장음표시 사용
151쪽
aperte amicus aut inimicus amicus pu-ia bonorum, inimicus pravorum quia latenter haec agere metuentium est. .
mico contemptor puta gratiae aut m- gratiae hominum , ac ver ac dissimula
re ne ciuit , nisi forte apud multitudi nem, atque ideo non nisi cum amicis
conversati potest. s. rursum uni mi, i-etivo mus, is , nec laudator aliorum , nec maledicus, si in mimicos quidem sest lea, nisi ob contumeliam s. nec petax nec querulus:
bona fortunae si adsint, ad beneficentiam refert, si absint, non valde requirit, atque ideo pulchrorum potius, quam utilium possessor. . Inter Illustres magnus est, inter medios medius, nec cum imbellibus, sed cum fortibus conten
cula amat, nec parva aggreditur, sed magna tantum , atque in iis o Siv, vitae suae non parcus. s. Honores magnos a bonis oblatos suscipit non tanquam aequivalens pretium virtutis suae, sed quia majora ei dari nequeunt; minores vero, vulgares contemnit tanquam
152쪽
is Det Num rvet et v squam se indignos, sicuti krepulsam, quia ipsum juste non tangit. io Denique cum homines potentes, divites, nobiles, virtute non praediti, Magnanimum hac in re imitentur, quod alios prae se contemnant ac despiciant, solus
Magnanimus usu ab O. bor is, quia AA hic ei juste, nouit, alios despicit, quia iidicium ejus est secunduveritatem riuum reliqui injuste hoc faciant, quia virtute illa carent. Hae sunt ergo ex sententia Aristotelis actiones viri Magi ni ini. Addit denique eorum externos gestus magni quoque animi signa prae se ferre , in incessu nempestat. iit atem , in habitu gravitatem in voce de oratione coni: an
Extrema Extrema cum hac virtute pugnantia qu*c m sunt, indefectu .m, se, id est pusillanimitas, cum quis magi ais bonis dignus se tamen indignum iudicat, quia seipsum ignorat , ac proinde sibi ipside est. Hic a nen malus non est, nec stolidus , sed potius piger, ignavus. Alterum extremum in excessu est,ami , id est, animi elatio atque arrogantia , qui cum magnis dignus non sit, magna tamen appetit, ac vestium splen
153쪽
splendore, externos astu, verborumque
honoribus jam acquisitis inlatentet leprorum quae devito Magnanimo di- Smim
cta ab Atistotele sunt, non pud/ β iiii a dicta sunt, alia recta explicatione insei bis sit,
liri possunt, si tamen omina ohais quis consideret, nonnulla hominis naturalis Pharisaicum astum omnino Lapiunt. ac proinde a vera Christiana magnanimitate sunt aliena. Nam quod is diremi, rum, humilitatem
omnem l viro Magnanimo alienam judicat.&eum facita 'o Vm v in et Trita tem id plane est Pha cum . Nam meliu ei Abinisum
iratu cum inani uetus quam partiri spolium cum superbib, ait Sapiens Pr ve: b. I 6. vers. i Quod vero ipse sequibusvis honoribus dignum judicat, propria virtute omnia mora aetti-biat, aut beneficia ab aliis accipere, accepta agnoscere praeter decorum arbitratur, id supra sortem humanam it. Rursum quod magnanimum non vult esse in nulliusque laudato
rem, id serri potest, adversui adiit
154쪽
tionem intelligatur talioqui videmin viros vere Magnanimos in Scriptura sacra, alienas potius quam suas virtutes, modeste tamen, ubi opus est , praedicare: secundum praeceptum Sapientis, Laudet te os extranei , non autem ossuum, alieni non autem labia tua Proverb. et .
et Quod inaledicum vel in hostes neget, id recte, sed quod adjungit, nisi contumeliam, a fermento humano est Scriptura vero jubet etiam benedicere iis, qui maledicunt, aut ignominiam inferunt; Matth. s. versu . nisi id de contumelia in Deum, aut injuria publica intelligatur quam vir Magnanimus impunitam non relinquit, non tamen ex
affectu privato, sed ex vocatione publica, tanquam minister Dei, gladio a Deo instructus Rom. 3. Magna Esto ergo nobis vir magnanimus, qui nimii. honoribus magnis est dignus L se iis versse non plane in dic: num se utit si nempe dignitatem inter homines considere su si vero considerentur ut divinitus collata beneficia, nemo ad haec est idoneus , ut Paulus de Apostolatu N. est o qui turi Cor 1. 3. David ac Salomon de munere regio, et Sana.
. VI Reg. 3 capite. moi opibus,
155쪽
mareno licet cum labore suo a se partis. lacob se indignum profitetur, atque eas, Dei solius benignitatem reteri Ue
Deindet vir magnanimus honores,
quibus aliquo modo par est , ad quos per Dei gratiam se magis idoneum reddet potest, nonnisi modeste appetat;
honores illi non conserantur, repuliam sacile erat , In vocatione praetenti acquiescat. Nam stulti ipsim indignatio eodem die agnoscitur , tegit vero ignominiam sepiens Proverb. t. Is se vero conferantur , in iis gerendis animum modestumo tamen magnum ac constantem ostendat, omnia i non ad propriam, sed ad publicam utilitatem, Dei elotiam reserat audicia vero ac strepitum malignum multitudinis parvi faciat , modo recte factorum conscientia ipsi constet injuriarum memor non siit; in adversis non frangatur animo, in secundis non insolescat vitae suae quoque non parcat, si ea pro Dei gloria Ecclesiaeque ac patriae conterva ponesiit profundenda Res vero suas non praedicet, nisi ut Deus pereas glorificetur alienas non deprimat, sed uoloco, tempore Dei gratiam in iis quoque
156쪽
I 2 DE VIR Turipus quoque agnoscat mixtia; reseX ternas
non nimis magni faciat, sed iis aequo animo careat si absint, quia vera hominis felicitas in iis sita non est si vero adsint, iis cum gratitudine erga Deum, de beneficentia erga proximum moderate utatur.
Quo vero major esto melior, eo coram Deo se magis humiliet, proximum se minorem, modo pium&probum, non despiciat. Quia nihil humania se alienum sentit, ac proinde verae humiliationis materiam in se semper agnoscit. Qiaecunque vero bona in se sentit, ea Dei dona esse novit indebita, in eumque finem a Deo ipsi tributa, ut ea in comitiuae conferat, eo soque juvet, tueature foveat, pro vocatione sua, quibus praefectus est, aut quos Deus ipsi singulariter commendavi tu ut pauperem, viduam, peregrinum, Oppressum. Haec est vera magnanimitas,
quam pii Reges ac Principes, item Prophetae Apostoli in vita sua passim expresserunt,in nobis imitandam commendarunt.
Eadem est ratio, natura Modestiae, quam Aristoteles nonnunquam dipe a si oeat , etsi cap. . eam Pronio
157쪽
S NOTVARI sus a s roprio nomine carere asserat. Disterentia tantiun in eo est, quodlla circa honores magnos, haec circa minores mediocres versetur, eosque ut oportet, tande oportet appetat, atque eo quo decet modo gerat , ac proinde quae antea dicta sunt, huc quoque is et aγαλι pertinent. Hujus extrema sunt in excessu am- ibitio, graece ei Ao2 a m defectu et p. - λι et seu honorum contemptus quia vero in excessu hic carpe peccatur, ideo ipsa virtus apta .ppe ac voce frequenter appellatur. Quaeritur hic an honores appetere liceat, aut quosvis oblatos recipere. Resp. i. Non quosvis licere appetere, sed illos tantum, quibus gerendis te paremi ridoneum cognoscis, aut saltem a viris bonis, peritis idoneus judicaris. sicuti Paulus i Timoth. s. v. i. ait eum
qui Episcopi munus desiderat, pulchrum opus desiderare deinde vero subjungit conditiones quq in futuro episcopo sunt
necessariae. r. Ut debito modo petantur, non per aliorum calumnias, obtrectationes, aut larVitiones, aut nimium avide, immodest, utque etiam re
pulsam, si forte patie ne sit, aequo anim
158쪽
inos erat. 3. Finis praecipuus non it pro tpria utilitas aut honor, sed reipub. com imodum Ecclesiae aedificatio . Dei gloria Eadem quoque ratio susceptio in is honorum, ab iis qui conferre pos sunt, oblatorum nisi quod viri magni saepe etiam oblatos subterfugerint, donec a Deo, Regibus, aut Rep. adgra viora munera acceptanda quasi fuerint coacti imo Se plane recusarint, si Deo laut Ecclesiae se in iis servire non posse
animadverterent, quemadmodum Daniel munus Satratiae a Ne bucadiae Zare oblatum accepit, Balthasare oblatum
De Mansuetudines Clementia. IIrtutes antecedentes vitam publi- cam ut plurimum respiciunt quae
sequuntur, in communi hominum conversatione magis locum habent. Ac prima quidem versatur in irae,in aliorum ex ira surgentium affectuum in o lderatione Vocatur autem haec virtus graece es , Latine mansuetudo de clementia quae tamen duo hac ratione
videntur distingui, quod Mansuetudo iram in animo haerentem magis resipiciat, Clementia vindictam scenam
159쪽
quam homo ex ira inferre solet item quod Mansuetudo de privatis potius dicitur , Clementia de principibus magistratibus. Est eri Mansuetudo , mediocritas in affectu irascendi, qua non irascimur nisi ut oportet, quibus oportet, fropter quae oportetri hoc autem et Ahu Aristoteles definitu valde dissicile esse agnoscit, quia circa singularia fere versatur, ac proinde exiguum excessum hic non usque adeo reprehendendum iudicat. Ossicia hujus virtutis duo sunt, unum
Internum est iram cohibere ne exsurgat aut si irascendum, non nisi objusta causas exsurgat, id est, adversus vitia, aut ea impedimenta, qua virtutum actionibus, Dei gloriae tranquillitati Rei p. aut proximi nostri saluti adversaria sunt tandei non absurde ira fortitudinis cos appellatur, Iro ratione pugnare dicitur , adversus aliaet pertus bationes concupiscentias Deinde hoc est officium hujus virtutis, ut irae frenum injiciat ne modum excedat, aut rationem obfuscet, aut ultra
160쪽
i s Vi R TvTI BusExternum ossicium est , diligenter providere , ne cuiquam injuriam aut poenam injustam atque immoderatam ex ira inferamus, aut ab aliis laesi vindictam illicitam exerceamus aut appetamus. Et hoc est quod Apostolus monet Irasciminio nolitepeccare Ephes. . 6. Sapiens Proveri r . et ' Tardus ad iram abunda inte dentia , prac autem excitat sultitiam. Extremum, quod hic in excessu est, varia habet nomina , quia hujus vitii varii sunt gradus. I. de Asie, iracundia, eorum qui facile irascuntur, facile
iram deponunt r. niueon: implacabilitas est irae conceptae continuati, estque eorum quorum ira est Amaaλυ- non facile solvitur, sed tempore ut concoquatur Opus habet. 3 ad chimi, saevita a quae est irae continuatae furor degia vitas, nec cessat nisi vindicia exemita huc quoque odium referri potest. Ad versus hoc extremum, raeceptum
notabile est , quod Athe nodorus Philosophus Augusto dedit; ut si quando iram
animo oborari sentit et , loqueretur, antequam omnes literas Alphabe