장음표시 사용
401쪽
res essent per se manifestae, ac nulli obnoxiae dubitalioni vel
154. Ultimo dixi. pantheismum idealem esse in sua disserendi ratione turpiter sophisticum.1' Revoca in mentem quae in logica dicta sunt de Eanlii systemate L. 516ὶ, quae multo potiori ratione huc faciunt. Eantii enim discipuli pantho istas omnem experientiam atque
omnes intellectus humani notiones inter illusiones rejiciunt, et tamen his notionibus perpetuo utuntur, ad absoluti scientiam acquirendam. Eodemque pacto logicam humano generi universo communem ipsi tanquam obsoletam despiciunt ac dedignantur, eamque nihilominus infeliciter utique, sed quantum eorum facultas fert, adhibere conantur.
2' Nihil miseratione dignius, quam artificia quibus utuntur; Hegel praesertim, quem Aristotelem pantheismi sperantiphrasim videlicet appellarunt. Pueriles aequivocationes
in germanici idiomatis vocibus, arbitrariae etSmologiae, gram maticae quaedam constructiones sunt frequentissima illi argumenta. Relativa eo quod se mutuo ponunt, identica esse decernuntur; contradictoriae specierum disserentiae assumuntur ut proprietates contradictorias simul existentes in genere; relationes abstractae ponuntur ut subsistentes; termini oppositi mutationum unum esse dicuntur; quidquid de subjecto amrmatur, ut ipsius definitio assumitur. His amnis perpetuo ludit miles gloriosus; et quod magis mirum e si, nemo unquam fuit inter mortales, qui magis sidenter vietoriam sibi arrogaret. 3' Postremo ad ostendendum quo in pretio sit habenda transcendentalium istorum dialectica, cum multa ac pene infinita afferri possent exempla, duo seligam, alterum ex Ficlite, alterum ex Hegel. En quomodo Fichte demonstrat in sua Seientis theoria, το
ego esse ens absolutum et necessarium. In actu isto, inquit, ego sum ego, τὶ ego ponit se ipsum. Mistit igiιur, quia posuiι se ipsum. Propterea το ego mistit absolute ae necessario per se ipsum. Huc redit, detractis verborum involucris,tola ejus demonstratio.
402쪽
Audiamus Hegel probantqm demonstratione, ut ipse dicit, simplici quidem, sed in vincibili. fundam stritale illud principium de identitate eontrapositorum 97 . En ejus verba. Attende autem Aliquid et Aliud sumi ab ipso ut nomina propria. a Primo: Aliquid et Aliud existunt utrumque. Ergo
utrumque sunt Aliquid. a Secundo : unumquodque duorum est simul Aliud: pa- . rum refert, utrum ex duobus appelletur primo Aliquid. . Latini quando in una propositione unum et alterum affe- . runtur, vocant utrumque aliud ; ac dicunt alius alium, altera auerum. Si nos appellamus certum quoddam ens Α, et v aliud ens B, hoc B primo determinatur ut aliud. Sed An est et ipsum eodem tempore aliud respectu B. Ergo utrum-s quo sunt eodem titulo Aliud.c Ergo utrumque, sive quatenus sunt Aliquid, sive quax tenus sunt Aliud, sunt semper Idem si . nuuid ad haec respondebimus ' Nihil profecto aliud quam
quod initio diximus : nunquam haec errorum monstra in publicum eruptura fuissρ, nisi logicae ac metaphysicae ignoratio et contemptus et viam illis parassent et prodeundi securitatem.
Statuitur diuinae naturae unitas. 133. Altera quaestio, quae ad personalitatem seu individualitatem divinae essentiae pertinet 89 . est de Dei unitato seu potius unici tale 0. 94i. Non enim modo unam dicimus divinam naturam unitate formali, Deumque unum unitate individuali, sed etiam ita Deum dicimus unum, ut divina ejus natura non possit, ad modum generis vel speciei, pluribus Diis esse communis aut in plures multiplicari Deos. Polytheismus, qui error contrarius est, quam late, quam diu
403쪽
mortalium mentes occuparit, quamque lanestos produxerit essectus. nemo est qui ignoret. 156. ΡRopost Tio. Deus unicus est. Et 1' quidem mani sestum , est, unicum essct auctorem rerum atque gubernatorem supremum ; quod immediate ex
ordinis phrsici unitate jam deduximus.
Id ipsum et hoc argumento demonstratur. Si plures luere mundi auctores, vel unusquisque eorum erat per se susti-eiens ad mundum formandum et gubernandum, vel secus. Si hoe dicas. omnes dicis limitatos et impρrsectos. ac proinde in nullo eorum Deum agnoscere possum. Si primum dicassa jam gratuito supponis. plures esse Deos. Ad explicandam enim rerum Originem unus tantum per se sum cit. Rationes autem omnes quibus Deum esse cognOScimus, tandem aliquando rerum origine deducuntur. bὶ Sed ponamus fuisse plures. Quum mundum condere decreverunt, num convenerunt inter se de ordine constituendo, an non convenerunt 3 Si non convenerunt, nullus haberetur ordo, sed ingens confusio. et ipsa contradictoria, si contradictoria ipsi voluissent, revera prodire debuissent. Si vero convenerunt inter se et consilia contulerunt, sane do- pendent omnes ab invicem in agendo; et quod maxim notandum est, necessitate compulsi dependent, ut nempe aliquid sine confusione fieri possit. Ergo iterum nemo illorum Deus est. Deus enim absolute inde pendens sit oportet. 157. Probatur deinde unitas Dei absolute et a priori. P Deus est ens insinite persectum. Ergo parem sibi consortemque divinitatis non habet. Nam a) Ens infinite persectum illud est. quo majus aut melius cogitari nequit. Atqui Si haberet aequale sibi, posset cogitari aliud Ens majus illo ac melius, nempe Ens non habens aequale. Melius est enim eSSe Super omnia quae sunt, quam habere sibi parem; melius est omnia quae sunt, habere a se dependentia, quam habere juxta se aequales a se indepen
bi Est perfectio magna Deoque dignissima, esse primam
404쪽
MBER SEcUADUS, cΑΡΠΥ II. 395tausam estpicientem, finalem, Gemplarem omnium rerum quaecunque sunt aut esse possunt. Sed nihil horum potest Deo convenire, nisi sit unicus. Nam secus, et caeteri Dii, et quaecunque ab ipsis fiunt fieri ve possunt, esbent secundum omnia ab eo inde pendentia a Unicuiquo tantum deerit, ut a Lactantius dicit, quantum caeteri possidebunt iij. ne) Postremo si entia infinita essent V. gr. duo, utrumque profecto foret omnipotens. At posset ne alterum alterius actionem impedire 3 uuidquid dixeris, ab alterutro Omnipo.
tiam tollis. 158. 5' Deus est ens necessario existens, cujus essentia
est esse i 18, 2'. Ex hoc immediate probatur quod volumus.
Etenim si plura Εntia necessaria existere possent, jam singularitas extra hujus necessariae naturae essentiam esset. Esset enim natura haec multiplicabilis, adeoque universalis, ut
naturae caeterae. Universale autem Singulare non est.
Aiqui omnino dici debet, ad naturae necessariae essentiam pertinere singularitatem. Cum enim hujus naturae essentia sit esse actu, sane ad ejus essentiam pertinet id omne, quod existeritiae per se implicitum est. existentiamqne necessario comitatur. Sed existentiae implicita necessario est singularitas. Existentia enim non est nisi rei Singularis, ut singularis est 0. 106j. Ergo singularitas ad naturae necessariae
essentiam pertinet. Ergo plura entia necessaria existere non possunt. Fac V. gr. exi Stentiam eSSe eSSentialem humanae naturae aut alteri cuicunque. Illico Sequeretur, non posse essentiam hujusmodi pluribus individuis esSe communem, sed unicum tantum individuum unum hominem posse existero. Eadem enim est ratio: videlicet natura cujus essentia est esse, est essentialiter singularis. Ergo essentialiter naturae illi repugnat esse universalem; ergo repugnat eam in pluribus in. veniri individuam. 139. Corollaria.
Ex his patet 1' non posse divinam naturam multiplicari,
405쪽
neque per productionem unius Dei ab altero, quemadmodum gentilos fabulabantur. id quod absurdum quoque hinc est, quod Dpus productus esset Deus ab alio, Deus dependens, initiumque habens, nempe Deus non Deus. 2' Deum esse suam essentiam : seu aliis verbis, Deum idem esse a naturam divinam. Id quod de naturis finitis diei nequit. Νon enim homo v. gr. est humanitas, sed habens humanitatem. Ratio est, quod omnis essentia finita est aliquid universata et abstractum, proindeque nullam individuationem determinatam in suo conceptu continet, quin imo omnem excludit, et sub hac solummodo abstractione unitatem sibi propriam habet, non realem videlicet, sed logicam
Bisticuliares. 40. 0hil ei potest I. Unitas haec et carentIa consortis impersectio potius, quam persectio esse videtur. Importat enim solitudinem, quae quidem malum est. Res p. Nego. ant. Ad rat. additam. D. in . In Deo enim naturae singularitas cum persectissima trium personarum beatissimaque societate, inessabili rations componitur. Sed haec altior consideratio non est hic necessaria. Disi. min.: Solitudo malum est entibus sibi in sussicientibus ad bstate vivendum, cons.; Enti Sibi Sussicientissimo, nego. 4 l. O . II. Possunt existere plura entia summe persecta. si ponantur in omnibus esse aequalia et similia. Nam :1' Non repugnat aequalis plurium perfectio in eodem ge
24 Pluralitas nullam adimit aut impedit pρrsectionem. 5' Revera clocet christiana fides, esse in Deo tres personas infinitas et aequales. A pari ergo. Res p. Nego ant. V. allata argumenta. Ad m mst. : persectio limitata et relativa, tr.; persectio infinita et absoluta, nego 157ὶ . Ad 2 Dist. : in naturis sinitis, eone. ; in natura infinita,
406쪽
nego. Persectio enim naturae infinitae propria est, ut sit pluribus incommunicabilis i 157, 158ὶ.Αd 3 Cono. ant. Nego consequenιiam et paritatem. Nam ei natura et persectio essentialis trium Personarum unica est, ac plane singularis. Hoc autem repugnat, divinam naturam multiplicari et aequalem habere; non vero naturam hanc trium esse personarum. Quemadmodum si reale esset spalium infinitum, repugnaret utique esse alterum spatium i sinitum; non tamen repugnaret idem spatium Secundum tres suas dimensiones itisinitum esse.
142. Obj. III. Si dicamus Deum non posse producere aliquod aliud ens in sinite persectum,1' non haberetur terminus adaequatus infinitae ejus potentiae ;2' nec effusio conveniens boni latis ejus. Res p. ad 1 Cono. ant. et nego esse in hoc ullum inconveniens. Imo hoc ipso infinita est Dei potentia, quod nulla res ex possibilibus adaequatus ejus terminus esse potest. ln- finitum autem productum ideo hujus potentiae terminus esse nequit, quia intrinsece repugnat. Ad 2 η Eadem esto responSi O.
145. Quid dicendum de communi populorum consensu inpolytheismo profitendo, et de miraculis quae apud gentiles
patrata dicuntur ΤResp. De consensu dicendum eum non fuisse perpe-luum, neque conStantem. Nam ex historia constat, monotheismum ante polytheismum viguisse, ita ut ante diluvium nullum erroris hujus vestigium appareat; ac praeterea per evangelii propagationem in toto civili mundo brevi polythei sinus eversus est. 2' Non suisse universalem. Nam Hebraei certe sunt excipiendi, et sortasse alii quoque populi, ne dicam de philosophis plurimis. Omnes praeterea unum supremum Numen Divum patrem atque hominum regem agnoscebant, quem et in repentinis casibus invocabant, quem admodum notavit Tertullianus in Apologetico . P 0rigi nomerroris hujus satis esse manifestam. Eadem nempe politheismi, ac pantheismi origo suit, videlicet caecus quidam
407쪽
atque intemperanter effusus erga naturam sensibilem timor atque amor. quibus irretiti mortalium animi ad Deum invisibilem, qui ex operibus erat agnOScendus, aScendere ultra non potuerunt iij. 44. De miraculis gentilium dicendum 1' ea magna ex parte esse meras labellas, aut praestigiatorum artes fuisse, aut effectus naturales insolitos, vel etiam vulgo ignotos, aut daemonum illusiones; 2' si quae fidem merentur, ea non inpolytheismi confirmationem patrata suisse, sed vel ad innocentiae defensionem, vel ad virtutis commendationem; idcirco ab uno veroque Deo patrari potuisse, ab Poque suisse patrata.
Conser quae dicta sunt alibi de miraculis C. 465, seq. .
408쪽
De physica Dei simplicitata. 43. Qiaici divinorum attributorum nomine veniat, supradicium est lTI . Liquet pariter ex dictis 76ὶ, divina attributa alia negative concipi, alia positive. Nunc primo de negativis agemus non tamen de omnibus, sed de iis solum quae peculiarem aliquam disti cultatem habent. Simplicitatem porro atque immutabilitatem simul conjungimus, quia altera cum altera est intime conserta. 46. Pnupos ivlo I. Deus est physice simplicissimus. Nempe non est in Deo compositio essentialis, nec accidentalis, nec quantitativa, neque ulla alia vera compositio
Probatur ex eo quod Deus est ens a se. Hanc rationem sic explicat s. Thomas : α Omne compositum causam habet. e uuae enim secundum Se diversa sunt. non conveniunt ine aliquod unum, nisi per aliquam causam adunantem ipsa. 4 Deus autem non habet causam si . n2' Omne compositum, per Se loquendo, contingons est l0. 557. IV , et dissolvi potest. Non enim intrinsece repugnat, ex partibus quae realiter distinctae sunt, vel unam ei alteram existere ab invicem divisas, vel unam existere sine altera. Sed quod dissolvi potest, non est absolute necessarium. Ergo.
409쪽
5. Porseolio ex compositione orta. participata est, et componentium persectione posterror. ΕlΡnim compositum suam persectionem a partibus accipit, partim ab una, partim ab altera; et supponit singulas aliquo modo in se persectas Ssed Deus est independens, et est primum ens. Ergo ejus persectio non potest esse participata . nec ulla re posterior. 4' Si Deus constat ex partibus, partes quae ipsum componunt, sunt ne omnes necessariae et infinite persectae, an vero non 3 Si primum, tria Sequuntur absurda.αὶ Tot essent Dii, quot partes illae. Plures autem Deos esse repugnat.bi Compositio haec inutilis laret. eὶ Unaquaeque pars esset pars et totum ἰ nemps aliquid incompletum et completum. Esset aliquid incompletum, quia est Dei pars ex hypothesi; completum, quia est ens infinitum.
Si dicitur alterum, jam ex contingentibus, finitis, impor- sectis, exsurgeret necessarium et infinite persectum, quae duo manifeste repugnant L. 218: 2' 0. 349. IV . Neque dicas, unam V. gr. partem necessariam et infinitam esse posse, caeteras contingentes atque finitas. Nam in haesuppositiona 1' partes istae inutiles essent enti infinito conia
stiluento: ponis enim in Deo infinitum sine illis; b Dsus
ess t aliqua ex parte contingens. 47. Corollaria. st Soquitur Deum non esse corpus. 20 Non constare ex spiritu et corpore. 5' Nullum in eo esse accidens a substantia distinetum. 40 Proinde actus ejus omnes cum substantia identificari.
148. At enim, ita inficetissime Hobbesius. v qui puritat0ms D seo tribuunt, recte faciunt; est enim honorificum. Sed n tenuitatem lsic ipse simplicitatem appellat attribuere, quae x gradus quidam est ad nihili latem, periculosum est in . nuuisque videt. quam stolide aberrat Hobbesius. Errat enimvero dupliciter: 1' quia simplicitatis conceptum in sola ne-
410쪽
tionem in hoc conceptu contentam, quae negatio est partium seu compositionis, ita ipse assumit, ac si negatio esset realitatis.
449. Si quis ot hoc loeo opponeret divinarum Trinitatem
PerSOnarum. respondebis : tres personas non esse tres divi- uitatis partes, ut vel ex ipsa personae denominatione constat 0. 166ὶ, sed unam ac simplicissimam divinitatem. Sunt illae ab invicem distinctae realiter. sed quatenus distinctae Sunt, non Sunt unum, nec unum aliquid componunt: sunt tres relatio nos originis subsistentes. Principium vero quo uniuntur, non est trium personarum compositio, Sed naturae
De immutabilitate Dei. 50 Sermo hic est . ut palol, ds immutabili lat8 absoluta, Seu metaphysica 0. 386. 38o , qua sit ut Deus nulli omnino
assectionum successioni obnoxius esse, nullam in seipso actuum varietatem recipere possit. PR0Ρosirio II. Deus est absolute et in omnibus immutabilis. 151. 1' Hoc immediate deducitur ex noti Ono entis necessam. 0mnis enim realitas quae ad ejusmodi Εns pertinet, ex absoluta necessitate in eo est, quemadmodum ejus exi Stentia. Non enim ejus existentia in abstracto, sed talis naturae existentia, cum tali realitate ac certa existendi ratione, necessaria est: quandoquidem nihil potest existere, nisi aliquo determinato modo. Jam vero si quid esset in tali natura quod mutari posset, hoc necessarium non esset, sed contingens s0. 507. 5' ; posset enim natura divina sive illo instructa sive destituta consistere. Ergo nihil in Dei natura mutari poleSt. 2' Deus est infinite perfectus. Ergo non potest mutari in melius, non in deterius, non in aequivalens. Ergo nullo modo mutari poteSt. Non in melius : quia secus ante mutationem non suisset infinite perfectus.