장음표시 사용
201쪽
bsi reti inh, uitus cum recZaratione essectium. Objectum enim artis sunt res quae effici atque extra efficientem
produci possunt Vac proinde quae esse
possunt aut non possint, sicut ab Ar- chitecto domus Ideoque ars nec in iis quae necessaria sunt, nec quae ex natura sunt, locum habet. Differt vero effectio ab actione, quia effectionis semper est alius finis actionis vero ecci βα- ca id est, bene agere est ipse finis. Huic opponaturae rix, is, id est in artificialitas , quae est habitus cum falsa ratione effectivu . . Tertia virtus mentis cujus praeci pue ratio in Ethicis habetur, est oearem , prudentia. Definitur autem . . , Ahi,' λι- habitri recrus cum ratione acti, circa ea qua homini bona vel mala sunt. Versatur ergo prudentia circa res humanas , quae mutationi sunt obnoxiae: In iis quid bonum , honestum atque utile sit, despicit idque non aspecie tantum ut cum prudentem vocamus medicum sqd in generea cum
202쪽
ri DE VIRTUTIBUS ea cognoscuntur quae ad bene vivendum pertinent.
Quum autem vita sit vel civilis vel oeconomica vel privata , in omnibus illis recte instituendis prudentia occupatur.
Prudentia autem duobus modis acquiritur vel generalibus regulis praeceptis, vel eorum ad certa&singularia
subjecta applicatione , quorum altera pars sine altera imperfecta est. Ideoque juvenes prudentes esse vix possunt i quia experientiam rerum singularium non habent, ad quas prudentiae praecepta applicari debent. Multi vero sine disciplina sola experientia rerum agendarum magnam prudentiae partem sunt assecuti. Ex utraque tamen conjuncta perfectio demum nasci solet ut in Pericles similibus videre est; qui ideo prudentes vocati sunt, quia sibi haliis utilia dispicere potuerunt. De re Naarta virtut mentis est id est, rei ictu inte e Tu specialiter dictus' quae est recta primorum principiorum apprehensio.
Nam cum omnis scientia ex antea notis, quae sunt prima principiat communes notiones, colligatur necessarium
203쪽
SINCvLARIB s. 8' hium est, ut aliqua sit facultas in menteis quas ea recte apprehendat.
Ultima virtus mentis est sapientia De Graece imo a Sapientiae vox duobus Iu crati linodis usurpatur vel pro summa perfe- ctione excellentia cujus aue artis ut cum Polycletum sapientem statuarium, WApellem sapientem pictorem esset dicimus' vel pro absoluta cognitione scientiarum se principiorum unde eae
Ad sapientiam ergo haec requirun-ir. I. Eminenti ima primorum prin cipiorum cognitio et Absoluta cogni-
io scientiarum quae ex principiis illis deducuntur. s. Nobilissima in utrisque subjecta. . Addunt alii ex significa tione prima antea proposita eorundem principiorum, scientiarum ad nobilissimas actiones in nobilissimis abje- ictis applicationem quarum conditio-il num pleraeque in prima Philosophia,
omnes vero eminenter in sola Theolonia reperiuntur. Quae de consultationes atque aliis nonnullis hie a Philosopho et subjiciunt ut , ex secunda hujus libelli parte peti possunt, ubi ea maxima ea esse
Restaret jam ut de virtutibus com rostri. positis,
204쪽
positis, nempe Heroica virtute, hamicitia, nonnulla quoque subjungeremur. Sed cum virtus Heroica , dimi ωική, non nisi gradu ab antecedentibus virtutibus secundum Aristotelem disserat sicut e contraria Ferum, dii Esdra: non nisi gradu a vitiis antea propositis distinguitur haud existimamus neces sarium in iis haerereri praesertim cuni ipse Philosophus valde paucis hanc materiam absolvat. De Amicitia vero, quae t. A a Graece,&contrahenda, confirmanda, prolixius quidem Philosophus agit lib. 8 .m'.
cum tamen a Cicerone hoc argumentum multo accuratius sit tractatum iii
libello de Amicitia, quem adolescentes in scholis discunt nos hic finem facimus hoc compendium, ne sine necessitate in molem nimis magnam excrescat, absolvimkS.
205쪽
In introductione hac tractantur: PHilosaph desinitio, Silo io, et ix
Ethica definitio id objectum. 1 diviso, Ei hic ori Ioteliea, ct Christiana discrimen, Iartitio husu compendii. I S. IN PRIMA PARTE,
Hac tractantur. ANs taliquod summum bonum: Pag. Eo, et I 'Vbi summum bonum acquiratur ' 22 Cententia vulgi de summo bono propcnuntur Orefutantur. 23, 2 Sententia Epicureorum se summo bono exami
tansensu reliquorum Philosophorum, summum bonum in virtute con sit uentium , demora stratur, et 'Sententia Stoicorum de summo bono. Sententia Peripateticorum de summo bono , eorum cum Stoicis conciliatio. V , 3 3 Examen sententia toicorum o Peripatet eorum de bonis corporis fortuna, I
206쪽
I, D E D ustio fummi boni ex sententia tari rotella, i ius explicatio. Definitio summi boni ex sententia Platonis chrbriaria cum ea consensa ac dis snsis, et Irin sacvNDA PARTE,
Quae agit de natura virtutis ngenere, Hac fere tractantur: DE subjeclo virtutis , nempe anima hominis
ct facultatibus ejus. iDe obiecto virtutu, nempe asseetibus, eorum a tura, 'eciebus, O adjunctu thicu. ct is Eluastione nonnulta de affectibus. Vs Deca cessieientibiis virtutum sententia savlenistarum ci Stoicorum examinatur, s8 sySententia Aristotelis de ea , virtutum csono quatenus doctrinas virtutu causavis Sententia Perae chrisiana de irtutum causi. p. 68 D nitistiirtutis ejusdem secundum omnia membra explicatio. 6, Tota re asiones nonnusia de virtuteproponuntur explicantur. Id De Spontaneo ct Inditio. 8 De Principi proxim humanarum actionum, nempe intelleictu voluntate consultatione, elec ione. sne Libertate Arbitrii. STNuomodo stantatis libertas condeniat cum Dei providentia 'nias' tiberi arbitrii ire in ano aut malo IN
207쪽
Quae est de Virtutibus singularibus,
Iosr rei et generali virtutum.. D, S mi virtutibis me Continentia. II De Tolerantia. II et De Obedientia. 13 Virtutum perffectarum diviso secundum varias 11 13s I r. 1 g16 I I xI sD Fortitudine. De Temperantia. De Liberalitate O Magi centia, me Magnanimitate O Modestia. De Mansuetudine Clementia. De Assabilitate. De meracitate. De Comitate. D. Verecundia temes. De Iustitia universali, Deia Equitate.
De Iustitia particulario injuria. De Ius ilia distributitia. De Iustitia commutatiPa. bastiane aliquot de utraque hac usit promponuntur Osoltiuntur a SD dirtutibus intellictus. 18 De scientia, arteri prudentia, inivsistentia, sapientia, 186.18 . 188. 18'De virtute eroica, O amicitia. IS
208쪽
Quibus adjunctus est HYMNUS AD DEUM
209쪽
In qua Ostenditur, Prudentiam Civilem non ex solis
prophanis salptoribusta sed inprimis ex Sacrae Scripturae fontibus viro Christiano esse petendam. Habita Lugd. Bat. R. Febr. Io Io xxv r.
Illustris. Principes Nobilis atque A/I-
pli sis Curatores, Praetor, Consules, reliqui hujus urbis inclita Rectores, Clarii Prose fores cosset honorandi, Pastores. Doctores atque alta viri reserendi ac pectabiles totaque adeo haec generosa atque ornatissima
Uandoquidem Academi iliu- ius consuetudo fert, ut qui superiore anno Rectoratu iunctus est , oratione aliqua illunt hoc auditorium compellet ego quoque, licet a dicendo imparatus, committendum non putavi, ut laudabili huic consuetudini, bestia expectationi deessem. Quam ad rem elegi ejusmodi argumentum , quod nec muneris nostri ratione plane est alie-
210쪽
Conum nec, ut spero, illustri hoc auditorio erit ingratum quodque dignitate atque utilitate sua, eloouentiae nostrae desectum aliquo modo poterit supplere Statui enim paucis ostendere, Vir Christiano , in Repub administrandaliquando ut par est versaturo, praecerta aut exempla regendae et pubi non tantum ex profanis scriptoribus sed vel inprimis ex s. Scripturae veris decretis, sincetis fontibus , esse haurienda.Quod cum dico, non ea nobis mens est, ut scriptores illos, qui inter Gentiles, aut alios , prudentiae civilis laude celebres sunt, multa quoque Christianis Magistratibus imitanda tradunt, ex manimbus vestris excutiendos judicem; quum
ipse Moses&Daniel in omni sapientia Chaldaeorum AEgyptiorum eruditi fuerint, rimaginis Dei scintilla ubicunque emicant non sint negligendae; sed ut ostendam neminem Christianum rected cum debito ructu unquam Reipub praefuturum , qui ex solis profanis scriptoribus, . Scriptura neglecta aut postposita , prudentiae civilis regulas sibi praescribat, aut circumscribat justitiae atque aequitatis limites quirin nillis omnibus naturalis solum lex ac solertia,