장음표시 사용
231쪽
tur propria esse uni, quam alteri. De Sexta feria miseriata.
SExta deinceps feria quae & Parast ue appellata est, in eo Pudet priuilegio, quod hoc die Cnristus passus
sit. Quare etiam ab hac sexta feria omnes aliae Sextae feriae suum habent priuilegium, sicut a sequenti dominica omnes aliae Dominice. Parasceve autem in terpretatur praeparatio, quod tum Iudaei
cibos suos soliti sint praeparare, quibus vescebantur sabbato , chm eis sabbato quicquam praeparare interdictum sit. Porro autem ipso die Parasceves Ino duntaxat ferculo vescimur, quoniam Christus illo die unum sibi solummo- db comparauit, videlicet latrone. Vnde ipse dixit: Singulariter sum ego doneci o transeam. At quaeritur, cur istum diem A celebremus in moerore, tristitia atque abstinetia: quum soleamus sanctorum passiones in gaudio celebrare. Vertini hoc ide5 fieri respondemus, quod sancti statim, simulatque perpessi sint martyrium,ad coelos ascederint: Christus verbdescederit ad inferos. Sed quum iam tartara fregit, de sanctorum animas inde reduxit,dieq; tertio resurrexit, ideo maximὸ Ioetamur. Hinc etiam est, quod sanctorum patrum passiones, qui ad in seros
232쪽
seros descenderunt,non celebramus. Solet hic etiam a nonnullis quaeri, quum asinae insidens Christus honorificE si sceptus sit, & in cruce videatur dehonestatus, cur potius adoremus crucem qua
asinam i Veru facile illud discuti potest
quum honor iste, quem in asina accepit, terrenus fuerit, nec curandum sit deterrenis, ita ut nec hinc quicquam de asina curandum sit. Per cruce verb ruptus fuit ac destructus murus ille peccatoru, qui erat inter nos de Dominum interie-Aus. Christus enim satisfecit pro no bis. Vnde certe nullus recenter baptizatus, etiam adultus, si vel maxima commiserit peccata, ullo eorum tenebitur, neque secundum poenam, neque secundum culpam: tenetur tamen habere contritionem. Memadmodum ergo gladius Dauidis, quo Goliam obtruncauit, multo tempore seruatus fuerit, &in honore habitus: ita etiam crux Domini, quae per illum gladium quodammodo figuratur. Tandem quoque consideremus huius diei ossicium carere capite, quod Christus caput nostrum tu δnobis sublatus fuerit. Caret enim inuitatorio, Vt non imitemur peruersam i tam imitationem, quam fecerunt Iudaei quando consilium inierunt, quomodo Iesum caperent in sermone, eumq; mor
233쪽
ii traderent. Inde etiam est, quod non damus osculii pacis alicui propter osculum Iudae, nec alique salutamus: quia cuquada salutatione Iudas Christum tradidit,inquiens : Aue rabbi. Verii ideo signa dedit illis Iudas , qui Christum ce
perunt, ne Iacobum pro eo caperent, qui
illi admodum erat similis, ut hinc etiam frater Domini dictus sit. Nota ergo I dam dixisse: Tenete eum, quasi dixerit: Fortiter eum ligate, & tenete, quia alioqui poterit manus vestras facile euad re. Credebat enim eum esse fortem pro peter illud, quod ipse viderat, chm vende tes & ementes h templo eiecisset. Prae terea viderat, quemadmodum illorum manus euasistet, qui ipsum volebant ap. praehendere, unde dicitur: Et transiens per medium illorum ibat. Causa autem
quamobrem sudas vendidit Christunt, tradidit fuit huiusmodi: Odium recens susceperat in Iesum, propter unguetum quod Magdalena in caput eius fuderat. Ipse enim erat Domino a loci Iis, quos portabat. Quum autem moris esset apud veteres, ve qui huiusmodi fungeretur officio , pro mercede sua decimam parte haberet corum,quae in Do minorum loculos ponebantur, cestima
uit Iudas unguentum quod beata Maria Magdalena fuderat, trecentos valere
234쪽
ExpLI cIYio. rei denarios. Vnde est, quod ipse dixeriti Vequid perditio haeci potuit enim istud,
dic. Coepit ergo secum cogitare,quo pacto in Christo recuperaret, quod amiserat in unguento; ita ut, quum trecentorum denariorum ' decima sint triginta denarij, ea summa ipsum vendiderit, ac tradiderit. Non deber quoque officium mortuorum habere inuitatorium, nisi corpore praesente, nec in missa dici, Dona nobis pacem, neque per uniuersum
ossicium, Gloria patri, quia sequitur &imitatur exequias sui saluatoris. Sex it
que huius diei sunt priuilegia: Christi
immolatio,inferni expoliatio,mortis coculcatio,humani generis redemptio, Paradisi apertio, dc scripturarum manifestatio. Vbi animaduertendum est, quda Christus sua passione non tanthin illos redemit, qui tum erant in lymbo infe ni, qui locus dicebatur sinus Abrahae, vertim etiam omnes homines futuros, qui sancta morte vitam erant finituri. Nec sane omnes homines, qui in inferno erant extraxit. Vnde Osee Propheta: omors ero mors tua, morsus tuus ero inferne. Scripturarum hodie facta est manifestatio, quia scripturae veteris Test menti, quae prius erant obscurae, hodie tant declarate. Vnde Dominus: Cosium
matum est, inquit, quasi dicat, omnia
235쪽
2o2. D N. OFFIe. quae de me hucusque scripta sunt, mo-db sunt impleta , quod scandalum est Iudaeis, stultitia Gentibus. Crux igitur Domini multis modis in veteri Testa- - meto fuit praefigurata. Dictum est enim. angelo percutienti Aegyptum : Mai
cunque domum intraueris, in ea occide omnes prim0genitos: ta paruulos, quam senes, ta viros, quam muliercis Sed sicubi scriptum fuerit Tau, no i abis.Tauverb signum est crucis, ita ut omnes dam narentur, nisi per signum crucis caluare- l tur Sie Moyses in deserto serpentem ae- neum erexit, & omnes qui eum intue vani.ri bantur statim a morsu serpentum sal nabantur. Serpens aeneus similitudinem habet serpentis,nec est verus serpens. similiter Christus habuit similitudinem
carnis peccatricis, sed non verae peccatri' cis, Vtpote qui nunquam peccauerat. Dictum est item Danieli ab Angelo : Ducu erunt septimanae, & post septuaginta septem occidetur Christus dux noster. Ita apertὸ Moyses: Die, in quit, ac nocte erit vita nostra pendens, & videbitis de non cognoscetis. Verum profectb est quod nocte pependerit, quia tenebrae tactae sunt a sexta hora dcc. Quod autem die, certum est. Item Hieremias ait: Po- nent filiam Pharetrae in renibus meis. Filiam, inquam,pharetrae, id est, laceam,
236쪽
erit, signit eis i'au.T. quod crux est Domini. Sic rursus: Ezechias conuertit fa- nori. Et David: Schi Rciem suam ad parietem. bantur haec in generatione altera, & p pulus qui creabitur laudabit Dominum hoc est, nouus populus, nimiru Gentialis. Atq; in alio loco alius: Plantaui,ait, '''vineam meam electam, dc versa est in , amaritudinem. Et quare quaeso Quia 'dederunt in esca meam fel, dc in siti mea potauerunt me aceto. Quemadmodum etiam alibi inquit David: Partiti sunt si- Psicaribi vestimenta mea, & super vestem mea miserunt seriem. Quanquam hoc de twnica Domini incointili dictum videri potest. Sed eodem in loco idem expres-
sius: Dinumerauerunt omnia Ossa mea. . .
Quoniam usque aded eum in cruce e tenderunt, Vt omnia eius ossa facin dinumerari potuissent. Sic postrem b de Isaias ait: Et erit principatus eius super humerii eius. Na Christus portauit crucem,in qua tritiphauit, ita ut vulgo dici cometum sit Cyrenaesi quide cruce ΡΟΘtasse, sed non sicut homo & Deus. cur non conficiatur cosm christi in Par eue oe de ordine eius ossicij. CAP. XCVII.
Corpus Christi non conscitur hoc die quatuor de causis. Prima est,
237쪽
ao om c. quia Christus hoc die pro nobis reuera
immolatus veritate veniete, debet cessare figura, ac ei dare locum. Secunda,
subd istiusmodi die re ipsa ecclesiae spo-fus sublatus sit. Descendit enim ad inferos. Tertia est quoniam tum temporis velum templi disruptii est,& cornua altaris sunt trasuersa, ita ut nobis no esset ubi eorpus Christi coficeretur. QMrta, quia Moyses dixit in Exodo: Alius pub snabit pro vobis,& vo tacebitis.Αlius, id est, Christus. Sequitur ut de ordine
ossicij huius diei dispiciamus. Nam pri-
md leguntur duae lectiones ex veteri Testamento, Vna ex Lege,altera ex Prophetis, scilicet ex Osee, idque sine titulis. Deinde verb tractus, quem Vocant, canitur unus quatuor versiium,alius plurium, post quem legitur passio etia sine titulo. Qua quide absoluta fiunt orationes pro omni gradu ecclesiae, hoc est, progentilibus siue ethnicis, pro Iudaeis, pro haereticis, &pro scismaticis. Atque ita
deinceps crux extrahitur, ac cum ea terin genua procidimus, cantando ter Grae-cὲ ἀγιοι, dc Latine Sanctus Deus, decicum tribus versibus. Postea vero Domianicum corpus, quod reseruatu fuit ipso die coenae, altari imponitur, & cantata dominica oratione cum prefatione prae-Posita, scilicet: Oremus praeceptis fatutaribus
238쪽
taribus moniti, &c. commvnrcatur, ac deinde verb psalmi vesperarum cantantur cu oratione Respice Domine. Atque ita tandem ossicium terminatur.
ita huius diei incium si institutum.
HIs itaque historicὸ prosecutis, quid
significent deinceps videamus. Quod enim duae lectiones legantur, de clarat Christum passum fuisse pro duo bus potissimhm populis, Hebraeo ni
mirum, Zc Gentili. Sed earum una ex lege sumpta est,ridelicet ex Leuitico,altera ex Prophetis,nempὸ Osee, quia Chriasti passio de a lege fuit antὶ praefigurata,& a Prophetis praedicta, & a Patria
chis sub velamine quodam nobis reue lata. Abraham enim carnem Christi t istim immolauit, chm arietem sacrificaret. Sic Abel quoque quum agnit in hostiam offerret. Quae ita fuerunt Christi figura tanquam velamine tecta, ut intelligi n6 potuissent, nisi explicaretur. ΑΩ similatus est praeterea in Prophetis, V de Dominus: sicut fuit Ionas in ventre ceti tribus diebus & tribus noctibus: ita erit filius hominis in corde terri. Recitantur autem Iedi iones cum passione sine titulo, quod caput nostrum, videlicet Christus nobis auferatur. Per tractu quatuor versuu intelligimus hominem Chria
239쪽
ao 6 DIVIN. OFFI . Christi passione fuisse redemptum, qui
ex qitatuor co flatus est elementis. Hinc est, quod Christus non in coelo, neq; in terra sit crucifixus, sed in medio, hoc est, in aere. Fecit enim pacem inter coelestia& terrena, atque etiam inter ipsa terr stria pacem conciliauit, posteaquam erat simultates & inimicitiae inter unum hominem atque alterum, sed maiores t men erant inter angelum dc hominem.
Ipse verb Christus in omnibus per crucem pacem composuit, qubd quae inter se disiuncta ac discreta erant coniunx rit, de ex duobus unum fecerit. Est enim lapis angularis. Aut etiam quatuor illi versus tractus, significant quatuor par tes crucis, quae similis est yltimae literae alphabeti Hebraeorum, videlicet Gu,
quae sonat, si interpretetur, sisnurn. Omnia volumina veteris Iesis Iagnificarunt crucem Domini. Hoc ergo die quatuor in uno tractu versus dici debent, ad declarandas quatuor partes crucis, sicut de
quinque dicuntur in quarta feria, quod quinquies Christus sanguine suum effuderit: Primo in circuncisione, secundd in oratione, tertio in flagellatione, quarto in crucifixione, quinto chm esset lance ius. Tractus qui prolixior est reprae se tat magnum illud bellum Dauidis contra Goliam. Nam & Christus noster David.
240쪽
diabolum,debellauit: Quaedam Ecclesie tractum canunt, videlicet: mi habitae&e. quia Christus a diabolo primum latenter fuit tentatus vel ut a dracone
quopiam latitante sub pqtra, sed postea
in passione tanquam a forti leone acria ter fuit vexatus, quod per hunc versum facilὸ exprimitur: Super aspidem dc basiliscum ambulabis, conculcabis leonem S draconem. Passio legitur ideo, quia tu Christus re ipsa patiebatur. Cuautem ventum est ad illum locum: D uiserunt sibi vestimenta mea,&super Vestem mea miserunt sorte, tunc duo hypodiaconi duo malitia vel duos alios pannos altari impositos, aufertit, qu bd qua
tuor illi milites qui Clarissu crucifigebae ex duabus eius vestibus sibi indumeta cofecerunt historia ipsam repraesentantes. Aut certh remotio pannorum fugam
signincat Apostoloruin qui erant quasi vestes Christi. Petrus enim ad vocem unius ancillae ipsum negauit, & Ioannes nudus aufugit. Tertia vestis, quae in altari relinquitur, designat vestem Domi ni inconsutilem non fuisse scissam, vel partitam, sed sortitione viai contigisse. Vnitas enim Ecclesiae non potest, nec Vnquam potuit ab haereticis & scisma