장음표시 사용
41쪽
que ipsus sententiam , pertinerent , in principe Orbis
urbe, adversus omnes illius aevi Sapientes , quos ex omnibus locis suo sumptu evocabat , disputaturum Profiteretur . Quibus exemplia nescio an luculentiora ulla afferri possint, ut jam omnes fateantur. multos ad ii herales cunctas artes perdiscendas nobis annos supere L se , etiam si vitam nostram , non senectutis, sed adolescentiae spatio eoncludamus . Sed , quemadmodum pulchrum illis suit ad omnem doctrinam praeire ἰ ita etiam atque etiam videte, adolescentes, ne turpissimum vobis sit minime eos sequi, quorum plerisque eadem, quae vobis adsunt, discendi subsidia defuerunt. Nescio
quem enim veluti stuporem in aliquorum mihi vultu legere videor , quos, Themistoclis exemplo , cui s m num Miltiadis trophaea excutiebant, maxime ad honestissimam aemulationem excitari oportuerat: ut, qu Emin aliis admirarentur, doctrinam assequerentur ips . At enim tardiora longe esse adolescentium nostrorum ingenia videntur, quam ut cum maximis illis perspicacissimisque ingeniis comparari ullo modo possint . Verum, ut summorum illorum hominum , quos in omnibus disciplinis perfectissimos hactenus praedicavi. laudibus nihil detrahendum putem ; quam tamen ingenii tarditatem non vincit amor veritatis, vigilantia, assiduitas, labor. atque, ut uno verbo omnia complectamur, diligentia Nodico vir ingenio fuit Ephorus, in quo se calcaribus uti solere , sicut contra frenis in Theopompo , eloquentissimus inter Graecos Rhetores Orator. Isocrates dictitabat; quam tam eii boni scriptoris Partes omnes implevit p Tardissimo ingenio fuit Cleanthes, quem arieti Timon comparavir; quam egregius tamen Philosophus evasit, qui Stoicorum principi Zenoni tam sedula adhaesita sertur. ut, quae ab illo audierat , testae ossibusque inlcribere . chartarum inopia . soleret δneque lassignus, qui tanto Philosopho succederet, unus D e mulis
42쪽
e multis iudicaretur. Mediocri etiam fuit ingenio Cora uesius Celsus; qua tamen arte caruit, qui sua de o-m rei hiis fere rebus luculentissime scripta posteritati r uiquit Te , Guillelme Budaee , appello, vir eorum mmnium , quos, Gallia tulit. diligentissime. Quem in re bus primum percipiendis te tardiorem obtusioremque unquam audivimus p quem etiam undequaque docti rem eruditioremque restitutae Latinae Graecaeque Litterae habuerunt ρ quid enim fuit in Romana Graecaque
antiquitate; quid in Iuris prudentia; quid in Philosophia
reliquisque omnibus facultatibus , tam abstrusum , tam dissicile , tam singulare, quod tu graece latineque non minus, quam vernacula Gallorum lingua, eluditus, sine magistro ullo, non investigaveris , erueris , Cogn veris p Felicem te tanto viro Galliam i sed , o quanto beatiorem uberrimo praestantissimorum ingeniorum proventu Florentiam l Absit enim , quam longissime absit, Auditores , ut hanc genti meae injuriam Irrogari imprudenter patiar, ut . aut adolescentes nostri summam re rum omnium scientiam desperare jubeantur . aut Flo rentinoium ingenia tarditariS a quoquam insimulentur . Quae enim ulla tam e culta humanioribusque o mullius artibus perpolita natio de ingeniorum acumine & seli citare cum Florentinis contendat Z quum paucos, & oui digito monstreutiir, alibi locorum doctissimos viros . numeres; hic vero tanta sit semperque omnibus retro seculis sterit maximorum ingeniorum ubertas, ut Atheianae Florentiam commigrasse videantur . Quod optimo naturae Consilio factum puto, ut ea potistimum regio honorum sit ingeniorum feracissima, quae, veluti quoddam doctrinarum omnium seminarium. Litteras tum Graecas, tum Latinas hovasque Cunctas arteS ab int ritu vindicavit, e tota Graecia expulsas in holpitium recepit atque in omnem Europam diisudit. Deus imiamo, talis i potest ne quidquam ad gentis alicujus indu
43쪽
t P R PIII AAL 27striam summamque in dissicillimis negotiis expediendet
dexteritatem Comprobandam magnificentius dici aut ex cogitari, quam ad Boni lacium Octavum , rirtificem Naximum, a duodecim totius Orbis potentissimis Principibus totidem venisse Oratores, i a singulis. singulos .
patria omnes Florentinos p quorum ea cepit Bonifacium , acerrimum illum ingeniorum censorem , admira' tio , ut Florentinos. quintum in rebus humanis elemen.
tum appellaverit. Hanc velli am patriam . c sapitis, in
tueaminI . adolescentes . quae , perenni immensoque S a pientiae gurgite . in alias omnes terras exundat, easque
copiosissime irrigat ; ipsa vero heatissima sibi lassicit, atque a nullis aliis ira igatur . Urhium vobis pulcherrumam & doctissimam semper ante oculos pata iam O, versati v clim . & qua optimus quasque ex . alienis gcimtibus tantopere capitur, eam animis vestris infixam , ad haurienda Inde omnia virtutis & scientiae exempla, penitus inhaerere. Nam si tanta est a natura ipsa charitas patriae , ut Ithacam suam vir sapientissimus Ulycses immortalitati anteponendam cinsuerit; quo vos tan-dcm studio, honestillimo loco nati adolescentes ; hanc eandem ult m Prosequi decci, quae, dixi no quodam beneficio, patria vobis obtigit, ut ncn aliunde adsci- tam , sed domesticam , ad propius imitandum , viritistem habeatis p Immortalem intueamini majorum vestrorum memoriam, qui, etsi ad unιus . aliquando prae aliis eiiciplinae cultum atque Ornamentum studia r obiissimum sua contulerint; nullius tamen . . re, scietitia Caruerunt , Intueamini, non Claudianum aliquem, tumidum magis fortallo quam sarium Poetam , quem tolerabili culpa, patriae amor quibusdam fecit Florentinum iideri: ud,
Poctarum Etruscorum principem iItaque Homelo &Virgilio absit vel ho invidia facile aequandum. Danthem Alis bellum ; Latine Etrusceque destissimum , F sanisciscum Peliarcham ἱ nobilissmum iustaliae sciiptorem,
44쪽
Franciscum Guicciardinium ; eloquentissimum simul aliaque elegantissimum, cujus ex ore melle dulcior fluit o ratio, Ioannem Boccaccium ; lepidum illum rustica
Norum amatoriorumque carminum auctorem , Laurentium
Medicem ; omnium bonarum artium Procerem & patronum , summum in Iurisprudentia virum, Franciscum Accursum, qui, quadraginta natus annos, se ad Iuris studium applicuit, eo doctrinae successu, ut magno enset omnitus documento, nulla vel sera aetate Florentinorum ingenia a Sapientia retardarit celeberrimum Platonicae Philosophiae instauratorem , Marsilium Ficinum; insgnem Peripateticae amplificatorem, Cyriaeum StroZZam ; omni eruditionis genere ornatissimos viros , Petrum Victorium , Bartholomaeum Cavalcantium , B nedictum Averantum , Vincentium a Filicaja aliosque innumeros, quorum ilhastria nomina nulla unquam deIehit oblivio. oculos per omnes late terras Circumseriste : & post immensa regionum mariumque spatia , qua
ta vobis terrarum pars occurret, quam, Veteribus ignotam atque a se repertam . nomine inscripsit suo Florentinus Uespue ius. Oculos ad cactum extollite t & novastitim silera suborientur . quae primus deterat Flore tinus Galilaeus. Sed quid attinci, homines , externis aliis solutos curis atque uni Sapientiae studio deditisn- mos, consectari Θ quando Matthaeo Palmetio Florentino, nobilistimo civi, qui . ut nostrae civitatis tunc eis Tant mores, pharmacopoeus audiebat , nulli labori sissima ars fuit impedimento, quominus subcisi vis, uva unt, operis, eos in Litteris progress is faceret, ut Alphonsus, Rex Neapolitanus, excellentem viri doctrinam miratus , quales Florentini medicos haberent, reis quirerer, quum tali pharmacopoeo uterentur. Quod si Persequi singulos patriae nostrae sapientilii mos vitos puguerit ei totas integrasque familias intueamini , quae ge-ngias non minus claritatem , quam majorum Sapie tiam a Dissiligod by Corale
45쪽
tiam, ad posteros, hereditario jure , transmiserunt rNediceam in primis gentem , cui, ob summa in Litteras merita, aequissimum Etruriae principatum Sapientia ipsa demandavit: deinde plerasque alias , quas , ne u ni plus, quam alteri, me deferre suspicemini, indiscriminatim nominatas volo : Bartholomaeam , Pandolphiniam , Rinucciniam , Guiectardiniam , StroZZiam , Alamanniam, Rica liam, Niccoliniam, Martiniam , Ori- cellariam , Datham , Gaddiam , Gyraldam , Bardiam , Salviatam, Capponiam , Martellam , ceterasque , quihus Litterae aeternum nomen pepererunt . Intueamini
lectissimum hune Etruscae nobilitatis, & Sapientiae florem , viros aetatis nostrae Clarissimos , qui, Pro summa sua artium omnium scientia, dum Florentinam linguam ad pristinum nitorem reducere omnique expolire ornatamento , moliuntur. Palam cuique faciunt, quam hene
de ipsis artibus, quas , Etrusca lingua, auctores nostri explicarunt elegantissime , mereantur. Adest etiam , quem de abstrusillimis quibuscunque rebus atque a vulgari h
minum notitia maxime remotis . vel ut Commune quoddam non Italiae solum nostrae, verum & Orbis totius, ora- eulum , consulatis, singulare patriae ornamentum , vir omnium veterum recentiorumque , post Litterarum memoriam , sacile doctissimus. Antonius Maria Salvinius, qui omnes omnium seculorum hildiothecas mente comprehendit sua, ut inexhaustae inde sapientiae thesaurosia ceteros diffundat. Me vero, ut libere dicam, quod sentio , valde poenitet , ad inflammandos Sapientiae studio adolescentes nostros . longa exterarum gentium d cumenta Curiosius perquisisse , quum tanta sese nobis os, serat domesticorum exemplorum copia . quihus luce Lpsa clatius constat, eam esse Florentinorum ingeniorum vim ac praestantiam , ut, quocunque te converteri ut , summa semper videantur. Agite itaque. ornatissimi adolescentes, Puduat vos a majorum vestrorum gloria
46쪽
dore ne res invenit i; pudeat, quam sapientiae laudem vobis Patres tradiderunt, non adaequare; pudeat Flore nistinorum jure censeri, & Florentinorum dignitati non respondere . Quid ergo vos a summa disciplinarum omnium scientia remotatur 3 patrium nomen vobiscum ipsi perpendi; e ; & cogitate, in maxitDis Europ e tumultibus, quam pacatum otium & rerum ti anquillitat cm, incompat ahili quadam prudentia animique mo-d cratione. sa I icntissimus noste r Princcps vobis praest Licrit: ut, qucm d modum aliae scntes armis, ita lapicntia vcs ccii etiS; & quam aliti Litterae misciat eum in m dum faciunt, ic parent hic jactu iam . Sccundos itaque tertiosque gradus generosi altique animi ac mulatione ecli icitu; ad summam com cnditu Sasientiam summum Sarientiae fastigium si c late . dic quo unius votis salis sit diicis linae cLs nitio , quum arcus omne Stil ciales brevi ic mi ore cc mi aiati sciint, quatum mira atque inci cilii iii tua, ita tu lato ics in dis ccndo velisa levabuntur. Ac, si hos, id quGd ma Xame eclet , vestia patita delectat; percilietis etiam illam ex omnium cognitione disciplina ιυm talia I latcm, quod, quantum piaestiterint vellii majorus doctili a cuto is gentit iis , tum facillime intelligctis, si eo tum docilinam imitando
in votis ii si exs uincis. Quod meum fuit , hoc pro
viribus cxuciatus tum , ut vid tiS , ut , quibus bollem argumentis, ad ba Iicntiae , OS studium excitatem : δε- citis vobis reliquus eiit & brevis, omnium doctrinarum
cuilus, si peti uadcii patiamini.
II abita ea est oratio Florentiae in S inctae Mariae ad Riccios pridie Ncnas Decembris Anno Mirili X. curam Serent stirnio Pi incipe I anne Gallone ab Etruria, in magna Excellentissimae Academiae frequentia, At chici nixile , Cl. i illi mo Viro, Ferdinando Bartholomaeo et Consilia ius, Fra tera ORiccio, & Thoma Bonave iriurio : Cen Ibribus, Anicia ro Maria
Salvinio, & Francisco Matia Salvatorio, VII is Eliu assanias.
47쪽
EQUITI . PRIORI . PATRICIO . ET . SENATORI FLORENTINO VIRO . CLARISSIMO . ATQUE . AMPLISSIMO ET . NOBILITATE. ET . IU RIS PRUDENTIA ET . CONIUNCTIS . UTRIUSQUE PALLADIS ARMATAE . ET . LITTERATAE . STUDIIS SPECTATISSIMO
ORATIONEM . PRIMAM . SV ΑΜDE . LITTERARUM . GRAECARUM
QVAΜ . DICTAM . A . SESE AD. ACADEMIAM. PISAN ΑΜΑNNO . MDCCXXXIII. EI . POSTEA . IN . EUSTATHIO . SVO IN. H ΟΜ ERUM ANNO. MDCCXXXV. DE . SE . BENE . MERENTI . PUBLICE . DEDICABAT NUNC . DENUO. EDITAM PRO . VETERIBUS . ET . RECENTIBUS SUIS . FRGA . EVM . OFFICIIS
MAXIMISQUE . EIVS . IN . ACADEMIAM . PISANAM ATQUE . IN . LITTFRARUM . STUDIA PRO MERITIS HONORIS . GRATIQUE . ANIMI . CAVSSAL. Μ. Q. II ERVM . CONSECRAT.
49쪽
DE LITTERARUM GRAEC ARUM NECESSITATE.
Tinam tantum mihi ingenii, Auditores Ornatissimi , tantum esset eloquentiae , quantum res ipsa postulat, ut in hoc Celeberrimo, atque ad dicendum amplissimo loco, hae litterat rum hominum frequentia , hoc lectissimorum atque honestissimorum adolescentium concursu, verba ego facturus de linguae Graecae , atque adeo de litteratum Graecarum praestantia atque necessitate . parem arguis mento orationem invenirem l Namque ipsa quidem amgumenti magnitudo atque varietas, quo in argument
maxima sese ingenia saepius exercuerunt, ipso statim dicendi initio me ita perturbat ac propemodum Obruit , ut , quid ego potiissimum dicam , penitus ignorem , S, quae alias mihi, vel quum de gravissimis rebus disputarem , nunquam defuit, oratio hic me mea deficere prorsus videatur . Quid enim lingua Graeca ad omnem eruditionem accommodatius, quae janua quaedam est ad omnes disciplinas quid Graecis litteris uisberius , atque copiosius 3 quid ad omnem doctrinam magis necessarium λ quit us omnes doctrinae uberrime Continentur. Nolite enim errare , adolescentes, qui hac
Pisas, ad hoc domicilium , ad hanc sedem sapientiae . studio & ardore quodam animi incredibili. sapientiae LPsius addiscendae causia, quam frequentissimi conveni.
50쪽
nis . Nolite , inquam , existimare , quum de lingua Graeca agitur , leve quidquam agi, Quod ad sapientiam rarum pertineat. Agitur in linguae Graecae negotio sumisma universae dominae, agitur orbis omnium disciplinarum , ipla agitur sapientia, cujuS summum Certe ais pietati sine Graecae linguae cognitione attingere nunquam possitis. Quale, sive vos Poeticae atque OratOxiae studia delectant , m e tenet, quae rerum humana
rum sapientia est, Philolophia, sive eruditus pulvis ac reliquae Mathematicorum disciplinae invitant. sive M dicorum praecepta allieiunt, sive Iuris prudentia . sive
antiquitatis cognitio, sive rerum divinarum scientia , quam Theologiam vocamus , oblectat , quamcunque tandem sapientiae partem sectemini, tum humanae . tum
etiam divinae, illud apud vos statuite , ad persectam
atque exquisitam harum omnium rerum notitiam , linguam Graecam non perutilem modo e ise , verum etiam pernecessariam . Volo enim, vobis sit penitus Periua- sum . quod oratione mea breviter ostendam , neminem
quemquam sine Graecis litteris fieri possie persectum . ac contum malum in doctrinis, hoc est, summe rer&cteque doctum atque eruditum . Unde facile intelligatis. quo majori vos studio ad sapientiam nitimini, eo maiagis vobis esse in Graecas litteras incumbendum . Neque vero , Auditores , Graecae linguae ad omnes doctrinas perfecte acquirendas necessitatem opus est alistius r. petere ex ipsa ejusdem linguae Praestantia , vi prorsiis ejus admirabili ad res quaslibet atque naturas . animique nostri omnes omnino notiones, quae infestae Propemodum sunt, omnesque variae . persecticsime expii mendas. Quam quidem vim tantam esse T lvat, ut sapientissimus Plato maximam partem sapie tiae in vocabulis Graecis interpretandis , eorumque
rigine indaganda in Ciatylo tuo posuetit ; eaque ipsa vocabula viri domuimi Proprietate quadam sua res . Sua
