장음표시 사용
231쪽
ex suo objecto et intentione agentis; sed debet insuper attendi effectus exacerbatio. nis, contristationis in parentibus causatus dum praevisus fuerit. Hinc quandocumque filius vel filia Sino justa causa deliberate aliquid agit vel omittit, etsi per se malum non sit, ex quo tamen Scit parentes graviter offendendos aut sorte etiam peccaturos nimia ima, indignatione, blasphemiis, etc., ipso facto peccat mortaliter contra amorem, reverentiam et obedientiam parentibus debitum. Et iam in dubio an sit justa causa aliquid agendi ex quo parentes offendendi sint, tenetur filius abstinere, quia in tali dubio stat possessio et obligatio reverentiae. Quando tamen justa causa omnino v get aliquid agendi, et constat ossensionem
parentum ex mera eorum morOSitate, melancholia, vel etiam malitia irrationabili orituram, non peccant filii illud agentes, idque maxime in sequenda vocatione divi
R. Quaestio est potissimum de statibus, qui fixi sunt et immobiles, ac maxime de statu coniugali, vel religioso eligendo. . Si agitur de statu conjugali, tres sunt sententiae principales. Prima senten. tia, quae etiam communior, docet filios teneri sub gravi consulere parentes ei illorum consilium sequi; quia illi habent hac in romajorem experientiam, quam juvenes. Huc
Deit illud: judierum patris audite, filii i2).
Quare ipsos non consulere μst contemnere et ossendere in re ex se gravi. - Secunda
sententia triadit, teneri filios sub gravi consilium petere ex allata ratione, non tamen sequi; cum in hac electione filii sint sui juris. - Tertia tenet, quod filii, si contrahantineolsultis vel invitis parentibus , peccant dumtaxat leviter; nam obsequium quod hac in re parentibus denegant, eos nempe
non audiendo, gravem culpam non impor. lat; cum eorum consiliis non adstringan
2. Si agitur de eligendo statu religioso, quamvis silii regulariter debeant parentum consensum humiliter expostulare. bu nedictionem impetrare, imo usque ad pubertatem expectare, ipsis renuentibus i 4l; ordinarie tamen loquendo, certum videtur eos neque teneri neque expedire, ut parentum suorum conSilium interrogent; tum quia parentes plerumque hac in re nullam habent cognitionem et experientiam; tum quia parentes ob proprium commodum de facili mutantur in hostes 5J. Audiatur An gelicus 6 : dicitur Proverbiorum 25: causam tuam tracta cum amico, et Secretum extraneo non reveles; propinqui autem earnis in hoc proposito amici non sunι sed potius inimici secundum illud, quod habetur Mi. ehaee T: inimici hominis domestici pius. Hoeidem observat d. Birnardus dicens l7l: sie- pe parentes ita se in hac re caecos eaehibere, ut malint blios suos cum seipsis perire, quam salvari procul a x . Oh durum patrem. Oh saeυam matrem l II Sed dices quid si parentes sint in necessitate' vel talis parentum neceSSitas PQmmunis est, vel est gravis. - Si I, polost filius ingredi religionem; quia non tenetur Saprivare gravi bouo, ut tale asserat paruolibus suis auxilium, sine quo ita vivere possunt ut grave non patiantur incommodum. -Si 2, tunc adhuc poterit silius eam ingredi, caSu quo in saeculo manens tali necessitati subvenire non possit; nam frustra clo tineretur in saeculo. Quod si potest subvenire, tunc audiatur d. Thomas: aut ipse qui habet propositum intrandi religionem, videt in saecula non posse vivere sine peccam mortali; rei non de Deili. Si timeι sibi perieulum peccati mortalis , cum masis ιeneatur fututi animae suae providere quam corporali necessitati
parentum, non tenetur in saeculo reman
re 8 . Secus, uti patet, tenetur in suo illo
Ouaenam quaerest gravis istu parensum
Pseudosynodi Pistoriensis asserens Sanetor Tho. nam et Bonaventuram sis in tuendia adversus summos homines medieantium institutis veracitos esse, ut in eormn defensionibus minor aestus elaeeuratio maior desideranda fuisset, sub ci. Si proseripta est uti reandalosa, in sanetissimos D etores injuriosa . impiis damnatorum a Melorum eontumeliis favens.
7ὶ Ep. 3 - V. Hallier, De Saeris Ordinationibus. ubi fusius in lomo I.
232쪽
DE OBLIGATIONIBUS IN SOCIETATE CIvILI visie sinetur eis servire et alia opera perfe-etionis praetermiιι ere, et peccaret eos dimit. teng. Si vero sine ejus obsequis possunt aliquaIiter sustensari, non autem honorifiee, non propter hoc tenesur opera perseeιionis
nenturne e religione egreri, ut parentibus subuenianι2 Tenentur filii prosessi e religio. ne ygredi in extrema parentum necessitato, quae nullam agnoscit legem: et egressi ox
decreto Benedicti X lV 1745 subduntur Ordinario loci. Sed in gravi parentum neeps.sitate probabilius non tonenturii de hac habet Angelicus: ille, qui jam est in religione
professus , re putatur Iam quasi mortuus mundo: unde non debeι oceasione sustentationis parentum eaeire e claustro lil). 0. 5. Quid sibi invitem debenι consanguinei eoilalerales et astines pn. Consanguinei, collateriales et amnes sibi mutuo debent amorem, honorem et in necessitate subsidium: idquρ lρge non tantum charitatis, sed etiam pietatis, cum inter se speciali nexu aut carnis aut amnitulis cohaereant; et si tamΡn unio ac depctndentia inter illos non sit tanta . prout est
inter parentes et liberos 53. Hinc colligit
Henno praedictae cognationis circumstantiam, ut quae speciem mutat, n periendam Psse in consessione, quoties agitur de gravi injuria, detractione, contumelia, Odio, Percussione et Similibus. Hoc tamsen restringit ad primum et Secundum gradum, extra quos putat circumstantiam cognationis inclucere Peccatum solum veniale. Sicut si injuria nat concivibus nostris, censent communitor tulem circumstantiam non addere novam multi iam mortalom ). --0. . Quae obligationes tiliorum erga 98-nisores PX jure civili Neapolitano'It. Obligationes filiorum erga genitores ρα jure civili Neapoliιano sunι :1. Ut ipsis semper et ubiquo exhibeant honorem et reverevilom. Il fylio dere onο-rtire e rispellare i genitori, qualunque sis
3J V. Liguori, istis Mor. I. 3, n 340. 4) 0uod etiam extendunt ad patriniri; nam ho
die vix ae ne vix quidem Mee eircumstantia par lieularis attenditur. Non tamen ad tutorem t minorem, tum adhue in viridi sit mutua tutoris aeminoris obligatio erga se invicem. 5ὶ e. alb. art. 210 Cone. C. A. civ. 144 - C. P. 82-C. G. 371 - C. V. 118.
5. Ut matrimonium inire non audeant IJ; neque adopιionem acceptarct Sine eorum Ponsensu: eae arι. 165 et 166 8).4. Ut eum genitoribus cohabitent. nec paternam domum relinquant sine consensu patris sub his clausulis: eae art. 288 et 2 lo.
eonomia separata 9ὶ - Quod si urgeat uliquando discessio sit inrum e paterna domo,
sic provisum psi Neleam che giuste causerendessero necessaria o euidentemente utile
3. Tandem si filii graviter negligant
obligationes suas erga parentes, eae eivili jura art. 302 et seq. , dantur parentibus ipsis remedia emeacissima, quae eo etiam pertingunt, ut lilii in carcerem detruduntur si M. I li I. - De obligationibus risorum, atque
0. I. Quisnam veniι nomine tutoris,alque minoris 'R. Olim impuberes, cum desinehoni esse
sub potestate putris, appellabantur pupiιιi ill). Facti puberes, minores. dicebanturus iust ad annum 20 : quo completo, majores evadobant. Iam vero qui patris loco deputa-hatur ad tuendam pupilli personam et bona, dicebatur Tutor. Curator, cui cura committebatur bonorum et porsonae minoris. Hodie tamen jure civili communi, omni alia distinctione sublata, qui nondum complevit
233쪽
21 annum, dicitur minori, tali autem aetate completa, major ill ; et cui cura minoris
committitur, tutor appellatur. Curator autem ex jure civili Neapolitanoart. 750 et seq. depulatur quibusdam in Sibus v. g. absenti 2ὶς minori habilitaιo ad bona sua administranda 3ὶ , haereditaιi
R. duum minorum tutela sit ossicium publieum ad publicum honum conducens, sed pluribus gravissimis curis resertum, Neque
Sunt nempe alii, quibus illa de iure competit, et dicuntur nasi: ut mater is , ascendentes paterni et materni. His nemo melius bono filiorum potest providere. Alii sunt, quibus ea interdicitur ', quum nempe illi vel juridice vel utiliter incumbere non possunt: uti sunt religiosi professi, mulieres, interdicti, minores, in lames. Alii, quibus ea libera relinquitur vel ob honorem, vel quia aliis curis sunt gravati: uti sunt ordinati in saeris, milites in actuali
servilio, Ministri Status, qui annum 53 compleverint, qui 1 filios legitimos habent,
qui non est neque assinis neque consanguineus minoris etc.
Ceteri renuere non possunt absque Pro
In qualibet autem tutela prolutor est mi iam eligendus, cuius est vices tutoris sup
2. Si moriatur tutor, vel removeatur, dispensetur aut renuntiet: vel juribus civilibus privetur ', vel ultra annum eareere includatur. Vel si sit maser, ad alias nuptias transierit. non convocato consilio familias, ut de tu tota deliberet. 3. Morte ipsius minoris, vel illius habi- Iitatione; ad quam quidem deveniri potest, si ipse minor compleverii 2l annos et capax habeatur sub datis tamen limitationibus t tui. 0. 4. Ouaenam sunt obligationes luto
R. Tutores imprimis tenentur in conscientia et vi quasi contractus curam gerere minoris, ejus personam tueri. imbuere bonis moribus, christiane educare vel per se vel per alios, et omnem impendere Operam Simum, ut artem sibi convenientem ipse edi
Bona vero ejusdem temporalia tenentur curare, fideliter diligenterque administrare uti bonus pater lamilias, cujus vices gerunt. - in tali autem administratione adamussim so consormaro debent dispositionibus legum civilium eam in rem editarum. Hinc ad majorem Securitatem juramentum praerequia ritur a tutoribus emittendum de re fideliter administranda, inventario etiam omnium bonorum consecto : art. 573 et seq. Et i nentur de damnis, si quae ipsorum culpa
in ea administratione obvenerint. Prohibentur cum minore contractum inire, vel illius nomine absque auctorizatione transigere. Finita tandem tutela, omnium actorum rationem reddere obstringuntur: ex jure civili
Q. 5. Quaenam sunt obligationes minorum n. Cum tutores vices agant parentum respectu minorum, satis est, Si dicamus, minores erga tutores ligari ipsis obligationibus amoris, reverentiae et obedientiae ,
quibus filii ligantur erga parentes. id etiam praecipit jus civile Neapolitanum art. 59l adeo ut tutor possit petere mino-
eivili Neapolitano ari. 316. La madre non e obbli sata ad aeeritare Ia luteis: nondimens, in eas ehe non sta alato destinato un eontinore . ed essala risivit, doura adempirna i doveri sino a thaabbia farto nominare uri tinore. C. Alb. art. 252.
8ὶ Porro et tutoris et prolutoris eligendi cura si jam non sit a patre laeta electio : et administra lioni invigilandi. ae eetera omnia providendi ad num minoris. maxime Speciat ad eousiliun sa miliae, quod est eoelus tonstans sex saltem eo sanguineis minoris, aue toritate iudiei ideo eonu eatus. Vid. ius ei vile Neapolitanam art. 32R. - C. Α. civ. , 199-C. P. 204 - C. G. 39S-c.M. DT.
234쪽
DE OBLIGATIO IBUs SOCIET TE Clus L 2 3ris reclusionem, si in eum graviter delin
g i V. - De obligationibus Magisιrorumae Discipulorum 2).
0. l. 9uaenam sunι Magisιrorum oblis tiones 'n. Qui nobile alios edocendi munus suis seipiunt, tenentur gravi lum ossicii lum stipendii ratione: . Idoneam ad munus quod suscipiunt, scientiam callere, ne ipsis errare contingat cum maximo discipulorum damno: discas quod possis docere, ne sis miles priusquam tiro, et prius magi3ιer sis quam discipulus,
2. Doctrinam rectam discipulis trade re, idest s. Scripturae, Palmim traditioni. Pontificum oraculis et Conciliorum desinitionibus consentaneam. idque maxime ne- tute nostra prae oculis caute habondum ,
cum in sua celebrata Eneretica sevi pIuribus 4816 sapienter nos monitos faciat Pontifex M. Pius lX , perversam in philosophicis proesertim diseiplinis induetam esse doeendi
σαι ionem, quae improvidam juventutem miserandum in modum decipia, corrumpiι, eι-que μι draeonum in eriste Babylonis propianat VIJ. Novas autem docendi methodos Sequi poterunt magistri; sed in iis quae ad
religionis et morum doctrinam pertinent, debent ab omni novitate se prorsus v bstinere. Unde ajebat Petrus Blesensis 4 : non de eorde tuo vaιicinari praesumus; sed juxta raeri elaquii doctrinam universa discas,eι doeeas, orans eum Propheta : juxta eloquium tuum. Domine, da mihi intellectum, ubi nota non supra, non eatra, non e-
5. Tonentur doctrinam tradere discipulorum intelligentiae accommodatam , et methodo convenienti eam exponere, ita ut eorum animi non obruantur, neque fastidio asseiantur. Secus ut quid verba lacerent γ4. Tenentur semina christianarum viris tutum teneris porundem animis pedeteritim
inserere 6l; et circa ipsorum mores attent invigilare T). Non iam enim agitur penes
nos, ut scite observat Bouvistr, de efformandis philosophis quam christianis, qui cuncta
proprii status ossicia recte implentes ad neternam patriam perveniunt. Cum uulem hae praesertim in re praecipua persuadendi via sit exemplum, necesse id do est, ut magistri in primis sint a vitiis alieni, et in virtutibus emineant: magister totus vocalis prodeat, gressus et molus, vocalia sint universa, nii S. HieronSmus 8). Quae omnia etiam Synodus Novariensis praecipit ac vult, uι Ecclesiastici hoc munus
suscipi uri bonum visae testimonium exhibeant. Item uι Parochi super ipsos sedulo invigilenι σ).-Magistri obligationes paucis
excipe: Dotlus,recte,apte doceat bona semina miliat. Q. 2. Quaenam sunt obligationes discipu
B. Discipuli obligantur tum Sibi , tum praeceptoribus, tum Deo. Tria nempe discipuli debent: 1 sibi studium et laborem assiduum; scientiae enim et artes non addi Seuntur , nisi Per magnos labores atque longam studiorum assiduitatem, juxta illud vulgatissimum: quila cavat lapidem, non bis, sed saepe eadendo; - 2 Magistris reverentiam, docilitatem, gratitudinem. Hoc ipsis gentilibus erat ossicium ineluctabile :diseipulos id unum moneo, uit Quintilianus,
ut praeceptores suos non minus quam ipsa 3ludia amens, et parentes non quidem eor rum, sed menιιum esse eredant; - 1 Deo
pietatem scriptum est enim: initium sapientiae timor Domini ill). Id nunquam satis juvenibus praedicabitur; nam tota m0ralis hominum Oxistentia in hac vita et Salus aeterna in altera, generati in pendet a
i2ὶ V. Limori. Op. Mor. l. a. n. 361. lai Ep. ad Rusticum.
eri eumque disciplinae,ex mente Tridentini l sq. 25. e. 2 de R. J ei ex Constitutione Sacrosancta Pii iv, tenentur antequam commissum sibi doeen di muniis aggrediantur, fidei prosessionem emi uere juxta sormulam ab ipso Pio praescriptam. Quae quidem professio quantum aetate nostra adhue sit
necessaria, nemo est qui non videat. Non tameu ubique psi in usu.
6ὶ Tenentur fidei rudimenta edoeere ex Constitutione Benedieti XIV . Etsi num me. duod si DonPhaologia Moralia Tom. l.
235쪽
mprimis adoleso ntiae annis, juxta illud: bonum est viro eum portareriι justum ab adoleseerilia sua sit. Adolescens juxta viam
suam esiam eum senuerit, non reeedes ab
Ari lculus Il. De obligationibus in societate conjugati s δ)
obligationes mutuae 'D. Conjuges sibi mutuo dobpnt societatem, amorem ne fidem: . Societatim; unde lon nlur simul ha bitare, juxta illud: dimittet homo patrem et matrem suam et adhaerebit uxori sucle, et erunt duo in earne una li): Oluctio vero domicilii pertinet ad maritum, cum familia
Quod eliam injure eisili Non politano art. 201 praescriptum ost: la moglie e obbligata ad alitore eot marito ed a sequitario ου un que egit crede opportuno di stabilire la sua residenra et c. 6 . 2. Imorem; dicit Onim Apostolus: viari, diligite vetores vestras, sicut et chris tutdileaeiι Ecelesiam, et se ipsum tradidit pro ea 7 . Et etiam mulieres hortatur , ut viros suos ament s8). Hinc peccant si rixas , llurgia et odia in se inviceP exelloni, aut oveant; vol si conviciis atque maledictionibus se invicem v metant. 5. Fidem; nempe roniugalem, iuxta il
lud: mulier sui eorporis potestatem non habet, sed uir. similiter autem eι nir sui eorporis potes Ialem non habet, sed mulieri ...
Nolite fraudare innirem s). Haec porro i meia iis imponit non solum
natura Societatis con tigalis et Sacramen
tum, sed etiam lex civilis: nam ex jure civili Noa politano art. l0l habetur: i conjugi hanno is dolere di reeiproca sedesia, soci orso ed a sisten ra it M. 0. 2. Quaenam sunt speetates obligationes mariti pR. Maritus, tamquam caput, tria uxoris s) Ier. Thr. a. st) Prov. 22.
C. G. 212. - C. N. 100. Quod si ipsa a martio di-meMerit sponte sua et sin causa, ressabit in nrasilae curare debet, nempe animam, erepus et mores:
. Animam. adeo ut peccet graviter si uxori permittat, ut legem Dei transgrΡ-diatur; vel si onm impediat ab ob servantia mandatorum Dei et Ecclesiae. aliisque nosalutem necessariis. Non enim hoc esset ipsam diligere uti se ipsum.
2. Corpus: nempe tenetur uxorem secum relinere. ct alere secundum statum
Suum, lum debito amoris conjugalis, tum ex ossicio capitis tam liae, tum ex justi lino vi ratione dolis Ill. Ηine ait ius civito Neapolitanum art. 203.
II marito e o bligato a rieeverta presso dise, ed a somministrarie tutio eio eh e necessario a bisogni ella vita in proporetione delle sue so tange e dei suo stato. 3. Mores: tenetur nempst uxori invigi. lare, benigne compati, cimicis suasionibus potius qnam rigidis verbis imperare. Etsi ero oliquando convenitit sortiter cum ipsad CPro; spmp'r lamen habeatur ratio illius M. irci Aurelii imp ratoris consilii : uxor
monenda set y reprehendenda raro, violemtis manibus tra innia nunquam. Uno erbo, vir teno lur uxorem sunmh.ib re uti sociam,
non vero uti ancillam: Deus enim dedit mulierem viro non in vilo mancipium, sed imadjutorium simile sibi 2 ; atque isteo eam traxit de lutere, non de Pede. Q. 3. Quaenam sunt speciales obligatio
R. Uxor speeial ter ad haec tenetur erga maritum suum s 15 . . Ei eae corde obedire in iis . qnae nosam ilia' administration in portinent dicent Apostolo: muliere viris suis subditae sint. si it Domino; quoniam vir caput esι mulieris. sicut Chrisιus eaput est Eeelesiae lidi. Non lieot itaquΗ mulieri ngere sex penins
contra mariti voluntatem, quae communem in minarum qui status consuetudinem eX-
cedant nisis 3 eas agat sex pura phernalibus bonis lol. Vid. jus civile Neapolitanum art. 387 et seq. .
ilo hoe onus. Item est si in adulterium lapsa sit. et aliunde habeat ut vivat. 12ὶ Gen. Pop. 2. 13 V. Zama-Mellini, La donna sorte, Mode R. 14.Ephes. 5. - Ηine . illud juri civ. Neap. art. . . . it marito e in dovere di protenera ismoplis. la moylis di obbedire at marito. 15ὶ Non tenetur lamen uxor marito obtemperare in iis, quae suae eonditioni non eonveniunt Quare mulier nobilis ae dives eogi nequit ad offitia iam uiae prestanda . uti esset v. g. errere domum . cibos eoquere ete .s sol l lape voluntas ex inre eivili Neapolitavo ari
236쪽
. DE OBLIGATIONIBus II SOCIETATA C tvlLI 2. Et ex animo placere: sit mansueta, lenis patiens; omnem garrulitatem, proca eitatem et suspicionem circa fidem sedulo avertat. Ex his enim sensim sinu Sensu eve. nire solent mutuust aversiones, sine fine ultercationes, fructio fidei , seandala ac de
mum divortia si . I. Et indigensi de suo providere; hoc
enim ad do hilum conjugulis amoris pseri in t. Quod etiam civili Codice praecipitur, ut nempe eoncurrat ud maritum n lendum pro
beapolitanum ari. 157 l. Articulus lII. De obligationibus in socieιale herili 0. l. Ad quid tenenIur domini ergo famulas suos pH. Haec praecipue servare tenentur domini circa sumulos sum : . illos instruere; inquit enim Apostolus: siquis auιem suorum, eι mazime domesticorum, euram non habet, fidem negavit et
est insideli delerior i 3). Qui ergo dominus
sollicitus non est, ut famuli rudimentis fidei imbuantur, nec tempus ad hoc conveniens concedit; qui pos ad catecheses et eo iones Sacras opportuno loco et tempore non mittit , iste profecto suorum domestι- eorum curam non habet.-Sic etiam graviter peccat, Si absque justa causa famulos impediat diebus sestis a Misso nudipnda; si opera servilia iisdem imponal; si jubeat ea, quae sine gravi peccato praestare non pos
2. illos corripere, si opus sit; domini enim vices gerunt parentum cum famulis et sunt caput totius familiao , quam debent
206 supponitur adesse in minutis expensis ad la milias vitium; Sic enim habet de more: non puo MN. alienare, molemra . aequistare a liuoloratuvo o oneroso lenraeha iι marito eoneorra atratio, o pretii iι suo conseruo in iuristo. 1ὶ Consessarius non statim credat eonjugi eo tra eoniugem conquerenti , praesertim si trior in maritum invehat ; quia mulieres ordinarie sum Proeaera : melius est , re dissimulata, ipsis commendare orationem, patientiam . mansuetudinem et majorem sollicitudinem pro viro: sicque pluribus medetur malis. Taeeat uxor , dum maritus est italus vel ebrius ἰ si monitio prolutura videatur. id agat, dum maritus est bene asseclus. Leniter autem agat semper : quod si non juvat et gatur de re gravi, turet ut per Paroehum vel alium tirum prudetilem maritus admoneatur. Gu- . - V. Augustinus. Consess. I. 9, t. s.
2 c. Alb. 128. - Alii cod. ι . cis. 3ὶ 1. Tim. 5.lεὶ Seiani domini eo magis suos lamullas lore in re domestica diligentes, quo mogis erunt in reli
recte dirigere. Unde peccant gravissim domini, qui non monent, vel incorrigi hisos non dimittunt sumulos irreligiosos, impios, blasphemuntes, turpia loqueti teS et perve Sitatis praebentes exempla maxime liliis aes liabus , quorum uelati tanta reverentia
debetur ; sed iis quidquid lubet indulgent,
clummodo labores rite praesiqnt: imo perversis principiis eos imbiiunt, imo ipsorum conscientiae ac religiosi tali irrident,imo eos Seducunt. vero animarum interfectores 5 . 5. Ilios amare, et quidem amore tam interno, quam ea lerno ideoque eos benigno ulloqui, convenienter alere, plus nequo non
gravare laboribus, scientes seos confratrestiuos esse, unum omnium esse uominum, Syom ut quo metum; eae eisdem seminibus ortos. eodem frui colo, seque Fpirare, aequo vivere atque mori 6 . Unde ait Scriptura isi esι ιibi seruus fidelis. sit sibi q*asi anima ιua; quasi fratrem sic eum tracta T . 4. illos justo pretio nunquam fraudare 8): legitur enim i diqnus est operarius mereeda sua 9). Oui urundit sanguinem et qui fraudem Deit mereenario , stas res
sunι 103. Hinc verSuS: Instrue, corripe, ama , mercedem pandito servis. Ouid squaerest ri famulus ad annum con- duclus p r mensem aegrotet, vel sine causa snte annum discedat 'in primo casu ex justilia ei integrum noudebetur salarium, uti docet verior et commutitur sententia; eum non praestiterit servilium in t 'strum. Excipe, nisi aliter se habeat cuia Sue ludo l . Nou lamen teneturgione fideles. Sane qui Deo nequam est, eui bonu erit' Qui vero e contrario Deum diligit, ejus lege curat, quae debitam subjeetionem erga majores
53 Les domestiques etant places comme Mus Ialutelle de leurs mali res, te poetie que commetientceux-ci ea les portant au mal est plus grave ques iis sollieitaient des fit rangem. Saepe in consessione hanc ei reumstantiam taeent heri, quae proitide Pelenda est. Eaeamen raisOnnd. 6 Ita Seneca, Epis. 47. ubi laudat ami eum Lu-eilium , quod eum servis familiariter agat vivatque. Et invehit in eonsuetudinem multorum , qui servos suos superbissime et crudelissime tractant.
i8J Pretiuin iustum eensetur quod eommuniter in illis locis dari solet; quod . uuo recusante, fita tim ab alio admittitur: habet tamen latitudinem. Antoine. is Tim. I. t 10 Εceli. 34. 11 lino dominus ue tenetur quidem ad expenSas infirmitatis, ut probabiliter levet Lugo eoutra a. lios, inodo famulus nou sit in neces, itale, uec ali-
237쪽
servus operas Suas supplere; quia tota promissio tempori delerminato a rixa est. In alio casu, licet servus non recte agat, per se tamen aliquid ei debρtur, ut communius dicunt; cum servitus exhibita mereatur utuque mercedem suam. Excipe adhuc, nisi ideo domino damnum obvenerit, vel aliter se habeat mutua conventio il). 0. 2. 0uaenam sunt obligationes famul rum erga dominos γR. Famuli tenentur dominis ea generatim praestare, quae filii Parontibus, amorem nempe, reverentiam, obedientiam et fidelitatem.
s. Amorem; quia sibi sunt loco parentum: quo uuidem sincero amore etiam do minorum stim prosenui tenentur. Hac in re deliquunt illae uncillas. qua vix ab oculis parentum subductae filios adhuc tenellos despiciunt, vexant atque uti extraneos habent.
2. Reverenιiam: clamat enim Apostolus: servi dominos suos omni honora dignos arbitrentur sit. Hinc peccant graviter, Si occultos et straves dominorum desectus manifest pnt, si gravibus injuriis eos a me iant v. g. diabolos, canes etc. appellando 5J, vel si eos graviter irrideant aspernentur atque sinant ut in propria praesentia illorum honori graviter detrahatur. I. Obedientiam: nam prima lρx famuli est voluntas domini. Unde sic eos alloquitur
ter se habeat eonsuetudo. V. Liguori, . reor. I. a. nn. 342. et seqq. it. n. 864. - Ηie tamen juverit proferre illud Plinii juvenis ep. 19al 1 4': aegrotanti timulo tanto major humanitas eaehibenda eat, quanto nune illa mastis eget. 13 V. Zaethia, De salaris . seu Dperiar. m rc de. Romae l658. 231. Tim. 1. 3ὶ Diana excusat a gravi pNealo talem eouluis meliam. si ex ira et indeliberatione proseratur: et revera tune hae voces non habentur eommuniter ut grave' injuriae. 4 Εpi t. l. t. 2. 3 id si hamuli in trabiliter damnum at'. rant domino in Mequendis munis sibi commissis et vel in transferendis mobilibus et suppelleetibus' cum res pereat domino. et dominus tenseatur agere per samulum. et revera agat: ip i stant in-eommoda et damna , quae ineulpabiliter famulus affert rei domesticae . nisi alia sit conventio. 6 Plura Traei. De Re l. e. ult. 7ὶ l. Tit. 2.t8 Quoad lamulos praeter ea. quae supra docu mus. haee quatuor ad praxim maxime ponducentia notanda duximus eum toties laudato Io. Ambro
rustieae majori eommoditate vel vitae splendor attractae in urbes eommigrent . ut ibidem anellientur. praeSertim ubi neminem habeant, quem eon-
Princeps Apostolorum: rubditi estote in omni limore dominis non tantum bonis et modestis, sed etiam dyseolis 41. Hinc plus minusve pro materiae qualitate peccant sa- muli qui, cum aliquid sibi non gratum praecipitur, obmurmurant, insolenter reSpondent, vel simulant se jam illud socisse etc.
nim stipendio conducti sunt, ut fidestiter Serviant. Strenue laboront, res domini curent ac nihil surripiant l6ὶ, sed ea omnia studiose compleant. qua' muneris sui Sunt. Unde Apostolus II vult servos dominis suis subditos esse in omniavx placentes, non e miradicentes, non fraudantes: sed in omnibus fidem bonam ostendentes M ine versus :Dilige, et obsequium , famulasum redde β- idemque. Q. A. An possin ι absoIvi famulae eum heiaris peceantes, si etiam antea cum eis peceaverint.
R. Si illae bis vel semel tantum pec a mrint, et post admonitionem Consessarii oecasionem tollero curaverint, tunc absolvi possunt; spcus si occasionem removere Deis exerint. 0uare nunquam eas BbSolverem,
si peccatum fuerit frequens, nisi exhibeant extraordinaria dispositionis signa, et aliunde sint in gravi necessitate, quatenus ne De sine gravi incommodo nequeant propriosulere possint.Quare saeile est . ut vel impio sedum tori in praedam eadant . vel nimio luxui indulgen- gentes in omnia vitia praeeipites ruant. 2. Illi lamuli aeriter inerepandi sunt, qui identidem atque Oeeulte aliquid de ethis exquisitis in ripiunt. Licet enim per se res non ita gravis Fideatur . attamen timendum est ne Me ad domestiealaria disponantur: praeterquamquod etiam Uula
3. Admonendi sunt famuli. ut dum viribus valent . etiam in futurum sibi provideant. De Lem. pore infirmitatis aut seneetutis adveniente. miSer. rime vitam agere cogantur. Utique nimium nos sollieitos esse dedeeet. sed etiam dedeeel lneo sederatos esse: qui enim bona in iuventute dissipat inutiliter lugebit in senectute. . Curandum ut sua sorte contenti sint. nequa contra Dei providentia insurgant. Seiani terribila judicium instare iis. qui praesunt ζ et Eaepe magnam fortunam magnam esse fiervitutem. Seiant in humili vitam egisse tum Mariam Coeli Reginam. tum Christum Dominum Dominantium. Seiant omnes homines alios ab aliis dependere : unum Deum independentem esse. Seiani eorum statum plures Sanctos numerare. ete .-Vid. Si Malebi. It momno santisiectio p. l. e. ult. - Nons. I.anguet. μι-
238쪽
DE OBLIGATIONIBUS IN SOCIETATE CIVILI NIstatui alio modo providere: quamquam et in hoc casu experimentum quaererem l.
Scllotauri. - De obligationibus Superiorum eι inferiorum generatim erga se invicem.
0. Ouaenam sunt speciales Inferiorum atque Superiorum obligationes ad invici B. Ad inhumana societate spraeter quos numeravimus sunt qui aliis praestanteel potestatis, vel dignitatis, vel peculiaris alicujus muneris et ossicii, vel etiam solius
aetatis nomine. His respective debetur honor ratione sublimi talis, pietas ratione propinquitatis, reuerentia rationst aetatis, o seroantia ratione potestatis, obedientia ratione ossicii tributa ratione stipendii. Hinc generatim dicitur in Scripturis sanctis: --nis anima potestatibus sublimioribus subdita sit. ..; reddite ergo Omnibus debita. . . cui timorem timorem, eui honorem honorem 2J. R. Ad 2: Vicissim superiores sive ecclesiastici sive saeculares tenentur inferiorum bonum curare: cum potestas sit in subdito. rum utilitatem ipsis a Deo tributa. Hinc Scriptura: rectorem te posuerunt' noli eae
tolli; esto in illis quasi unus eae ipsis; curam
Hic tamen non est omittenda specialis illa et gravissima obligatio, quae omnΡs lai- eos premit erga Clerum ac maxime Paro ebos suos, a quibus habent quidquid habent de bonis animae: - l eis debent amorem; sunt senim spirituales ipsorum patres: per hos Christum induimus, et eum Filio Dei sepeIimur, ad rem ait Chrysostomus l4 . et membra beati ilι ius eapitis eseimur; -2 hedientiam, juxta illud Apostoli Pauli: obedits praepositis vestris, eι subjacete eis. Ipsi e . nim pervigilant, quasi rationem pro anima bus eos ris reddituri IJ; - 5 reverentiam, et quid'm maximam, cum sit maxima pastorum dignitas; at quo major dignitaS. eo major debet esse reverentia; ι subsidia; nam Dominus ordinavit iis, qui Euangelium annuntianι de Evangelio uiuere s6ὶ.
Quae autem debet Clerus universus, ae maxime Parochus,fidelibus. jam salis abunde docuimus in prima hujusce Tractatus
parte. iii V. Liguori, Op. Mor. I. 3. n. 43s.
239쪽
Eant gris cori seo de pante isti moderni. . . vedendo che la sua ragione teoretica nou erviva a verun uso nella vita positiva, ricorse alla ragione pratica per iro varvi unimperat iro reqolatore delle ationi e dei libero arbitrio conlarmementu alia ideo didovere e di diritto. La quale ragione Pratica la pose in certe cogntrioni prallelie a priori, che determinano per noi non queιehe 8 ma quello che deue essere, e formano
Za e uul Onoma, e non piem ii soggetto alla ob die neta col pensiero di un essere e diuna aut ori lii e sorZa superiore, non col timore dei malo, o colla speranta dolia felici. tu; ma eoι puro riveιιo a quella Iegger sic. the in defiuitiva quella legge non e , che una astrarione, una vana tendenZa at sommo bene che non sa additare ne dove sia nδquale sia ne per quali passi vi si giunga, ediviene pol uti empirismo nella parte, in cui se tolgono per regola della vita reale, positiva, esterna quei precelli di ragione prati- ea che si formolano nella cost deita ragio furidiea, cloe nelle leggi positive, religi se o sociali. Cost dichia rata da Kant Ia ra-gione autonoma, cloe tegislatrice a se mede.
tina neeessita intera della natura sua. Sa gio intorno ut Meialismo, ere. Pag. 806-I . Contra omnes nobis videtur lim pridem
jure exclamasse Sanctus noster: Lalagge naturole non nasce Glle nature a tesse deqιi m. ti ragione Doli, come suppongono certi aut
Omnibus proponimus Opuscula Ascetica Sancti Alphunsi, cum inter scriptores, quos
dixeris Deum nostris temporibus Suscitas. se ut perditorum opponerot uudaciae, praε sertim vir sanetisimus idemque doctissimus b. Alphonsus De Ligorio iure optimo
numeretur; imo singulari quodam eaeellat tenerae pietatis ast elu eι in eam potissimum curam seriptis suis incumbat, ut frequenι suadeat Sacramensorum usum, christi δε-
su amorem, et ejus miseriesraiae meritorumque fiduciam, Beataeque Viro in s m
parae,ae caelitum sanctorum cultum ineυι.cet, quae demum tirmissima sunt adversus Omnem pravitatem praesidia. Verba aunt
Leonis xl I ad Ηrae. Marietti.
Vel ipsos persecutores veritatis testos habemus; etenim morti proximi illam ma. trem coguntur quaerere, cujus sinum dila ceraverunt. Hinc a jehat Zuinglius . se ad vivendum suam, ad moriendum catholieam religionem eligere. Unde ad rem cuidam Protestanti ministro, qui catholicorum Observantias uspernabatur, Sapiens mulier respondit . fateor: Au 3que per vos omima reformatior Missam, eonfessionem, purgato. rtum, quadragesimam abstulistis; unum re
240쪽
Volla ire in ore lacerato, straZiutodulla memoria di quel Diodalui bestemmialo: ruggod tra gli spasimi precursori dinferno torce si, si divineola convolso, arrabbia col prido tremendo: te suis abband ne de B eu et deshommes ; si 2ddenta , e dilanicile te braceia. in mani, te inetuppa nel nolturno vasos lorea si e s'imbralia e di vora it suo escrementot Lascio colorare questo quadro 6'inferno ailo spei talore medico Tronchin, ii quale Sebben prolestanie , asspriva cheu quella speιmcolo sarabbe utile a tuiti i gimeant minaeetati di perder i merat preetiosi della Religione: cho, per redere lutιε te finrie di Oreste, non oreorrea auro ehe imis sarri alla morte di Mollaire v. Condoreet si Vani adiuver talmali glispa venti di D' Alemberι alia morte, e di avem lmpedita la sua ril ratiatione. - mlarot per nulla sicuro dei sunt sentimenti filosofici alla morte, col meEho di un suo sidato cameriere sa chlamare nn ecclesiastico est tralliene con tui, avendo te migliori di. postgioni, rese pol inutili dat suoi catti viamiel, che aiseduli sine to sottrassem con usingario di sanita e trasportario alla cam. pagna. - Hreato si riiratia perdue volte. Le conversioni di M. Lohari e di Marmonintei oeosi di molli altri satie in plena soni
uugistrali in Olanda, dulla quale su cateia
ii i sanit di recitare te preehiere degli
c vero i Sacramenti, e sece un discorso commovente col sacerdoti che glieli ministrava, di modo the volt atre scri Vendo an Alemberi dice: Io sono dolente per IesmOr- βε di Du Marruis alla morte. - Stesso Volta ire nella med9sima lettera si mos ira allati to che Deflandes avesse ordinato m rendo. che lasse ali' istante abbruciato unsno libro . - In altra a D'klemberi dice :
cramΡnli. - it troppo celebre Marchese di Argens incomineia nella sua lunga malattian iliis dare di i sunt senti monti an lichi, adopo avere sat te sprio conserenZe sulla religione, resta convicto, si pente e si con
Bubpon si consessa ol P. Ignagio Bonga ult
l ultima sua mala ilia il759ὶ che non aveagiam mai avulo che dei dubbii: che ii solo doloro cui risentiva era quello di non poterbastantemente riparare ut maist che aveva
salto, per malvagio desiderio di farsi tinoia
lava a vero vita bastante per plangere lassa condolla passata Barruet, Mem. Tom. V. - Biuquer, membro deli' Accademia delle scienge cli Parigi, noto per opere erudite e per incredulita, clopo molle conseren-χe rogionale compie cristiana mente i rima n liti anni della sua vita e in uore tale net 758 in olli di GI anni. Montesquim, uel-
grande edifica Eione a tulit i suoi dovstri dicristiano o dice , che esso non su net suo enore mal incredulo . ma the la vanila diessere conoscitato Dd psaltato dati pennadel giorno, io indussρ n compari re tale.
Mon laetet Arcives ovo cli Lione. - L' Ab. Gallani amieo 6'Κlvegio, det Barone cli l lol hac e di tanto mada me scostumale filoso-sesse, e legato con una graia parte dei cosidetii filos . dello scorso secolo,nelle ultimosettimane dulla sua vita si riscuole dat suolet argo, si consessa congran dolore dat suo