장음표시 사용
141쪽
tam voluptatem capiat, ut reliqua vitae
officia negligat; quod quibusdam Phi
losophis Anachoretis coni: git aut ut ex nimia suarum virtutum admiratione evanescat, atque insolescat Uiuod Ciceroni aliisque contigit. Sed hoc potius vitium adversus omnium virtutum connexionem , quam adversus singularem aliquam virtutem peccat. Proprium ergo praecipuum huius virtutis objectum est voluptas, quae sensum tactus aut gustus assicit, nec tantum externum , sed etiam internum, qui ex imaginatione nascitur, item ex sermonibus, de gestibus impudicis. Temperantia , qua moderatur voluptati gustus, proprie sobrietaso frugalitas appetiatur et cujus contrarium in excessu est, et: v edi et uelluatio , seu voracitas, ebrietas; in defectum mi a abstinentia. Temperantia, quae moderatur voluptati tactus, vocatur pudicitia, castitas, sive in conjugio sive extra conjugium servetur culus contrarium in excessu est obscenitati impudicitia, Sec. Extrema inter quae temperantia est media, sunt, in excessu es hama, intem P a Peraa-
142쪽
ii DE VIR TvTIBUS perantia , in defectu vero stupor sentare Dema, id est, insensatio. Sed pauci in hoc extremum peccanis atque ideo Socrates eum qui nullo earum rerum sensu assiceretur, vel Deum esse dirit,
Reme Quia vero corrupta hominum na- tura ad hunc excessum valde proclivis f. ah si, idcircocta philosophie Theolo gis Christianis, quaedam remedia suggeruntur , per quae hoc vitium expugnandum est. Remedia autem illa vel sunt humana, vel sunt divina. Humana sunt, consideratio infamiae, quae ejusmodi vitia comitatur, vitatio occasionum , scriptorum , sermonum impudicorum , quibus homo ad haeculii pellici solet , .contra inter sobriosi pudicos conservatio. Nam et: ehi aeno D. Ain e civ. Corrumpunt bonos mores conversationestra Ua. I. Cor. Is si Denique diligens consideratio exemplorum a quae in historia bita communi nobis demonstrant , quanta mala secum trahat intemperantia, quae contra animi ac corporis bona comitari soleant temperantiam.
D: vina sunt, seria praeceptorum dr-
143쪽
vrnorum adversus haec vitia meditatio, cultus divini diligens observatiori ardentes: continuae ad Deum preces, jejunia religiosa, imilia quae Dei verbum nobis proponit, ut hoc pacto mens Deo potius atque ejus voluntati, quam mundo: carni servire possit. De Liberalitate, Magnificentia. TEretia virtus, de qua Aristoteles initio libri . agit, est liberalitas, Gla
Est autem ea , Mediocritas in recipienda atque eroganda pecunia , ut in iis nihil committatur, nisi quod honestum decorum est.
Objectum ergo hujus virtutis sunt
re seu pecuniae. Per pecunias au- tem hic non tantum nummi intelliguntur, sed quaevis opes, seu quicquid nummis aestimari potest. Ossicia propria hominis liberalis suntius e accipere si recre erogare, seu O- Dareo sumptus facere. Accipit ergo liberalis, nonnisi unde debet id est , ex rebus propriis non nisi uti debet, id est, ea moderationes mensura, qua debet; non nisi a quibin debet, id est , non ex lenocinio, alea foenore , aut alio rurpi s atque
144쪽
atque odioso quaestu, sed ex honesto labore functione, mercimonio, haereditate, reditu, C. Alterum officium viri liberalis est pec Te erogare, seu donare, sumptus facere; S in hoc liberalitas maxinae elucet quia qui recte accipit juste potius, quam liberaliter agit qui vero recte erogat , juste partis utitur , beneficus est , maximamque laudem, gratiam ante homines meretur. In recta autem erogatione haec ferea Philosopho observantur. I. Ut non detur nisi personis honestisi honestatis causa. t. Ut detur quantum oportet, ubi oportet . Ut detur quibus Suando oportet , nempe qui opis nostrae plurimum indigent aut qui id de
nobis sunt promeriti, aut quos commmunitas docietas vitae nobis maxime commendat inne nimia cunis a tione
beneficii gratia aut splendor pereat. . Ut detur , , , rem λ ζ, cum hilaritates sine dolore Dolore vero afficitur decenti tamen liberalis , si sentiat, non recte collocata quae dedit, aut non datum esse ubi dandum fuit Potius tamen dolet propter posterius.
Ut detur pro secultatibus , id est , ne sonet
145쪽
si No ut A RIBVS Isrtans ipse , unde daturi exarescat ac proinde is cui minores sunt ficultates, pauciora det cui majores, plura. Quia liberalis actio, non tam ex multitudine rerum quae dantur, quam ex animo&habitu dantis, metienda est: unde&sieri potest, ut qui pauciora dat, magis sit liberalis, em Aa sic , si eminoribus facultatibus det unde&Sapiens Proveri, tr. 1 . Animu beneficus
tingui es citur, O qui ubertim communicat, idem ampliu profundet. Et rursum cap. r. 6. Qui opprimit te nuem ut amplificet rem suam , di dat diviti, tandem ad egestatem deveniet.
Extremata inter quae virtus haec est Taetrenia mediata sunt duori in excessu nempe Rc
re, prodigalitas, in defectu vero
aeis AE, O st, seu avaritia quarum natura nant. ex virtute antea descripta satis pater. Avarus enim aut accipit quae non oportet, aut unde non oportet,aut non eo modo. mensura qua oportera vel contra non erogat, ubi debet, quando debet, iti debet. Nota tameni hoc recte Aristoteles, duo esse avaritiae genera, quoium
unum altero est deterius, ne ullum tam ea
146쪽
rimum est eorum qui injusta de turpia lucra sectantur , eademque avide retinent. Alterum vero eorum, qui ab in-lioncstis quidem, alienis abstinent, sua tamen avidius quam decet retinent, parcius quam conveniat erogant, sive donandum , sive sumptus faciendi sint qui proprie parci, tenaces, sicci, cum in sectores vocantur. Prodigus vero contra plus erogat quam oportet, de in quos non oportet. Vade sepe sit ut prodigus etiam sita arus; quia, ut prodigalitati suae superesse positi, injuste unis extorquet, quod
aliis donet, aut in sumptus supervacuos profundat.
Rectem hoc a Philosopho notatur, illum ad prodigendum magis proclixe esse, qui opes ab aliis accepit, quam
qui industria, labore suo eas acquisivit: Quia omnes sua magis amant, a se profecta , quam alieno labore parta, aut aliunde profecta. Deinde oro digum liberali est e similiorem , quia in multos beneficus videtur. Denique prodigum facilius reduci a vitio suo ad liberalitatem navarum vero esse in curabilem quia, cum nummo recum aeta
147쪽
si Novi AR II S. Itite, habendi amor fere crescit Et qui tecumam amat, non satiatur pecunia. Eccles v. IO.Ejusdem naturae cum liberalitate est D ula Magnificentia , Graece pes 'hoc reti et dini ac circa idem fere subjectum versatur, centi nempe circa pecunias , aut potius circa
sumptus. Occupatur autem non circa res exiguas aut mediocres, sed circa magnificas, illustres , ideoque proprie Magnatum est, Magistratuum, Principum. Et si enim homo vulgaris hujus etiam virtutis habitum habere potest, tamen actiones ejus exercere vix potest, nisi valde raro, ut in nuptiis. Definitur autem, moderatio animi in magnis sumptibus faciendis occupata , ut in iis assequamur , quod honestum est, ac decorum. Objectum hujus virtutis duplex est, divinum , aut humanum' divinum in operibus divinum cultum spectantibus
versatur humanum in operibus humanis utrumque non tam in pecuniae expensae multitudine, quam in operis pulchritudine , decoreo majestatere Gnsistit. Ad divina opera reseruntur ab Aristotes
148쪽
I; RTNTIA us stotele Deorum Heroumque dedicationes, templorum exstructiones, sacrificia, similesque solennitates ad humana vero , ludorum exlii bitiones, praesecturarum aditiones epularum publicarum donationes, C.
No ad divina referri possumus em
a Xenodochia, Noso conata, Colle it gia, Academias, S reditus, ad eorum sustentationem, qui in ea recipiuntur, idoneos Ad humana autem , aedificia publica, aulas Principum, convivia publicari legationes , aut legatorum exceptiones , inaugurationes Principum, remunerationes, congiaria, alias que donationes Re p. aut Principe publice se stat, c. aut etiam a privatis atque opulentis in usum privat uini et tructa, aut exhibitari modo conditionem fortunas eorum non ex Cedarat. Contraria huic virtuti, in di Ditii est Mineo ac mire pusillita , quando in decore deficitur, aut cui animo anxio
querulo sumptus si uni in excessu
3mina, qua est jactintia, is ei statio in
rebul non necessariis, qualis Cleopatrae fuit, cum Antoni, convivio exciperet, S unionem immensi pretii liquefactum ei propinatet aut in aedifi
149쪽
ciis legationibusque omnem moduna excedens splendor opumque profusio. De Magnanimitate , O Modesta MAgnanimitas , Graece ses-λιψυ-aba est virtus , quae in magnis honoribus appetendis, fugiendis, ne-rendis, constanter eligit id quod decorum est.
Objectum ergo huius virtutis sunt,ms G ἀδμί , id est, honor, Sion oris privatio non tamen quivis, sed maximus tantum Subiectum est ammus in quo omnium virtutum est culmen.
inde fit ut magnanimus quibus, is honoribus dignus sit, cum nullum preta uinsit majus honore, innulla merces Irtuti completae adaequari possit. Propria hujus victutis plurima ab Aristotele hic colliguntur; quoium quaedam animum viri Magnanimi spectant, quaedam actiones , quaedam externos eius gestus.
Animum ei ut praeca piae spectant: i. quod sicuti magnis digimus est , sic
etiam magnis se ae ibi, dignum censet, sit os, cum dignitate tamen et si honores debiti a bonis oferantur moderate, gaudet u et eineue irv naym, n
150쪽
rs DE VIRTVTI Busis Axiloimr, tanquam ad se pertinentia adeptus, vel in eritis minora. 3. G - , nec in secundis insolescit , nec in adversis animo frangitur quia res externas despicit utpote irtute sua minore . . c e reo An illa, nullarum rerum admirator, quia nihil ei magnum. s. EA-
n e nec injuriarum memor, quia eas contemnit. 6. nec valde curat utrum laudetur an vituperetur, utpote
recte fastorii in sibi semper conscius, fbi in me huc, id est, se ipso contentus.
cium accipit, maiori mensura conatur rependere, ut semper sit superior; ideoq; beneficiorum quae accepit memtionem eos: sine voluptate, quae vero in alios contulit, eheus, cum voluptate audit. Ad actiones ejus referuntur fere sequentia. I. Ad honores expetendos d- sim et sc tardus est is cunctabundus nisi forte valde sint magni, mardui, ac laborum pleni. r. AtD. et se ea Ss, i e A VI E Do v ita , pauca res aggreditur, sed magnas, tame morabi- operte