪽
LIBER SECUΝDUs, C pdr iv. 99n dicere l. n Et alibi: . N in est pars Dei anima quod B si esset, nec deficeret in deterius, nec prosic inret in melius,n nec aliquid in semetipsa vel inciperet habere quod nonis habebat, vel desin seret habere quod habebat quantum ad n ejus ipsius affectiones pertinet. Quam ustro aliter se habeat,n non opus est extrinsRco testimonio. Quisquis semetipsum B advertit, agnoscit . . . Non est itaque natura incommutabilis,n quae aliquo modo, aliqua causa, aliqua parto mutabilisn est. Deum autem nefas est nisi vere summμque incommu-n labilem credere. Non est igitur anima pars Dei 2 . y196. PRopostrio II. Anima humana non est ens a se, sed ab alio. Ens enim a se est infinitum, ut in theologia demonstratur. Anima autem humana est multipliciter finita. Εns a se est immutabile absolute; anima est mutabilis, ac perpetuo mu
Si anima humana non est ens a se. non est absoluto nρcessaria, est contingens. Est ergo ab alio producta 0. 569, lI . 97. PRopostrio III. Animae humanae non propagantur per traducem. Nam vel a corpore parantum animae filiorum traduci dicuntur, vel ab anima : itemque vel per eductionem ex alterutra substantia, vel per alterutrius substantiae actionem. Quidquid autem dicatur, aliquid absurdum dicitur. 1' Non enim possunι filiorum animae educi ea parentum eorpore. Nam substantia simplex et spiritualis o substantia composita, extensa. inerti, quaeque proprietates habet naturae spiritus prorsus oppositas, decerpi, erui, aut quomodocuu-que educi nequit. 2' Non possunt eduri eae parentum anima. Anima enim parentem simplex est, et in partes' resolvi non potest. Repugnat igitur, partem aliquam ex ea decidi aut emuere, atque aliseri communicari. 5' Non possunt produei aetione substantiae eorporeae. CO porea namque Substantia non agit, nisi praee istentem ma-
109쪽
teriam transformando. nem po maiori alia elementa movendo, associando, dissociando. Anima autem cum sit simplex, exma Ieriae transformatione, elementorumque anal Isi aut SI a-iliosi oriri nΡquit. 4' Non possunι produei aetione animae parentum. Vel enim parentum animae animas filiorum ex praeexsistente materia effrigersent, vel ex nihilo educerent. Atqui primus produ-etionis modus animae producendae naturae ro pugnat, ut patet alter producentium vires longe superat: creatio enim infinitam virtutem postulat. Sed hoc omisso, si quis diceret animam filiorum creari ex nihilo a parentibus, hic certe ad traducianorum Sectam non pertineret. Creatio enim non est transfusio noc traductio. 198. Forte dices, si elemonia corporum puncta simpliciaeSSe Supponantur, senisentiam hanc non adeo absurdam videri. Potest enim unum aut alterum ex iis elementis a parentibus in prolem transmitti, et intelligentia ac voluntate a Deo ornari.
Exceptionom hanc jam supra praeoccupavimus li06; P, 5', 4'; 87, 5', C. 50ὶ . Neganda prorsus omnia : negandum iuprimis, haec puncta per se exsistere posse et esse aliquid. Deinde si quod punctum hujusmodi exsistere posset et esse aliquid, hoc prosecto nec corpus insor mare posset. quia punctum determinatum situm in spatio habet, proindeque non potest occupare nisi punctum : nec sentire, quia punctum nec Superficiem contingere potest, nec punctum: nec demum intelligere, quia intelligentia requirit subjectum a matseriae conditionibus prorsus exemptum. Haec omnia ex dictis Satis intelliguntur. 199. Adverto praeterea, etiam ex eo sententiam hanc reiiciendam esse, quod consectaria hab pat absurditatis non minusquam pstriculi plena. Si enim ex elemento materiali fieri potest anima intelligens, quid velat quominus dicamus ex anima intelligente fieri iterum posse elementum materiale, aut Ens sola vi sentiendi instructum ' Quibus semel positis, essentiale inter materiam et spiritum discrimen tollitur: brutorum animae ab anima hominum non disseruut, nisi per accidens,
110쪽
MBER SECUNDUS, LAPLT iv. 101 et animae nostrae immortalitas in dubium facile revocabitur. 200. Objici quoque solet: 1' Parentes, si animam proli non communicant, hominem non generant, sed silum modo hominis cor PUS. 2ρ Animam filiorum a parentibus derivari, suadere vide. tur similitudo indolis ac propensionum, quae in iisdem cernitur.
201. Res p. adri Nego. Generatio passiva hominis sita est in unitione animae cum corpore. Ad hanc autem unitionem et parentes et Deu S concurrunt. Parentes per hoc quod materiam disponunt ad animam rationat 'na recipiendam ; ita ut ex naturae lege exigat ea informari. Deus autem concurrit animam rationalem creando. Τamen parentes solum mi dovere ac proprie hominem generare dicuntur ; quia terminus actionis eorum est individuum ex eorum substantia, ipsisque
simile quoad naturam : Deus autem per hoc quod sacit in hominis goneratione, hominem generare non dicitur, quia homo nihil accipit de substantia divina, neque quoad naturam est Deo similis. Ad 2 ' A ego. Ad sexplicandam namque eam indolis ac propensionum Similitudinem, quae iamen non Semper inter parentes natosque deprehenditur, Salis est quod nati a parentibus quoad corpus dependeant. Ex corporis enim lem peramento pendet facultatum organicurum varia conditio, et ex hac indolis ac propensionum varietas. 202. Pllo posiTio IV. Anima humana produci nequit aliter quum per creatι9nem eae nihilo. Anima enim est subStantia simplex. substantia autem simplex non poteSi ex praeexsistente subjecto produci. Sed solum ex nihilo absolute, ut constat ex alibi demonstratis i0. 522). Ergo. Cum autem solus D stus virtutem creandi possideat, ut in theologia demonstrabitur, anima humana immediate a Deo