Rationale diuinorum officiorum Ioanne Beletho theologo Parisiense authore. Opus annis abhinc ferè quadringentis conscriptum, nunc demum opera Cornelij Laurimani Vltraiectini in lucem editum, ac diligenter à mendis compluribus repurgatum

211쪽

Qua etiam ratione fit, ut in cantico tHum puerorum, scilicet:Benedicite, versiculus ille nunquam cantetur. inia tunc Deo magna Dista est dehonestatio, qua- . do tres pueri, qui ipsum maximὲ cole b t, idola plurimum execrantes,conie- sunt in caminum ignis. Maxime verbidem iste versiculus triduo illo ante Pascham subiicetur, quod tum demum Trinitas maximo amem sit dedecore. Nam praeterquam quod in primis de nece Christi hic agitur, nunc verberatur, nunc faede cospuitur,alapis caeditur, nunc etia crucifigitur, unde Isaias: Vid mus,inquit, eum, non habetem speciem que decorem. Horarum quoque ini tia, & lectionum tituli tunc planὶ subprimuntur, nemph: Deus in adiutorium,de: Lectio libri Ze e. quia Christ iis caput nostrum a nobis sustollitur iuxta praesentiam carnis. Ad te istiones non petuntur benedictiones, neque dantur, quoniam pastor Christus, qui gregi suo benedicat, iam non adest. Vel ideo bene dictio no petitur, nec Tu autem Domine dicitur qubd Apostoli His diebus nee ad praedicandum missi sint, nec inde redierint. Vtergo hoc significemus, nec Iube Domine dicimus, nec Tu aute. Il-Iud' quoque considerandum est, quod in adragesima duae recitentur prefatio

212쪽

quae est ieiunis a primo ieiunio canta 'tur, usque ad dominicam in Ramis Paramarum. Illa verbquae est Passionis, ab eo die cani incipit usque ad Pascha. Sed absurde sortasse alicui faistum videbitur, qudd Dominica die istiusmodi cantetur Praefatio, quum non sit dies ieiunij. Verum dici potest, quod etiam si illo die

non ieiunetur numero, qualitate tamen,

hoc est, cibo carnali ieiunatur, quemadmodum etiam diebus alijs.sed quoniam ea quae a nobis dicta sunt , ad clericos

maximὲ pertinere videntur , nunc Pau'

ea dicenda sunt de laicorum scriptura, que in duobus potissimu consistit, nempe in picturis Sc ornamentis. Nam ut ait Gregorius, quod est clerico litera, id laico est pictura. Picturarum igitur aliae sunt supra Ecclesiam, ut gallus vel aqui-la: aliae extra Ecclesiana, ut in fronte forium bos Sc leo : aliae intra Ecclesiam, ut sunt icones,statuae, figurae, dc diuersi alia picturarum genera, quae vel in vestibus, vel in parietibus, vel etiam in v tris depingit tur. Vertim de his omnibus postea suo loco dicetur, hoc uno tamen modo obseruato, ut sciamus Saluatoris nostri imaginem tribus triste modis septius de conuenientius in ecclesia depi gi, ut videlicet.aut in throno sedet, aut in

213쪽

iso DIVI N. OFFIc. . in crucis patibulo pendeat, aut etiam in

matris suae gremio conquiescat. Orna menta verb in tribus consistunt, in or namento videlicet Ecclesiae, chori & altaris. Et ornatus quidem Ecclesiae consi stit in cortinis, aularis, pallis sericis, purpureis, consimilibus. Ornatus verbeliori, in dortalibus,ut vocant, tapetis & substratorijs. Ornatus denique altaris xersatur in velamentis, crucibus, capsis, textibus & philacteri)s. Est etiam or natus personarum, quae vel cantant in choro, vel altari in seruiunt. Sed de Lissimilibus dicimus, omnia illa quae adornatum pertinent,tempore Quadrage simae debere abscondi, vel remoueri, vel etiam contegi. Nec crux quoque illo

tempore nisi cooperta in ecclesia portari debet. Duo tamen vela retinentur, quorum alterum ponitur per chori circuitum,alterum suspenditur inter altare &chorum, ut non appareant, quae sunt in

tra sanita sanctorum. Quo quidem si- sntficatur mentibus infidelium diuina- rum scripturarum intelligentiam nondum esse apertam. Hac duo vela diebus Dominicis complicantur, quod hi dies, ad tempus Paschatis pertineat. Sic quoque ad primas tenebras quartae videlicet felix ante Pascha, ubi de morte Do- mini agitur, omnino remouentur, qu niam

214쪽

niam eo mortuo velum templi scissum ita ut tunc quae intra sancta sanct rum delituerant, primo omniMis sum. rint manifesta.

sima. C A P. LXXX VI. Vnc quemadmodii in Ecclesia pulsandum sit, paucis etiam exponamus. Quod ut melius pateat,primb scie-durn est sex esse instrumentorum gen ra, quibus pulsatur : tintinnabulu cymbalum, nola,notula, campana, dc signa. Tintinnabulum pulsatur in triclinio Min refectorior cymbalum in choro, nota in monasterio, notula in horologio, ca pana in turribus,cuius diminutivit Hieronymus ad Eustochium in coenobijs, esse ait 1 Quousque campanula in claustro pulsabitur. Signa autem pro qui bustiis pulsandi inficii meritis accipi possunt, ut quibus quippiam significetur. Gineraliten ergo cognoscendum est bd non debeamus in tota Quadrage' rima diebus profestis copulsare nec d pulsare liceat enim hic vulgaribus & c 5 suetis uti, vocabulis in istissim pulsare . id est, simpliciter pulsare ad horas vel matutinas. Atque in bene constitutis eccleius ad erimam pulsatur duabus campanis,una ad inuocadum, altera ad inchoanduam. In tertia autem pulsatur tribus

iuxta.

215쪽

ita DIVIN. OFFIc. iuxta horarum numerum , quar.sub illa

cantantur, una ad mutandum, altera ad

congregandum, tertia ad inchoandum. Pari modo sit in sexta & nona, sed de eodem ordine eaedem campanae pulsantur simpliciter ad Matutinas. Ad Mitasiam vero dc ad vesperas duabus pulsi tur campanis. In minoribus autem Eccleses solummodo pultanduin est simpliciter. Diebus verb dominicis de in solennitatibus, prout in alijs tempori byscompulsatur. Sed de his in sequentibus latius dicturi sumus sire non munexum eo tempore quo chrisus ieiunavit.

Olet autem quiri,quum in hac Qua- dragesima Christi ieiunium imite

mur, cur non eo tempore etiam ieiun

inus,quo Christus dicitur ieiunasse.Tradit enim scriptura, quod ieiunare statimcceperit simulatque esset baptizatus. Ve-rlim. quadruplex est ratio, quamobrem Paschae ieiunium nostrum cotinuamus. Prima es , ut si volumus cum eo restiris gere, debeamus etiam nos pati cum eo ,

qudd pro nobis ipse passus sit. Secunda causa est, ut per hoc Israheliticos filios imitemur, qui eo tempore primo ex A gypto egressi sunt, & postea eos tem Dore exierunt e seruitute Babylonica.

Quod

216쪽

quia tam illi, quam hi statim celebr rant Pascha, atque egressi sunt. Tertia

est huiusmodi, qu bd qua doquidem femitor libidii iis tempore Veris nos magis soleat incendere, tum temporis maximὲ ieiunamus, vi corporis aestus refrenemus. Quarta est; quoniam post ieiuni viri statim debemus Christi corpus accipere, ut mysticὸ Paschalia capiamus Sacramenda. Hoc est: Memadmodum silij IGrahel priusquam comederet agnum sese . affligebant, dc agrestibus laei ucis vescebantur: Ita debemus nosmet prius per poenitentiam amigere, ut digni habeamur comedere agnum vitae. Antimaduerte in derim,qubd si in Quadragesima co- currant duo ossicia, quos dies duplices vocamus, necessariuna esse,ut catetur officium ad tertiam defesso, absque genuflexione, ossicium vero ieiunij ad nonam non sine curuatione genuum.' De diebus Privile alis.' c a P. 'LXXXVIII

Post haec verb tradedum est, qui dies sint velut Privilegiati, qui hoc pol tissimum tepore compraehenduturis ut enim priuilegiati dies quatuor quartae feriae: quatuor sabbara, tres dies Dominici , una quinta feria, unaque sexta seria,atq; Vna integra septimana. Mar

217쪽

it . DIVIN. OFF citae feriae sunt hae: Prima est qua nos incipimus ieiunare in Quadragesima, secunda, septimana sequenti, terti in hebdomada post: Laetare Hierusalem, quaseta in ultima septimanai. QEatuor verbsabbata haec sunt: sabbatum primae scptinaanae , quando celebrantur ordines, sabbatum quartae,sabbatum quintae, do sabbatii in vigilia Paschae. Sic Donaini caedies sunt hae tres: Inuocauit nae, Lxtare Hierusalem, &Dominica in ramis

Palmarum. Sed quinta feria est in parasceve. Septim b denique priuilegiata est ultima septimana Quadragesimae, quae vel ob id maior dicitur, quod maius re prolixius habeat officili. vel appellatur quoque poenosa, quia tum maxima corpora de vitia nostra punire debemus. De Priuilegiis ergo istorum dierum Osedine prosequamur.

PRim quarta feria quatuor insignitur Praui legijs. Primumest, quod

tunc incipiamus ieiunare, idq; ideo facimus,quia Christus quarta feria, ut hegitur, suu auspicatus est ieiunium, quod diligenter perscrutanti verum esse satis aperte costabis: Natus enim est die Do aminico , ita ut si quis d iligenter exi

218쪽

mum iuxta rationes compuli, facithinueniee eum tertia feria fuisse baptizatu, ae sequenti die desertum intrans ieiuniit'. inchoasse. Secundum priuilegium eiusdem diei est, 'ubd confessiones illo die in Ecclesia augiantur, dc iudicia confite- tibus imponantur.Terrium autem, qui tunc cineres in sig0um humilitatis ea pitibus imprimuntur. Quartum deniq; est, quod illa die eiusmodi fiat processio, qualem per uniuersum annum amplius

fieri non contingit. Poenitentes enim tunc ab ecclesia cum proceisione Sc crur .ce eiiciuntur, ut ipsis die coenae in ean dem recipiantur. Nam tunc poenitentes

ab Ecclesia ideb ehciuntur oc repellitii tur, quo Adami & Hevae exulatus propter aestim pomi repraesentetur. De Secunda storta fena Tertia. cia P. LXXX x.

QV rta feria sequens ob id priuile stata est quod tum ij, qur sabbato

sequenti ordinandi sint, ex sacris literis interroῆentur atque examinentur,probenturque num idonei etiam satis fine, ad suscipiendos ordines. Inde profudio est, quod duae lectiones ad mi Lam leguntur, una voce naturali vel ho- .ESurnali, hoc est, graui aς pressa, altera verb communi. Prior vetus Testamen

219쪽

it 6 DIVIN. OFFIe. hoc decIaretur eos, qui suscepturi stitit ordines, utriusque Testamenti peritos esse debere. Atq; illud quidem tanquam generalem regula habemus, quod quotiescunque quarta feria duae teistiones ad missam leguntur, sequenti sabbato

possint ordines celebrari. Ceterumaertia quarta feria, in eo habet priuilegiu, quod illo die in Ecclesia instruistio oc xamen fiat eorum, qui in sabbato ante Pascha sint baptizadi. Fit autem instructio illa in hune modum: Qui baptizari

volunt conueniunt ad portas Ecclesiae, foeminae a sinistris, mares a dextris: atq; a diacono, et sacerdote interrogantur, an velint baptizari,aut idem percon et tura susceptoribus . Exorcista tamen debet prius interrogare. num etiam a renuntient sathanae, de omnibus eius pompis, ita ut puer, si sit adultus, respo-deat se abrenunciare, si non sit adultus. pro eo susceptor . Verum nullus in Gusceptorem admitti debet, nisi orationem

sciat Dominicam, & minus symbolum calleat, quod tenetur suos docere filios. Nec verb Christianiis censeri debet, nec ad testimonium aliquod admitti secun-a- dum Decreta, qui horum ignarus est. ηοηρο Quare omnino necesse est, ut illud ex susceptoribus sacerdos inquirat. Alioqui enim, si nesciant, reciyi non debent,nisi λαε

220쪽

Exρ LIPATIO. it fortὲ promittant, quod quam fieri potest eitissimὸ illa addiscet.Tunc demum

acolytus scribit eorum nomina, qui volunt baptizari: unde etiam hic notarius

est appellatus, qudd baptizadorum scribat nomina. Postquam igitur a Sace dote satis in fide sint instructi, atque ex

orcistae super eos fecerint adiurationes , ab ostiario in Ecclesiam introducuntur, de in naui Ecclesie c5stituuntur,masci

ii quidem a dextris, foeminae vero a sinistris. Duo tamen intra canis a sanct rum deducuntur, masculus videlicet de foemina, quo significatur aliquos ex baptizandis fore intuos. Atq; tum denique legutur oratio dominica & minus symbolum Graece & Latinὲ, propter earum linguarum dignitatem. Sunt enim cae ' teris digniores: Grecautique propter a pientiam, Latina autem propter poten-.tiam Romanorum. Postea vero quatuor recitantur ieetiones de quatuor Euan geliorum initia, tandemque inchoatur missa, cuius calato offertorio, Archidia- conus vel diaconus pulpitum ascendit, dc clamat alta voce: Si quis, inquiens, est IlIc catechumenus,exeat foras. Isti enim con notant, Vt supra expositum est, illos

de quibus. dii tum est: Iesus a tem non credebat se illis. Ipse enim sciebat quid D. i. esset in homine. Atque ita tum omnes