장음표시 사용
351쪽
Dominus nostir viduarum se maritum orphanorumque iurem Scriptura sacra profitetur testimonio , nos quoquo finem bra corporis ejus ad imitandum caput summo delemus mentis aufectu intendere. Vide eundem Gregorium
C A P. IX. LocvM k E G I M i N I s susci bIT J Audiant Episcopi. Ait Agobardus, eum qui picedicationis ossicium & locum regiminis thscepit & negligit, operamque dat venationi, aucupationi, piscationi, ceterisque seculi oblectamentis, hunc Episcopum non este, sed destructorem operis Dei , ac per hoc adjutorem Antichristi. Non abhorrebat a sententia Αgobardi Arntilphus Episcopus Aurelianetas, quum haec adversus Epis
copum Romanum eloqueretur in synodo Remensi ad versds Arnulphum cap. xxv m. aeuia hunc, inquit,
Reserendi Patres, in sublimi solio resutntem , vise purpurea ct aurea radiantem , quid hunc inquam esse censetis3 Nimirum si caritate destituituν ,sol que scientia inflatur extollitur, Antichristus ea in templo Dei sedans, se ostendens tanquam sit Deus. Et semper visum est alie num a dignitKte laterdotali, secularibus negotiis x sollicitudiuibus mundi occupari: Istud enim etiam in seipsis culpant Episcopi in synodo rarisiensi congregati m.
Dc CCXXI x. ad Ludovicum Pium scribentes : Sacerdotes partim negligentia , partim ignorantia , partim cupiditate , in secularibus negotiis is sollicitudinibus mundi ultrμ quam debuerint se Orcupaverunt. IN D i v 1 T 1 1 s J Damnat divitias ili Episcopo , ut qui Christi pauperis locum in Ecelus eneat. Sed intelligit, opinor , cum Episcopum esse alpandum , qui divitijs male utitur j ad lusum videlicet , ad libidinem,
avaritiam, & cetera mal tauria mentium ruitia. Nam qui
pauperes nutrit, Ecclesias aedificat; mittit qui populos in fide instruant, is vero nunquam sat di Vc, erit, tam Gs immensos habeat thesauros. ORNAMENτ1s META O icis J Istud ipsum graviter exprobrat malis Episcopis sanctu; Bernarcius Abbas Cl re vallensis, ad Henriculii Senonensem Archiepiscopum scribens Clamans Cerio nudi, clamat famelici,conquerumtur , is dicunt: D icite Pontifices in f no quid facit aurum 3 Nuinquid aurum asstano repellit steus si ue esuruma
352쪽
Iumenta gradiuntur onusta gemmis, is nostra non eur iis crura nuda caligulis 3 Annuli, catenula, tintinnabula, ct clavata quadam corrigia, multaque talia tam ste-ciosa coloribus , quam ponderibus preciosa, mulorum δε- pendent cerυicibus ; fratrum autem lateribus nec semici clia miserantes apponitis. Neque ab institutore & patre
suo distentit Petrus Clarevallensis in epistola quam sub nomine Iesu Christi scripsit ad Innocentium VI. Papam& Curiam Romanam anno M. ccc LIII. Nam in capite xxx. ita loquitur : Exhortamur quod non nimium sitis curioso spectabiles equitatu, non circa vos discurrant hinnientium frendentes acies caballarum , non auro curi se tingantur frana, nec exsericis ura componantur filisi non argento calcaria rutilant, non squartito spectabiliυe
purpura tegantur fessa, nec precios pendentes confibulentronas clavi micantes auro, nec muricis earundem corrigiarum ornatus solent redolere tincturam, non eboris pu
critudine obriti vel argenti metalliυe precis cujussis a terius gumphis sellarum conclavet amictus , non micanti pectoralia tegantur ostro, nec febrescens ex auro genretis franos, non radiantibus1 Uussonipedes onerentur gemmis o c. Ex pervetusto codice nostro MS .unde fragmentum aliud anno superiore editum est in Notis ad Lupum Perrariensem pag. 478. IN VENATIONI Bus J Quirpe vetitum Epitaeopis alere canes, aut Venationem exercere . in quam rem
valde celebris est canon L v. synodi Agathensis : Episcopis, Presburis, Diaconibus, canes ad venandum, aut
accipitres, habere non liceat mod si quis talium personarum in hac voluptate detectus fuerit; si Episcopus est, tribus mensibus; uspendat a communione , Presbiter, duobus mensibus se ab lineat; Diaconus vero, ab omni officio
mel communione cessabit. Vide etiam canonem quartum Epaonensem, & X III. canonem Concilij Matisconensis secundi. Karlomannus Princeps in synodo cui martyr Bonifacius intersuit: Necnon se illas υenationes, cto maticas vagationes cum canibus, omnibus feretis Dei inte diximus, similiter ut accipitres ct falcones non habeant. Venationem enim in Episcopo graviter reprehendit Nicolaus I. apud Gratianum dist. 3 . cap. Luorundam. itemque Nicolaus II. in Decretis cap. v I. Vt Episcopi ct Clerici arma non ferant; neque venatui neque aucupio
353쪽
Iudeant. Itaque eos qui venatione delectantur, lubens revocaverim ad ea quae singulis Christianis ait Prosperin peroratione libri de gloii a regnoque sanct Crum : Si menandi est a sectio , inquit, habes montes altissimos, cer- mos melociter Apostolorum Prophetartimque dicta percurrentes. Habes se in campis petram, refugium erycise se Issoribus, quos insmplicitate cordis Christis Dominus posuos canes Genatur, ut stinis careant delictorum. Vide Ionam Aurelianensem in libro II. de institutione laicali
citos in hoc fuisse veteres, ut nullam occasionem praeteria miserint admonendi Episcopos ut a comessationibus Aebrietate absti nerent, jota praeceptum Pauli, qui edixit Episcopum debere esse non vinolentum. In lignis est Hieronymi locus ex commentario in Michaeam Prophetam , relatus a Gratiano dist. 31. cap. . Ecclesia principes, inquit, qui deliciis affluunt, ct inter epulas atque lasciuias pudicitiam semarese credunt , propheticus sermodUcribit . quod esciendisnt de statiosis domibus, lautiseque conviviis, ct multo labore epulis conquisitis, is ei eiendi propter malas cogitationes opera sua. Et si vis scire quo ejiciendi sunt. Evangelium lege; in tenebras scilicet exteriores, ubi erit fetus m stridor dentium. Annon confuso ct ignominia est, Iesum crucifixum, magistrum pauperum , atque eburientem , fartis pradicare corporibus,jeiuniorumque doctrinam rubentes buccas eminentisque ora
praserre 3 Et Magnus ille Gregorius lib. II. epist. X I V. acriter objurgat Natalem Episcopum Salonitanum,quddo derelicta pastorali cura, solis se convivijs occuparet. V de & eundem Natalem qui reprehensionem Gregorij in jocum verterat; cxemplum adferens Abrahae & Isaac,
quorum unus angelos convivio exceperat, alter vero sotiatus benedictionem filio dederat j postea rursum a monuit abstinere a conviviis,scripta ad eum elegantissima epistola, quae est X X X v I 1. ejusdem libri. Et patet convivia illa non fuisse admodum Christiana; cum pra ter temulentiam & voracitatem , etiam a Christianorum diffamatione non abstinerent, nemoque ex irrisione reprehenderetur.Nam convivia Episcoporum debent esse seria.
354쪽
orgo, eum qui ad episcopatum vocatus est , si seculi ob te Amentis indulget, in oculis Dei non esse sacerdo rem, tametsi personam Episcopi gerat coram hominibus adeoque Episcopus esse videatur. Sic sanctus Ambrosus in capite tertio libri de dignitate sacerdotali, loquens de malo Episcopo , ait: pronuntiat enim Episcopus huju semodi ad populum , dicenr, Pax vobis. Oculis quidem carenalibus videtur quasi Episcopus magnuι, se diminis ini sibus inisticitur leprosus magnus. Sic Marcellinus & Faustinus in Libello Precum pag. 46. aiunt 'uosdam Episcopos perfidiae Arrianorum 'subscripsisse, ut episcopale
nomen apud homines retinere vi/erenturi quod utique jam
apud Deum post subseriptiones impias non habebant. Sic
Fulgentius Ruspensis Episcopus in capite primo contra Sermonem Fastidiosi, ait eum , tametsi Presbyterij h
norem in conspectu hominum ceperit, coram Domino
non habuisse. Eade fuit sententia haereticorum Albigensium : qui,ut Rogelius de Hoveden tradit, dicebant uod
essent ordinaudi in Ecclesia Episcopi ct Probyteri io, si tales
non ordinabaatur quales pracipiebat,non essent Episcopi, nec Presburi, sed tui rapaces, hypocrita, ct seductores. Verum re AF adnotatum est a viris eruditissimis, eam esse constantem Ecclesiae Catholicae sententiam, ex doctrina &traditione apostolica descendentem , ctiam improbum hominem , canonich ordinatum, vere sacerdotem ae Dei adjutorem esse. Nam si haec regula non esset certa, liorrenda confusio turbasset Ecclesiam, etiam in initijs Christiani sinu. Nam & Iudas malus crat, qui tamen Apostolus Christi fuit. Et multos postea vatijs temporibus malos Episcopos fuisse nemo negaverit. Denique
Christus ait Scribas & Pharisaeos sedisse super Cathedram Moysi. Itaque sic scripsisse videtur Agobardus vehementer , ut Episcopos admoneret sui offici j, & ut intelligerent quantu Deo displiceat mala Episcopi vita. C A P. XI.
quod merito damnat Agobardus, erant nonnulli, qui verbum Dei praedicabant quaestus causa, non tam lolli citi de cura animarum, quam de colligenda pecunia. Et omnino accepisse ista videtur Agobardus a sancto Papa Gregorio, cujus haec sunt verba ex libro xix. in Iob c p. x. I. BN ro D cs lavantur, dum sauciis Padic tinri-
355쪽
sus debita ab audientib*s stipendia conferuntur , se quo fatigat injunctus radicationis labor, exhibita a dijcipulia pinguedo boni operis fovet non quod ideo praeditent ut alantur; sed ideo alantur ut predicent, id est, ut predicare subsillant; non ut intentionem sun indi Cictus transeat actio pradicationis , sed ad utilitatim tradicationis desermiant ministeriasustentationis. Vnde a bonis praedicatoribus non causa victus predicatio impenditur ,sed causa tradicationis accipitur victus. Neq; vero dixerim nihil ria Q. dicatoribus debere dari ab auditoribus. Nam uignus cst operarius mercede sua; dc justum est ut qui spiritalia nobis seminant, carnalia nostra inetant; ut ad Corinthios scribit Paulus Apostolus. quem loeum attulit idem Ur gorius Homilia xv II. in Evangelia , ut ostenderedaequum es e ut populus Christianus alimenta sustentationis suppeditet praedicatoribus. Hoc enim, ut dixi, justum est, & prorsus aequum. Sed quis serat praedica tores quosdam, qui nihil non agunt ut, cathedras occupent majores, & ex quibus ma)us salarium provenit
Quasi constaret verbum, mi non valere i nisi Paulum
IN PROPRIAM LAVDEM J Τ axat alterum
Venus concionatorum aeque odiosum, eos nimirum,qui bus haec unica cura est, ut belle conesonari videantur.
cujusmodi nimium multi sunt. atque utinam nulli cia sent. Tum admonet, vitandum id esse. Ρraeclare sanctus. idem Gregorius in Homilia paulo ante laudata : Qui sequiν namque ideo pradicat, inquit, ut hic met laudis vestmune ris mercedem recipias, aterna proculdubio mercede' priυat. Vide rursum eundem Gregorium Homilia x x r. in Ezechielenti
PASTOREM P A s et o R v M J id est, Christum. quo etiam modo eum nominant Prosper , P ctrus Chrysologus , Iulianus Pomerius , Ruricius Lemovicensis Gregorius Magnus, Hincinarus, alij. Sic, quod idem est, alibi vocatur Princeps pastorum , Sacerdos Sacer dotum , Pontisex Pontificum, Episcopus Episcoporum. Posterioribus tandem seculis Episcopus quoque Romanus vocatus est Episcopus Episcoporum. Quod ita intelligi debet, ut quia caput est omnium Domini sacerdo- '
356쪽
sedis suae, intelligatur ob hoc ipsum constitutus super reliquos orbis Episcopos , ideoque quodam modo sic
Episcopus Episcoporum, praesertim cum ad eum pertineat cura & follicitudo universalis Ecclesiae. Neque t men existimandum est hanc appellationem fuisse tributam antiquitus Episcopo Romano ; tametsi quidam ita
se colligere putent ex libro Tertulliani de pudicitia, Mex Cypriano in praefatione Concilij Carthaginiensis. Nam, si quid in his rebus video, T ertullianus licic Pontificem Romanum satyrico sale defricat . certe palpo non percutit. Et in Cypriani sensu manifestum est eos falli. Neque enim ait Cyprianus , removendam esse praesumptionem Episcopi Romani, qui se Episcopum Discoporum diceret. Sed ait: Neque enim qui uam nostrum Episcopum se Episcoporum constituit id est. Non arbitror quemquam Episcoporum, qui heic praesentes sumus, eo praesiamptionis excedere, ut se supra omnesάollegas suos efferat, sententiamque sui ipsius unicam, ut tyranni solent , praevalere debere contendat adversus sententiam plurimorum, praesertim quoties fidei causa Ventilatur. Hunc ego genuinum verborum Cypriani sensium esse arbitror. Sumptum est autem istud loquendi genus ex rhetorum disciplina. Alioqui enim si qui su pra Episcopos sunt, Episcoporum Episcopi dici debent;
dubium non est quin Primas Africae, nimirum Episcopus Carthaginiensis, dici debuerit Episcopus Episcopo-ium. Nam si istud loquendi genus quippiam haberet auctoritatis, multum detraheret de dignitate Episcopi Romani, cum quo nonnulli Episcopi paria facere viderentur. Sidonius enim libro v I. cpist. I. Lupum Trecensem Episcopum vocat patrem patrum , & Episcopum Episcoporum. Et Ennodius lib. I. Carm xxv. Ambrosum Episcopum Mediolanensem vocat pastorem antistitum. Et tamen nemo dixerit Pontifices Romanos, qui Luti& Ambrosj aevo floruerunt, Lupo Ambrosioque fuisse subjectos. Quin & Karolus ipse Magnus vocatur Epita copus Episcoporum a monacho Sangallensi in libro primo de ecclesiastica cura ejusdem Karoli cap. XXVII. Et Edgarus Angliae ReX, qui anno DCCC c LXVI. Vi-Vebat , pastor pastorturi vocatur a synodo provinciali Angliae sub Dunstano celebrata. Sic Eusebius in libro primo de vita Constantini cap. x Ov. Constantinum
357쪽
vocat communem omnium Episcopum; & Clodoveum Regem, regionum Praesulem, Remigius Remensis Episcopus. quos tamen Episcopos fuisse nemini ha ctenus in mentem venit. Atque id ideo visum est adnotare, ut planum omnibus fieret quonam modo accipienda sint verba Tertulliani ac Cypriani. Littera enim occidit,spi ritus vivificat.
AB ILLO Q v I SEDET IN soLIo J id est, Episcopo. Nam is in throno sedet in Ecclesia, id est , in cathedra sublimiore. Et cathedram illam episcopa- Iem, solium quoque vocat Sulpitius Severus in capite pr1mo secundi dialogi, augendam ad invidiam . mendam nuper, inquit, non sine meo pudore vidi , sublimi folio quasi regio tribunali, cessa sede residentem. Addam vero locum celeberrimi viri Petri de Marca Archiepiscopi Parisiensis: qui explicans canonem L I Ii. Collectionis Africanae, haec ait: Significat uphum secularem S tum rem quorundam Episcoporum , qui dominatum in Clero exercebant; se in cathedram elevati , ac si esset solium quoddam regium , ct arx velut imperiν , tyrannicam sibi dominationem vindicabant. Tum statim ferme sequitur : Sanὲ cathedra episcopalis sublimior emat velut in
fastigio constituta, unde possent Discopi desuperiori loco D
deles monere. Sumptum autem istud videri potest ex Αu- rustino, cuius haec sunt verba ex enarratione in psal- num C xxv I. Ideo altior locin positur est Episcopis, ut si,per intendant, ct tanquam custodiant populum. Et pa lo post : Quomodo enim vinitori altior fit locus ad custo-ιiendam υineam, sicis Episcopis altior locus factim est Iide Henricum Valesium in Annotationibus ad Historam Ecclesiasticam Eusebij lib. VII. cap. XXX. Q v. I LAs ORAT AD MOLAM J id est, usqueat inferioris ordinis pastores & praepositos. ne quis pumta et haec dici Epilcopis tantdm. Et pauld pdst addit bae' scripta esse, non soldm propter Episcopos, stacti ara propter Abbates, Praepositos, & Presbyteros, quor pastorum & rectorum nomine intelligi debere ait. Itaqte Diaconos etiam excludit a pastorum munere. Et tamet in his quoque sacerdotium agnovit Cyprianus, aliique veteres.
358쪽
TI E IMAGINI y VINVALUERAT aevo Agobardi pessima superstietio, ut existimarent nonnulli imaginibus sanistorum ita ut Dei sicae Trinitati servitium aut adorationem impendi debere. Quod adeo impium visum est Ecclesiae Gallicanae, ut ac Episcopi in synpeo Iraocosordiensi congregati damnaverint secundam synodum blicaenam, quae adorationem illam imaginum videbatur imperasse,& Κarolus ipse Magnus stilum quoque adversus eam strinxisse putetur. Ludovico deinde Pio, Karoli filio, Iegnante, emicuit rx sum in hoc argumento ardor Episcoporum Galliae: qui cum adorationem illam imaginum ferre non postent, nihil intentatrio reliquerunt,
quo mentes fidelium ab eo errore revocareat. Et omnino , dum studebant veritati, videbantur lacere contumeliam imaginibus, quibus crederes asseverasse pullum cultum deberi ; retinend s tamen , ut ex earum aspectu fideles excitarentur ad imitationem sanctorum hominum. Vnus multorum huic operi incubuit Agobardus, sed adeo vehementer, ut propterea existimaverint nonnulli librum hunc non esse qdmodum catholicum. Sed tamen quidam pij eruditique viri, post rem istam accuratc discussam , senserunt nihil in eo esse quod aper tἡ violet fidem Ecς lesiae, adeoque ab Agobardo sit mira verunt aut oritatem Censurae I Iispanicae ac Cardinalis Baroni7. Ego crediderim Ambardum scripsisse quod omnes tum in Gallia, ut etiam a Sirmondo observatun est, sentiebant, Sane instituti mei non est pronuntiar de arduis hisce quaestionibus. Attamen silere non possum mihi valde placere Decreta Copciiij Cameraccins s habiti anno M. D. Lxv. sub Maximiliano a BQ gis Archiepiscopo Cameracens, quod sic statuit in Gura imaginum. Imagines is remptis 'ulla statuantur, 'isi Episcopi consensu O judicio. Si qM autem erecta furin c pra se ferant quicquam quod non deceat, neque prototym congruae, tolli eas aut mutari 1ubere. Docentur praterea populus imagini nullum cultum deberi aut propt/rma-
359쪽
teriam , aut propter elegantiam, ant propter precium operis.
Auit propter quidvis aliud quod sit in artificio aut imaginis substantia ; sed propter rem significatam, ad quam hic cuiatus se honos pracipue refertur. Etsic admonendus est, ansemum orantis aut menerantis in rem signatam referri. Onon in signu/η , quod nec audit, nee videt, nee sentit. V ide uti et num Durandi in libro secundo de modo gemralis Concilij celebrandi cap. LVII.
- CAP. X. SCHIs MATE VIGILANT 11J Celebris est hic homo ob aculeatas Hieronymi in eum scriptiones. Et constat hominem fui si e valde haereticum, ac meritum ut, adversus eum excandesceret Hieronymus. Ac vulgo
putant hominem suisse Hispanum. Sed illam opinionem esse fallam evincit illustrissimus vir Petrus de Marca Archiepiscopus Parisiensis in Dissertatione de patria Vigil ij, quam olim in publicum exire iaciemu4. Probat a item Aquitanqm fuisse. CAP. XI. NEC IN ALI CVIvs Ho NoasM J Si erit Agobardua , non licere cuiquam dedicare templum in honorem alicujus sancti, sed tantdm solius Dei. Sed opinor mutaturum fuisse sententiam, si hoc nostro seculo visisset, quo receptum est Ecclesias dedicari in honore sanctorum. Olim Ecclesiae dedicabantur in hon
rem Dei; & in eis erant memoriae marty Ium
AD U ELI RA Qv is τRANfE-τJ sic Poly carpus apud Fusebium lib. I V. cap. X V. ait: Nequa enim nobis a melioribus ad deteriora mutabilis mens est. Pulchrum quidem atque honestum ducimur a vitiis ad vi mram trans 'ere. M versione viri clarissimi Henrici Valesij. SANCTAS A P. ΡεLLANT IMAGINEst Indignatur Ago Uu , δέ merito, quod sanctas imagines dicerent, sanctitatem rebus inanimatis tribuentes, & operibus manuum suarum. Nihil tamen vetat,
quin aliquo modo dici possint sanctae, habita ratione per siparum quae in tabulis illis pictae sunt, vel fictae Atque ob eam causam eas sanctas vocat Beda in Histo-4 tum V vir muthensum nuper e isa,
360쪽
CAP. XVII. SANc TORVM MEMORIA s J id est, tempIa , in quibus sanctorum corpora jacent sepulta, vel ubi 2
CAP. XXII. IN GEsae Is B. SYLVEs TR IJ Hunc quoque locum laudat Karolus Magnus in Capitulari de non adorandis imaginibus lib. II. cap. x Iar. ithmque syn dus Parisiensis habita anno Dcccxxiv. & V valafridus Strabo in capite octavo libri de rebus ad Ecclesiam pertinentibus. Verum Karolus Magnus censet librum illum actuum beati Silvestri, ubi de imaginibus Constantino Imperatori delatis scribitur, nullius esse auctoritatis, eo quod inter catholicos libros recensitus non sit. in Decretali Gelasij. E NDAM PREs BYTERvM J Sulpitium Severum Primultacensem Presbyterum; ut patet ex epistola octava Paulini ad Severum , in qua sic scriptum est : Luid enim tibi de ita petitione respondeam , qum imagines nostras pingi tibi mittique jussisti Obsecro it
que te per viscera caritatis, qua amoris seri solatia de in .
nibus formis petis Z Verum istud nihil facit adversus adoratores imaginum. Nam Severus imagines Paulini &Therasiae postulaverat, non tanquam adoraturus, sed ut quos absentes amabat, praesentes eo modo semper haberet ; ut etiam agnoscit Agobardus. Neque Vero puto quemquam velle culpare hunc affectum. FORO IVLIENfEM Episco PVM J Puto
memoria lapsum Agobardum, proque Sereno Massiliensi Episcopo, quem variis epistolis objurgavit Gregorius ob Iractas imagines, Forojuliensem Episcopum dixisse.
Vide S. Gregorium lib. v I I. Indictione I I. epist. cIX.& lib. I x. Indict. Iv. epist. IX.
CAP. XXX. LIBRO SAc RAMENTORVM J InteIligit Librum Sacramentorum sancti Gregorij , cujus exemplum habemus in illo quem vir clariis. Hugo Menardus monachus Benedictinus edidit in hac urbe Parisiensi ante hos viginti annos. Et ipse quidem existimavit esse ipsum librum Sacramentorum sancti Gregorij. Sed n bis longe aliud persuasum est. Nam in ossicio seriae quartae post Palmas, extat mentio diserta Imperi j Fram