장음표시 사용
291쪽
secunda, ita gloria & rerum gestarum magnitudine omnibus longe aliis antecellere. Dicerem de gente Austriaca plurimos quidem Reges , Plurimosque Imperatores; sed , quod in ulla alia gente viX reperias , t rannum nullum auditum. Quid nullum prorsus de Austriacis tyrannum p Dicerem , Austriacos Imperium Pietate , ac virtute & firmasse , & administrasse , & quo quot de iis Reges atque Imperatores vel fando vel Iegendo accepimus, omnes vere se Reges, hoc est, Patres , populis praestitisse, & clementia atque humanitate amorem sibi magis a populis, quam impotenti, herilique dominatu metum , conciliasse. Referrem Alberistum illum Habspurgicum , sapientis nomine celebra tum . tanto virum studio propagandae religionis Christianae, ut exercitum contra Saracenos in sacram eXPeditionem eduxerit , ibique in Palaestina , quam ex
harbarorum manibus ereptum , & recuperatum ierat , mortem oppetierit. Commemorarem hujus filium Ru-dolpham I. Imperatorem Austriacum , virum fortissimum, atque religiosissimum , qui Religione ac sortitudine Imperium Λustriacum fundavit. Recenserem jam inde a Rudolpho illo I. ad Divum Carolum VI. Ιm-
Peratores omnino sexdecim, Austriacos summa viros sapientia, & gloria militari, eosdemque plane heroes , quibus 1ane imperantibus visa merito est Germania aliis quoque gentibus atque nationibus longe lateque imperare debuisse e itaque utrumque in iis Albertum nominarem , & Carolum Quintum , & hujus Caroli Quinti fratrem Ferdinandum Primum, & Leopoldum Postea
Primum , ipsumque tandem Carolum VI. quo uno in homine summa omitia universae gentis Aultriacae esse videbantur. Quare etiam dicerem , omnia beatae totius Germaniae decora atque ornamenta in unam simul gentem Austriacam copiosissime atque uberrime connuriLiς ι atque adeo dicerem, quod nunc Palam atque a
292쪽
dacter dico , nullam aliam gentem Germanicam ad tantam illam Imperii Romani gloriam atque dignitatem apud Germanos sustinendam, aeque atque gentem Austriacam valuisse . Nolim ego de laudibus quidquam tuis, Germania, maxima tu & nobilissima provinciarum Europae, nolim certe ego quidquam detrahere . Plurimae, o Germania, laudes tuae, ab Europae totius principatu, a Religionis magnitudine , ab immensavi divitiarum, ab innumerabili virorum sortissimorum copia, a viribus bellicis, a virtute, a Potentia, a Praeclaris omnibus helli artibus & pacis, a multitudine nongentium modo bellicosissimarum , sed etiam optimatum principumque virorum : quorum alii magni sunt, & p tentissimi Reges alii iis opibus , eaque Potestate, &litudine dominationis , ut magnis facile Regibus exaequandi videantur. Quarum omnium Iaudum summa illa est, quod penes te ilat, Germania , Imperium Romanum, hoc est Imperium illud , quo nullum plane
post hominum memoriam, neque majus, neque augustius, neque splendidius unquam fuit; & tu te Germania, Prae ceteris orbis terrarum provinciis una ac sola abunde sufficis ad Imperii illius auctoritatem non serva dam modo , sed etiam augendam , atque amplificandam Verum quo major haec est a me, atque verior Iaud tio tui, o Germania, eo etiam inde majores, veriorecque fateri te laudes oportet domus Austriacae, qua maxime domo Maiestas apud te, atque auctoritas Imperii illius Romani nixa est, atque suffulta. Quis autem hinc vestrum, ΛΑ. nimirum ex haetanta, tamque admirabili magnitudine Austriaea nodi statim intelligat, quam ingens plane, immo & propemodum immensus, atque interminatus sese mihi campus aperiat laudum Francisci I. Lotharingi , qui omnium
omnino mortalium unus natus divinitus videtur ad domum Austriacam cadentem jam di mortaliter labentem,
293쪽
Bon reparandam modo . sed etiam in saecula sempiterna Propagandam. Magna mehercle res est , imperatorem Romanum fieri. Quid enim in rebus humanis majus aliaque sublimius Imperatore Romano , qui Regum Rex est , & universae Christianae Reipublicae longe maxi mus , ac princeps p sed ita Franciscum I. iactu ra esse Imperatorem Romanum, ut is etiam fieri debuerit . ut omnium ipse dignissimus. qui fieret. non Germanicae modo, sed etiam ceterae gentes, debitum et Imperium Romanum faterentur, ut in capite unius illius hominis
totam rem Romanam , eandemque Germinicam . con-s stere arbitrarentur; ut ipse unus ad Imperium Romanum pro dignitate gerendum paratissimus , atque instri ctissimus videretur; ut iple tandem unus magnitudiui Austriaeae serendae par omnino censeretur , Praeterea nemo haec res Profecto multo major , quam hum
na , eademque supra quam dici potest, admirabilis , ae Prommodum divina. Iam vero . quid ego splendida illa , atque ad speciem illustria Commemorem . quae vulgo pIarimi ducuntur . natum esse Franciscum gente L tharinga , genere longe vetustissimo atque nobilissimo , eodemque jam inde a majoribus Germanico . quod neque de vetustate, neque de nobilitate Austriaco quidquam generi concedat p immo & Franciscum ex illa eadem generoia stirpe prosectum, ex qua Heroes illi Austriaci generati P si quidem veteribus iis ite Certis , mois
numentis ira datum .est, utramque hanc familiam , L
tharingicam S Habspur eam, quae altera plane ipsa est
Austriaca , ex uuo . eodemque Hugone Iummo viro &Principe Allatiae pr creatam. Quid hic etiam in medium proferam heroes illos Lollia lingicos . viros fortis. simos atque clarisIimos, qui tanquam ex equo Troj no , innumeri prodierant 2 Quid nostra etiam memoria Carolum Lotharingicum . avum Francisci l. , pauem hujus Irancilci Leopoldum , alterum summum atque invi
294쪽
sum Imperatorem; alterum singulari virum sapientia. insignique adversus Deum pietate , atque sanctimonia RQuid alterum nunc CaroIum fratrem natu minorem Francisci, ipsum quoque Imperatorem optimum, & viis rum sortissimum , cujus potissimum virtute, atque Eo silio res in Germania Austriacae de sensae sunt, & conia stabilitae 3 Quid ceteras , easque divinas atque immoris tales, Hercium Ducumque Lotharingorum laudes persequar, quas ego alias memini me ex hoe amplissimo.& Ornatiis mo loco, ut dixi, sollemni , ac panegyrica oratione pro viribus celebrasse p Quas quum omnes tamul laudes ita in sese Franciscus complexus sit, ut
laudibus illis Lotharingicis gloriam quoque, atque claritatem Austriacam adjunxerit: quid ad summum illum& altissimum dignitatis gradum obtinendum deesse unis quam potuit Francisco, ut, quo jure principes Germaniae Divi Caroli VI. filio, qui dignus esset Imperio, si is aliquis exstitisset, Imperium Romanum sine
dubio detulissent; non eodem prorsuvjure aequitatis Divi Caroli VI- gener, omni imperatoria laude ornatissimus. ia cujus veluti sinum domus Austriaca sese t tam recepisset, iisdem etiam Germaniae Principi hus Imperator Romanus deligendus videretur p Nam si in rebus quibusque & negotiis maximis maxime valere debet judicium atque auctoritas homIuum gravissimorum, alisque sapientissimorum in re illa tanta Imperii Romani, ubi de homine, quod ad res humanas & civiles a tinet, reipublicae Christianae praeficiendo agebatur . cujusnam magis auctoritatem sequi, aut cuius magis iudicio stare par erat, quam summo iudicio pravissimaeque auctoritati Caroli VI. viri temporum suorum sapie
tissimi, ut quem Carolus Vlia dignissimum , qui sibi in
Imperium succederet, judicaverat, ipse de tot Germanis heroibus uaus , tanquam omnium dignissimus, ma ximeque omnium ad imperandum idoneus, Imperatoc
295쪽
d ligeretur ρ Quem etiam idem Carolus filium sibi Ie
g bus Romanis adoptasset, nisi Mariam Theresiam , filiam suam , patrimonii Austriaci, ct tot Regnorum ac Provinciarum ex asse heredcm collocatam cI In matri monium maluitIet p Adeo magnitudo illa tanta virtutum Fiancisci Lotharingi magnum illum Imperatorem Carolum VI. Austriacum ceperat. Nec vero A A. existimetis . temere Carolum VI. caecoque quodam Impetu animum induxisse. ut generum sibi Lotharingum adis. scilceret. Sciebat bene Carolus. quem generum suum faciebat, sese eum Romanum Regem & Imperatorem Germanis, quem sta demortuo substituerent designare . Quippe Carolus noverat , gente potissmum Auiti Iaca Imperium Romanum innixum esse ac sustentatum et ita. que eum, cui domum suam concrederet. iis virtutibus Praeditum esse oportere, propter quas idem ipse Im- Perator Crearetur . nec vero sine maximo Germaniae , atque adeo orbis Christiani, periculo posse unam rationem ab alia separatam esse atque sejunctam . ut Romanum idemque Germanicum Imperiam a potentisi imagente familiaque Austriaca distraheretur, alioque trans,
Atque ut de Germaniae laudibus iterum dicam , quod paullo ante mihi dixin fatis videbar , aperte , Planeque latendum . quod verissimum est , Ceteris qu que utimatibus, summisque Proceribus Germaniae , in quibus arbitrium. & libera potestas residet Regi S RO-manorum & Imperatoris deligendi , tantum gloriae &nobilitatis, di poteutiae auctoritatisque & virtutis esse tribuendum. ut quum unicuique eoium imperium m rito deserendum eri videatur, nulla unquam dissicilior esse possit deliberatio, quam haec ista de uno aliquo ex tot summis, ac principibus Germaniae viris ad Imperium Romanum eligendo . Sed , quum Carolus VI. Post longam diuturnamque deliberationem , qucm BR Di siligod by Cooste
296쪽
ipse sibi generum capiendum putaret. oculos tandem ad unum solumque Francistum Lotharingum adjecerit.
eumque ceteris Germaniae optimatibus atque etiam Regibus , Certo praeposuerit: necesse est , Carolum aliquidia Francisto prae ceteris hominibus providisse eximium ac singulare, neque id jam fere humanum, sed prope modum divinum ; itaque Carolum VI. rectissime credidisse, oblatum datumque sibi esse a Deo immortali
Franciscum Lotharingum ad Austriacam domum summamque adeo Imperii Germanici conservandam atque amplincandam. Fertur Clisthenes ille olim Sicyonius multum diuque laboravisse , omnem diligentiam adhibuiΩse, ut Agaraitam filiam suam nuptum ei daret , quem omnium Graecorum optimum atque excellentissimum Comperisset. Itaque quum optimates illos Graecorum, qui litiae suae nuptias poposcissent, valde admodum Collaud allus, donisque universos magnificis cohonestas et , tamcn unum eis Megaelem Atheniensem longissime praerulae, quem Ipie Omnium maxime dignum cognovisset.
An , quum Clisthenes in viros illos Principes summos. que Graecorum diligentissime inquisivisset , eorumque
mores α ingenia & facultates , & vires curiosisime e Ploralici, nullumque non lapidem movisset, ut, eorum singulis Pi Ode beneque perspectis, viro omnium Probatissimo , atque praestantillimo filiam suam nuptum collocaret: eXuii macilis e Carolum V l. maximum Regem , maXi mumque imperatorem Romanum tam incuriose sese atque negligenter erga filiam suam optimam sibique chariu mam, quam in sinu atque oculis serehat, atque erga rempublicam, cui tantopere studebat , gessisse , ut tiliae suae, eique ex asse heredi de viro mortalium Ommum optimo atque lectillimo non prospiceret Z Immo vero Pro Certo habetote, A A. tanto majorem curam Carolum, atque cogitationem ea in re Poluiue aquanto rcs major, & momenti majoris in nuptus D a-
297쪽
riae Theresae filiae coniungendis agebatur. Agebatur in his istis nuptiis gloria domus Austriacae ad posteros propaganda r agebatur Austria a regnorum maximorum, aliaque florentissimorum hereditas: agebatur Patrimonium Austriacum locupletissimum atque opulcntissimum : agebatur salus ac dignitas Germaniae agebatur Imperium Romanum agebatur respublica Chiistiana . Quibus omnibus rebus erat a Carolo VI. Imperatore, locanda nuptum filia sua Theresia viro omnium mort lium optimo longeque laudatissimo , consulendum . Quautum igitur curae diligentiaeque, & laboris cente bitis Carolum VI. in id contulisse. ut virum reperiret dignum Theresia filia, dignum magnitudine Austriaca, dignum Regno Germanico, majesta eque Imperii R
mani. Cogitate Carolum illum Austraacum , tanquam alta specula, totum orbem Christianum oculis collustrasse, totamque inprimis Germaniam huc & illuc circumspexisse , compluresque ibi eminenti viros virtute di nobilitate , & dignitate perspexisse, eosque Plano dignos reperisse , quos in familiam Austriacam, data uni eorum in matrimonium filia, cooptaret; verum Carolum in unum tandem Franciscum Lotharingum iaculos& animum defixisse, eumque & Theresia filia sua , &Regno Germanico, Imperioque Romano inter Omnes dignissimum judicasse. Sed de virtutibus Francisci LO-tharingi paullo nos post A A. Nune quum tantarum Vir tutum Lotharingarum amplitudini atque splendori gr-vissimum atque sapientissimum Caroli VI. Imperatoris accesserit judicium i deliberandum erat de Francisc ad Imperium Romanum eligendo, qui praestantiismorum quorumque & clarissimorum optimatum Germaniae gloriam longe superasset 3 Cur dubitandum aliquamdiu erat Germaniae , quin cunctis statim se firagiis Imperium
Romanum Francisco Lotharingo adplauderet, eumque, non tanquam ex Lotharingia missum; sed tanquam RDe
298쪽
Deo redditum potius , quam datum Germaniae e vestigio susciperet Z . . . Uersor ego, AA. in Parte orationis meae omnium dissicillima , maximeque invidiola, quae est de contentione inter se magnorum Regum , ac Principum v Iorum Germaniae . quandoquidem quae summa sunt in Franciseo Lotharingo summa autem sunt omnia ea magis ex aliorum contentione, quam ipsa per se, enitescunt. Ac profecto tantum abest, ut aliquid ego de gloria atque dignitate summorum Procerum Germaniae imminutum velim , ut vere Potius ac libenter fatear , quod nemo quisquam dissilebitur, & ego paullo ante semel atque iterum, firmissime adleverabam . plerosque
Gmnes optimatum illorum Germanorum pares omnrno esse summo reano atque imperio . Ita me Deus amet, ut magnifice ego atque honorifice prae ceteris gentibus, sentio de inclyta illa natione Germanorum . diud quando nuper Germani luculento admodum memorabilique in posterum documento intellexerunt, Imperium RO- manum in como Austriaca retineri plane oportere : cur, quod Carolo VI. Imperatori omnino licuit, ut FrancIscum Lotharingum ceteris Germaniae Principibus viristiani e anteponeret, mihi nunc oratori adla Divi Carolie emplum non recte liceat, ut quod certiuimo tandem atque clarisiimo totius Germaniae judicio comprobatum Contumatumque videmus, Franciscum eundem Inter omnes Geminuos Imperio Romano jam pridem dignit-smum ommumque mortalium optimum, atque Prae stantillimum , ut revera ipse est . atque Plane piaeui Cem, atque extollam p Nam quae tempora subsequuta sunt. toti Germaniae sunestissima , atque luctuosissima , ea quidem Certe tempora non tam hominum temeratate contigisse arbitror, quam consilio quodam divino, ut , qui tantus erat Franciscus Lotharingus, multo ac
huc major fieret, ejusque virtus, quae tantam sese, tam N a a que
299쪽
que illustrem & claram mortalium oculis in magna
fortunae prosperitate ostentaverat, magis , magisque is adversis rebus splendesceret, atque eniteret. Neque enim utramque adhuc fortunam expertus eras, Franei-sce. Res te secundae felicem ostenderant. Restahat, ut, quando omnino futurus eras Imperator , reS te ad verissae magnum sortemque virum, & Imperio Romano maxime dignum comprobarent. AC quae tunc, Deus
bone , & qualis facies Germaniae t quam horrida illa.& tristis i quum jam Germania non externo modo milis te premeretur; sed etiam intestinis illa bellis atque di
scordiis universa contereretur, ferrumque non jam in hostem , sed in sua membra ac viscera Crudelissime exsereret, jamque Iapinis undique ac Praedis diriperetur.& sanguine tota redundaret, quum Germania nationes quoque alienas in societatem belli Pertraheret , & publieo illo & communi bellorum incendio tota conflagraret i quum ita omnia incendio illo Corriperentur, ut non nisi Germaniae totius ruina incendium illud exstingui posse crederetur: quum ipsa Romani Imperii firmamenta suaditus Concuterentur: quum Imperium Romanum ruinam minitaretur: quum Orbis Christianus in ex tremum fere periculum adduceretur, nec desperatis jam ac perditis propemodum rebus , spes ulla salutis reliqua esse videretur. Is status rerum Germanicarum erat, eaque iniquissimorum allorum miserrimorumque temporum Conditio. Quo major atque illustrior fuerit gloria Francisci Lotharingi , cui illud integrum reservatum divinitus erat , ut tot illa ac tanta mala unus ac solus depelleret, quieteque Publica fundata . Imperium Romanum restitueret, novoque etiam majestatis suae splendore augeret, atque illustraret. Nam Germani tandem Cognoverunt, Vereque Palamque universi consessi sunt , Certum atque unicum tot illarum calamitatum , & adsti-ctae jamdiu prostrataeque rei publicae remedium, situm
300쪽
esse in Francisco Lotharingo, qui unus omnium, a solus posset Iabenti jam Imperio Romano & Germaniae
periclitanti subvenire , neque tam utile esse Imperatorem eum fieri, quam ad salutem Germanicae reipublicae &Praesentia temporum momenta necessarium. Qua in re nescio ego, cui magis gratulandum censeam , an Geta maniae , quae perspicit jam ac videt, quod maximet niceque exoptaverat Imperium Romanum Penesse per Franciscum I. firmatum & fixum & stabilitum ;an vero Francisco I. qui ad ceteram felicitatem suam, illud etiam adjunxit, quod unum ei deerat, fastigium &Regiae & Imperatoriae dignitatis.
Certe quidem utrique non una de Caussa gratulanis dum cum primis censeo .Gratulandum Germaniae, quod Iliadem tantam malorum , quanta nuper universae Ger
maniae impendebat , quam longissime a Germania Francilaus Lotharingus averterit; quod jugum servitutis a cervicibus Germaniae Franciscus depulerit; quod cadenti jam Germaniae adjutricem Francistus manum Porrexerit; quod salvam atque incolumem Germaniam Franciscus servaverit; quod ab extremo periculo ceritissimoque discrimine Germaniam Franciscus eripit rit ; quod talem tantamque felicitatem , qualem &quantam nunquam antea Germania habuerat, Germaniae Franciscus comparaverit . Sed & gratulandum praecipue tibi , Imperator Caesar , Francisce I. de felicitate tua . Quis enim te jam inde ab omni hominum memoria vel de maximis fortunatisque inprimis Regibus selicior atque beatior Θ Legimus, quod est sapienter praeclareque seriptum a Tullio , quibusdam summis viris ad amplitudinem & gloriam & ad res magnas bene gerendas, quandam divinitus adiunctam sortunam suisse. Legimus etiam, ita nonnullis sortunam in omni vita favisse, atque arrisisse, ut a rebus nimium laetis atque prosperis memorando in posterum inviden-