장음표시 사용
101쪽
esim sit lectoris. Vertim si hic non adsit, tum facile permittitur ut vel Sacerdos, vel clericus Sacerdotis,uel etia quispiam alius ordinis minoris tanquam teisturus dicat Iube Domine, atq;, benedictio a Sacerdote redditur. AbλIuto capitulo non subiungit: Tu aut ni Domine, quia ratio postulat ut Sacerdos sit per Aus, ω qui suggestionibu g Dial, , t i haud etiὸ succumbat. Sacerdos igitur in persona Domini per eapitulum no, tensii admoner atque hortatur ore , , ut in fide perseueremus dc operibus misericordiae
DEinde canitur hymnus, per quem
laetitia una ob asseculani habemus libertatem,exprimitur. Sed quia Christiis nobis hanc laetitiam acquisitit, ne ingrati de beneficio accepto videamur, in laudem illius finito hymno prorum pimus, & quia nos liberauit, gratias ei referimus alta voce cantando: Benedictus Dominus Deus Israel. Et quare obsecroi Quia nos visitauit existentes in miseria, & fecit redemptione plebi suae. Hoc absoluto cantico cum antiphona, quae notat dilectionem quam in lauda
do Dominii habemus, ait ad populuiri sacerdos: Dominus vobiscum. Quod sa
102쪽
EX LIPArm. nὲ sumptum est ex libro Ruth. Sic enim legitur Boos dc Obed suos salutasse messores .Ac statim a populo respondetur: Et cum spiritu tuo. Quod ex epistolis Pauli sumptum est. Ac si sacerdos diceret: Laus nostra sit acceptabilis Deo, di grata sibi accipiat,ac nos premio vite remuneret.Cuatit popu respondet: Eecu spiritu tuo, ide est,ac si diceret: Tu es nobis preces ad Dominurn effundes, sed quia illas preces tatu approbat Deus de exaudit,quae ex bono animo procedunt, ipse,sine quo nullum bonu est, sit & cuspiritu tuo.Tu Sacerdos quasi sale bonitati dissides inquit ad populiu Oremus. Quod humilitatis & euicadae arrogatie gratia dicitur, quasi dicat: Orate simul
mecti, ut quod postulamus,citius impe tremus. Tunc dicit orationem, eaque diacta respodet chorus: Amen, quasi dicat: Ita nobis fiat, quemadmodum orasti. vel : eliciter tua sit oratio peracta. Sit Pium autetii est Amen ex Apocalypsi Ioannis. Atq; ad eundem modii rurisiis populum salutat Sacerdos, repetitqtie quod antea dixerat: Dominus vobiscui;
quasi dicat: Si gratiam Dei impetrastis.
in .ea perseuerate. Et iterum respori deepopulus: Et cum spuitu tuo, quasi polliceatur: Orasti pro nobis, & nos viditasim pio te oramus .Tu pueri canunt: ne
103쪽
nedicamu i Domino. Quod ex Psali rio acceptum habemus. Quibus rursum chorus respondet: Deo gratias, quod Apostolo acceptum referimus. Eo autesignificatur, quod usque ad finem vitae in innocentia Deo inseruire debeamus, ac illi benedicere pro beneficijs gratias persoluendo. Vltimb sequuntur sustragia sani horum. Nam quamdiu quidem vivimus, tanqua in lubrico solo de se gili glacie. sumus constituti, indiesque icum demonibus vehementissimὸ confli, simus, ita ut sanctorii suffragijs no possim' non indigere. Post suffragia repetiturBenedicamus dilo, non a pueris, sed a isacerdote, quemadmodum etia in Copte itorio dc magnis solenitatibus in quibus lda ecclesijs a maioribus. Quo quidem significatur nos fore in aeterna beatitudia ine cu Dno pernistos laudatores . In hac l nim vita Persecti esse non possumus. De cocis Hiaris. CAP. X XXII.
Nunc de officio altaris dicamus. Et prim d quidem de Lacerdotum indu lmentis, eorundemque significatione,ac
deinde quid officium Missae, quid i
troitus, quidve tropi nominentur, oc-tarrit exponendum. Caetera verbbre- luiter iordine veluti in summa quadam perstringemus. Res enim ardua est, 'quae ingenii nostri vires factu excedit.
104쪽
sacerdos ergo tanquam aduocatus depugil eum antiquo hoste pugnaturus, vestibus sacris quasi armis induitur. Sadalia enim pro ocreis assiimit ne quid maeular vel pulueris assiectioni. etiam inhaereat. Sic Ami,stu pro galea caput contegit: pro lorica totum corpus cooperit Alba, cingulum assumens pro arcu, dc subcingulum pro pharetra. Voc tur autem lancingulum quiddam in stola, quod ligatur cum cingulo. Qiis sto la collum circundat, quasi hastam contra renitente vibrat. Manipulo pro cI ua utitur: casula quasi clypeo protegi- tur: manus armatur libro pro gladio.
Atque ita instructus, ad postremum per confessione Diaboli renuciat dominio. Deconfessione sacerdotisante inissam. c A P. XXX 1 M. SA cerdos enim priusquam cantet missam confessionem pronunciet oportet. Nam, ut inqui e Salomon, vir sapies in principio sermonis accusator est sui. Debet autem peccata confiteri generaliter, nec mensuram excedere. Sic itaque ad certamen munitus contra spiritualia nequitiat in coelestibus, de prosedanda iudicis ira in subditos ad aratare procedit, & populus quasi pro suo
pugile oraturus diebus,profestis , terrae prosternitur. Quum vetb cantae. E a oratio
105쪽
orationes, dc reliqua recitat , tum quasi totis viribus aduersiis Diabolum pugnat. Nam cum & casulam in humeropli at. velut gladium contra hostem preparat, ita Vt,quiim Euangelium legitur,
Diabolus, tanquam gladio percutiaturi Sub finem autem pax datur, quo quies populo hoste deuiecto ac prostrato nun- cietur. Exinde redeuridi data licentia, populus deo agit gratias, ac quisque ad
se incomissae. CAP. XXXIIII. Ossicium missae siue mina, Rppellatur totum illud, quod a principio
usque ad sine dicitur, nepe ab introitu usque ad Ite misia est, cuius mens dc sententia haec est: Ite ad Christum, dc ipsum sequimini, quia missa est pro vobis hostia ad Dominu placandum. Quad' que tamen i est ictius. & quasi specialius pars, qua prima canitur, nimirii introitus, ossicium missae appellatur, que sic dicta est, quod istuc mitratur Ange lus. Distribuitur autem missa in quatuor
i. Nin . omnino partes : in obsecrationes, ora-
a. tiones, postulationes,& gratiarum adhibnes. Est enim missa omnis obsecrationis, orationis, postulationis &gratiaruactionis. Prima para extςnditair ysque
ad omertorium, altera usq; ad finem DQminicae orationis, quum Amen respondetur.
106쪽
detur, tertia usque ad communionem, quarta usq; adfinena. Ac prima quidem est catechumenorum vel neophilorum quod fere idem est , quum catechum nus: appelletur ii ouiter instruetus, siue sit baptizatus, siue nondum etiam , dc Neophilus quoque nouiter instructus siue baptizatus, siue non. Amplius elatrii aut diutius eis interesse non licet, n5 aliter atque Iudaeis aut ethnicis, quod nee dum sint menbra Ecclesie. Ob quam fa- ne causam draconus h pulpito alta voce dicere debet: Exeant catechumeni foras. Hinc est quod pars ista nominetur missa, ab emittendo, quoniam tunc foras mittuntur. Cepit autem illud origine ab eo, quod de Domino dicitur : Iesus autem non credebat se eis, sciens quides et in homine. Nam per catechumenos
illi signincantur, de quibus hoc dictum
est. Vocatur itaq; missa totu illud officium, quod est ab introitu, unque ad Ite missa est, quanquam & interlaum misi fam appellamus ea verba, quibus corpus Domini conficit r.
De introitu iripis, linguis, bus Missa celebrari potes.c AP XXX . IN troitus vero dicitur, qu bd Sacerdos missam auspicaturus prim b ad alta re debeat intrare , ncut Episcopus
107쪽
r D s. o FFIc. qui extra chorum quandoque diebus festis Dei armis induitur. Dum enim canitur introitus, intrat ad altare. Q -γbrem etiam diebus profestis bis cani solet, in solennitatibus vero ter. Quandoq; intermiscentur tropi. Dicitur autem tropus a Graecis, quod nobis est conuersio, quoniam istic quaeda fieri
solent conuertiones. Animaduertendum
hic est, tribus linguis misiam ceIebrari, Hebraica, Graeca, & Latina, qu bd titulus Christi iam in cruce pendentis scriptus fuerit Graecὲ, Hebraich, Sc Latine, Unde est, quod in unaquaque missa harum trium linguarum aliquid apponatur. Et ab Hebraea quidem, quis a sit pretnantissima: Alleluya, Amen, Sabaoth, Osanna. Alleluγa quoniam a diuersis
multis modis exponitur, quos oc alibi sussicientur diximus, nunc prae terire voIumus. Iuxta interpretationem tamen
Hieronymi, quae omnium est optima, interpretatur: Laudate inuisibile. Quid Amen sit, satis constat. Sabaoth est exercituum siue militiarum, virtutum & victoriarum. Osanna deniq; est, salua obsecro. Et ubi que sol In excelsis. Gi idest , obsecro, anna, id est, salua. Inde Osanna, quasi osianna, ex corrupto & integro. De Driret Iseu, c A P. sequitur
108쪽
leyson, &cari. quod ideo Graech canitur, ut offendatur ecclesiam primo in Graecia coepisse, ac inde Roma postea delatam fuisse, unde reliqua sunt Latiana. Cantatur autem ter propter patrent
de filium & spiritum sanctum continuis, idq; ternis vicibus, ve simul dicatur novies, propter nouem ordines angelorum, quibus aclbciari petimus. In quibusdam ecclesijs additur , Quasi dicant: Domine miserere nostri. Solei nibus diebus sequitur hymnus de Euan-aelio, siue Euangelicus: Gloria in excellis Deo: quod antea solum ad missam dicebatur. Reliqua vero beatus Hilarius Pietavi ensis Episcopus apposuit, scilicet: Laudamus te, dc caetera quae sequiantur,quae etiam ad missam cantari
instituit. Verumenimuerd tum illud cani consuetum est, quum festum agitur Apostolorum,martyrum, cofessorii in re eorum , in quorum honorem ecclesia est deditata,quaecunque etiam illa sit. Eo autem finito Sacerdos salutat populum, inquiens: Dominus vobiscum. Quae salutatio ex veteri sumpta est testanaento, nimirum, ut dictum est, ex libro Ruth, pertinetque ad minores sacerdotes. Est enim dc alia videlicet: Pax vobis, quae .
ut est sumpta ex Euans lio, ita solum E spectat
109쪽
periores. Quo sane illud expresse innuitur, quod nouit Testamentum, digniussit testanaeto veteri. Responsio vero po puli: Et cum spiritu tuo, ex Apostolo in epistola adTitum desumpta est. Cum denique ait: oremus, uniuersalem ad se colligit Ecclesia, quasi esset syndicus aliquis in persona multorii loquens. Hoc enim syndicus significat. Longa vetustate comprobatum est, quod oremus dicimus. Antiqui enim praemisso oremus extemplo orationem communiter subiugebant. Nos vero omissa orati ne, illud tantum, videlicet oremus, re seruauimus.
De oratione, em quoties ste inmissa venat Sacerdos. XXXVII.
Ratio siue collecta statim subsequitur, quantumuis collecta propriὸ vocetur oratio illa quae fit in Processione quum populus & uniuersus clerus ab una Ecclesia procedit ad altera. Tu enim Sacerdos aut Episcop' collecta omni multitudine stilismodi oratione super populit uti solebat, que pro prie dicebatur collecta. Nunc aute oratione illa praetermissa tantii in ut diximuῖ oremus retinuimus. Notandum
obiter hic est sacerdotem in qualibet misia
110쪽
thissa se quinquies conuertere & septies populum salutare. Primbin ipso exordio: Secunddin Evangelio, quod non
in altari, sed in assere vel aliquo lectoris versus Aquilonem legi oportet plicata in humero casula; suda diacbni tu sem
satur officio. Te tib cρ ni ad dextruna cornu altaris reuertitur, 'vhdh venerat, di isto symbolo, si fuerit solennitas: tum enim se conuertit ad populum. Quarto post omertorium, clim inquit: Per Omnia secula taculorum, & consequenter; Domi s vobiscum, sed non vertit se. Nam, ut dici solet, nemo qui ad aratrsi
manu applicuerit, retrorsium respectare
debet. Quinto quii ait: Pax Domini siesemper vobiscit, nec tu se conuertit. Sexto post c5munionem,& vltim din fine. Quod aut ad oratione attinet, sciendia est nunc unam legi oportere, nunc tres, nunc quinq;, nunc septe, sed non ultra. Et una quidem propterea, quod una sit epistola atq; unum Euangeliii, vel Propter Dei unitate. Tres verb propter Trinitatem: nam de Deus numero gaudet
impare, vel quia Dominus ter in passione orauit. sic quinque legi possitne propter quinquepartitam Christi passionein, vel quinque eius vulnera. Vertim septem ideo , quod septem in oratione nostra Dominica habeamus petitiones,