장음표시 사용
121쪽
ἀmii Ecclesiis in magnis solennitatibus preciosa offeruntur Ecclesie utensilia, &in altari ponuntur vel in uocis compsetentibus. Tertio denautia sequuntur in nuales laicorii oblatiis mes Clerici enim non offerunt, nisi in exequiis mortuo ru oc in noua celebratione Sacerdotis. Nam inhumanum videretur, si ij offerre tenerentur, qui ex oblationibus vivunt alioru . Inostercorio nulla ratione permittitur Sacerdoti ut pixidem aut aliud huiusmodi manu teneat, quo omnem auaritiae effugiat suspitionem.
Defacrificio. C A P. X L ILSAcrificium dicitur quasi quo cacrumessicitur, ubi cognoscendum est quod olim sacrificiu ab Apostolis & viris Apostolicis in primitiua Ecclesia vasis
ligneis ac vulgaribus vestibus celebrabatur. Tum enim erant ut dici soli- tu esty lignei calices aurei Sacerdotes. Nunc verbest econtra. Paulo tame post Seuerinus Papa instituit idem vitreis fieri vasis Sed quia erant fragilia, Vrbanus PaPa voluit, ut argenteis vel aureis Lacon caretur,vςl etiam ob paupertatem stanneis quae tamen non facile aerugi nantur: Hostia secundum Hebraeos ab ostio nuncupata est, quia ad ostium t bernaculi oTerebatur. Secundum ethnicos vero ab hos e derivata est. Nam hostibiis
122쪽
nomen habet. Di ista est etiam victima a vincendo,& imolatio, qubd istic Christus sacramentaliter imoletur, qui in veritate semer pro peccatis nostris in cruce est imolatus.Appellata autem est imo latio a mola, qua in sacrificus coleri solebat genus quodda frumenti quod ne vel ador dicitur. Vnde: Et adorea liba
per herbas. Ponebatur enim inter cosenua altaris vel animalis cultro istic facto foramine. Mola verb in altari dicitur pars media ub qua reliquiae sigillatur,& cui in dedicatione Ecclesis crux
imprimitur, atque ubi Corpus Christi
Desminda arte misse. c AP, XLII LIAm verb secunda pars iniisse quae pro
prie tisita appellata est,proximὸ sequitur,nimirum quam orationis esse diximus. Na prima pars, de qua hactenus dictum est, vocatur obsecrationis. Haec ergo pars missae, ut missam appellemus totum ossicium ab introitu usque ad itemissa est, si strictim accipiatur, proprio nomine missa appellata est. Habet autem ea quatuor distinctiones. Prima dicitur secreta, altera praefatio, tertia ca- non, quarta oratio dominita cum sita
praefatione. Atque haec quidem pars ex- tonditur
123쪽
ExρLIcario. tenditur usque ad dominicae orationis fine: sed libra nos a malo, Amen, quod tacitὸ a Sacerdote proserri de t. Hie. itaque considerandum es tot debere dici
collectas, eodemque ordine, ac de eisdem in secreta post communio ira, quot praecesserunt in obsecratione ante Epistola in exordio mista, nec Hures, nec etiam pauciores, hoc semper obseruato, ne ultra septenarium numerum progredi tur. summoperὲ item cauendum est, quod si fortὲ colle,sta pro defunctis ii termisceatur, ne finalis, sed penultima vel antepenultima dicatur. Quoniani finis ad suum debet retorqueri principium. Ad postremum generaliter cognoscendum est, quod in missa pro desinistis nulla debeat pro vivis oratio intermisceri, hac tamen communi excepta: Deus qui vivorum dominaris simul dc mortuorum. De Secreta. c P. XLIIII.
SEcreta dicitur, quia secreta pronunciatur, chiri tamen olim alta voce diaceretur, ita ut ab omnib' facilὸ laicis teneretur. Contigit ergo ut quoda tempore pastores panem super lapide quemdam ponerent, qui, dum huius Secretae verba proferrent, in carnem conuersiis
dc forsitan transsubstrauiatus, ut sicioquar,
124쪽
ab Din N. OFFf c. loquar. in Copus Christi. In quos diui .
nitus facta est acerrima vindicta. Nam ad ununi omnes percussi sunt diuino iudicio coelitus missis. Ex ouo quident facto statutum fuit, ut postriac tacith ac submisse diceretur. Aut ideo sanὸ occii
te & quasi Gb silentio dicitur, ne scilicet vilescat, sicut & ob eandem causam sacrae literae dicuntur esse obscurae. Aut tandem ne a laicis cognoscatur, ita ut hinc triplex siletij sit ratio. Cum autem ait Sacerdos, Orate Fratres, statim incipit orare, & nos similiter hoc audientes secretb orare debemus, ac duos psalmos canere nempὸ: Exaudiat te Dominus, de sequentem.sed quando interim dicit, Orate Fratres, perinde est, ac si diceret: Dominus vobiscum tacit ὁ, quum sese Vertat ad poplitu. arare meminerimus sacerdote, se quinquies ad populit con
uertere dicedo Dominus vobiscu, propter quinque apparitiones, quae fuere ipso die Paschatis. Et quia una apparitio fuit non manifesta, quado apparuit beate Mariae Magdalenae, ut plerique sentiunt, adeo occulte & quasi sub silentio ait Dominus vobiscum tunc, cum'pertὶ satis dicit: Ora te Fratres. Per omnia saecula saeculorum, id est. per tacula sibi mutub luccedentia. Vel dicuntur tacula per antonomasia. sicut Cantica Can
125쪽
aliorum. Quaesitum est, cur secreth dicantur orationes, quae sequuntur .po,
oblationesi sed nos ideo hoc fieri respodemus, quod Iudaei post susci ionem. ιari, 4axim. Iesum volueru0x scidere, qui sese oscultauit in es itate Ephre- in solitudine, praedicatione ac miraculorum operatione penitus quievit dc tacuit in sabbatum usque, quod est .ante. 40nainicam in Ramis palmarii, quo venit in domum Simonis leprosi, dc per e praedicauit. Atq; hoc quidem existresse, indicat Sacerdotu illa vocis exultatio,qua inquit: Ρex omnia saecula cais culorum. Cui bditurAmen propterea, vequae a Sacerdote diis a sint, liquid b c55rmemus , quia per Christum saeculum
creatum est.. Amen nanque nomen Dei
est. Unde in Apocalypsi: Ago sum Ame. testis fidelis. subiungitur porro Dominus vobiscum,ac deinde. Sursum corda. quae scilicet sursum habetre debemus ad semulum in coelestibus, non in terr nis, ve non quaeramus benedictionem
Esau,quae ut caduca ac debilis est, ita interrenis plane sita est. Idem prorsus nobis manifeste significant Episcopi fandalia, quaecum superius sint aperta, iis dinonem Ir, ut semper curda habeamus erecta ad Dominum, cumque inferius sine solida, volunt ut habeamus in ter- P renis
126쪽
Drenis mentem omnino obtusam, quali non debeamus quaerere benedictionem quae in terrenis est, sed benedictione Iacob, quae est in coelis. Postea sequitur: Gratias agamus Domino Deo. nostro. Quia pro omnibus benefelix, quae inein nos benignὶ contulit, gratias ei hi ritd rependere debemus. Inuenitur au- te ibi quaedam figura ad similitudinem
nostrorum Delta, D scilicet, undique clausum, quod in parte praecedenti Gnostrum complactitur, quod in summitate apertum est, in quorsi parte media traetulus per transuersum ducitur utramq; in modum crucis partem copulas. Quod quidem non sine causa factum est. Perdelta enim circulariter clausum diuina figuratur natura, quae nec principium nec finem habuit. Per V exprimitux humana Christi natura, quae principium in virgine habuit, sed sine carebit. At verb tractulus in medio utramque partem conuingens, crux est, per qua humana sociantur divinis.. Depraefatione. CAP. XLV.
PRa satio dicitur, quasi praelocutio,
quae est ad ministeriviri praeparatio. Notantur enim istic nouem ordines Angelorum, quos ibi praesentes esse certo credimus. Maiestas quoq; , de qua hic sit mentio, appellata est quasi maior stanu
127쪽
ans,vel maior potestas, sciendum ve- id est in missa decem esse in uniuersum praefationes,primam de Trinitate, alte- . ram de Natali, tertiam de Epiphania, quartam de Quadragesima siue ieiunio, quintam de Cruce Domini, sextam de Resurrectione, septimam de Ascensione, olfhauam de Aduentu spiritus sanisti,nonam de Apostolis, decimam Sc vltinaam Vndea de beata Maria virgine. Post canitur clieter. Sandius Sanctus, sanetus, qu0dsum potest coptum est ex veteria estamento. Ait enim mum, d Isaias se vidisse Dominum super solium
excelsum, de Seraphim clamantia: Sanctus, Sanctus, Sanctus. sed quod sequitur: Renediistus qui venit in nomine Domini osanna in excelsis, acceptu est ex- Euangelio, ita ut, quit illud cantatur, signum crucis sieri debeat. Pothremd hiecantica Angelorum canimus , quia per hoc sacrificium terrena iungi coelestibus non dubitamus, dc ideo cuineis in
excelsis saluari clamamus. De canone. CAq. XLVI.
DE inceps verbi equitur Canon, ita
enim Graecis dicitur, nobis autem regula, qudd per eam regulariter tacramenti huius fit confectio. Nuncupatur etiam actio, quia tunc cum Deo nostra agitur causa. Mamobrem dc in
128쪽
vel ieiuniis prostrati. Sub silentio tri. sus de causa dicitur. Primb quoniam
Deus non oris sed cordis clamorem in
tendit: unde de Moysi dixit: Quid clamas ad mel cum tame ipse taceret. Nihil omisius tamen proferimus Verba, nequar petimus, aut quae petere debemus, penitus ignorare a stimemur. Secundbob id submise Canon dici oportet, ne, si alta voce esset proferendus, longo clamore deficiamus. Vel tertid ob hanc rationem, ne tanti misterii per usum cot Hianum,uerba vilescant, locis non competentibus passim indiscreth pro nuncientur,atque ita tandem extinguantur ac pereant,quemadmodum paulo an de pastoribus narratum est. Prohibi tum enim est per decretum, de sub an themate datum, ut nuIlus nisi sacris estibus,ex libro in altari consecrato, haec verba proferat. Dicit ergo Sacerdos: Te igitur clementissime Pater,&cae. Alloquitur Dominum, tanquam presentem.
Incipit autem aliteia Tau , T, quae in Modum crucis effecta est. QSonia per Christi passionem haec omnia in cruce sunt completa, habentque suam essic ciam. Vnde profecto est, qudd istic crucifixi imago adpingi debeat. Sequuntur postea multa, ut sunt nomina Aposto- l.rum, Martyrum, Pontificum, Virgi
129쪽
xum, qui omnes pro Christo nostro in sacrificio exposuerunt. Atque item alia quaedam sequuntur. quae nobis explicare non licet, nisi forte solis sacerdotibus, di ideo de illis tacebimus. Vnum hoc
tamen addemus, nulli hic concessum euealiquid vel detrahere vel addere, nisi quandoque nomen illorum, pro quibus
specialiter aut nominatim ost ertur sacri
De oratione D inica. CAP. XLVII.
NVn dicendu est de oratione Do
mitesca, in qua continentur septem petitiones. Quod autem praemitti-- 'tur, est quasi beneuoletiae captatio.Tres priores ad futuram vitam pertinent et Quatuor posteriores quae sequuntur, ad Praesentem. Media autem, ut nonnulli volunt, a communi sumi potest, ita ut ad utranque refcratur, qua videlicet dicimus:'Panem nostrum quotidianum, quem hMιυριον Graeci, segola Hebraei, nos appellamus aut superessentiale, aut egregium aut etiam familiarem. Sed animaduertere oportet, quum Sacerdos ait Oremus, praeceptis, dccae. nos debere prostratos orare usque ad finem oration is Dominica , si dies fuerint profesti. Si verb festum sit, aut dies Paschalis, certὶ non prostrati, sed stantes orare debe-x a musiac
130쪽
inusiae respondere: Sed libera nos ama Io, Amen. Quod autem Dominica hane orationem non tacith aut sub silentio dicat Sacerdos, ratio est, quoniam ex Euangelio petitum est. Depace. CAP. XLVIII.
Postea inquit sacerdos: Pax Domi
ni sit semper vobiscit . quod i pectat
ad tertiam partem missae. Notandum tamen est, qubd tacite hic Sacerdotem qua ndam ora tionem dicere oporteat, quae in Ambroiiana Ecclesia apertὶ pronunciatur. Accepto itaque pacis osculo ab ipsa eucharistia, ut quibusdam placet,vel ut censent alij,ab ipso sepulchro & altari; impartit illud diacono aut subdiacono, ut per eos descendat ad alios. Sed cauendum est, ne ab ipsis viris tradatur mulieribus , ne forsitan lasciuiae quippiam in animum aut carnalitatis clanculum subrepat. Agnus Dei ter canitur. Hic est ille verὲ Agnus declaratus oc adumbratus in Paschali,
de quo sic habetur in Evangelio: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi.
Ter aut ideo canitur, ut eius corpus triforme in telligatur: illud videlicet quod in coelo est glorificatu: inysticum, quod etiamnum in terra ambulat: & quod insepuli liris usque ad extremu iudicij ex mcn quiescit. Bis dicitur cum iniserere nobis,