장음표시 사용
311쪽
Sed quaeres an saltem Ileeat aliquem ad ebrielatem indueere, si aluer impediri nul-ιimode ponit a graviori malo, v. 9. a saeri- legio, ab homicidio, ab adulterio eis. palii eum Lessio assirmant; hoc enim esset malum, quod amplius impediri non potest, diminuere. Alii cum Myman dicunt licitum
quidem esse ei apponere vinum meraeissio mum , ut ita se inebriet; non tamen ad e-hrietatem eum inducere: etenim licet quidem malum permittere, non vero illud dire-ete suadere. Aιii cum Tournely neutrum concedunt; quia cum talis neutiquam de vino cogitet, est verum ac positivum malum curare, ut ipse se inebriet 1J. His tamen non obstantibus . concludit s. Alphonsus ain, prima sementia satis probabilis videtur mihi ει aIlia uiris Getis a me eonsulιis, sive ebrietas riι materialis sive formalis sive
nempe simpliciter eam permittamus, sive ad eam etiam inducamus ; quia licitum est indueere alterum ad minus malum, uι impediatur a majori. Nempe tunc non jam est consulere malum, sed bonum, scilicet electionem minoris mali. e. 8. Ouid seruiendum esι de malis in ebrietate admissis PR. Gravitas peccatorum, quae ab ebrio
committuntur, accipi debet, uti patet, iuxta mensuram advertentiae et voluntarietatis illorum in causa, scilicet in ebrietate. Si igitur mala ab ebrio nullo modo fuerint
Praevisa,ei imputari non possunt ad culpam: nam ea, quae non sunt in praevisione, neque sunt in cognitione; et ideo neque esse possunt in electione 1 . - Si tamen mala in ebrietate admissa praevisa suerunt aliquomodo saltem confuse et in causa, tunc utique et merito imputantur, utpote voluntaria
natura . lieite ipsi eo editur; quamvis per aeci
dens sequatur alia ex parte malus emetus. Aliis ter est, si vinum ordinatur a libero agente, nempe homine. qui, ut mortem vitet, voluntarie vult se immodim vino ingurgitare. Ouaenam porro proportio inter eleetionem huiusmodi, et evasionem mortis' si nulla proportio naturaliter esse potest, neque etiam eligi debet lamquam medium ; et proinde itere in hoe easu velit ipse praeseindere ab ebrietate Meutura et veliι tantum uae vitae eonservationem tueri ex illa immodiea vini sumptioni , tamen . eum ista non sit naturaliter ad hoe ordi ata , neque potest sub tali res eiu intendi et eligi, et ideo Semper remanet in ipsa malilia ebrietatis, quam nata est Producere, et quae solummodo eense iur a lati homine in eu-di. Neque etiam diem quod lieite permittitur amis io usus rationis . enm agitur de morte vitanda quae est majus malum. xleuti quis potest permittere abscissionem manus ἰ quia pars de se ordin lut ad tonservationem totius torporis. Nam usus
rationis non ordinatur ad torporis vitam , sed ad DISP. II.
in causa. imo etsi non Iequantur, adhue imputantur coram Deo; nam cum se ine-hrialis praevideret ea probabiliter ex ebrio. late secutura , nec tamen se ab ebrietate voluit abstinere, ea voluisSe censetur. Munt tamen ordinaria non imputari ad culpam contumelias in hominem ab ebrio prolatas, licet praevisas; quia illae non habentur dedecori, sed potius risu excipiuntur. Diximus: ordinaris; nam aliter esset,
si quis proserat aliquod infame delictum ;
quia hoe esse non potest sine laesione sa-mae; - 2 in hominem ; nam prolatae in Deum Semper sunt peccata. Quia ex una parte sunt voluntariae in causa ἔ ex alia semis per Deo sunt injuriosae et audientibus scandalo, qui semper ab eis maximo cum horis
Hic notandum ex iure poenali Neapolitano homicidium in ebrietate patratum etiam a noa assueto ebrietati adhuc puniri,quam
vis remissius I). e. s. uuaenam sunι gulae filiae 2 R. Gulae filiae sunt quinque ex Gregorio
Magio: - inepta Iaelaia, sive immoderata quaedam hilaritas percepta ex rebus, quae nullam parere possunt delectationem: -2scurrilitas, sive immoderatum studium coumovendi in aliis risum per jocos et ludicia; b immunditia, sive impuritas verborum atque factorum .' eenter cibo mero isque distentus despumat in libidinem, inquit s. Eieronymus i6 ; - 4 multiloquium, seu
nitria loquacitas i quae aliquando potest esse etiam mortalis si in gravem Dei vel proximi injuriam essundatur: quod hominibus gulae
deditis non raro contigere Solet. Certo cer
tius in multiloquio non deeriι pereatum ir);
- shebeludo mentis; crapula enim et ebrieminae integritatem; unde paritas non tenet..1ὶ certe tamen esset mortale alleui sina justa musa vinum quantum ipse velit suppedi lare, si in e praevideatur ebrietas Meutura ; eum sit rei gra iter malae cooperari. Dielum est sina juriae ra; nam ex juxta et rationabili eausa illud ministrare liee rete sie v. g. licitum est eauponi dare vinum aut cervisiam se inebriaturis,si Secus nota-hi,ter laederetur in diminutione concurrentium .uu doeent probabilius et salis eommuniter eum Biluari, qui da Temparantia haee verba ponit a. Tromae: sieite possumus uti malitia alterius, Dal
el am materiam, quia abuteretur . non subtrahe
re, sed praebera pro aliquo ine modo vitando. -V. De Leg. App. c. a. a. 2. q. 1. 2ὶ opus Mor. I. 3. Du. 7T; et I. I. n. 57.-V. iam dioeuda da seandalo. 3ὶ Angelicus 1. 2. q. IT. a. T. lεὶ V. Liguori. Hom. APO t. Tr. Hl. n. 8.
312쪽
DE PEC ATIS IN GENERE . alitas ita mentis aciem obtundunt, ut homo dictam assumens, pater a filiis, dominus a
fiat ineptus tam ad veritatis et rerum coelestium contemplationem quam adactiones quascumque, in quibus ingenii, consilii et prudentiae quidquam expostuletur, experientia teste I . Qui efeelus hoc versieulo
includuntur: Laelus, seurrilis, foedus, verbosus, et hebes. Q. 10. ouaenam sunt gulae remedia' - - B. Gulae remedium emcax est, ut helluones considerent: - mortem, quae lamventri quam eseis et omnibus gulae vcluptatibus finem erit impositura: esca verari. et venter escis, ait Apostolus, Deus autem et
prouuant, nempe corporis morbi . mentis teis nebriae, incitamenta luxuriae, memoriae obseuratio, ingenii hebetudo ete. ; - 1 optimum erit in mensa aliquid propriaa voluptati subtrahere, quod praesertim palato sit gratius; - praestabit meditari Dominum Iesum non solum in vila usum suisse victu vulgari, sed morti proximum sitim acerbissimam voluisse pati pro nobis. Ubi meulum bibiturus Meeperia linquit Ioannes clima. cus) memineris aeetum ει μι Iesu Christo oblaιum, atque ita sobrietuιis limiles non transilies M. Bine versus :-rν, mala, lutiracta, in emee Christus Isilio diems.
R. Ira est inordinvius appetitus vindietae oel quasi vindietae .Est ex genere suo mortalis, quia est directe contra charitatem: hincati Apostolo ea numeratur inter opera e clulentia a regno coelorum 4 . Dieitur inordinatus appeιitus; nam debita cum moderatione et ordine appetere vel sumere mali vindictam, non est vitium, sed honi amor et gelus. Sic Christus Iudaeos
circumspexit eum ira ibi; et eum feeissuqtiari flagellum de funiculis, omnes ejecit da
empla, nempe vendentes et ementes s6j. Sie Dirtinis actum exercet judex a reo vinil Hisce omnibus add8 eorporis infirmitates ictoa illud Meli 3I: in multia Geta erit intermitas,
se reviditas appropinquabit tir a ad eloteram. Et omuibus notum est illud. plus Meldu suta , Mam stladius.
servo. Unde vindictam appetere uti est malum proximi prohibetur; non vero uti est medicinalis delinquentis correptio, aliorum Exemplum, conservatio ordinis et violati juris vel irrogati scandali condigna reparatio.
Addilum est τει quasi vindietae, ad signifieandum posse hominem aliquando irasci
inordinaιε etiam in res inanimes, V. g. piet rem in suum penicillum, quasi manus suae conalibus male respondeat; agricolam in talcem, quasi fuerit ab ipsa laesus; studiosum in calamum, qui atramentum non effundit.
In his haberetur quasi vindieta. 0. 2. Θυtupliciter ira poseει esse eu*a
R. Duplieiter ira sit culpabilis; eae parta objμιi, et modi:1. Eae parte objeest: siquis appetat vindietam alicui, qui eam vel minime sibi meretur, veι ultra quam meretur, vel ob finem minime justum , prolaeto graviter laedit charitatem et peccabit mortaliter, nisi materiae levitas aut advertentiae desectus eum
2. Eae parta modi: si v. g. iustam appetens vindictam nimis ardenter animo agitetur, vel nimis vehementer exterius irae suae signa manifestet. id per se rationem peccati venialis non videtur excedere; eum excessus sit in passione ex se indisserenti.
Sed per accidens neri potest mortalis , vel ratione seandali, vel quando quis ira exardescens prorumpat delibemate in maledicta, in blasphemias, in contumelias graves
n. ira, prout est genitrix aliorum vitio rum, tripliciter spectari potest: nempe vel in quantum est in corde, veι in quantum est in ore, vel in quantum transit ad facta. In quantum esι in corde, producit indigna-ιisnem, nempe animi commotionem in aliquem; et mentis tumorem, nempe motum vnimi diversas vindictae vias excogitantis. In quantum est in ore, producit clamorem, inordinatam nempe locutionem, atque blasphemiam. In quantum transiι ad facta, generat eontumeliam, maledictionem et rixam. Ad has reseruntur damna, quae ex ira SO-lent proximo obvenire, ut est pugna, vulnus, mors. Quae omnia per Se sunt morta- sal cor. 6.
313쪽
- Haec exhibet sequens versus: Corde fremem, ore eaeisit, allu vulnerat irasse. 4. Quaenam sunt irae remedia' n. Irue remedia praecipua sunt: - orare, et Domini N. l. C. mansuetudinem meditari; oratio enim obtinet vires, Christi Memplum robur addit; - 2 in ipso irae motu nihil neque agere neque loqui, sed expectare quod evaneScat: malamneta minisιται impeιus, diebat Poeta; - 5 motus
iras impedire, aut nascentes statim reprimere, et uctus contrarios mansu tudinis , patientiae et humilitatis elicere; contraria enim contrariis curantur; - . secum animor putarct nos complura habere vilia, quae
alios facile offendunt; quae tamen ab ii S patienter serenda sunt: patienter illatam im juriam toleraι qui meminiι, quod fortasse adhue Labeat, in quo debeat ipse tolerari, ait s. Gregorius Magnus 2). IIvic versus: es, attendas, cohibe, tua vilia pendas.
Q. l. 9uid est invidia, eι quale peccatum R. Invidia definitiircum Angelico: trisιitia de bono alterius in quantum esι diminu-t um gloriae propriae δ)- Invidia ostyrosccto peccatum ex genere suo lethale; quia invidia per se est contra charitatem proximi ac voluntatem Dei omnia bona distribuentis. Quare Λpostolus peccatum invidiae reponit in eorum claSSe, quae excludunt a Regno Dei sal. lino aliquo sensu invidia peccatum diabolicum est, juxta illud: incidia autem diaboli mors intravit in orbem terrarum: imitantur autem illum qui sunt eae parte illius la . Quot autem malorum sit causa invidia, Cain, Esau, fratrum Ioseph atque Saulis
historia testatur: unde merito invidia inter vilia capitalia numeratur. Poterit tamen aliquando esse venialis vel ex parvitate materi ac vel ex indeliberatione actus M. IV. DISP. II.
0. 2. γοι modis quis potesι de proximi
terius tristari: l. Cum quis contristatur de bono alterius absolute, quia proximi bonum est: et dicitur odium inimicitiae, vel simpliciter odium seu aversio personae cui volumus malum quatenus ejus malum est. - Quod quidem ex genere suo moriale st; cum directe opponatur praecepto diligendi proximum, alteri ex maximis Dei mandatis. 2. Cum quis contristatur de hono proximi relative; quia nempe ab eo timet aliquod malum, et dicitur timor. - Qui erit licitus,si malum sibi vel suis timout inserendum injuste: sic v. g. Esther et Mardochaeus contristabantur de exaltatione Amani ;quia malum ingens tam sibi qi iam universo Iudaeorum populo pertimescebant. 3. Cum quis contristat ur de bono proximi, non quia illud proximus habeat, sed quia eodem ipse eareat. -Haec tristitia si sit circa bona spiritualis,dicitur aemulaιior et est laudanda. dicente Apostolo: aemulamini spiritualia is . Si cirra bona temporalia , erit bona vel mala, prout bonum vel malum erit ejusdem obiretum. 4. Cum quis contristatur de bono alterius, quia talis boni eundem putat indignum: et est indignatio seu abominaιio qua aversamur personam ex displicentia ejus quali talum, quia sunt malae aut noxiast aut ingratae vel in se, vel nobis, vel aliis. Unde dicitur odium abominationis. Potest esse bonum, At a justitiae vel boni publici amore proficiscatur l7ὶ; ut cum quis v. g. dolet, quia improbi promoventur ad dignitates ob damnum publicum, quod inde potest evenire. Erit tamen peccatum et quidem blasphemiae, si quis serio contristetur de Dei providentia, quod impiis bona largiatur. 5. Denique cum quis ideo contristatur de bono alterius , quia per illud ipse timet ne aequeιur; vel quia j un aequatur nut ευ-peratur, et sic imminuatur ejus exestilent i a. - Haec est invidia proprie dicta , de qua habet Λugustinus: amando quisque excet Iealiam suam vel paribus innideι, quod ei eoaequentur; vel inferioribus . ne sibi eoae -qηentur; vel sit perioribus quod eis non eoae inquetur 8l. Ad hanc revocatur quudium Minciis proaeimi, qualenus per illud ejus vial -
314쪽
ala DE PECCATIS IN GENERE noratiir et minnitur excellentia, et nostra
augetur et fulget 1 . 0. 5. Quae iam sunt invidiae filiae8B. Inridiae filiae se tu nies enumerantur
speris , susurratio eι Odium. - Susurru
tio eSt sermo, quo sine justa causa uliquidrosertur alicui p rsonae de alia. quod quidem ex se aptum sit ad utriusque timi Iliam defrum prendum. Est uutem susurratio
peccntum gravissimum contra justitiam, juxta illnd Scripturae: xeae sunt quae odit Dominus, eι sepsimum detestatur anima ejus...
eum, qui seminat inter Dotes discordiam 5 . Et iterum susurro eι bilinguis mal di- esus lo). - Hinc VPrsus: Detrahit , exultat , susurrui et nngitur ,
0. 4. Quaenam sunt invidiaρ remedio' R. Invidiae remedia sunt haec quin tu'
Praecipua: 3. Pugnaro contra sup rbiam , ait enim Λugustinus: invidia silia est superbiae ....
Conside mare, quod invidia invido tonium nocet, juxta illud Poetae: inridus alterius re . bus maerescit Opimis; - 5 quod sicut. . . invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum F), ita per invidiam intrant in hominem peccata ac crimina sitast num ro, et cum iisdem mors animast , - 4 p rpendere, qt odomnes unius Dei est unius Ε Iosiae sunt silii, mombra unii A Pt yjusdom eOPPOriR, Cujus caput Christus, quorum proinde docet
sesse cor unum et v nil nam unam; - 5 mo.
libus invidiust prompte resistere per actus heia volontine non tum ustrbis quam factis: nc gloriam humanam ii spicoro, juxta illud: Non esιciamur inanis gloriae cupidi. im i cem provocantes, inrteem invidentes IJ.
Tolle superba: tibi quae damna et criminus Vi at, Inride pende puer; qu e Christi schi mala
interrogandus erit qualis fuerit ojus tristi ita de hono alterius: eum quaelibet res e suo objecto sp eisitetur. Item dorentin in quo invidia sila sit. ne sorte peetet ex ruit' 'lenii' Prr ra. putan esse imvidiam . ubi in idia non est. Teologia Morotis. Tom l
0. l. Ouid est acedia, eι quale precatumst l. Docet d. Thomas acediam accipi posse: - 1 late pro fastidio set tepore animi in exercitio virtutum ob laborem aliquem et aliquam arduitatem ipsi; inhaerentem. Esset si quis ob frigus. quod pati debet in nuditione Missae eam distracte audiat, nimium difficultati incumbens ; - 2 striete pro tristitia in Dei amicitia comparanda per mandatorum observantiam, et ideo amicitiam illam ii On curat 8 .
Primo modo accepto acedia est venialis', quia non inficit rei substantiam: aliter esset, si inde omitteretur actu A virtutis gra- iter pra cyptae, v. g. recitatio Breviarii vel auditio Missae die festivo. Secundo modod repta Semper est eas stenere suo lethalim,
quia repugnat charitati Dei, avertit a bono spirituali et in poccata conjicit. Q. 2. Θ noni sunt Moeniae filiae'
Ii. Aeeediae siliae praecipuae sunt: - 1 tepor in servitio divino, ut n'gligens praeparatio ad Sacramenta suscipienda ut administranda: - 2 ei astalio m ntis in spiritualibus exorcitii pusillanimi as, set nimia virium dissidontia in xuseipiondo quae ad Dei obsoquium porti noni; -l nausea, ΝΡuodium rerum spirit utilium . quo quis vollet eas ne sesse quidem, Int Dei bone se in conlom-nit , v. g. d Sid 'rando se natum non suisso, vel Christum non agnovisse; - 5 desperatio do Antiato notornn : - εἰ raneor , quo oos fastidimus , qui spiritualia nos docent.
Si lepidus si mente vagus. si corde pusillus,Mu ea si fuerit, si d speratio. rancor. 0. I. Qua nam acediae remedia it. Acessiosi considerent: -l terribilem ilialam Dpi spntontiam inue diosos prolatum :ut inam frigidus esses,aut calidust sedinia tepiduς es, et necfriqidux nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo 9);-2 innumera honos eia sibi a Deo collata, quast Sano gratitudinsem servidam dxpostulant; - 5 vi inmet mortem Christi. ol Sane lorum actiones, 2ὶ 2. 2. q m. n. 4. ain Prov. o. 4J Eeeli M.
315쪽
314 ut eorum exemplo in pietate inllammentur; - 4 brevem et exiguum laborem promercede in cociis immensa ac nunquam peritura, iuxta illud: non sunt eondignae passiones
hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabisur in nobis l); - 5 quantum im-
pedant pro mundo et corpore: ideoque quam sit opprobriosum, quod si non majorem , saltem aequalem sorvorem non impendant pro bono animae. II inc sequentes versus: a, benefaeta sit; Chrissus', revelandoque
Gloria; quae mundo , quae eami munia praestas. 0 4. Quomodo se gerere debet confessa rius eum lepido γR. Videat imprimis Consessarius in quo ac diae gradu poenitoris sit. Si non adeo sit progressus, eidem jubeat, ut Omnia resumat pietatis ossicia neglecta, ad mentem ipsi revocans jacturam gratiae, ejus pretium et pericula teporis. Neque omittat memorare terribiles Dei minas quia tepidus es,
incipiam se evomere eae ore meo Si vero sit in leporem valde progressus, curet eum PT
cilare ad exercitia spiritualia aliquo convenienti modo peragenda, etiam domi, si nequeat alio se conferre; veritatum enim a tΡrnarum consideratio salutariter terrendo serventiores nos facit i autem in pri,sumdum jam venerit, caveat, ne de emendati ne desperet. Sed spem erigat, ac primo omni charitate utatur, ostendens poenitenti mendationem redundatumam in maximam Dei gloriam- Quod si videat his argumentis se parum proficere, ad terrorem desse. clat exponens gravissimis verbis teporis pericula, mortem tepidi valde periculosam et
0. 1. Undenam censurae nomen, et quid est ccnsura pli. Censurae nomen a Latinis repetondum est, penes quos vigebat olim Censoris officium ; et ejus pars erat praecipua, ut delinquenlium moreS corrigeret atque notaret: nota autem iSin, qua Censor personam vel ejus saelum vol scriptum assiciebat, dicoba tur censura. Hoc autom vocabulo Scriptores Ecclesiastici mullis abhinc saeculis usi sunt ad poonam illam generatim significandam , qua Ecclesia filios suos qti rundam criminum rstos corrigere nititur. Et hoc sensu censura dotalli iri poena spiritualis et medietnn-li in nom 8.
82, Staps, S oab. Iis, auctoritale Ecclesiae inflicta in foro externo, per quam homini baptizato , deliu qu uti, et coutumaci tollitur usus quorundam bonorum primorio Viritualium. Dicitur l. Poena ; ideo censura supponit
2. Spiritualis; tum quin sertur a polo stule spirituali ; tum quia in spiritualem Christiti norum utilitatem ordinatur tum quin ligat in eoelo et animas obligat, uti constret ex nulla Auctorem fidei, qua contraria doctrina sub n. 48 dam uatur uti falsa. per-nieiosa. in articulo 25 Lui heri damnata et
5. Et medicinalis; quia illa est Eccle
stac mens in censuris serendis, ut christia ianus a precuto suo resurgat: utque ad bonam, ut aiunt, vitae irristem sese convortat 5 4. Auctoritate Melesiae infricta; sin sal Aliquando ulmen tensuramur etiam i i. de
quibus torreelio desperatur . Aetlieet ad terrorem aliorum. V. I.iguori, Opus Mor. l. 7. n. i.
316쪽
DE CENSURIS 31. indicatur necessarium esse actum aliquem ex parte Ecclesiasticae potestatis, ut censura inseratur.
5. In foro eaeterno; licet enim sensura liget homines etiam in foro interno a nemine tamen inferri potest, nisi in foro PX- orno, et ab iis, qui externam in Ecclesia
6. Per quam homini baptizato ; quia Ecclesia nullam a Christo accepit jurisdictionsem in judaeos, gentiles et Tureos:quid enim mihi, ait Apostolus, de iis, qui foris
7. Delinquenti et eontumaei', cum enim censura sit poena, non alios, quam delinquentes, assicere debet. Cum vero sit medicinalis, debet in eontumaees inferri, in illos videlicet , qui monita asp'rnantur, et in peccato malunt obstinate vitam peragere. 8. Tollitur usus ; est enim de ratione
censurae non bona ipsa, sed ipsorum usum tantummodo auferre. Sic censura fit Speu-Sionis a beneficio privat Cleri eum redditibus Beneficii, non ipso Beneficio. 9. Usus quorundam bonorum. Huc ut intelligatur, sciendum duplicis genu ris eSsu bona spiritualia in communione Religiosa. Nempe alia quae soli Deo reservantur , et Sunt more interna atque personalia , uti gratia, fides, spes, charitas. Alia aut mSunt externa ac visibilia, quae potest ali Ecclesiasticae omnino subsunt, uti V. g. 93 ces publieae, sepulturae concessio, ben 1iciorum participatio. Jain vero censura non tollit usum bonorum prioris generis , cum
ab Ecclesia non dependeant; sed tantum honorum s eundi generis, aliquando quidem in toto. aliquando vero tantum in parte. o. Primario spirisualium; haec enim Poena, utpoto spiritualis, tinnis primario Ot directo spiritualibus privat, non tum Pu ratibus. Et si quandoque privat fructibu , he noliciorum et communione fidelium etiam in civilibus, hoc non agit nisi secundarie et indirecte, nempe tantum per ordinem ad ipsa hona spiritualia.
0. 2. Quomodo em sura dividitur' n. Triplici praesertim ratione dividitur
Cei Sura: - 1 ratione formae, qua sertur, incenSuram a jure et in censuram ab homi. l) Cor. 5.
2ὶ Εxeipe nisi Episcopus elare significet eas ha
sal 0uatenus post moriem nullum amplius Va- et ligare. At qui jam tempore villi ligatus suit a
sua Praelato . non rerie sol, itur per ejus muri emn censura illi reservata: sed a successore psi de necessitate absoliendus. - V. M Lesbus disscretilia
ne: - 2 ratione ministri, ad quem pertinet absolvendi facul laS , in reservatam et non
reservatam οῦ - 5 ratione aetus , quo ipsa insertur, in censuram latae sententiae et censuram Sententiae serendae. . Censura a jure dicitur ea quae sertur per canones et per statula Ecclesiasti-cu. Haec, ut Plurimum, generalis est et perpetua; generalis,quia omnes subditos delinquentes et contumaces complectitur; perpetua, quia durat quamdiu durat lex ipsa censura vero ab homine dicitur Da, quae sertur a legi limo Superiore per modum
mandali aut edicti, aut praecepti: vel per
modum sententiae judiciariae ex faelo. aut causa particulari; vel per sententiam privatam in dulerminalam aut determinatas personas. Et est vel generalis, si generaliter et in determinate seratur. v. g. in Clericos omnes; vel parιieularis, si seratur in personam particularem. Censura ab homine cessat morte Superioris a quo illata; et ideo dicitur etiam transitoria: sic censurae quae ab Episcopo seruntur in Synodo, cum sint a jure, prrdurant etiam poSt ejus mortem. At illo vero Si quae sortir ab eo Oxtra synodum illatae fuerint, cum sint ab humi.
cum unim non sustineantur nisi ab homine,
homine deficiente, ut tales censurae deficere dcbent, nisi jam incursac. idem est si desinat osse illius Diuec sis Episcopus.
2. Censura referrata eSt, cujus absolutionem sibi Superior reservavit: non reservata, cujus abS0lutio aliis ministris relicta est.
5 Censura latae sententiae est, quando lex vel Superior statuit eam incurrendam
ipso laeto, quo quis legem violaverit l4J, v. g. hominem interfecerit lyy Sensentiae ferendae est, cum lex vel Superior statuit, eam non esse incurrendam ipso facto, quo crimen patra ivr, sed quando per judicis sententiam ea iussi genda declaratur. 0. b. seuomodo eo9noseitur censura Iaιue sententiae, ae ferenda R. 1: Erit goneratim censura latae sententiae, si verba quibus insertur, excludant alterius cujuscumque lictionem, Seu ministerium. Ac si adsint haec vocabula: ipso
4ὶ Sunt salsi nominis canonistaei qui licet non
audeant damnare hane speciem eensurarum,docent tamen, eam non fuisse in usu prioribuR detem Ec
clesiae saeeulis. Id Benedietus xlv De Syn. μο- . l. x. e. 1ὶ aperte ei erudite ostendit quam sit historicae veritali contrarium.
317쪽
facto, ipso jure, eo ipso, eae tune, illico, protinus, sine alia sententia et similia; - 2 si verba sint lemporis v l praeterili vel prae-
nico; - I si verba sint modi imperativi. v. g. incida ι in ercommunieationem, maneaι suspensus, inιerdictus; - 4 si in censura contra haeresim dicatur: excommunicatus ait, anathema sit l . Dicimus in censura contra haeresim; quia si haec ondi in verbundhiberentur conica n liud crimen, sentiunt La yman atque Sanchea non continerΘ cenSuram latae sententiae; quamquam atque pro-
n. 2: Erit consura sententiae serendae: 3hi verba, quibus insertur, includunt alterius actionem et ministerium . V. g. eacommunicetur per Episcopum; - 2 si verba illa sint comminatoria tantum. V. g. Praecipiamus sub poena emommunicationis, sub interminatione anathematis: Sed excipe, nisi aliud ox udjunctis colligatur: - 1 si verba
tempus Oxprimant futurum, V. g. eacommunicabitur, excommunicatus eriι.
Si putom his rite porpensis adhuc sit dubium. utrum censura habeatur latae senten-ιiae an serendae, habenda erit uti ferendae; quia in dubiis circa posenas interpretatio benigna ost praesorenda. Ita Continuator Tour, nely, Concina, Filii uetus, SancheZ, etc. Q. 4. Quaenam eonditiones requiruntur ad
R. Aliae requiruntur ex parte illius, qui censuram insert. Aliae ex parto illius, in quem insertur. Aliae ex parte materiae ob quam sertur. Aliae ex parte modi, qui servandus est in ea serenda.
Q. 1. An Ecclesia gaudi aι potestate ferendi eensuras.lt. Ad irmot ue: Ecclesia gaudet se testate forendi censuras δ). Probatur ox Scripturis: Christus Ee. losino suae tradidit polostri tem proprio e Sinu i jici sendi filios doliquentus ot contumaces ii, vorbis: si autem Eccles am non audi rit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Amen amen dico vobis: quaecumque ligaveri. tis super terram, erunt Iiga ιa eι in Coelo i).ol qui hau potestas in Se set ratione surusiantiast nihil est ullud quam Potestus ipsuin Prondi censuras. 2. Eae patribus: sumet ut pro omnibus d. Augustinus, qui ait: nisi essent quae fum la Vracia, ut etiam Geommunicatione plectenda sint, non diceret Apostolus: j im judicavi. . . congregatis vobis ei meo spiritu. . . .
trudere hujusmodi suta noe 5) o. Conciliis: unum sit Tride illinum, quod hanc suppon ias in Ecclesia Polosialem dicit esse ner num Eeclesiasticae disciplinae ad continendos in olpicio p0pulos valde salu . tarem ει spiritualem gladium si).1. Eae ipsa universali et verpetua mei siue praxe ah a tuto Apostolorum ad no-Stra usque tempora somper viguit in Ecclesia usus serondi censurus. Sic Paulus sutu-nast tradidit incestuos uin Corinthium, Hymenaeum et Alsexandrum blasphemos ).Εjus porro vestigiis inhaerentes Sequentibus saeculis eadem potestate usi Sunt pudet stiatim Pontificus Pt Ecclesiae Praeluti, ut sex historia conflat i 8). o. Donique eae ratione. Quaelibet senim bene ordinata hominum societas habot potestatem urcendi e proprio sinu membra noxia; atqui Ecclesia sest profecto societas bene ordinata; ergo hanc ipsam habet potesta. t m. Haberct autem eam non poteSi, nisi a Christo tandalore sapientissimo; et ideo ini
Dices: censurae nomen novum est in Ecclesia; ergo amandandum. n. Etiamsi concedo rotur censura ' novicus1ὶ Anathema, si penultimam vocalem longam ra congerit eruditissimus Episeopus. saetas. rem designa: in alto collocatam: et a Grae- ί9ὶ V. Seotti, Doremi, eec. P. 2. Teor. Vii. eis adhibebatur ad sacra donaria ae vota designan- Mygio Elementare di diruto pubblieo ecclesiast. da, quae in alto eollocabantur. Si brevem . MD- Lustano 1844 t. I. pag. 293 - α La Chiesa ad rem rationem indicat, ut in usu est in decretis fidei. Sanis intorno at Soeiatismo roseienaiosa noti 2ὶ V. Liguori, Homo Ap. Tr. xlx, n. 2. pus assistere impassibile a cib ehe ella dice esse e at Est de lide propositio definita tum in Conci- la rovina deis anima, Rarelibe vender Dio, trastiealio Constantiensi contra Wiclephistas et IIussitas qui re dei suoi proprii sist,. Quindi i suoi pastori al eoommunicationem Papae vel cujuscumquo prae- rano la voce . minaceiano e pol colpiseono ; α tralati direbant non timendum: tum in Bulla Leonis potitiea se ne ruis astygere . ta rasiona non haX contra I.utherum, qui ajebat Geommunicatis- ehe ad applaudire n. Cost ii Lamartinet in occaries esse tanιum salernas poenas, nee privare hο- Sione dei te eollisi i sorte negli ulli mi anni dei remines eommunihus spiritualibus Ecclesiae oratio, gno di Luigi Filippo sta aliuni Veseovi e ii poternibus. 4ὶ Matth. 18. I) De nil et oper. e. 2. civile in torno alle dotirine the insegnavansi a no-
318쪽
DE CENSURiS317 saeculis reconlioribus in Ecclesia suisse inductum, nihil inde consequeretur; cum sit indubitatum semper in usu inisse rem eo nomine significatam. Sane semper in u8usuerunt in Ecclesia tum Latina tum Graeca vocabula eanonisae desιrueιionis. poenae et gladii spiritualis, mueronis medicinalis etc.,
quae id 'm sonant accensura Vserum sal Sum cst censurae nomen recenter suisse inductum; Gratianus enim citat canonem Conci lii Toletani anno 675, ubi legitur: quisquis autem horum decretorum riolator e titerit , seae mensibus eommunione priuatus.... sub poenitentiae censura permaneaι eorrigendus. Quis autem dicere audeat recenter inductum nomen, quod ut notissimum ac vulgare legimus usurpatum in Hi-
Spania jam a Vil saeculo' si . u. 2. Quid requiritur, uι quis possiι fem
n. Ut quis possit serre cenSurus, requiritur: I. Ut sit maseuIus: - 2 baptizatus; I prima saltstin tonsura insignitus. natio horum est, quia qui non est in Ecclesia Su-Perior, non est capax ecclesiasticae jurisdie-lionis - 4 ut sit rompos rationis, et Iibere agat; exercet enim actum liberum. Censura tamen lata metu gravi est valida; quia sussipienter voluntaria; I ut habeat jurisdictionem eaepediιum quoad usum, alioquin . seu Stra ager t. cum in exercilio ligatus sit; -6 ut eam serat in sibi subjectos, servando solemnitates essentiales; alioquin nulla esset censura, cum deficeret in substantialibus i 2J;- I ut non seratur in pro pria causa personali; hoc enim in jure repulatur vino
Q. 3. Quinam eae Claricis censuras instris re possunt2 .
R. Hel sermo est de potestate ordinaria, mel de delegata: Si sermo est de potestate ordinaria, eam habent omnes, qui externam in Ecclesia
jurisdictionem exercent: 1 Summus Pontistae independunter a cujuScumque OnSen-
tatem eaecommunicandi halet, ut eam eae Gai per primos Pustores de consensu saltem praesumpto totius corporis; - 2 Archiepiseopi in Dioecesibus propriis, ut etiam tu Sullaagaristis tempore visitationis, set cum agitur de causa ad eorum tribum I per appetationem dulata; cum tune de jure ordinario in Suffraganeos jurisdictione polleant; - 3 Episcopi in Dioecesi sua, modo tamen electi et confirmati et possessionem adepti sini; quia tunc tantum hodie habe ut juris dictionem expeditam s4j. item cardinales in Ecclesia proprii tituli. item Legati in ter. rit Orio propriae Legationis; - 4 Visurii Dpiscoporum Generales, ut recte dicunt Fa-gnanus, SuareZ, Tournely; unum enim cum
Episcopis tribunal constituunt; - 5 G 1 rales, Prouinciales ut Suρ'riores Iotat a Religionum respectu subditorum. Item Conia ostregationes Retiyionum, Concilia et Capitula Provincialia; - 6 Capitulum Cuth dratis Melesiae, Sede nempe Episcopali vacante, Seu Viearii Capitulares; - T Omnos qui pur communem errorem cum titulo praesumpto habentur uti legitimi Superio
Si vero sermo est de potestate deloga ia, ea est in iis omnibus, quibus committitur ab eo qui habdi ordinariam. Qua in re duo jure notanda sunt: --- l quod delegata potestas expirat morte delegantis, nisi causa a delegato jam fuerit incepta, et quidem etiam per solam citationem; - 2 quod de . Iegatus non potest alterum Subdelegare, nisi vel expressam habuerit licentiam ab ipso delegante; neι sit delegatus a Pontifice; eel ad universalitatem causarum, ut jus lo
Q. 4. An ad censuram inferendam requiratur etiam civilis Principis vel Reipublieue
auctoritas, seu placitum, ut vocant.
B. Marsilius Patavinus ita existimavit; Sed tanquam haeretica Semper haec ejus doctrina in Ecclesia Catholica habita est I . Sane Christus non principibus, non rei Publicae civili; sed solis Apostolis, imprimis d. Petro, hunc pol statem tradidit. Et Dasemper tam Pontifices, quam Episcopi usi
sunt absque ulla dependentia ab au toritale civili. Adde: Tridentinum 8 expressu
prohibuit, ne Episcopi ad censuras Mruu-
2l V. Liguori. op. Mor. I. I. u. 12. sal Can. 27. e. 23. q. l. sit V. De Legibus e. 4. R. 1. di Quae omnia in iure desinita habemur, ut vi dere est penes s. Alphonsum Nostrum, Dyus Mor. I. T. nn. s. eι seqqin uaec censurandi potestas adquiri elim potest ' - praestriptione , ad quam requiruntur 40 anni, si adsit litulus totoralus; sin autem, tempus immemorabile ex eap. , et 11. de praeser. ἰ-2 eonsuetudine ex eap. 13 de ol jud. Ord. -3 privilegio ex eap. 23 de vera. risu. 6ὶ Ex eap. 3. Si pro debilii. . et eap. 20 Gratum, de osse. jud. deleg.
319쪽
a1s TRACT. I das ad rerentur eurumis saecularis etiam
magistratus auctoritate. volens e contrario,
ut totum negotium hoc in Episcoporum ambitrio eι conscientia sit positum t'.
0. 5. An Par hi possinι ferre censuras. n. Cum s. Thoma: quia per eaecommunieationem sid est per censuram; nomen enim meo unicationis primitus generatim sumebaturi homo a eommunione fidelium separatur, ideo eaeeommunicatio ad forum terius pertinet. Et illi solum possunt eaecommunicare, qui habent jurisdietonem
seopi propria auctoritate, et mojores Praelati possunt eaeeommunicare; non Presbyteri Paroreiales ): quippe qui non habent,
nisi administrationem ad rectum parochiae ordinem cum potestate tantum cognoscendi causas hominis ad Deum.
Quod autem de Parochis dictum est, illud a sortiori de simplicibus Sacerdotibus ceterisque Clericis inferioribus erit ossirmandum I 2 .
0. 6. An saeculares valeanι eensuras in-μrre R. Certum est sceminas non poMe cen- Suras inferre, quia Meminae jurisdictionis Ecclesiasticae sunt incapaces . lmo nseque
ipse Pontifex probabilius potest cum illis
dispensare, ut docent Salman licenses Solus et d. Thomas contra Croix, Suareg et nonnullos alios. Ratio, quia potestas haec data est Apostolis et eorum successoribus, quibus nempe traditae sunt clavos Ecclesiae; ut polestas clavium nullo modo mulieribus tradi potest: mulier, ait s. homas, non potesι habere aliquam Jurisdicιionem', quia non habeι neque elavem ordinis neque elavem jurisdietionis ib).--Quod vero pertinet ad viros saecula ros, item pariter certum est. quod neque ipsi de puteState ordinaria valent censuras inferre; quia haec potestas tantum residet in ipsis Ecclesiae Suppriori. bus. Communitor tamen docent continuator Tournely et Salman licenses,posso Pontificem saecularibus viris delegare hanc sa-
si in In 4. D. 18. q. a. a. 3. 2. V. GonraIes, e . a , de oly et potest. Dd. Greg. 33 Suppl. q. t s. a. 3. Unde si quando dieitur in jure abbatissas sibi subjeetas ah ometo vel beneficio suspendere posse, id intelligitur de simpliei interdidione . non de proprie dicta censura. V. I iguori, Op. Hor. I. T. n. 1l. 4 C. eaeeept. de exe Pt. 5ὶ V. Patone, Spleuestis. eee. nn. all, et seqq. 6, Regulares Praelati subditos suos ubi eumqus existente rensura ligare possunt
cultatem ex ea, qua praeditus est plenilu.dine potestatis, cum radicitus non habeantur incapaces, ut is minae.
cis, excommunicatis, atque uspensis p Generatim loquendo isti valide non possunt censuras inferre; cum jurisdictionem non
habeant expeditam quoad usum s).
Diximus generatim loquendo', quia docenteommuniter eos, si non sint notorie tales,
valide etsi non licite censuras insurre; cum Ecclesia ob bonum publicum eisdem adhuc usum jurisdictionis conservet. ImO Λ vita Bonacina, Diana docent supradictos, etsi notorios, adhuc valide censuras ferre; quia ex Constitutione Martini V, ut quis iurisdictione privetur, requiritur ut sit vel denuntiatus nominatim, vel publicus Clerici percuSSOr, adeo ut sit vitandus i5 . o. T. An Episeopus, si sit eatra Dioere.
n. Regulariιer Episcopus non potest censurare Suos extra Dioecesim existens ;quia nemo potest Ni in alieno territorio
jurisdietionem contentiosam exercere. Diximus regulariter; in jure enim excipitur: - l si contumacia sit tam manifesta, ut non egeat cognitione causae; tunc enim i-yra res per se interpellat. Vel si causa jam sit cognita in proprio territorio; jam enim Episcopus jus acquisivit: - 2 si censura se- .ratur per modum praecepti aut statuti ad vitanda delicta communia; cum nullus tunc interveniat strepitus judicialis: - 3 si Episcopus sit injuste expulsus a sua Dioecesi modo ab ordinario loti licentiam petat, licet eam non obtineat ; neque enim sine
eulpa est jure suo privandus iri.
0. l. Quodnam est subjectum censurae pn. Subeetum censurae est homo, viator,
terminata si sit meommunicanda 4 ex c. nomana. de aeni. eoom. in o. Ubi etiam notandum: -
iure sunt privilegiati ossiciales Romanat Curiae . et Nuntii Apostoli ei leap. f de pris. in 6 qui in
de non possunt ab Episcopo loci censurari; - 2 Eliam Reges ae Reginae, eorun que silii, quamvis in spiritualibus subjiciantur Episcopis, non possunt censura ligari. nisi a R. Pontis iee ex privilegio, quod eis hodie eommuniter tribuunt Doriores. ut dicunt Salmantieenses eum A. Antonino , aliis que . -V I.iguori, Homo Apυ l. Tr. m. n. 4 Ο-
320쪽
DE Crassistis ais Est enim censura actus jurisdictionis ad eorrectionem instituta voluntarie delinquentis. - Hinc versus:
Ista viator erit, sacro eι baptismate Iolus, Sitque sui compos, liganti subdiι us esto. Q. 2. In amentes eι impuberes ligari pos.
B. Ad l: Amentes, Si ita perpetuo Sunt, non possunt ligari: cum habeantur uti pueri, qui sicut sunt incapaces culpae, ita et censurae. Si vero nonnisi ad tempus amentes
sint, ligari utique possunt; quia habitualiter capaces sunt conlumaciae, licet per ae- eidem priventur ad tempus usu rationis. Hinc etiam ebrii et dormientes censuras incurrunt, Si tempore quo erant rationis com Polus, causum iisdem dederint. R. Λd 2: Impuberes etsi doli capaces, ob eorum tamen infirmitalem non ligantur censura nisi lex expresse exprimat contrarium et ut exprimitu si fuerint ingressi
Multi alium Monasterio sel, vel si cleri eos graviter percusserint 3).
R. Negasive: nemo Se censura ligare po-t st; nimo enim sit sui subditus vi eo ι Ta, Ssed lautum directiva. Unde Episcopi et Cardinales non ligantur censuris a se latis. Item ex privilegio neque suspensione et interdicio latis a juro, nisi illorum mentio fiat Specialis ι .Q. 4. An Episeoρον in propria Dioecisi
existens possit ferre censurax in guum 3ubditum, qui in aliena Dioeeest delinquiι; vel in non rubditum, qui delinquiι in pruria iseopi Dioecesi. n. Ad 1: Si censura seratur per praeceptum particulare, subditus ligabitur etiam , n uliena Dioecesi delinquens, ut probabilius tuentur Croix, Lay man, Sporer et Suaregrontra Continuat. I ournely, ROn glia, A-vila et Holam an ; ratio est, quia Praeceptum immediato asscit personam ubicumque sit. Necesse tamen est, ut ipse ante transgression om fuerit monitus, nempe ut sciat clatum esse tale praeceptum sub poe-
Aliter direndum de regiis eonsiliariis, de populorum repraesentatoribus . par lamentis ele. His nullum privilegium: neque aliunde Εpiseopalis p lestas coercenda, nisi certa extent argumenta. Α de id Regibus datum fuisse non ideo praecise,quia leges serunt; sed ob eorum singularem . saeram , et expellentissimam dignitatem. Est eertum. 1) Iloe tameu turrit, quando censura est gene raliter lata vel a jure vel ab homine; temuram e nim etiam impuberes ineurrerent, si ea lata sit per modum praecepti, ut omnes di eunt. - V. Liguor i. is. Mor. I. T. n. 14. 2ὶ Tridetilinum Sem. 2, t. 5.na censurae, ut sic dici possit contumax ;quod quidem salis fit per particulare edictum. Esset v. g. si Episcopus speciali mandato typis dato Sacerdotibus sub poena suspensionis ipso facto vetuerit, ne Missam
absolvant breviorem horae quadrante. Si vero lata sit per modum statuti , quod assicit locum. non ligatur,ut patet: quo SenSu nisaeius Vlli ait, non incurrere ex Ommunicationem latam contra surantes a suo Ordinario eum, qui extra ejus territorium furatur 5J. Exeipe : nisi delictum censeatur commissum in propria Dioecesi, ut est de censura lata in eos, qui non residunt vel ad Synodum non accedunt is). Vel si Epi- Scopus censuret Clericum, qui tali Ecclesiae assistere debeat,et extra Dioecesim Sit, et renuat assistere; ratio autem est . quia peccatum non residentiae intra proprium
R. Ad 2: Assirmative ; delinquens enim sortitur forum loci, in quo deliquit: et merito, ut Sic coerceantur mali iT . Sed requiritur, ut non agatur de persona exempta 8J;ilein ut Episcopus cum,ant 'quam e territorio discedat, citatione praeveniat; tunc enim non subditus ratione judicii inchoati subjectus illi remanet. 0. 5. Quomodo se gerere debet dubitans
circa eensuram 'n. Cum distinctione . vel dubitat utrum censuram incurrerit; vel utrum ab ea sit absolutus, aut appellationem interposuerit. Si l , praecluso scandalo , si dubium vinci non possit debita inquisitione, dubitans de censura se gerere potest perinde ac si eam minime incurrerit; quia ipse possidet in hoc casu propriam libertatem, et in dubio melior est eonditio possidentis. Ita Lay man, nonca glia, Ma Dita, Holaman, Salmanticenses, Sancheg etc. Si 2 , haberi debet tamquam censura innodatus ob contrariam rationem ; cum possessio in hoc casu stet pro censura. idem dicendum si dubitetur de potestate Superio
ris, qui illam jam paci nec teneat ib).
sal C. Pueris lin. da sent. comm.l4ὶ C. Quia perieulosum, da sen. m. I. 6. οὶ c. Ut animar. ει constit. in 6. 6ὶ V. Liguori, uom. Ap. Tr. -, n. 1. 7ὶ C. tin. da Dr. compet. 8l Praelati regulares possunt censurare suos subditos quoeumque loeo existentes ἰ quia eorum jurisdictio est magis personalis, quam territorialis. - Εliam Episeopi possunt regulares licet exemptos tensurare, nempe si delinquunt extra elausuram vel Eeelesiam propriam: quia exemptio respieit direete loeum, non Personas. s. V. Limori, Op. Mor. I. 7, nu. 66. et siT.