장음표시 사용
161쪽
ARCHIEPISCOPO . FLORENTINO VIRTUTE . PIETATE . GENERIS . NOBILITΛTE SACRA. ERUDITIONE BONARUMQUE . LITTERARUM . STUDIIs CLARISSIMO ET . DE . SCHOLIs . PIIS . OPTIME . MERITO
162쪽
. . , ξ. - . . . . . t - . - A
163쪽
SA'pst φgo miratus sum, Patres sapientissimi, Αu
ditores ornatissimi, quid caussae sit , quare, quum Plerique omnes adolescentes eloquentiae atque artium liberalissimarum mirifico studio incensi, totos sese comparandae hie sapientiae tradiderint , atque ut universias Perfecte doctrinas adipiscantur, in his scholis, atque in hac florentissimae Academiae celebritate
assidue versenture tamen eorum Pauca, Imuo vero &paucissimi. summi perfectique oratores, atque in omni genere & varietate disciplinarum excellentissimi evadant Equidem mihi cogitanti, atque in hujus rei caussam
curiosius inquirenti, quum Plures sese caussae offerrent rtamen , quae mihi penitus litisfaceret , nulla adhuc mus sa occurrebat, non socordi1 adolescentum nostrorum . qui & ingenio sunt ad omnem rerum scientiam para. tissimo, & operam dant praeceptoribus suis diligentem atque quotidianam, non incommoditas locorum atque temporum , quae loca ac tempora hic Pisis, aere salu-herrimo, in placidissima quiete , rerumque omnium tranquillitate, atque in maxima egregiorum eXemplo-Tum copia, hortati nos vehementer ad litterarum studia videntur, non incuria denique , neque negligentia Praeceptorum, qui stipendiis amplissimis atque hon
164쪽
henes di selini, discipulis sese suis unice impenduntnt, quales ipsi sunt, tales eos quoque, hoc est, omni doctrina & virtute ornatissimos, essiciant. Sed quum oculos atque cogitationem ad adolescentes illos paucissimos convertissem , qui summi in doctrinis essent atque persecti, idque inter eos & mediocriter eruditos discriminis. interes e animadvertissem, quod alteri parum comis mercii habent cum libris, fatisque habent magistros alistente suos audisse, & , quae ab illis audierunt, secum ipsi recoluisse, memoriaeque mandasse; alteri vero honos libros dies noctesque pervolutant , in libris habitant , in libros sese abdunt. atque ingurgitant, libris denique non impallescunt modo , sed etiam immoriuntur ; sacile intellexi , unam hanc esse atque certissimam viam ad eloquentiam , & scientiam rerum Persecte Comin
Parandam , assiduam atque accuratam multorum e
rumque honorum librorum lectionem : atque in studiis hisce nostris instaurandin mei esse muneris atque insti tutii regiam hanc Viam adolescentibus commonstrare ,
qua ipsi non qualemcunque, aut unius soliusque disciplinae , sed summam, sed persectam . sed omnium fere distiplinarum reconditam atque exquisitam scientiam aD
Nam quod Annaeus Seneca, philosophus in primis gravis & severus, tum in epistolis suis, tum etiam alibi scriptorum storiim , multitudinem nimiam libro rum improbare videatnr, id eo sane pertinet, ut bi hliotheeas illas accuset, atque condemnet, quae non in rectum usum studiorum , sed in speciosam quandam Pompam, atque, ut ipse ait, in vanum & inane sp
tiaculum , hoc est, ornamenti duntaxat atque ostent tionis causia, Compararenturr eosque etiam reprehendat , quorum sane varia atque inconstans lectio per omnia voluminum genera nullo certo definitoque diterimine discurreret ae vagaretar; quique ad mores dirigen- Dissiliroo by COOule
165쪽
dos atque informandos muItos sibi libros necessarios arbitrarentur . Et tamen gravissimus ille morum auctor &magister . cui id in primis atque adeo unice propositum erat, ut hominum mores sanctissima disciplina consor maret , atque instrueret , librorum amatoribus veniam sese plane daturum fuisse profitetur, si ex nimio optimorum studiorum amore, atque ex inexplebili quadam liberalissimarum disciplinarum cupiditate ardens hoe bibliothecarum studium proncisceretur . Perinde quasi
diceret Seneca, ut ad animum rite sancteque CompOnendum magna vis librorum parum conserat, ideoque Calpa vacare minime ii omnium videantur , qui non studiorum honestissimorum caussa , sed in Vanam qua u dam speciem ostentationis atque elegantiae , innumera-hilibus fere atque pulcherrimis omnis generis libris hi-hliothecas su as adornant; tamen , si, quae doctissimorum atque eloquentissimorum hominum Propria est, exquisita illa atque perfecta rerum omnium scientia aliaque cruditio quaeritur, tunc sane multis opus esse &honis libris ad summam illam doctrinam atque eloquentiam adipiscendam e quare etiam in homine honoac moderato acrius illud ac vehementius hibliothecae instruendae studium esse facile tolerandum , eo quia ni- ι mirum sine multa multorum bonorumque librorum lectione vacuum eum esse oportet atque inopem a scientia rerum, atque adeo a copia ubertateque orationis .
Hane esse Annaei illius Senecae sententiam , quis vestrum , Auditores, non inde etiam facile perspiciat , quod ipse Seneca ad Lucilium illum suum complura sese Iegere, & in aliena etiam castra , aliorum nempe ex aliis diversisque sectis philosophorum , semet saepius, tanquam exploratorem , transire , liberius ac palam gloriatur ρ qui, nisi plurima lectitasset, maximamque sibi ex sapientissimorum hominum scriptis rerum Cognitionem acquisivisset, prosecto nec , qualis habitus fuit, e-
166쪽
ruditionis suis temporibus princeps habitus fuisset, nee
tanta orationis copia, quantam veteres in eo magistri mirati sunt, ae Praedicarunt, omne genus studiorum atque scriptionis pertractasset. An vero censetis . Audi. tores, dossis & eloquentibus viris in tanta rerum ataque distiplinarum varietate suppetere unquam Posse , quod unaquaque de re , de qua interrogentur, ad auditores suos & eruditissime & copiosissime respondeant, nisi animos antea suos quotidiana bonorum librorum i ctione excolant, atque inde summa omnium praeclaricsimarum rerum, totiusque antiquitatis cognitione reseruciant . atque perficiant λ Disputandum enim iis saepe est de moribus, de rebus publicis. de caelo, de elemen. eis, de tota philosophia , de omni genere disciplinarum. Interpretandum est jus civile, illustranda superior meis moria, de rebus denique omnihus, tum humanis, tum etiam divinis, disserendum. Quam multa haec , quam magna, quamque infinita, quae nisi omnia penitus co gnoscantur, salso sibi iidem summae rerum scientiae , summaeque eloquentiae laudem vindicaverintl Illa vero
contra quam Pauca , quamque modica, atque erigua, quae vel usu , tractandoque explorarunt, vel auditione
acceperuuli Nisi siquis forte existimet, quae scientia
atque memoria comprehendi unquam possunt. eos ad huc adolescentes a Praeceptoribus suis omnia audisse , memoriaque tenuisse, aut ipsos per sese postea pertra
chaile , usuque didicisse . Quod si Peripateticus ille Phormio , qui nunquam hostem , neque castra vidisset, tamen ausus est coram Annibale, summo imperatore, de imperatoris ossicio , & de omni re militari sermonem he- ne longum ac copiosum habere; si Aratus, qui astrologiae minime omnium operam dedisset, tame o Caelum ac stellas versibus ornatissimis atque optimis descripsit δsi Nicander Colophonius , qui agros nunquam coluisset, tamen de re rustica carmen perquam Praeclarum az. que
167쪽
OCTAUA. Is que elegans contexuit , quae in exemplum proposita sunt a M. Tullio ; si Cornelius Celsus , qui ea , quae scripsit, non certe quidem omnia , tractatione S usu
Cognovisset, tamen tam multa tamque diversa de omnibus sere anibus, & de re etiam militari ac rustica,
medicaque conscripsit ; si Hippias ille Eleus , si Gorgias, si Plato, si Aristoteles , si M. Censorius Cato, si Romanorum ille doctissimus Varro ; si M. Tullius, qui
Cm aes ea, de quibus sciveru ut, magna ex Parte non ab usu, neque a disciplina perdidicissent , neque ver Perducere unquam potuissent; tamen plurima illa & sciverunt ipsi, & alios docuerunt, quae quidem eXempla collegit Fabrus Quintilianus: si sexcenti denique alii . Iummi in doctissimi viri, qui neque a magistris, neque a magistra rerum experientia eruditi de pluribus rebus
uinent, tamen maximarum rerum atque Plurimarum PerIectam cumulatamque scientiam habuerunt; unde eos Putabimus, viros tales ac tantos , summam illam coctrinam atque eruditionem, qua ceteros longe mortales antecelluerunt, nisi ex libris cujuscunque generis,ommumque artium atque disciplinarum, studiose quo-.tidieque lectitandis, hausisse ρ Inde autem ab amore do--nae, & eloquentiae in doctis illis atque eloquentibus Fuis amor ille ardens librorum , studiumque illud in- Cressibile bibliothecarum. Quo enim , Deus boue t ac quanto amore librorum Cicero tenebatur , qui semetauud posse dixit vivere, nis in litteris viveret; nihilquetita libris gracius esse posse; pascique sese hibliotheca, o. 3mic - , libros nancisceretur, semet
rauum divatIas superaturum , atque omnium vicos &Prata contempturum esse assirmavit i Quis autem in Ο-m'ι litterarum genere versatior, aut quis eloquentior
Merone p Quibus ae quantis in deliciis habebat libros m. ato, quem tam avide libros legisse ferunt, ut 5-NOI non tam legere, quam helluari videretur, in i-
168쪽
psaque etiam curia , interea dum Senatus Cogeretur, libros legere minime erubesceret a quo etiam Catone
ceteri, qui simili , atque ille, hoc est , inexhausta Iegendi aviditate assicerentur, helluones librorum festive sunt appellati. Quis autem M. Catone juris civilis, rerumque rusticarum, atque historiarum etiam peritior pQuale & quantum librorum perlegendorum studium C. Plinii Secundi, cujus in oculis habitare propemodum libri videbantur ξ quem. avunculum suum C. Plinius Caeis
Cilius narrat tam parcum temporis, tamque cuPidam lectionis fuisse, ut ne coena quidem a lectione vocaret ,
quumque aliquando unus quidam de amicis Iectorem nonnulla per Peram pronunciante m interpellasset, doluerit sane Secundus , sese illa interpellatione decem ampli Versus perdidisse . Quis autem Plinio illo Secundo scier tior atque eruditior 3 Quam studiosus, quamque arri s librorum M. Varro, cui quidem Varioni Iulius Caesar L atinarum Graecarumque bibliothecarum dirigend
Tum atque Comparand&rum curam commiserat p Quia autem unquam Romanorum doctior Varronep QR1 etiam & quam vehementi cupiditate librorum Aristote lus incendebatur, quem ajunt libros oppido quam PRU-culos Speusippi philosophi talentis Atticis tribus redemisse , ptimumque libros collegisse , & exemplo suo Aegyptiis regibus ad bibliothecam construendam pra Iuxille Quis autem Aristotele in omni philosophia , atque in omni rerum praeclarissimarum scientia ill stilor Neque vero ab alio unquam studio, nisi liti
Tarum Promovendarum atque propagandarum . illae
lim instructae a regibus aliisque principibus viris bibli
thecae , omnique librorum genere impensius atque sum-Ptuosius locupletatae ut copiosissima illa Alexandrina, cui Ptolemaeus Philadelphus Demetrium Phalereum . virum longe doctissimum atque eruditissimum , praes
sit , illa , inquam, Nςxandrina . ceterarum omnium bi Dissiti sed by Corale
169쪽
Motheearum telebratissima , multoque magnificentissima. in qua septingenta voluminum millia , ut Attalica . seu Pergamena, in qua ducenta librorum millia , ut Byzantina , in qua centum & viginti librorum millia, ut S reni Sammonici hibliotheca, in qua duo & sexaginta librorum millia , ut Romanae illae publicae bibli thecae multis librorum millibus resertissimae . unde. triginta . O Graecas illas , o Aegyptias , o Latianas hibliothecas 3 o illos omnium rerum, Omniumque artium atque distiplinarum , totiusque superi
Tu memoriae thesauros pretiosissimos i Atqua utinam , Auditores , hibliothecae illae ad nostra usque te ora perstitissent, easque nunc nobis invisere. earumque λωstulos pluteos, & cuneos totos Perserutari atque
excutero liceret i Quam illud non jucundum modo , sed etiam fructuosum, optimis illis atque praestantissimisgodicibus oculos nostros pascere , ingeniumque atque animum ex1aturare ' Quantae illud delectationis atque voluptatis, dedicatas ibi magnorum hominum atque philosophorum imagines conspirare, λtque in iis Herad litum oculis multo assiduoque fletu Melusia contueri , labris an immoderatos effusosque risus diuuentibus Deiamocritum , distenta heneque curata eute Epicurum , I tioribus humeris Platonem, brachio veisi ad dispuatandum exerto Aristotelem, alios totius antiquitatis stapientissimos viros, quo eorum quisque gestu . quoquo oris habitu, S corporis fuerit, per otium contempladn i Quali nos & quanto gaudio in hibliotheeis Graecis
exsiliremus, si, quae amissa si ustra nunc deploramus . Praeclarissima summorum ingeniorum monumenta , in
Dculos forte nostros , atque in manus incurrerent', Iibri tot Aristotelis atque Demoeriti, aliorumque nobilium philosophorum, volumina tot Didymi, atque α sistarchi, aliorumque itasnium Grammaticorum s 'Tr
170쪽
goediae tot Sophoclisia tot Euripidis; tot aliorum cIa rissimorum Poetariam cumina . tot orationes summo. rum Graeciae oratorum, tot denique libri historicorum. aliorumque omnis generis praestantissimorum script Tum . quorum plane reliculas ex quodam veluti na
fragio bibliotheca nobis Photiana servaviti Quali etiam quantaque laetitia in bibliothecis Latinis gestiremus nos atque exultaremus, si , quorum jactura damnum multo maximum Latinae litterae secetuns. sese illa statim cis cum spectantibus notis os serrent Medea illa Ovidiana, Contolatio illa Ciceronis. ille Ciceronis Hollensius, tot
psit Ciceronis libri, tot libri deperditi Titi Livii , tot lilvi Ciispi Sali inii, tot etiam Trogi Pompeii, tot emiam illi Dialoiviro atque Rhetorum, tot libLLHulox Corum , PCetarum , Grammaticorum denique Latino Tum , quorum aut Paucula evntaxad fragmenta, aut ni da ei iam, ac sola nomina superfunti Sed , quoniam pracolarZ illa Neteris idoctrinae atquct eloquentiae mon mcnta in ince torum atque temporum , sive etiam base ariet injur ,. Xima parte perieiuniis cur nos Ἀ-le illusi ac taut mi damnum. litterarum noli i ud POTI mus ,. resarcimus 3 cur eκ tanto hoc librorum nausea. gio tabula sol quasi Fossumus, non arripimus y Neque Gnim mehercula parum, quid superest reliquiasum ; sed de vete Mus lillis hibliothecis, seu potius veterum illa
Tum vibliothecarum, volMi iresduis, multa certe adhuc reliqua sunt j Auditoris rema ι nisi ego . vehemeater fallor, in omni lirerum praeclarissimaraim ,Iudiorumque liberalissimorum gepere multo jam omnium optima , at. que elegantissima r, quibus dies noctesque versandis ad Οἀmnem doctrinarum elegantiam, atque ad summam Perfectamque xloquentiam pervenire facile ,poismiis : Hae
sertim siqvu. I. Patrum nostrorum , nostraque etiam meis
ouai viri summo ingeso, tam sedulo tamque diuia sentcg ad artes Persiciendas. litterasque restituendas in