Alexandri Politi de cl. reg. Scholarum Piarum ... Orationes omnes nunc primum in unum volumen collectae

231쪽

trono , Francisco III. Lotharingo, Magno Etruriae Du ce , sese illa extulerit. Neque vero Academiam parte. tes faciunt, aut amoenitates & commoditates locorum ;1ed doctrinae , quae quotidie assidueque excoluntur ; sed honarum litterarum studia, quae certatim in dies frequentantur ; sed docti atque intelligentes viri, qui, tanquam in celebritate quadam nundinarum , nullum non doctrinarum genus profitentur ; sed discendi percupidi adolescentes , qui, ut reconditioris cujusque scientiae aliaque eruditionis compotes fiant, omni studio enituntur psed quotidiana atque accurata omnium honestisiimarum disciplinarum , qua per magistros. qua Per auditores,eXercitatio. Age vero, quam his quoque laudibus floret atque abundat Academia Pisana l Quid enim in universo orbe disciplinarum Z quid in rebus divinis atque humanis ' quid in caelo atque astris p quid in terris ac mari y quid in ceteris elementis p quid in herbis ac metallis ρ quid in immenso illo rerum Physicarum ac Mathematicarum circuitu quid in toto morum humanorum genere 3 quid in homine, quem parvum veluti mundum este dixerunt, cognosci unquam ac percipi potest, C jus scientiam , illamque persectam atque exquisitam, Α- cademia Pisana non abunde praestet atque profiteatur paut quid alibi unquam est reconditioris rariorisque eruditionis atque doctrinae, quod non hic simul sit omnibus obvium atque conspicuum ' aut quae sngularia alibi & praeclara, quae non hic simul omnia mirifice e nitescant p Ι1ic specula ad caelum contemplandum. 6-derumque thientiam comparandam . Hic homis Medi-Cus ad herbarum vires pernoscendas. Hic Medicum Theatrum ad corporis humani machinam minuta Fartium singularum sectione ad minimas usque Pasticulas explorandam. Hic instructillima a libris optimis &copios illima bibliotheca ad animum rerum omnium C -gnitione explendum atque exsaturandum . Hic omniR

232쪽

a statim subsidia atque instrumenta omnium ad unam disciplinarum. Vere hie regnat Iusinianus, vere Hippocrates; vere hic in vobis, viri excellentissimi, cum De imosthene regnat Tullius, vere Euclides atque Archime- .des, vere Plato atque Aristoteles . vere Ptolemaeus . 'Quam hic etiam in divinarum litterarum interpretatione triumphat Hieronymus . in sacra historia Sulpitius. in arcanorim divinorum explicatione Augustinus , in Christiana eloquentia Chrysostomus, in subtiliori veri-eatum divinarum disquisitione Thomas Aquinas Parietes medius fidius horum gymnasorum loqui & ipsi res doctrinae atque eruditionis videntur: adeo haec undi que gymnasa divinae humanaeque sapientiae assiduis Smultiplicibus vocibus per nant . Quod s Marco olin,

Pisoni apud Marcum Tullium persuasum fuit, iis nos

locis, in quibus memoria dignos viros multum esse vetasatos acceperimus, magis moveri, quam siquando e Tum ipsorum aut facta audiamus, aut scriptum aliquod egamus , quantum, Deus bone I inde etiam laudis A

Cademiae Pisanae accrescit a summis illis & sapientissi

mis viris . quorum memoria necesse est ad omnem nos doctrinam commoveri, quum eos meminerimus in hac urbe aut natos, aut doctrinae N eruditionis caussa do

micilium habuisse, & hue in hanc istam Academiam ventitasse, S in his porticibus inambulavisse, & in his gymnasiis docuisse, S ad haec peristyla stetisse , N ex

hoc ipso summae auctoritatis loco , magna hominum frequentia, verba de doctrinis iecisse s Hic . exemplicausta. post has aedes a Laurentio Medice aedificatas,

Philippum Decium de regulis juris disputasse: hic, post

has scholas a Cosmo Magno restitutas , Matthaeum Curatium rem medicam summa cum laude pertractasse: hic Cyriaeum Stroetetam Philosophiam Aristotelis , Hieronyamum Mercurialem libros Hippocratis esse interpretatos: hic Buleugemim litteras humaniores , hic Galilaeum Ma-

233쪽

thematica, prose sim fuisset hie innumerabilis alios Dactillimos & eruditissimos viros magna se eum ingonii

gloria, nostra etiam memoria, in omni genere doctriLnarum exercuisse. Sed o illa etiam superiora , o prima illa tempora recentis adhue Academ sae Pi Anae F o v ros illos clarissimos, & memoria dignissimos lem piret na, qui l .ascentem primi Academiam Pisanam doctrλnae suae libertate promoverunt ν atque confirmarime

O Bariolum , interpretum juris civilis facilσ principem', virum plane doctis limum & prudentillimum , quem non semel serunt, siqua juris dubitatio ineidebat Pandeustas Pisanas, veluti oraculum quoddam . consuluisse s OBaldum , di lcipulum Barioli, virum S ipsum iuris comsultis limum , neque iuris civilis sciantia infortalle a Bari

toto secundum i O cetera illa magna nomina jurisco sultorum , omnique alio doctrinarum genere excultus. morum virorum , qui Academiae nomen Pisanae , ipsis ejus primordiis , dederunti Summos hos viros cum meminimus tanta doctrinae S ingenii fama in hac atheversatos , eademque , quae nos, loca incoluisse ι exinademque hune Pisanum aerem duxiiIe ae respirata, araque hic vestigia, in quibus nos tuto insiste emus. P suisse, quantum ex superiori illa memoria exemplorum nostra haec nobis Academia suppeditat . ut in eiu S prae. Coniis , tanquam in immenso quodam & patentissimo ad laudationem campo , nostra excurrat ac propemodum exultet oratio i Nam & illis superioribus temporibus latis illa fuit Academiae Pisanae . ut Carolus Quartus Imperator, non rebus modo praeclare gestis, sed etiam scriptis suis atque eruditioste glarissimus . optima rumque omnium litterarum non summus modo fautor. sed etiam amplificator, qui, pro singulari sua erga Aoeademiam Pisanam henevolentia, auctoritatis suae praeasidio munitam eam voluit, omnibusque honoribus atque ornamentis auxit, Carolus, inquam, Quartus Ze.

234쪽

nobium Stratensem , magnum pro illis temporibus &excellentem Poetam , ingenti concursu hominum litteratissimorum , ct frequentissima totius civitatis Pisanae celebritate , loco urbis maxime splendido atque conlpicuo, sua ipse manu tantus Imperator insigni laurea redimiveris. Harum omnium laudum Academiae Pisanae Venire nobis in montem faciunt loca quaeque urbis Pisanae, cum ea nos loca intuemur, maximeque sequet

Iamus, quibus in locis magni illi R. clari viri , quos

Iantopere ab ingevio di doctrina admiramur, impren/eruditionis nobis suae vestigia soliquerunt: quippe quum ea ipsa loca non modo nos virornm illorum memori ad Praeclaris una eorum . .& maxima exempla imitanda Vehementer iCommoveant; sed etiam segetem in iisdem

ipsis amplissimam ct secundisimam laudum Academiae

Pisanast nobis ante oculos ponere videantur. Neque I men Pria, sus verum, quod tute , Narce Piso , ajebas , magis nos locis . quam icriptis magnorum variarum, m Furi. . .Hab t puim scriptae, quod nos doceant . dc maximarum quarumque rerum scientia erudianzriplaque persse . magnorum illorum virorum , qui tanta tamque uberi A. fructuosa do trina libros suos resperserunt, hoc est, Acadaemiae Pisanae, laudes toto orbe terrδrum i quuntur, Loca Per se muta sint , di vocis nostrae Pra

moto .ad laudes Academiae Pisanae percelebrandas in .digent, Quibus etiam laudibus illae accedit, quod innumeri ex hac Schesa Pisana , tanquam ex equo olim Troiano, heroes prodierunt. Latissimus hic mihi laudum se campus aperiret, si persequi vellem oratione. non dico omnes s quis enim omiabus enumerandis sucsiceret λ sed vel principes tantummodo docti inae atquperuditionis viros, qui Pisanae sapientiae glori-m io

mnes late terras, ubi studia humanitatis vigerent, quoquo ersus propagarunt, summos philosophos, sum m jurisconsultos, summos rei medicae assctores, summos

235쪽

mathematicos, summos litterarum divinarum interpretes , summos theologos , summos oratores: quippe qiritales prorsus . quales Praeceptores eorum erant , evaserint, sim mi in omni doctrina ae persem . Quid si eo

memoratos etiam vellem . quos ex hac Academia Pi

sana ad sacras quasque majoresque dignitates . atque ad ampliis mos quosque pontificatus summa virtus di eruia ditio evexit p Sunt enim & hi permagno numero , Stales, ut Λcademiae Palanae 1plendor ac dignitas eluceis ete in iis quodammodo videatur. Atque id quidem vati de mirandum , Auditores, si usquam alibi contigisset , rot nimirum ae tantos viros, tanta homines diatrina, seriptitque editis tam illustres . ab una solaque Acade. mia exire potuisse. Sed, cum oculos ad te Converto, nobilissima Academiarum Pisana, atque hunc Etrustae, immo & Italicae juventutis, florem lectissimum contueor, atque ex nostris historiis & annalibus repeto, non ex Etru- Tia modo , sed etiam ex tota, quam longe lateque Paret, D talia, honestis limos ingeniosissimosque adolestentes , f Pientiae comparandae caussa , huc in Academiam Pisanam omni tempore magno numero confluxisse , Vi. deoque praeterea, quo quantoque studio , quantaque ingeniorum contentione omnes hic liberalissimae dilc Plinae pertractentur, & quam crebris assiduisque exeris citationibus hoc quotidie Athenaeum exardestae , atque etiam considero, non discipulos modo honestissima in ter sese studiorum aemulatione contendere ; sed ipsos etiam Praeceptores exemplo suo via in studiorum atque

disciplinarum auditoribns suis praeire t iplosque inter f se magistros de doctrinis congredi, & de sapientiae Pal.

ma disputando acerrime decertare; haec , inquam, o mnia cum animadverto I mecumque ipse diligenter reis

Puto, Academia Pisana, & quae nune fiunt, facta hie semper fuisse intelligo; destio jam mirari , si , quum

conventus hic communis univeisae doctrinae ac sapien-

--- tiae

236쪽

tiae eclebretur , maximar quoque hic copia doctissim, Tum virorum & olim extiterit, & nunc etiam exissat. Quid δ quod, stante ac florente Academia Pisana, nullum in Etruria damnum: statim posse i litterae videntur stEquidem id ,. quod futurum est, nemo quisquam Prae stare potest, nisi . Dens ,Sed quantum ex praeteritisrehus Eoajecturam, licem sacere de suturis., dico, quas diu Academia Pisana litterarum, laudibus emorestet, tan. diu in Etruria, atque adeci in reIiqua universa. Italia , optimas litteras artesque liberalissimas , tanquam thir

suci suo , dominaturas e tantum eleganti is, GCujusque

doctrinae & eruditionis ab Academia .Pisana in omnem longe lateque Italiam , nedum Etruriam redundar. Atque his quidem laudibus arque ornamentis eo jam magnitudinis & gloriae Academia Pisanae provecta est , ut , quae laus olim p vopria Athenarum fuit maximo semper honori habitum se . Pisis aliquando in hac no stra Academia, studiorum. liberataimorum . caussa , seusia se . Quod si Pisis operam liseris navasse perhonorificum semper fuit , quanto honorificentius , Pisis luc in Acad mla docuisse 1 Quem quidem honorem quum vobis, Pari tres ornatissimi, i vestra vinus aci doctrina detulerit, quid jam miremur,' si plerosque omnes eκ omnibus locis non tam Academiae hujus nostrae claritudo atque auctoritasι quam sapientiae vestrae atque seruditionis fama Pisas penia ducat Narrvnt vulgo de T. Livicii, quosdam ad eum. Lama hominis permotos, ex ultimis Hispaniae Galliarumque finibus venisse, ejus ut adspectu fruerentur. OeXemPlum totius, antiquitatis maxime memorabilet orem Omnibus saeculas inauditam a ut urbem tunc ROAmam ingressi, altild extra urbem quaererenti Hoc vero LPsum , quod de Tito tunc Livita permirum visum fuit,

ac Penitus novum, quis nunc de vobis non miraretur,

viri excellentissimi, nisi nominis ubique vestri amplit do di claritas in usum propemodum quotidianum Vm

237쪽

a1re dum , quit tibiq-i gentium' fueraei cistaequheruditu nis studia i tenentur . iapientite vestrae splendore ac fama excitHi , Pisas ventilenti, neque aliud iidem Piassio percelebri rur ψ vata que antiquitatis monumentis satis)Clara p. quamam, , nisi nil y quorum admiratione elonginquo amesebintuo uos coram adspiciant , sapie tia vestra praesentes perfruantum eκι' re vinis Penis deant , vos alloquantur , is familiaritatem se vestram. tria sinuent. Unde ipsi etiam facile intelligatis , in quanta vos luce totius tetranum orbis veriemini . Fatendum e nim vero , mihi saepe icontigisse ,, ut Cum maXImo vin illorum uirorum , qui,scrisIis suis aci destrinis Arade, iam Pisanam superiori memoria mirifici illustrarum: . in mentem veniebat , ex illotum aeorundem desiderio Meis hementer laborarem , nec desiderio . illi diutius ferendo Parem me esse posse enistimarem. Adeo mai virorum illorum doctrina atque eruditio in eorundem ipsorum lib.hris ceperat. Sed, Cum vos , triti excellantasimu . respucietam. do quam late: in omnibus ityr risu doctrinM να strae fama percretiuisset, tacitus cogitaham. nihil iam esse caussae catebar, Cur tum mos illos & dcici illuuos Ι Periarum temporum Iiros deiiderarem ii quoIum vos sapientiam atque destrinam non exabsisastutis mcio .is detiam longo post vos interesto rebquinetis2 Videse inim in .vobis iam mihi videor Aristoteles. Platones, Euuiideia Arctu medes , Ptolem Ema , . Hippocrates. Galenos. Pa. Pinianos. Hieronymos , Auguilinos .s Titomas Aquina tes. Demosthenes. Tullios . . idquid summorum didoctissimorum ivirorum antiquitas illa eommemorat, ido e Fidetur milui , cum vos attentius, Patres irisIPlis ii mi. circumspicio ι in hanel inostram Academiami Com. migrasse. Ita sane . est , ,Αuditores Q, Plura enim no dg laudibus vostris diuam . . modinia me tuestrui Pr ibez a& satis de laudibus vestris dirisse egis uideri possum, si

Iunci nostram Academiam , unde Oraamenta ia pumis

238쪽

νNDECIMA. 22 Inostra prosciscuntur, si non pro dignitate , certe pro viribus meis, atque his praescripti temporis angustiis . laudaverim. Dixi de laudibus . Reliquum est, ut in fine orationis meae compellem Vos breviter atque alloquar , optimi adolescentes , & Academiae hujus nostrae , hoc est , omnium honarum artium atque eloquentiae ,

studiosissimi. O vos beatos, & iterum ac saepius beatos, si, quam omnis doctrinae parentem atque altricem divinitus nacti estis, Academiam hanc Pisanam ea, qua par est , sedulitate, ac diligentia excolatis s Videte enim, adolescentes , etiam atque etiam in tot ac tantis Pisa nae Academiae laudibus videte . ne , quod aliis laudi a que ornamento fuit, Pisis hic suisse , & in litterarum hie studia incubuisse , id vobis probro ae dedecori suturum sit, in Pisana hac Academia fuisse , & , quam Franciscus III. Lotharingus . dominus noster clementis. smus, pro regia sua erga litteras litteratosque homines liberalitate , opportunitatem vobis studiorum maximam atque amplissimam secit, minime omnium arripuisse.