장음표시 사용
331쪽
triangulum quatuor latera habere non posse. Sed noster intellectus Dei essentiam non intuetur, nec intueri potest, Deumque cognoscit solum ex effectibus. 0ntologi quidem qui putant Deum a nobis videri s P. 408j. jure quodam suo, argumento quod rejicimus, uti possunt; sed quicunque in opposita sententia est, aut extra 0ntologorum hypothesim arguit, nobiscum sentiat oportet. 14. Sed jam, domesticis hisce dissidiis omissis, ad adve
sarios quibuscum nobis vere concertandum est, deveniamus. Hi athei nuncupantur, i. e. sine Deo: horribile nomen, quod quicunque serat, suam ipse condemnationem ac poenam pronuntiat. Non tamen omnes qui athei dicuntur, Dei existentiam inficiantur aut sophi,matibus impugnant. Sunt enim athei tam nequιiui, quam positivi: illi sunt, si qui sunt, qui Dei existentiam ignorant: hi qui praefracte negant. Contra hos triplici argumentorum genere utemur. Primum a rerum in genere existentia ducitur, alterum a mundi aspectabilis orcline, tertium ab humani generis consenSu. Primum vocant metaphysicum, alterum physicum, tertium morale. 15. Nola autem ac prae oculis Semper habeto, Dei nomine in praesenti quaestione intelligi: ms quoddam supremum, a quo rerum uniuersiιM dependet. uuae definitio nominalis est. et confusa elementa continet; non enim explicat, an absoluto sit, an vero relative Supremum, nec quomodo res ab ipso dependeant. Convenit tamen cum idea quam omnes ubi quo gentes de Deo habuerunt, ipsisque atheis non displicet. Neque mirum esse debet eam desumi ab effectibus, Omnia erit m Dei nomina ab effectibus derivare solemus, quia per hos tantum Deus cognoscitur.
332쪽
ponitur argumentum. 6. Panpostrio I. Cum repugnes omne id quod est, esse pro- duetum et conιingens, inferιur ens improductum vi necesiarium
1' Si quid existit, datur ens improductum. Nam quidquid
est, aut productum est aut improductum. Est evidens. Atqui non possunt omnia quae Sunt, esse producta. Ergo. Probatur minor. omne ens productum. ab alio productum est: patet ex principio causalitatis. Hic igitur productor alterius, vel est et ipse productus, vel non. Si non est, datur ens improductum, quod contendimus. Si est productus, debet esse ab alio producius. Hunc vero alium, nisi sitim productus, factum ab alio lateare necesse est. Hunc alium rursum ab alio, atque hac porro ratione perpetuo urgebere, donec ad improductam causam pervenias, In eaque consistas. Si igitur aliquid existere lateris, lateri quoque debes, existere Ens improductum, nisi dicere malueris, vel aliquid fuisse a nihilo productum, vel duo entia Se mutuo produxisse, vel in infinitum posse procedi, quin ad causam improductam perveniatur: quae Omnia mani suSte re pugilant. Quoniam igitur aliquid existit, sallem mea cogitatio, existit quoque ens improductum, en S necessarium. quod a nullo dependρt, et a quo omnia dependent. Hoc autem ens est Deus i 15ὶ . Existit ergo Deus. 17. 2' Si quid potest existere, datur ens absolute necessarium.
Si impossibile non est aliquid existere, profecto aliquid
333쪽
existit, aliquid semper existit. Nam a nihilo nihil: si ergo aliquando nihil suiffst, nihil unquam existero potuisset. Si igitur aliquid potest existere, aliquid Oxistit. Hoc autem vel
contingens est, vel absolute necessarium. Si contingens, necesse est ut ab alio ad existendum determinetur: quidquid enim contingens est, non est ex se determinatum ad existendum, Secus esset necessarium. Illud autem aliud, si et ipsum contingens est, ab alio determinetur necesse est. Et sic tandem ad ens absolute necessarium deveniendum erit. Sed certo non sest impossibile aliquid existere. Ergo existit ens abS0lute necessarium. existit Deus. 18. Nolandum 1' Dous cum sit ens improductum, dicitur et est ens a se, non essecline, qualenus fuerit Suii pSius causa, sed formuliter Seu negative, quatenus non habet ab alio ut sit. 2' In Deo essentia et existentia unum prorsus idemque sunt. Non modo enim essentia actualis ejus idem est ac existentia. quemadmodum in omnibus entibus verum est
0. 58, 2'ὶ; sed etiam essentia ejus intelligibilis; id quod don ulla re contingente dici potest: nullius enim rei contingentis essentia est actu esse; et idcirco in rebus contingentibus essentia possibilis a reali distinguitur, ut ens in potentia ab ente in actu, num pQ ut non-ens ab eute 0. 57j.
De essugio atheorum ad seriem infinitam.
9. Paopost Tio II. Series infinita contingentium, indepe dens ab Ente necessario, plane repuynat. Ut vim allati argumenti athei eludere videantur, quoniam affirmare verentur, aut nihilum fuisse rerum causam, aut duo entia se mutuo produxisse. ad seriem infinitam producentium et productorum confugiunt: aientes per hujusmodi seriem explicari posse rerum existentiam, quin ad causam necessariam et improductam devenire necesse sit. Ut ex hoo
334쪽
LIBER PRIIus, cApnT II. 323 Iatibulo atheos exturbemus. demonstrabimus hanc quam Seriem supponunt, esse dupliciter impossibilem quam infinita: 2' quia tota ex contingρntibus constare Supponitur. 20. Prima pars ostenditur ex repugnantia numeri infiniti, etiam successivi. quam in Ontologia demonstravimusso. 330 . et ex repugnantia mundi aeterni, de qua cosmO
Sed series quam altisti obtrudunt, has insuper absurditates xin infinitate sua sibi proprias habet.
Non unam tantum seriem infinitam admittera coguntur 'athei. sed tot series infinitas, quot sunt rerum species, in productionis ordine a se invicem independentes nam V. gr. planta plantam, et quidem juata genus suum, non vero animal producit, et viceversa animal animal, non plantam gignit. Nisi velint insuper et immanen illam absurditatqm recipere, quod ex vegetalibus imperfectioribus pΡrsectiora, et ex his animalia ad hominem usque prodierint. Si igitur plures series inde pendentes admittunt, vel unam faciunt altera majorem, ac tunc habebimus unum infinitum altero majus; vel omnes dicunt aequales, ac tunc certe si series cunctae in
unum colligantur, summa Serierum omnium num Brum praebebit unaquaque collectione majorem . Potest ergo inveniri 'numerus unaquaque collectione major. Nulla igitur collectio hujusmodi erat infinita.
P In serie infinita v. gr. arborum, numstrus soliorum profecto ipsarum arborum numerum Superat. Quomodo ergo series haec infinita dicitur Τν Denique vel athei sunt materialisiae, vel non. Si primum, novum atheismo addunt absurdum. Si alterum, quomodo per hanc seriem infinitam, animarum Originem explicant' Anima enim. cum Simplex sit, produci nequit nisi per creationem P. 202 . Creatio autem, uti videbimus, vim
postulat infinitam. 21 Probatur secunda pars. Eliam si haec series infinita permittatur, tamen quia tota ex contingsentibus constat, Sine causa improuucta et in existendo
335쪽
Nam 1' ut quodlibet contingens est pstr se in suis ciens ad
existendum, ita et quaevis contingentium collectio. Contingentia enim ad essentiam pertinet, et per collectionem non
tollitur L. 218; 2' b). Igitur sicut ex duobus insum cientibus
non potest fieri unum sibi suis ciens, ita ex infinitis insum- cientibus suffcientia nulla potest exsurgere. Ιmo potiusquρmadmodum crescente insum cientium numero, totalis insum cientia crescit, ita crescit collectionis insussicientia, et infinita evadit, si ex terminis constet infinitis. Igitur sicut quodlibet contingens, quia per se insuffcions ad existendum. eget ad existendunt aliqua causa a se diis stincta, ita et quaevis contingeuti uia collectio, etiamsi ponatur infinita. Iluc saeit paritas illa : si duo vel tres pauperes sunt sibi
in sum cientes, nonne ridiculum inret aSserere, inliniti si fiant, fore collectionem hanc sibi sum cientem Τ22. 2' Si nullus omnino terminus in Serio hac est per se sum ciens ad sequentes producendos, profectis tota Sesmes est per se in sum ciens ad existendum: auuoque eget causa quaesit extra contingentium Seriem. Atqui nullus omnino in hac serie terminus est per se sussiciens ad caeteros producendos. Etenim ad producendum alterum requiritur productoris existentia. Ssed nullus terminu S eSι iter Se Suffici stris au existendum, cum ab alio dependeat. Erso nullus terminus est per se sum ciens ad producendum. Supponatur catena ex alto pendens longitudinis incognitae. Unusquisque videt, nullum catenae annulum EsSe per se Sufficio litem ad caeteros sustinendos, eo quod nullus est per se sum ciens ad sustinendum se. Hinc deducimus, catenam illam non posse ita ex alto pendere, nisi ab aliqua vi ponderi proportionata sustentetur. Nonnis Se praeberet egregie ridiculum, qui assereret hoc utique verum eSSe, Si Cου tena ponatur longitudinis linitae, non vero Si ponaιur infinitae r Atqui
haec est alii eorum Sapientia.
25 δ' 0mii se iii iluod uer productionem emeitur, est ensquoddam eondiιionale, quod nimirum non existit, nisi posita
336쪽
UBER PRIMUS, CAPUT aI. 327 praecedentis existonii a. Series igitur contingentium est series conditionalium, quae ita se habet:
Est A si est B, Est B si est C, Est C si est D,
Sano seriei huic A, B, C, D . . . nunquam, ex toto vel ex parte. tribui poterit existentia, nisi tandem aliquando de aliquo termino X, absolute ac siue ulteriori conditione, assi r-mεtur existentia. Producatur jam ista series quantumlibρt, etiam in infinitum : ejus profecto natura non mutatur. Nunquam igitur existent vel infiniit conditionales lormini, nisi existat conditio aliqua quae conditionalis non sit; videlicet causa ejusmodi, quae non contingens sit, sed necesSaria.
Dissieuuate8. 24. 0pp. I. I μl oxistentia nequit demonstrari ex rebus contingentibus. Etenimi in Contingsentis idea supponit ideam necessarii; quia ens
contingens est ens non necessarium. Ergo quando cognoscimus contingens, jam ens neceSSarium cognoscimus. 2' Per ea quae necessaria non Sunt, nequit demonstrari id quod est necessarium. Eutia autem eontingentia necessaria
5 Effectus omnis exigit solum causam sibi proportionatam. Sed causa proportionata contingentis potest est aliud contingens. Ergo per entia contingentia demonstrari nequit
4' Essuetus finitus non potest nos adducere in cognitionem causae infinitae. 25. Res p. Aeg ant. Ad 1 Resp. D. ant. Husque probatio. Dist. eons. et nempe
337쪽
quando habemus ideam contiligentis, habemus quoque
ideam DPcessarii, eonc.; quando cognoscimuS existentiam contingentis cognoscimus quoque existentiam necessarii,
subd. : hanc post illam, et quidem per deductionum, cono. hanc ante illam utcunque, nrgo. Ressp. 2' Dist .ant.: Supponit ideam neeossitatis tr. : ideam Entis absolute necessarii, nego. Facile enim largiar, necessitatesm ante contingeni iam cognOSci. Spectato praes 'rtim judiciorum ac certitudinis ordine L. 42I, b; 457, 5' . Sed necessitatis habere ideam, aut aliquid cogi obcere neceSSarium, non est idem profecto ae Εns necessarium cognoscere. Idea enim necessitatis ex multis hauriri potest, quae in ordine ideati necessaria cognOScimus, vi principii contradictionis. Au 2 Disι. maj. : Per eas praemissas quae nullam habent necessitatem, cono. L. 404, 290j: per ea euhia quae nou sunt
Diat. cons. : Si propOSitio, in qua amrmatur eorum exist n-tia non Sit neceSSaria Saltem i, Spothetice, cone. SecuS, nego. Iam licet entia contingentia necessaria non sint, nihilominus propositio in qua eorum existentia assirmatur, necessitatem habet, non qui clem absolutam, Sed ii Spotheticam . quae ueceS- sitas susticit ad conclusionis certitudinem. Neque clicas, hoc pacto necesSitatem existentiae Dei non esse absolutam, sed hypotheticam. Alia enim est nece, sitas existentiae Dei, alia necessitas coucluSionis, in qua amrmamus existentiam Dei. Haec quidem est hypothetice necessaria; non vero assirmat Deum esse hSpothetice, Seu absoluie
Au 5 Dra ι. maj.: Absolute et adaequate proportionatam,
ne.; hypothetice Solum et indu aequuιe, Neso. Κι conιν aurat. min. Sane conti lagen S CBuba eSl au alterum prouucetiuem proportionata, si falsιu. Ergo ii Spothetice proporti otiata. Sed et inauaequate. Exibiit e uim clepelicenter ab alio, vel a serio praecesse uitum. Haec igitur SerieS tuta, una cum causa prima et in existendo neces,aria, Cau Sam au aequutum cou,ιHuunt cuiuscunque contingenti, f20, Se q. .
338쪽
L BER PRlMus, cipdT II. 329 causae. quae est infinita, nego: infinitam ejus potentiam, subd. rsi effectus a causa procesSit per creationem, nego; Secus
26. Inst. Si existentia entis contingentis esset necessario connexa cum ente necessario, jam Ens contingens necersarium eSSet. Rρsp. Dist. : Si esset connexa necessitate absoluta, et ex parte En iis necessarii, eone. : si necessitate hSpothetica, et ex parte en iis contingentis, nego. Ens necessarium non necEssario producit ens contingens, sed libere. Igitur ex eo quod existat ens necessarium, non sequitur existere ens contingens. At ens contingens, si missu necessario dependet ab Ente necessario. Idcirco necessitas hujus connexi in is est hypotheti ea, et ex una parte tantum. 27. Opp. II. Series illa infinita nullum implicat cou tradictionem. Nam :1' Series causarum sine causa ultima non repugnat. Ergo nequ8 sine prima.
2φ Plures auctores docuerunt mundi aeterni possibilita
5' Postremo in hac sprie singuli termini sunt possibiles. Ergo et tota series. Collectio enim haec singulorum possibilitatem non tollit.
28. Resp. Nesto ant. Ad 1m Cone. ant. et nego eons. et paritatem. Nam series sine causa ultima nec est, nec potest unquam seri actu infinita : ac praeterea habet eausam adaequatam in Ente nμcessario. At series atheorum ponitur actu infinita, et ab Eute necessario independens. Ad 2M Dist.: Cum dependentia a causa improducta, tr. psine hac dependentia, nego. Igitur ex i uorum quoque sententia, atheorum series ex hoc altero capite absurda Semper habita est et inιolerabilis error iij. Nobis absurda est ex ulroque caseitct. Ad Z Dist. ant. r Sunt possibiles eaetrinsere, nego ἰ intrin-lli S. Thomas in Sum. m. p. I, q. XLVI, ari. II, ad 2. De ejus sententia alibi luculi sumus. ic. 285. Disiti so by Cooste
339쪽
sere, subd.; seorsum sumpti. tr. 0. 86 'ὶ: colloetivo sumpti in serie in sinita, Nego. Nego in Super consequentiam. Nam possibilitas intrinseca singulorum a possibilitate intrinseca seriei infinitae existentis est aliquid Omnino diversum. Possibilitas enim intrinseca singulorum sita est in notarum, quibus singula entia constituuntur, sociabilitate : possibilitas vero infinitae collectionis contineretur sociabilitato ideae multitudinis existentis, cum idea infiniti. Igitur quemadmodum a possibilitate unius entis non possum deducere possibilitatsem altρrius entis quod nolis diversis constet: ita a possibilitata hujus et alterius entis colligere nequeo possibilita iam multitudinis hujusmodi entium. actu infinitae. Ad rai. add. Dist.: Ita ut per hoc possibili latμm ipsa non acquirat, eonc.; ita ut aequirat, nego. Adde, quod data quoque intrinseca seriei possibilitate, ea esset adhuc extrinseco impossibilis: quia collectio non tribuit singulis entibus extrinsecam possibilitatem, quam Sine Ente nΡcessario non habent. Est autem iterum intrinsece impossibilΘ, ut actu existat quod intrinsece impossibile est: repugnat enim essectus sine
29. Inst. Singuli termini sunt extrinsece possibiles. Nam unusquisque habet causam in PraecΘdentA. Re p. Nego ant. Dist. prob. e caubam h pothetice sussicientem, ουno. ἰ absolute, nego.
50. Pannosario III. Eae admirabili mundi ordine laeuienter. ostenditur, superiorem quamdam intelligenιιam rebus omnibus
Supponimus, ut supponi debet vi principii causalitatis,
340쪽
MBER PRIMUS, CAPur III. 331 mundum habere causam. Saltem quoad statum in quo est. Hoc praestituto; en breviter argumentum :Agens quod certa et apin media ad certos fines disposuisso cernitur, est intelligens. Sed causa a qua mundus prodiit, certa et aptissima media
ad certos fines disposuisse, evidenter cernitur. x Ergo causa a qua mundus prodiit, est intelligens. Ad sentiendam evidentiam minoris, salis est ut circumferas oculos, et vel mundum Obiter consideres, vel rem quamcunque quae sub oculos incidat, momento respicias. Videbis enim manife,te, et in maximis et in minimis corporibus, et in singulis eorum partibus, et in eorum mutuis relationibus, sapientissimos fines a rerum conditore constanter intentos, ei mirabiliter obtentos. Ut vero consideratio haec te magis percellat, quaedam capita indicabo. quibus expensi s. splendidissima supremae hujus intelligentiae vestigia in finali mundi ordine admirata ubique deprehendes. ' Res quae in hoo aspectabili mundo ad suos quaequasnes ordinatae cernunter, sunt omnino plurimae. Sunt enim omnes, sive totum aliquod constituant, sive partis rationem habeant. Veteres ex vegetalis tantum animalisque regni consideratione hoc argumentum confirmabant. Nunc ex mineraliquoque id cumulatissime praestamus, post cleprehensas mi rabiles crystallietationis leges. Umuia, omula plane, in numero. pondere et mensura Iust Una eademque ordinis ratio in pluribus elucet uni sormiter individuis, imo et in pluribus speciΡbus, quae ad eumdem generi cum typum formatae sunt. conbule historia
5' Haec tamen uniformitas in diversis speciebus opportunas recipit mutationes, pro varietate indolis cujusque speciei, medii in quo degunt, regionis quam inhabitant necessitatum et instinctuum quibus Subjiciuntur, omnium denique
conditionum existentiae. Considera v. gr. indumenta, arma, ora, ungues animalium diversorum.
4' Utius idemque sinis, industriis et artificiis diversissi-