장음표시 사용
141쪽
vi per hoc demonstretur nos esse pueros,nimirum ad laudes Deo referendas. stiinmodontendisini'orationes. λ't '. CAP. LIIII.
na cognitio quemadmodum orationes, quas collectas vocamus, sint terminandae, prius nosse oportet, qubd in eis sermo interdum ad patrem dirigitur, interdum ad filium, interdum ad spiritum sanishum. dc interdum etiam ad totam trinitatem. Quando ad patrem,rii 'siis cohsiderandum est, num ita ad eum sermo sit institutus, ut fiat mentio ad patre d. filio vel spiritu sancto, an verni non. Et quidem si in oratione, quae diri gitur ad patrem, fiat mentio filij, multum interes scire, inane fiat ante parte finalem, an in ipse sine. Quae ideb diximus , quod secundum has diuersitates diuersimodὸ orationis finis existat. Si ergo dirigMur sermo omnino ad patrem absque mentione filii & spiritus finietur hoc modo: Per Dominum n strui ii Iesum Christum filium tunm , qui vivit δc regnat in unitate spiritus sancti daeus, per omnia saecula saeculo. xum, AtDen. si de spiritu sancto inentio ibi fiat, dices: in unitate eiusdem spiritus sancti Deus, caeteris remanentibus.
Si vero fiat mentio filij ante finalem
142쪽
partem dicettur: Per eundem Dominumis
dec. ut inprρ contra in ipso fine, dicerimus tanthin: Qui tecti 'iuit δc regnat,
dic. Quemadmodum videri pbtest in hae collem beati steph ni: Qmniportens sempiterne Deus, qui primitias imartyrum in beati Levitat Stephani sangui' ne dedicasti , tribue quasumus vii ipsti
pro nobis perpetuus intercssior
qui pro suis etiam persecutoribus ravit Dominum nostrum usum Christum, qui tecum vivit oc regnat in uniatare spiritus sani sti Deus, per imnia se: cula saeculorum, Amen, si a d filium orati instituatur, ut in Hic: Excita Domine potentiam tuam.& veni: ac in alijs de Aduentu Domini, finietur hoc ipλ-,cto: mi vivis de regna cum Deo patre, dic. Si autem ad Spiritum sanetum, dicemus sic: Qui cum patre disylo vivis & regnas unus Deus,&c. Et ad Trinitatem ita: Qui in Trinitate perseeta viuis & regnas, dcc. At vero in exorcisemis, dc qua fiunt ad pueros efficiendos
cathecumen Os, ac fontes consecrandos,
quandoque fit aqua benedieta,&io id genus inultis alijs, dicctur fanh hoc modo: Per eum qui venturus est iudicare ivtuos & mortuos, ct seculum per igne. Hoc aut ideo fit, quia nulla Vox ita ter- xet Diabolitin,atque harc: Qui venturus
143쪽
Ex PLI ATIO. eo'. Δ c. vsque aded ut statim fugere co-atur, simulatq; voce hanc audierit. Maisime enim praeter caetera iudicium ignis climescit, qudd certus sit se post diem. idicii a terno igne punitum iri. Quareb eandem etiam causam voluit D. Gisertus, ut simili modo finirentur ora- , iones in ossicio mortuorum. Verbin etiontradici vulgare nostrum . Collectarim, assimnans dici oportere: Per Domi - .um nostrum, dcc.
A maergo dictum est hactenus Ie E b clesiasticis ossiciis generaliter, ira yx
eliquum do sit, eorundem explic onein latius per totius anni circulum ggredi. Nam pro temporum varietate La variantur ossicia. Sed operaeprecium te Disturum existimo, si, priusquam ad ,γsam expositionem xeniam , distinetio
uatuor temporum praemittatur. Vt ego solaris noster annus quatuor tem
orum potissimum successione dilabi-ur, scilicet Hyemis, in qua semina iaciuar, Veris, in quo semina prodeunt, Ae-atis in qua ad messem albescunt, &ilce succiduntur, Autumni, in quo perientilationem grana a se mutuo sepa-ὶntur, &in horrea reponuntur, paleae utem comburuntur: Ita quoque magnus
144쪽
initio usque ad sine saeculi,quatuor temporia varietate mensurantur. Fuit enim
x pus quoddam deuiationis in humano genere, ab Adamo videlicet usque ad Moy sen , quo declinauerunt homines a cultu diuino ad idolatriam. Tunc enim
homo reliquit Dominum suum creatorem, ac lapidibus & manuum sitarum operibus dia it: Tu es Deus meus. Hoc
lepus haud mau conuenit no cti de hyemi. Quia sicut nox aut hyems nihil lucis habet. nisi contingenter dc ex accidenti, ut ex igne vel candela: Sic tempus istud plane erat caecitatis di ignorantiae. Alterum item tempus fuit reuocatiO in . r. nis, nimirum a Moyse usque ad natiui- . tatem Christi, quo edocti se e homines per leges & Psophetas de aduentu Christi,de euitatione peccati , & unius c Dei dilectione. Tum dixit:Deus Isra- heli Audi Israhel, Deus tuus Deus unus
est, illum solum adorabis, & illi soli seruies. Tertium vero icmpus fuit regressionis, siue reconciliationis vel iustificationis, quod fuit a natiuitate Dominivsque ad Ascensionem eiusdem, per quefacta ui gratia hominibus, ct praedicatio Euangelij. Quartum denique tempus est peregrinationis, quod ab Ascen-Mone Domini fuit, Δ duraturu est v Rite .
145쪽
finem iudicij, ubi erit consummatio Haec Eadem tempora solent aliis ominibus appellari. Tempus enim de- lationis dii, um'est tempus culpae se
ornae. , Nam propter deuiationem horo subieetus est culpae, & propter cuIam poenae. Tempus reuocationi, nun a patuita est tempus do strinae dc pro hetiae. Et quidelia dOficinae, propter De ilogum . per quem Deus humanum lenus docuit' inquiens: Audi Israhel, eus tuus Deus unus est: Prophetiae ve-3, quoniam tu huiusniodi salutare acceimus vaticinium: Ecce virgo concipiet. 'empus proinde reconciliationis appel 'tur gaudii & laeticiar, ac denique pere-rinationis, tempus lectus dc pugnae. nde profecto necessarium es , ut pug- maus aduersus carnem nostram, mun-ain atque aerias potestates. Maximὸ:rb contra carnem, utpote quod mul- nobis cum illa sit familiaritas,ac nuru
sit pestis saeuior, quam hostem habe-
domesticum. Praeterea tempora haec, siti ne considerari secundum principas partes diei, ut sunt nox, quae ad tem- 'is speetat deuiati'nis, mane ad tem is reuocationis , meridies ad tem pus conciliationis vel regressionis, Vespe na ad tempus peregrinationis. Atque
146쪽
pende epitheton, ut: Nox es obscura, de quia veri Dei cultu aberrabant, erant caeci . Eleganter sanὶ quadripartita haec temporum diuisio in homine notari potest. Ante siquidem baptismum nascitur homo dc fit filius irae: in baptismo renascitur, ac fit filius gratiae: dehinc bene operatur, dc Iustitiae essicitur proles, quum feruore quodam charitatis Deum diligit imprimis, &proximum tandem chira Christo simul regnabit per mortem transiens ad vitam aeternam, factus modb haeres aeternitatis , dc gloriae. Atque in qualibet praemissarum Partium expositione possunt intelligi Hyems, Ver, Aestas S Autumnus. Eadequoque tempora designantur per quatuor principales Christi actiones , quae sunt huiusmodi: Natiuitas,passiis, remerectio, aduentus ad iudicium, cum Omnium horum appendicibus: Aded haee humano generi conuen unt. Christi igitur vita, nostra est doctrina: . Christi actio, nostra est lectio: uniuersa 'denique Christi conuersatio, nostra est instructio: Dixi autem cum suis appendicibus quia ad natiuitatem pertinent circuncilio; apparitio, baptismus, purificatior Ad passionem referuntur ieiunium, tentatio: Ad resurrectionem. in coelum ac,
scasio, de sanisti spiritus missio: Ad ad
147쪽
entum tandem iudicis spectant transfi-
tiratio miraculorum operatio. Eisi
itior enim fuit . ac plus potuit ; postio ten , quam ante tranfigurationem
uod tunc de inlim nobis ostendit quid mus futuri. Passio comparatur Hyemi. latiuitas Veri, Resurrectio Aestati, 'i ictu Autumno,quando sedebit vetustus te dierum tenens ventilabrum in ma-u sua, dc permundabit aream suam &c.em rursus Christi natiuitas compara ir oc concordat tempori reuocatios propter Prophetas, qui 'eam multis odis praedixerunt: passio temporid tionis: resurrectio tempori regressio-ls propter laetitiam: adu*ntus iudicij mpori peregrinationis. quia huiusmo- tempus durabit usque ad extremum ein iudieij., Vnde Propheta: Ego mi dc peregrinus, sicut omnes patres ei. Haec ergo tempora magni istius an considerans ecclesia, in servitium Dei ainsformauit, pro qualitate eorum M Netate singulis annisi laudabili utens sciomini diuersitate. Sed chira ita fa-it ecclesia, maluit incipere a tempore iocationis, quam a tempore deuiati s. are incipit: Ad te leuaui animam eam uaspiciens a lon ge, &c. Quando-sidem nos etiamnum quasi per i poculucviacellos a picimus, Et durae usque
148쪽
d natiuitatem Domini. Toto ;gitur
tempore aduerituu usque ad natale Domini ecclesia reminiscitur temporis reuocationis, quae facta est pet legem de Prophetas malagma vulneri apponens, Atque ideo tunc legit Isaiam, qui quum in curabile vulnus vidisset, dixit: Omne
caput languidum est, dc omne cor moerens, dcc. Et rursus: Non est in lagma apponere, dcc . Malagma autem est g
nus emplastri, quod epithema appellatum est. Tum ergo inchoatur graduale: Ad te leuaui. Ac u diceret: Tempore dς- uiationis homines leuabant manus 6c corda ad opus manuum suarum , atque aiebant lapidi &ligno:Tu es Deus in us. Ego verb ad te leuaui animam meam Deus meus,&c. Atq; ira sanὲ a tepore reuocationis militiae suae auspic tu ossicia, non a tempore deuiationis. ne videatur inci pere ab errore. Bene itaque rem ipsam obseruat, sed ordinemnoo sequitur, quod frequenter etiam faciunt Euangelistae. Quare si bonam quetrat valetudinem, optetque quam opti-mὸ curari, omninb fuit necessarium, Te a Medicis inciperet . De caeteris impori .
d Empore verb septuagesimae , quae est a dominica, vulso appellata.
149쪽
EXPLICATIO. 'i sircundederunt me, usque ad octauam recolit Ecclξsia tempus devia' nis. Vnde est, quod tum legitur libet enectos usque ad Regum, ubi de ex-sssu agitur primorum parentu,& mururum aliorum, qui omnes cataclisma aut diluuio sunt submersi. Breuitergo tum temporis Ecclesia orat, flectienua, ac ieiunat. Tempore autem Pa
hali, quod est Pascha, vel potius ab o tuis Paschae, usque ad octauas Pentestes, tenipus gaudii meminit & reconlationis; quippe in quo legatur Ap9
ypsis, ybi sit mentio de noua ciuitate ierusalem, & Epistolae canonicae cum,ibus Apostolorum. E ine pauca sibi: clesia indicit. Non ieiu nat, a senu fleone cestat, albis utitur vestibus, terri' numero psalm rum &lectionuina tenta est, cum tribus Reiponsoriis a ridem versiculis. . 'Ab odi auis demti ntecostes usque ad Aduentum Domi- recolit tepus pere rinationis. In hqe nobis perpetua pugna de lucta ad-rsus tres, ut dictum est, infestissimos stes, muri dii videlicet,carnem dc Dia
lum: Mundus est: hostis sophisticus, o hostis domesticus, diabolus hostis iquus. Nullus tamen istrarum honisielcatior ai, nocend m, quam inii iis, 'noster familiatis, scilichi caro, qu in
150쪽
mentis, cui tanquam iumento tria debentur : cibus ne deficiat, onus ut mansuescat, virga ut non in directe sed directian cedat. Propter huiusmodi pugnam significandam, legit tunc ecclesia librum Regum, in quo agitur de pugna. Et quia in pugna maximὸ opus e 1 capiemia, ideo continuatur liber Salomonis. Sed quoniam cum pugna nihil tantopere habere debeamus,atque patientiam, apposite pro ectb Iobi liber subiungitur. Deinde pored &Thobiae liber sequitur propter singularem misericordiam , qua in hoc certamine requirimus. Cui deinceps quoque subiungimus librum Iudith, Ruth, Hester, propter fortitudine,ia iustitiam & temperatiam. Verum enimuero quum adhuc frequens sit Iu ista, necessario anne ritur sber Machabsoxiam, in quo crebra est aduersius superbia conflictatio. Nam deuietis omnibus vitiis, . ' restat etiam vincenda superbia. Rogee
ergo modb aliquis, sub quo illorii tem. porum contineatur illud, quod est a Natali Domini usque ad septuagesiinam lversim tacite istiusmodi qua stioni oecurremus. Nam & ei non ineleganter rix quosdam satisfactum este accepimus. Eius itaque pars una continetur