Theologia Moralis Universa

81쪽

per picuast, ut nempe ambiguitalibus careant, atque controversias celerrime sol. vant.

praeceptum R. Lex et praeceptum disserunt sicut genus a Specie; nam omnis lex est etiam pra ceptum, Sed non omne praeceptum est lex. Quadruplici autem modo lex differt a praecepto, Seu mandato: . Lex sertur a persona publica in totam communitatem. Praeceptum Vero a persona quidem superiore , sed rei privata in personas privatas, uti dominus cum servo; eeι etiam bublica, sed agente eum persona privata et singulari, uti Princeps cum aliquo e suis subditis. 2. Lex etiam ad laturos extenditur , praecΘytum e contra non complectitur, nisi praes nius. Ratio est: lex lata est pro communitate, quae semper durat, licet membra ejus varientur; unde patet etiam laturos homines obligari, nempe Statim ac incipiunt esse partes communitatis. At cum praeceptum adhaereat personae singulariter determinatae, persona extincta, et praeceptum extingui debet. I. Lex per Se perpetua est, et vivit etiam Iegislatore suo defuncto; praeceptum vero expirat ipsa morte praecipiendis: v. g. Si superior alicui particulari prohibuiss tegredi sine licentia e Dioecesi, superiore mortuo, cresaret in poSterum haec contra illum lata prohibitio. E contra si per legem generalem id omnibus Subditis prohibuisset, etiam superiore mortuo, lex in suo rubore

permaneret.

rium, in quo promulgatur, mediate vero personas in eo degentes, praeceptum ex adverso asscit immediate ipsas personaS, iisque firmiter inhaeret. Ita si Sacerdos v. g. fuerit a suo Superiore suspensus, haec Poena cum comitatur etiam in aliena Dioe-

qne praeeepit promiscue usurpari. Quo in easu non a nomine . sed a prae satis regulis attendenda erii disserentia: neque enim nomina rebus, sed res no minibus vim tribuunt;-2 legem humanam pluri-hus aliis dociari nominibus: Focatur jus, eonMuυ-lto. 3latulum. 8anetim edictum, decretum. reseri plum . miandatum, epistola, luerae, motus p prius. praescriptio, ete. 3 eommuni usu indue lum esse, ut Episcoporum ordinationes datae extra S, nodum , nisi ipsi Episeopi aliud expresse deetarent , iunc lunium ut herae leges habeantur, tum omnes suos Dioete nos et Cleritos et lateos adstrin. fiunt: secun nonnisi ut Praecepta reputentur. Diυ-mus extra Synodum; nam quae tu dirnodo sunt or-

Iscesi. neque potest in ea celebrare. E Gntra v. g. Si per edictum generale in sua Synodo Episcopus suo Clem prohibuisset ingredi liquorum ossicinas i vulgo cap) sub

poena excommunicationis latae Sententiae, hanc poenam non incurreret Clericus, qui eas ingrediatur extra Dioecesim suam l. Q. 5. Ouoenam sunt ιwis causae, aciusti esseetus pR. Ad 1: causa legis multiplex est: em ciens, materialis, formalis et finalis. Causa legis eseiens est qui communitati praeest; materialis est quidquid a lege praecipitum, formalis sunt verba legis, quibus nempe ea exprimitur; demum causa finalis est bonum commune 2 , ob quod fertur ipsa lex: finis Iegis, est bonos homines facere, ait Angelicus ex Aristotele bj. R. Ad 2: legis actu, quadruplex est, qui

hoc versu coutinetur:

Praecipit, ae prohibeι, permutit, deniquel punit.

Nempe vel actus est ex suo genere bonus, et lex imperaι; vel est Ex suo genere malus, et prohibeι; vel indifferens, et per- mutiι γ . Ut uutem sibi obediatur, lex p nam sancit non obtemperantibus, et ideo ponitur illud punit. - Alii quintum actum recensent, qui est praemio cissicere; sed illum exeludit Angelicus, quia hoc potesι ad quemlibet pertinere; sed punire non perιinet nisi ad minisιrum legis si, gravi nempe

poena, quae a criminitius retrahere essicaciter valeat.

n. Ad 5: legis effectus est duplex, obligatio subditorum et eorum bonitas: 1 su ultorum obligatio; cum concipi nequeat jus imperandi in superiore sine necessitate obligationis in subdito. Hinc illud: deeratum neeessitaram Deiι Ν); 2 subditorum bonitas; si enim subditu, fideliter sectetur quae lege continentur, esse nequit quin et ipse

dinationes, ut verae Ieges habentur de se perpetuo

duraturae, Elia unum tantummodo person rum eoetum respieiam; tum in Codice legislativo contineantur. Diximus nisi aliud Episeopi expressa deeιarent; nam Remper ipsis liberum est etiam extra Ss dum leges pro uno laetu tantum tondere. Verum si de hoe esare non constet, illae non leges , frupraecepta habentur ex recepta romum eonsuetu

t4ὶ duae quidem permissio est virtualiter Prae-eemi a. quatenus Dempe praecipit, ne actus impediatur iteruid) 1. 2. q. 92, 2 2. 6ὶ Graiianus . Dist. a. e. g. Deer. I pars.

82쪽

M TRACT. II. DISP. UNICAmnduent ad honum societatis et bonus civis ovadat.

Q. 4. Ouotvleae distinguitur legis praeceptum p R. Omne legis praeceptum vel amrmativum est, v l est negativum:- obligat adactum honum eliciendum, v. g. ad eliciendum actum amoris in Deum; -ν obligat ad omittendum actum malum, V. g. ue intuendum uctum odii in Deum. Praeceptum amrmativum dicitur obligare emper; quia actus praeceptus eliciendus a Si quotiescumque advenerit tempus statutum. Sed non dicitur obligare pro semper; quia actus ille quamvis eliciendus sit tem .poribus statutis, non tamen eliciendus est tempore omni; cum sit onus importabile,

quod homo semper agat. -Ε contrario praeceptum negativum dicitur obligare semper,eι pro semper; quia actus mulus numquam si faciendus, imo tempore omni est omit

tendus. quod utique fieri potest ij. 0. 5. Quomodo diuiditur ι '

R. Prima ei generalis li gis divisio est in

Iegem aeternum, nuιuralem. divinam positivam et humanam. Sic explicatur: duplexosi hominis societas; una cum Deo O. M. uquo conditus est; ultera cum hominibus, quibuscum dies ot vitam agit. Ad utramisque porro conservandam et fovendam qu clruplex illa necessaria lex est: l aeterna

in ipso Deo, qua velit hominem nunquam ab ordine deflectere; -2 naturalis in homine, qua ipsi tu timetur et nota fiat illa Dei voluntas; -b divina positiva, qua homo ad

lineui Supernaturalem, ud quem conditus ε si certo dirigatur, - 4 humana, qua Pro Curetur Omne, quo pax humana et publicus ordo consservari valeat et promoveri, simulque uvertatur quidquid pacem illam queat Perturbare et illuni ordinem subvertere 2 .

C PUT SECUNDUM

0. l. Quid est sex aeterna pn. Divo Augu,tiuo Sic placuit legem a -

1l omnia sere legis praecepta etsi Meundum ex

positionem videantur esse vel lautum amrmali, a vel antum negativa. prout vel aliquid praecipiunt simpliciter. et prohibent; alianieli ia se includuni uini rumque.,ie V .g. praeceptum dilectiυuiη protinii secundum formam amrmativum est, implicat tamen Eliam negati um praeeoplum; ut 2 mrmati iam obligat ad proximum amandum, EI et fiuccurendum juxta illud Ioan. 1, e. 3: sinn diligamus verbo ne que lingua, sed opere et veritate; uti negativum velat udium reterosque actus amori helio Oletitiae

cout rarios juxta regulavi a Deo Tobiae datam: quod

lernam definire: Dae aeterna est ratio diuina, vel voluntas Dei ordinem naturalem conservari jubens, perturbari vetans in. Nem pe Deus a tota aeternitate vidit et statuit

ordinem, quem unaquaeque res Suae naturae consentaneum requirebat: cum vero

idem Deus ex Apostolo geipsum negara non

possiι i ι), ideo ordo ab aeterno constitutus velle debet, ut perpetuo immutabilis conservetur.

Q. 2. Quomodo probatur Iegis aeterna existentia PR. Legis aeternae existentia, mentem vix convertendo in praecipua Dei attributa , demonstratur. Si enim Deus est summa no nitas, necessario debet bonum diligere Pimalum aversari. Si est 3umma Iustitia, non potest non probare quae v qua Sunt, et non improbare quae iniqua. Si est summa Veritas, necessario veritatem amore, menclacium odio prosequi debebit. Uno verbo, si est summa Sapientia, ordinem ex vi suae naturae in deliciis habere; perturbationem vero detestari tenetur. Haec autem omnia Deus respueret, nisi lex aeterna admitteretur, cum non sit lex aeterna, nisi ipsa Dei voluntas ordinem naturalem consemuri jubens, eι perturbari velans. Ergo si haec in Deo voluntas non admitteretur, ipse jam esset dicendus nec bonum

diligere, nec mulum aversari, nee Proburct quae aequa fiunt, nec improbare quae Sunt iniqua, nec veritatem amore, nec mendacium odio prosequi; uno verbo, n c Ordinem in deliciis habere, nee detestari ejusdem perturbationem: quae de Deo pronuntiar animus noster horret. Hoc idem agnovit vel ipse Tullius uiens, testem aeternam orιam, esse simul cum mente disina l5 .Q. S. Ouoenam εunι legis aeternae prOprietates fR. uuatuor sunt praecipuae Iegis aeternae proprietates: Prima, quod lex aeterna plus vel ni inus ab hominibus sit cognita, non quidem in se ipsa, sed in ejus essectibus, sicut si quis ii suiu non Viueat Solem, sed ejus splelido-

ab alio odisia fieri tibi, Dida ne tu aliquando alteri saetas.- . A Goritia et Charmes. 2ὶ Neque dicas haee omnia jam a lege naturali

Salis praestribi; nam Omnia haee lex naturalis Aingulariter non praescribit; quae autem prae,cribit, Liuia omnia prae cribit modo e identi ei qui ab om

nibus saeue pereipi possit. Adde nihil obstare, quod

inculo vine ulum addatur. Adde si e emeaeius homines impelli ad obse intiam mandatorum. id liceL temporalibus Poenis, quas lex humana adn xas habet. Lai Ep. 22 coiit. Fausi. e. 29.

83쪽

rem in cacumine montis ). Et sum omni scognoscunt aliqua eorum, quae Sunt participationes legis aeternae, ad minimum quantum ad principia communia honestatis. Secunda, quod omnia, quae in Inundo sunt eidem prorsus subjiciantur; sive sintereaturae inanimes et irrationales, Sivst intelligentos et ratione praeditae: 1 quidem intelligentes et Tatione praeditat, tam si bene quam si male agant; nam si bene, obtemperant legi aeternae et ordinem nanciscuntur divinae bonitatis praemia largientis; si male, contemnunt utiqua et dμclinant divinam bonitatem, sed incidunt in divinam justitiam poenas innigentem; - 2 inanimes Di irrationabiles, juxta illud: fundasti terram, et permaneι... s ordinatione lua perseverat dies; quoniam Omnia serviunι tibi 2 . Terι , quod ceterast legi's ab ea dima-npnt: Naturalis quidem; quia haec non sest, nisi ipsius legis aeternae in hominum mente mela transcripsio. - Divina positiva; quia x Angelico oportet. ut altiori modo dirigatur homo in ultimum finem supernaturalem: et ideo superadditur leae di initus data, per quam lex aeιerna participatur altiori modo so).-uumana demum, tum quia nihil justi in humanis logibus esse potest, nihil urnii quod ab aeterna non derivetur ;lum quia ab aeterna lege Prineipes habent potestatem juxta decernendi, juxta illud l):

per me reges res nι, eι legum conditores Daeta decernunι i5J. Errant ergo toto coelo politici illi, qui humanas leges allicas osse debere contondunt. Quarta, quod ipsa sit prima et sola actionum humanarum regula. Et sane extra Deum nulla est aut concipi potest norma,nd quam Porpensae humanae actiones bonae sint et honestae 3 cum solus Deus sit radix et fundamentum totius bonitatis othonestatis. Si enim. dicento Rugi Alino, lex aeterna est ipsa voluntas Dei ordinem naturalem eonservari jubens et perturbari velans, nulla nita tox ait ignari potuSi sup r hanc

voluntatem Dei sR. Poterit adsignari inqui si ratio illa ipsa

ob quam voluntas Dei jubet ordinem naturalem conservari et hunc periurbari vetat,

terae dimanant: - 1 uti ab Oxemplari. eum nulla lex iusta sit. ni Ri suum qua-i exemplar imitetur aeternum, dique Plane conformetur. α2 uti a eausa sui pstici ille, quatenus omnis potestas inferioribus legislatoribus non ita lur. nisi per legem aeter. Theolmsia Moralis. Tom. I.

idesι ipsa natura boni eι mali prouι est in se, et Dei voluntatem praecedens. R. BPgari. do; nam practerqtiam litod ex vulgari Juristarum adagio ratio legis non est seniatio divinae sapientiae, in qua existit lex aeterna, habet ex d. I homa Tl rationem artis vel exemplaris vel id ae eorum omnium, quae creata sunt; adeoque in ipsa praeexistit ratio Porum quae agenda Sunt. Iam vero quidquid malum est. suapte natura talu st, quia natura sua ordini repugnat; ordo ergo intelligitur esse prior ipso malo. Omnis autem ordo praeexistit in rations divinae sapientiae; igitur nihil est malum, nisi quatenus rationi divinae sapientiao repugnat: et quod suapte natura malum a Deo lignoscitur, tale ab ipso agnoSuitur, quia id videt Deus suis persectionibus, Sua qu8 Sapientiae, Secundum quam omnia sunt ordinata, repugnare. Non est igitur lex apterna libera quaedam Dei voluntaS.... sed ipsa incommutabilis ratio divinae Sapientia' ,

prout omnia dirigit si movet ad debitum finem, ut ait idem S. Doctor, qui propterea eidem dissicultati sapisentissime occurrit his verbis s8) dicendum quod eum dieitur, quoa

non omne peccaιum ideo est malum quia esι yrohibitum, intelliuiιur de prohibi ιione facta per jus positivum. Si autem referatu radjus naturate, quod confinetur primo quidem in lege aeterna, secundario vero in judicatorio rationis humunae. tunc omne Peccatum est malum, quia prohibilum 9 .Q. 4. Quid est leae nmuralis γR. Legem naturalem sic cum Angulico di sitimus. ut sit: participatio legis aeternae iurationali creatura , dictans ει praescribens illud esse agendum quod est intrinsece -- num, eι ilIud fugiendum quod est inιrinseee

Dicitur l. participalio legis aeternae' quialox naturalis a lege ncterna dimanat, et idem utraque jubet set votat: utraque jubet quae sunt ordinatissima, et vetat quidquid tib ordino immulando de nectit. Naturalis nuncupatur , quia ipsam hominis naturamam it, et vidulur a Deo naturae aut loro manu quasi sua cordibus nostris insculpta, ut ita inhaeret, ut homo sine illa nequeatnam: - a quatenus lex aeterna, mediante luminorationis vel fidei, praeeipit ni aliquae leges sioni, aeque tales et tales pro diversi tale temporum ,

loeorum et Personarum.

84쪽

TRA T. II. DISP. UNI Omnino concipi, dicente Psalmista: signatum est supernos lumen vultus tui, Domine .

dedisιi laetitiam in corde meo sit; - 2. Inraιionali creasura, et ita distinguitur a lege generali, qua omnia creata reguntur ;-3DicIans et praeseribens illud esse agendum quod est intrinseee bonum , et illud fugientium quod est in Irinsere malum: illud autem est intrinsece bonum quod est conforme, et illud intrinseco malum quod est difforme legi uulernae; adeo ut sinu hac lege nihil es-Sel honum vel malum secundum se 2). Lex naturalis licis habot propietates, ut

nempe si t necessaria, certa, universalis, r-

spicua, indelebilis ac immutabilis. Hi ne

Q. 5. An leae naturalis sit necessaria. R. Assirinalive: lex naturalis nobis neceS- Saria PSt. Nos intellectu et appetitu rationali constamus: ut verum a salso , bonum a malo secernamus, inteli elum habemus; ut autem quac honesta sunt et aequa sectemur, habemus appetitum rationalem. Λt quomodo recte ac semper utrumque priaeStare PDS-Semus , si perpetua n liqua nobis ratio non

adesset a firmissimis naturae judiciis deduc taY Si id ab hominum placiti, pinderet, nihil esset stabile; ac frustra quis homin m in homine quaereret. Si populorum jussis ait Tullius , si prinemum decretis, si sententiis

judicum jura constiιuerentur , jus esset Ia trocinari, jus adulterare, jus testamenta falsa supponere, si haec subfragiis aut seitis multitudinis probarensur 3). 0. 6. An leae naturalis certa sit et existat. n. Legis naturalis existentiam vel ipsi perditi homines ad mitiant necessc est; cum nemo poSSit negare se ipsum. Quisquis c-nim ad se paullulum attendit. illico sibi ines

se intelligit sellam post Adae peccatum

Principia quae dom, quac inoluctabiliter assensum ad bonum extorquent: jusιitiae lans in Ps. 4.

2) Diere: use iI t tritio risultante dalla natura non indue e vera thhligarione, ma tulta la nostraobbligarione clipende ilalla volonia di Dio, dunque non vi sono piu arioni morali intrinsecamente vi tuose o viriose; ma tutio son tali perche eomandateo proibite dati arbitraria volonia di Dio. Ma rispondiamo. the lo arioni tomandat eo vietate dalia leg-

ge di ina naturale sono intrinsecamento huone o male; perche sono emandate o vietate necessaria-

mente da Dion. Ita Liguori. Apol. I ad Append. 3ὶ L. f. de Leg. c. 15- V. Gerdit, Principes metaphysiques da la Morale Chrelienne I. 3; it. Dest' ori yine det senso Morale S a. - .enuei Sis .

Rom. 1.

7J Sanctio legis, seu constitutio poenae tu tranta vis est, uι ne illi quidem , ait Tullius .

qui maleficio aut scelere pascuntur , possint sine ulla iustitiae particula riuere l4l. II incΛpOStolus: cum... 9 ntes naturaliter ea, quae legis sunt faciun ι ..., οειendunt Opus legis scriptum in eorditas suis, les ιimonium recidente illis e scientia ipsorum, et inter se tuin vicem cogitationibus accusantibus aut etiam

defendentibus, in die, cum judicabit Deus oc

- Εx his patet, quam gravis sit legis naturulis tranSgressio ; qui enim ipsam violat ,

insurgit eonιra conscientiam Suam , qu rictsortitor pulsui; contra Deum, quem ignorare non potest illius esse auctorum; contra imxum naturam, in hominis enim essentia Dalsex fundamentum habet. Unde ex eodem Apostolo transgrossorcs dicuntur digni mor-

ιe 6l , et in hac morte potest dici posi

tam ess0 logis naturalis rancsionem IJ. Hujus autem legis praecepta exhibet Decalogus, qui solet definiri: ι a naturalis et ilia vina, in decem praecepta distributa , distiιο Dei in duabus tabulis inscripta, et per manus Moysis Hebraico populo data. Additur et divinu; quia li gem illam hominum moribus deturpatam iterum positivo instauravit Deus por Movsen Exodi 20. Unde merito Tridentinum anathi male percussit Lutherum, qui docuit decem praecepta nihil pertinere ad ehristianos η . Nam praeterquam- quod Christus ea confirmuvit sui, omnibus convenire debent cum in hominis ipsius natura tandata sint 10 Haecoxhibent hi versus: Unum cole Deum. Nee jures varia per Ipsum. Suhωια suntltiees. Iubeas in honore parentes. Ne sis occisor; moechus; fur; ιestis iniquus. Non cupias nuptum. Xon rem cupias alienam. Sed quaeres an leae naturalis praecedat liberιatem, vel potius an eam subsequatur.

Fgressores, est de omni lege: nam lex imponendo necessitatem virtutis, tonsequenter facit, ut ejus transgressores Poena sint digni. altem apud Deum. - V. Suarer, De Legibus ae Deo Legislatore, L. I, e. xvi. -Ii. Almia. Da Legib. Dissert. ii, e. 11.

art. 5.

Ioctos sermo, quasi detem sermones Dei contineant. Cum autem Deum et proximum respieiant, ideo reeto Christus I Matth. xxii in totam Decalogi gubstantiam ad Dei ac proximi amorem reduxit. S. I homas I 1. 2. q. tuo . a. 33 exponit quomodo omnia praecepi a naturalia in Decalogo contineantur. Dehisee erit a uobis agendum propriis locis: videlice de primo Praetepto. secundo et tertio erit Trael. De Virtute Religionis : de quarto et octavo erit De Obligationibus: de quinto et septimo orit De Restitutione: de Sexto, nono et decimo erit De Peeealis.

85쪽

n. Lex naturalis duplici ratione potest

considerari: tum vatione suae originis quam habet a Deo ; tum ratione Suae obligationis , qua refertur ad hominem. - Si l , certe lex naturalis stanterior libertate hin minis , eamque praecedit, quatenus nempe ab eterno fuit constituta. Si 2. lex naturalis est in tempore posterior libertate ii minis, eamque subsequitur, quatenus nempe haec lex non promulgatur , Sive non Significatur in sua vi, et in suis praeceptis nisi homini jam condito in propria libertate

secundum illud: Deus ab initio constituu hominem et reliquit illum in manu consiIii sui, adheu mandata eι praeeema; si volueris mandata servare, eonservabunι te ). Ergo prius homo fuit constitutus in manu consilii sui, et postea eidem adjecta suere praecepta Dei; et sane prius est esse, quam esse late. Quod die lum est de lege naturali, idem valet de lege aeterna, de qua lex naturalis participat. Nempe lex aeterna praeeedit qui-clem libertatem hominis prioritate temporis non vero priorisvie ordinis seu applicatione: licet enim in Deo non adsit neque prius ne que posterius ratione temporum, quia tem- Doris suecessio in ipso admitti non potest; odest tamen saltem juxta nostrum concipiendi modum ratiouo ordinis in decretis clivinis. Sic prius esse debuit ratione ordinis in Deo prauxidisse in propria sapientia hominis lapsum, et posterius in propria mise-τicordia determinasse Pjus redemptionem. Haec porro ordinis ratio habetur etiam iuC2Su nostro : prius nempo dici debet Deus sibi proposuisse hominem conditum et liberum quocumque vinculo legis, ponerius vero sibi proposuisse logem ipsi tradendam. Quod claro innuunt citata verba Ecclesiastici , quibus aperte declaratur , homin mab initis suisse constitutum a Deo , atque relictum in manu consilii sui; deinde vero ei

adjecta mandata Al.

Q. Ta An isae naturalis Obligeι Omnes omnino homines. n. Assirmative: legem naturalem Obligare omnes homines rutionis usu pollenteS, nemine excepto, patet ex eo, quod omni-huS, nemine excepto, ea lex a Deo insculpta sit, et ipsa hominis essentia suum habeat fundamentum. Hinc gravissimo erravit Machia ellus, quando sic Principem Suum al- oculus est l2 saepe res et publieum bonum te ereum fidem laedere, ehariιutem et huma- Eceli. 13.

nimum eum Religione nes ligere. Numquid enim bonum publicum separari unquam P0-lorit a legis justitia, a charitate, ub humanitate , a nuligione ' Tolle haec ab animo Principis cujuscumque, quid urit de tota ipsa societate civili, quae iis virtutibus so-vetur et alitur Haec autem obligatio legis naturalis est cum quocumque damno et incommodo; haec enim lex non praecipit aut prohibet , nisi quod est intrinsece bonum vel malum, quod proinde in Se Semper est idem.

An Iea naturalis linquires obligeι indi-

pendenter a lege divina seripta seu revelata. n. Fatentur Theologi omnes, legem naturalem obligare indipendenter a lege divina Scripta seu revelata; inquit enim Apostolus: quicumque sine lege scripta ) peccaverunt, sine lege peribunι 3ὶ, id est peribunt

Propter peccata contra legem naturalem patrata: ergo lex naturalis obligat in tependenter a lege divina scripta seu revelata. Si aliter esset, homi ues in Statu legis naturae sine legis ullius obligatione remansisSunt, Saltem usque ad cognitam legis Scriptae promulgationem per Moysen factam : quod quidem dicere est absurdum.

sen praeeepta Decalogi promulgasiι8 Audiatur S. Alphonsus s4 : a b vero, che anelae iprecelli naturali lurono pubblicati da Mose colla logge seritia det Decalogo; ma primaui questa legae seri ita vi era per gli uomini nollo stato della leggu di natura la leggenaturale divina, seritta leome dice s. Paolo uc'cuori degli uomini . colla quale ben Pu

doveano sare o evitaret, Iddio dili a Moso in due tavole scri ita coi suo medesimo dito divino quella Iegge, che flava gia scrittane' loro cuoti v. Ideo qui violat legem naturae per Decalogum Cognitam. gravius quidem peccat, quia graviorem Deo injuriam irrogat; sed non committit duo pec

cata.

Sed i quaeres) legis naturalis obligasio

oriturne ab ipsa rerum, tet enlium natura

independenter a Deo Creatore eι legislatorest n. Fuit olim opinio alicujus auctoris 5

naluram ipsam rasionalem esse primam mo-

86쪽

84 TRACT. II, alis honestatis regulam per se et independenter a Deo Legislatore, ita ut eae eonformitate vel dissormitate ad illam lota desumenda esseι honestas et pravitas humanarum actionum absque ullo respectu ad voluntatem Dei Creatoris et Legislatoris. Sed hanc sententiam Suareλ ot Du-IIaniel l 1 eum aliis communissime declaraverunt omnino fatigam et alienam ab omnibus theologis atque philosophis. Doctrina est Angelici, leges omnes set ideo earum obligationem) non aliundo Oriri, quam a lege aeterna Dei: lex autem aeterna Dei ex Λugustino esι ipsa ratio divina et uoIuntas Dei ordinem natu- Talem conservari jubens, perturbari vetans 2 . Hinc ipso s. Doctor sic precatum definivit: dictum vel faelum reι conrupitum

non contra naturam entium rationalem,

sed) eontra legem aeternam Dei. Uuno v cabula perpendens Angelicus ait: S. Augustinus in desinitione perevit posuit duo : t num quod pertinet ad substantiam aetus humani, quod est quasi materiale in peeevis, eum dimit dictum vel factum vel concupi tumi aliud autem quod pertineι ad rationem mali, quod est quasi 'rmola in peccato, cum diaeiι: contra legem aeternam 5 . Ex quo sic concludebat Alphonsus nostere dungne ιutta Ia rvione dei meeato non nasee ualla

natura stesso; ma nasce dassesser eontrario

turalem absque ullo respectu ad Deum Legislatorem ejusque contrarium voluntaι ,

Nullo modo peccat. Utique , si suppositum admitti posset: si posseι esse conversis ad honum commutabile inqui bat Angelicus

rine aversione a Dio , quamvis esset inordinata . non esset tam n peceatum moria.

te 5 . S d haec hypothosis a SS. PP. atque oologis habetur uti nbsurda set impossibilis. Ego reelam ralionem nego lait P. D r-lit, quae non sit eum participasione legis

s) Theol. t. I, L. 1,de Ieg. e. 2. 2J Conis. Faust. L. 12, t. 17. lal 1.2. q. Tl, a. s. 4) U. Apologia e eonfiat. V. 2. Ubi notamus , quod deripiuntur et decipere volunt qui dicunt

hane suisve quaesuonem quae tantopere agitata suil inter Sanctum nostrum ei P. Paluari: iste imo Oxpresse tum illo hae super re omnino eonsentat inquietas: Dila erι sententia patris atque2 a13

DISP. LXICA iaeternae; et eum partisipatione legis aeternae nego posse dari invincibilem Dei igno ration m G). Hinc s. Λlphon sus : non ptio

comprendersi, ehe una eoru sis conforme oeontraria alia rei a rastione, se non fit com .

prende quella rasone come procedente da Dio Ist per me eonsiderando it peccato eome

u. 8. An leae naturalis ua perspicua sit, vi ignorari non possu 2 Ut haec quaestio plenius intelligatur praemittondum est, legis naturalis praecepta alia esse primaria, alia secundaria, alia r mota. PCaecepta primaria sunt quae primo intuitu et sola quasi verborum exposition innotescunt; et sunt eadem apud omnes et secundum rectitudinem iverba Sunt Angeli ci) , et secundum notitiam ζ v. g. vileri nafeceris, quod tibi fleri nolis : Deus est diligendus, virtus amanda IIJ. Secundaria vero dicuntur quae a primariis immediate Otovidenter deducuntur: v. g. mrιum essε -- lum, fornieationem esse prohibitam. Remota quae ope rati inationis a principiis primariis deducuntur e v. g. usura etiam moderata est illicita-Quo posito rit. 1: Consentiunt Theologi non dari ignorantiam an vincibilem circa legis naturalis

praccepta Primaria,et Secundaria in semet

ipsis spectata l nisi forsan aliquando in rudibus omnino ad breve tempus . Nam , uti ait SuareE , natura ipsa ae eonscienιia ita pulsat in aetibus eorum ut non permitιaι ea inculpabiliter ignorari. -Diximus in 1emel. ipsis specima ; quia si cum quibusdam circumstantiis conjungantur apyarenter a peccato excusantibus, ignorari poterunt etiam invincibiliter. Sic v. g. invincibiliter ignorari non poteSi furtum in se spectatum esse

illicitum; sed contingere poteSt ut quis bona

rentis naturam ipsam rationalem esse primam moralis honestatu regulam, ita in ex eo Ormila. te vel difformitata ab illam lota desumatur honeis alas et pravitas humanarum artionum: haec. in

quam, sementia falsa est Th. Nor. l. 1. de Legib. e. d. n. 33.

87쪽

DE LEGIMS Mfide sibi persuadeat illud esse licitum quando agitur de egeno hic et nunc sublevando, qui non sit in extrema necessitate. R. 2: Si vero agatur de praeceptis remotis, unanimis sententia Est tum e. Thoma, ignorantiam invincibilem circa eadem dari

Posse: necesse est, ait, quod νmnia praecepta moralia pertineam ad legem naturae, sed diuersimode. Quaedam enim sunt, quae At ιim per se rviis naturalis eujuslibeι homi.

nis dijudicat esse facienda, vel non bacienda ... Ouaedam vero rum, quae subιiliorieonsideratione rationis a sapientibus judieamur esse obaervanda; el ista sis sunt de lege nMurae υι tamen indigeanι disciplina,

qua minorer a sapientibus insι ruontur . nudes ergo indigent instructione, ut prae incepta juris naturae remota addiscant; ergo ea possunt in vincibiliter ignorare. imo haec

ignorantia dari potest in viris doctis et piis:

argumento sit controversia qua Angelicus Doctor s. Thomas, et Doctor Seraphicus s. Donaventura disputant, an judex damnaro possit reum convictum, quem tamen scientia privata certo scit esse innoeentem. Amrmat primus; inficiatur secundus. Alteruter errat profecto: uterque tamen dicen. dus est omnia fecisse ad veritatem agno-

Mendam 2 . Quando autem ignorantia licet sit juris

naturalisl est invincibilis, est etiam inculpabilis; nam, dicente Augustino, quis pec- ι in eo, quod nullo modo eaveri potest 5 3uine haec Baji propositio sub n. 2 damnata est ab Alexandro VlII: tametsi detur ignor ιia invi ibilis iuris nuturae, haec in

statu naturae lapsae operantem eae ipsa non

exeusM a pereato formali. Neque haec ignorantia nobis est in Adamo voluntaria et culpabilis, ut salso autumant Lullierant, Calvinistae, Balanistae et lansenistae; num per gratiam regenerationis ex Tridentino tollitur totum id, quod veram et propriam meeati rationem habeι 4 : quod tamen umrum non esset, si adhuc ignorantia illa esset

eulpabilis 5 . - naec tamen inculpabilitas non ita lacile supponi debet in iis, qui Tatione status legem scire tenentur , ut sunt Ecclesiastici, principes, duces, magistratus, judices, notarii, medici, ad voeati, ma

2ὶ v. Disseriatio g. Alyhonsi De Iaguori in

. Mor. I. si ch. ID , et seqq. , ubi Mile pro more suo quaestionem resolvit auctor eruditissimus

5ὶ V. Bouvier, De aelibus humanis, cap. l,

gistri, cle.; eo nim ipso, quod talem statum suscipiunt, ad obligationem se instruendi omnes hi jam satis advertunt 6J. Huc

facit illud d. Bernardi: multa nesciuntur aut selendi incuria, aut diseendi desidia, aut re mundia inquirendi 7 .Q. 9. An Ieae naturalis sit univer3alis elindelebilis. R. Ad 3. Utique lex naturalis univer-li late pollet, quantum scilicet ad prima

principia communia. Hoc Patet ex consen Su omnium populorum, qui licet barbari. inculti, corrupti; tamen prima rationi S Principia omnes semper uno ore professi Sunt. Ad rem Augustinus: nunquid leae naturalis non erat in populo Israely eraι plane, quoniam eι ipsi homines eranι: sine lege autem nasurali essenι, si praeter naturam humani

generis esse poluissent 8). n. Λd 2. Quod dicitur de universalitate, idem valet de indelebilitate logis naturalis: quantum ergo, 'ait Angelicus, ad principia communia leae naturalis nullo modo potesιa eordibus hominum deleri in universalis deletur tamen in partieulari operabili, Meundum quod ratio impeditur applicare commune priseipium ad particulare Oper bile propter eoncupiseemiam, vel aliquam aliam passionem M. Ratio autem est: cum lex naturae sit hominibus ingenita et innata, non potest funditus deleri, quin ipsa hOmiuum natura deleatur. Hinc. d. AuguStinus sic Deum alloquitur: leae tua seripta esι in eordibus hominum, quam nec ulla

quidem delet iniquitas i 10 .uliod est consor-

me Scripturae, quae legsem naturalem Vo-

eat foedus sempiternum l .

Q. l0. An in legem naturalem eontingat mutatio veι dispensatio. R. Striete loquendo, no divina quidem duetoritate, potest in juris naturalis praecepta contingere mutatio aut dispensatio :Non mutviis; haec enim eSSe non Ι,

test, nisi vel abrogatione per quam lex obliteretur atque tollatur vel derogatione Perquam ipsi quidpiam detrahatur; ut qui neutrum in lege naturae admitti potest. Ut enim in ea admittatur abrogatio vel derogatio, oportet illa quae ipsa praeeipit, iuiolo aut in parte fieri vel noxia vel inhone.

Bess, 3.-Sed prae teteris eximius liber De pMe lis ignorantiae, sive quaestio Theolamea, un i superabilis ignorantia juris naturas liberet a Pe talo. uel ore Christiann Alethino, Coloniae 1681.i6 V. I iguori, in. Hor. I. 1, n. 170. I Trael. ad II On. de quaest. e. l, et 4.

88쪽

M TRACT. II. DISP. UNICAsta ves saltem minus utilia; illa autem quae prohibet, evadere vel hona vel minus mala vel indisserentia: atqui id nunquam continis gere potest. Sane lex naturae non praecipit, nisi quod est intrinsece honestum et bonum nec prohibet nisi quod est intrinseco inhonestum et malum, quodque tamdiu orit malum in omni sua parte, quamdiu perdurabit ipsa ratio Sapientiae aeternae: ergo lex naturalis omnem respuit tam a rogationem, quam derogationem, ac proim

de mutationem si .

Neque 2 contingere potest dispens lio; etenim quid aliud est dispensare in lege, quam aliquem liberare ab obligatione logis ejusdem, manentibus tamen omnibus circumstantiis, sub quibus lex viget et obli- patre atqui in lege naturali ne Deus quidem id agere potest. Absit enim ut dicamus posse Deum permittere, ut quis agat quod est intrinsece malum et inhoneStum, V. g. ut quis Deum ipsum odio atque blasphemiis P Sequatur; vel ut quis omittat quod ex

natura rei necessarium est ad morum hon statem, et cujus omissio dedecet naturam rationalem, v. g. ut quis omittat Deum amare et Eundem colere. De hac lege perbelle ait Tullius: nee erit alia Romae, alia Athenis alia nune otia posthae ; sed et omnes gentes, et omni tempore una leae et sempite na et immorsulis cominebit, unusque eriι quasi magister eι imperator omnium Deus. Ille legis hujus inventor, disceptator, lator; eui, qui non parebit, ipse se fugieι, ac naturam hominis aspernabitur lil). Diximus striete loquendo : quia divina auctoritas in iis, quae ejusdem subiiciuntur imperio neque in rerum essentiis landantur, potest. juxta interveniente causa, circum stantias mutare, Sicque cllicere, ut obligatio ante existens evanescat et relaxetur. duodesset quidem in legis naturalis praeceptis aliquo modo dispensare , Sed improprie prorsus et indirecte. Sic v. g. cum DeuS sit supremus rerum omnium Conditor ac vitae hominum eorumque bonorum Dominus, potuit praecipere Abraham, ut filium si hi suum sacrificio immolaret, permittere Hebraeis ut vasa AEgγptiorum mutuo acce-Pla non amplius restituerent, in ipsos nempe transferendo dominium Ol.

1J V. d. Thomas, 1. 2. q. 100, a. s. 2ὶ Lib. 3 de Rep.

3ὶ Hoe modo sustinentur etiam relaxationes a M. Pontinethus tribulae ei rea Vota , iuramenta , ete. ἰ quae tamen essent de jure naturae servanda. Nempe Pontifex diuiuae interpres voluntatis deela inrat, hane vel illam causam sussilientem esse, ut a

Q. 31. Ouid est hae divina posuisast R. Lex divina positiva desiniri potest: leaeeaeserius data a Deo hominem dirigens ad finem super naturalem. Dicitur: 1 ι eael rius data, ut distingua lur u lege naturali: haec enim datur interius per lumen rationis; illa vero manifestatur exterius Per Sacras Scripturas et per divinas Traditiones: ideo appellatur etiam positiva, quasi exterius sub oculis posita;-2 a Deo, ut distinguatur a lege humana, quae sertur ab homine; 5 hominem dirigens ad finem supernaturalem, quia Sicuti lex naturalis ducit hominem v d sinem naturalem, ita lex divina positiva eundem dui it ud finem supernaturalem , et trahit ad felicitatem ue

ternam. .

ralibus necessaria.

R. Lex divina positiva utique est in rebus moralibus necessaria: Belate ad ordinem supernaturalem; quia homo ad hunc ordinem conditus indiget lege uidem proportionala. Neque enim ad illum potest pervenire solius legis naturalis auxilio; cum ipsa sit ultioris ordinis ut saeuitales naturales excedat. 2 Beliae ad ordinem ipsum naιuralem;

quia propter incertitudinem humani judieii verba sunt Doctoris Angeliciὶ praecipue in

rebus contingentibus eι parιicularibus, contingiι de aetibus humanis diversorum esse diversa judieia, eae quibus etiam diversae eccontrariae leges procedunt. Ut ergo homo absque omni dubitatioire seire possit quid ei siι agendum et quid vitandum, neces3arium fuit, uι in aeιibus propriis dirigeretur per legem diviniιus sitam, de qua constat, quos non potest errare 4). Sic Deum esse colendum naturalis ratio sat omnibus ostendit: verum circa modum hujusmodi cultus, quot sententiae ethnicoruml Hinc de illis Apostolus: cum cognovissent Deum, non sicuι Deum glorificauerum 5 . Necesse ergo Erat ut lex divina, salii ac saltero nescia, per revelationem id nobis panderet. Pandit autem: multifariam multisque modis olim Deus I guens Putribus in prophesis, nocissime die.

bus istis Ioeutus esι nobis in Filio s0J. 0. 15. Quaenam divisis legis divinae positivae pDeo remittatur eontracta obligatio; hane vel illam causam ita rem immulare , ut honestum D adat quod prius deforme erat. Seu, ut ait s. Thomas, determinat quid lit Deo aeeeptum in ea speetali eii eum stantis 2. 2. q. 88, a 12 .

Oste

89쪽

DE LEGIBUS SIR. Duplex est legis divinao positivae di- minibus datum fuisse ut Redemptorem euivisio : sidant, non etiam υι Legislatorem tui obe. 1 Alia dicitur pure positiva, alia non diant, anathema sit i9). pure posiιiva.-Illa praecipit vel prohibet quae a lege naturiali neque praecipiuntur CAPUT TERTIUM

neque prohibentur. Tale erat praeceptum Iudaeis datum, qui vetabuntur manducare

Carnes nonnullorum animalium. -ISta vero

praecipit vel prohibet quae a lege naturali praecepta jam Sunt vel prohibita. Tulia sunt V. g. Singula Decalogi praecepta, si Sabbati

determinatio excipiatur. 2 Alia dicitur leae retus, lilia nova. Lex vetus a Deo lata est in veteri Testamento, et populo Israelitico per Moysen Promulgata versus annum 25 8 a constitu. tione mundi. duae quidem quamvis bonaeSSet, imma lata, eonverιens animus ), cum tamen ea non esset nisi Novae Legis figura: ideo quoad praecepta caeremonialia ac judicialia ex se cessare debuit, ista adveniente, juxta illud σὶ : umbram fugaι veritas l3ὶ.-Lex nova a Christo fuit indicta, et per ejus praecones Apostolos per lotum orbem uisseminata. Haec perdurubit usque ad finem saeculorum juxta illud Christi ad

ApostoloS eorumque successoreS: ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem

saeculi sq. Triplicis autem generis dOpumenta continet, nempe Praecepta moralia circa virtutes; praecPpta eaeremonialia et ca Sacramenta ac Missae sacrificium; tandem mera eonsilia Sed magno praemio digna. Caepit autem lex nova obligare Iudaeos saltem die Pentecostes, quo eis Solemniter Promulgata ost coram ingenti multitudine l5). alios autem non incepit obligare nisi pedetentim ac Successivo, ut docet DeDS prout nempe promulgatio illa ad varias nutiones humano modo potuit pervenire 6 . Quanta vero sit hujus divinae legis obligatio, patet luna ex illius necessitate; tum ex hisce Christi verbis: mandata m a servate s7 ; si

praecepta mea servaveritis, manebitis in di-

laetione mea lΝ .Ilinc definivit Triden linum: si quis dioeeri ι, Christum Iesum a Deo ho-

a) Praeeepta tamen moralia,quae nempe Apeetant mores informandos . Semper permanSerunt, non quidem vi legis positivae, sed legis naturalis , utpote immutabilis. imo neque ipsa praecepta ea remonialia , quae nempe reserebantur ad Dei eultum Seu taeremonias : neque judiciaIia, quae ad rectam populi gubernationem speetabant . illieoeessarunt a lege noxa , sed pedetentim ; dsectat enim . ait Angelieus s. 2. q. 103, a. a. tu Sy goga eum honora sepeliretur. Communis opinio est, legem veterem omnino DE LEGE HOI NA

R. Lex humana illa est, quam rector humanae societatuιis suis praeseribiι subditis in ordine ab honum commune.

Duplici autem modo dividitur: tum ratione originis, a qua procedit; tum ratione modi, quo praecipit: - 1 ratione originis dividitur in ecclosiasticam atque civilem ;quia duplex est humana foetetas, ecclesiastica et civilis. Illa est quae ab Ecclesiae rectoribus praesulibusque dimanat: haee, quae procedit a reetoribus societatis civilis; - 2

ratione modi, quo praecipit, lex dividitur in praeceptivam, poenalem, atque irritan

tem a

Lea praeceptiva, quae ab aliquibus etiam morii lis dicitur, est quao praecipit vel pro- bibet,quin poenam in transgressores insigat. , Lea poenalis, est quae poenam habet conjunctam. Porro vel poenam solam imponit, quin pnaecipiat quidpiam aut prohibeat: Si dicat v. g. qui eretam frumenti quantitatem

triginta. Vel poenam imponit, aliquid simul praecipiendo aut prohibendo : si dicat V. g. prohibetur omnis frumensi importasio

sub poena scutorum triginta. - in primo casu dicitur pure poenalis: in secundo caSudicitur lex poenalis miaeta li0 .

Leae irritans est, quae actum nullum, et invalidum esse decernit: v. g. Si PerSOnam ad sum actum inhabilem reddat . vel si solemnitatem in eo praescribat, qua omissa, actus sit nullus.

0. 2. An jus gentium siι leae humana.

n. Assirinali ve , jus gentium stricte aeceptum est lex humana ; nam illud est OxIustiniano, quod, usu erigente et huma-temsse. Re mortiseram evasisse tempore Hierosolimilani exeidii, quosvit funditus eversa et destrue in Synagoga, idest eirea a unum quadragraimum post mortem Salvatoris. Et eo etiam tempore Lemgem Do am pro universo orbe sumetenter promulgalam suisse communiter doeent.

6in V. Bouvier, Instit. Theol. t. a. De Legib. e.3.

9ὶ Sem. 6. tan. 21. 10ὶ Usus invaluit, ut prima donetur lantummo do nomine poenalis, alia nomine mutae.

90쪽

88 TRA . u. DISP. UNICAms necessitatibus , gentes sibi e sιitue rum, non quidem consensu expreSSo, sed tacito et pedetenti m. IIoe autem jus , quod moderni inιemationale appellant, universalius patet, quam aliae humanae loges; cum omnium sere gentium consensione firmetur. Hinc etiam sortius obligat , adeo ut transgressores habeantur ab omnibus uti publicae tranquilli latis ei humanae Soete talis hostes insensi i2l.

Diximus ειriete aeceptum; nam improprie etiam jus naturale jus gentium dicit solet. Λt discrepat quammaxime; quia jus gentium constituitur ab hominibus, jus autum

naturale cum iisdem innascitur. Q. 3. An leges humanae sinι necessariae. R. Attenta hominum pervicacia, certum est is ges humanas esse necessarias; historia enim et constans experientia docent, nullam societatem, imperium nullum . nullumque rempublicam diu posse consistere sine i gi-hus. Hinc omneS gentes, etiam quae rudiores vid bantur et esseruit, Proprias Semper habuerunt constitutiones et leges, quibustum mores commnerent. tum Scelera punirent , tum scelestos in ossici a contineri ni, tum denique communi patriae Saluti, singulorumque incolumitati prospicerent. Quossensu inqui bat Tullius t eonstaι profecto ad salutem eleium civitatumque incolumitatem, uuamque hominum et quietam et beatam,

inventas esse leges sit.

Articulus i. De auctore legis ecclesiasi irae. Q. 1. An Ecelesia habeat potestatem frendi leges. n. Lutheriis atque Calvinus, Waldensium et Viclephilarum vos ligiis inhaerent 's,omnem potestalem Ecclesiae denegarunt legos serendi, quibus fidelium conscientiae ob- Stringer 'ntur. Sed eam posse logeS serro, quae ad res spirituales eι religiosas periinent :Prob. ox Scripturis , ubi Apostoli in primo Concilio congrogati sic fideles alloquebantur: visum est Spiritui Saneis et nobis, nihil ultra imponere vobis Oneris quam

l) Varia sunt de jure gentium: V. g. recipiendi sunt legali etiam inimieorum: libertas eone denda est contractus ineundi: foedera pacis ac induciarum nun Sunt neganda: ser itulis poenae justo bello copii non sunt subjiciendi, etc. - V. Dei conecitodi nugione. Supylo Iel diruto intem ionale, etc.

haec Meessaria, ut abstineatis vos ab immo latis simulacrorum et sanguine eι 8uJoeato σ). Duo in his verbis certa sunt: 1 quod vocabulum imponere legem proprie dictum importat; 2 quod hujus legis ori sectum. arustinentia nempe a sanguine et suffocato, in loge naturali aut divina positiva minime sun datur: ac proindo constituit materiam logis puro humanae. Ergo admittenda Pst in Ecclesia legislativa potestas. Et Paulus 'erambulabat Syriam et siticiam eonfirmans Ecclesias praecipi ns custodire praecepta Apostolorum eι Seniorum η.2 Ex Traditione : quid sibi volunt antiquissimas illast Canonum collectiones, de quibus in iuris Canoniel institutionibus agi solet, nisi antiquissimam in Ecclesia potestatem serendi leges ' - Prosecto Concilia Oscumonica a Nicaeno 1' anno 525 usque ad Tridentinum anno 1563) leges positivas ediderunt, quas omnes Omnium temporum omniumque locorum Christiani venerati

sunt.

I Denique ex ipsa ratione naturali: in omni bene constituta repliblica et societate necessaria omnino eSt Potestas, ut vocant, legislativa, qua ea praecipiantur, quae Publicum sibi bonum expostulat. Atqui Ecclesia est respublica et societas bene constituta; cum landatorem habu rit sapientissim lini in Christo Domino. Ergo . eie. Il). Consulto diximus posso Eclipsiam ferre leges , quae ad res spirituales eι religiosas pertinenι', legeS enim civilos atque politicas ferro nequit, nisi pro iis Provinciis , quae suae ditioni etiam politicae subiiciuntur. Equitas nempe postulat, ut unaquaeque potestas intra limitos suos sistat; Siquidum unaquaeque Portat gladium sint in Q. 0. 2. Ouinam in EeeIesia habent potestatem ferendi ινges γ

tores h ne ordino 2 :1 Summus Ponti eae pro toto orbo Catholico quia ex de stultione Concilii OCeu menici Florentini colobrati anno 135s, ipse

est sueeessor diui Petri Principis Apostolorum , et rerus Christi Vicarius , lotiusque Ecclesiae Caput, et omnium Chrissianorum Pater eι Doctor ; eι ipsi in beato Pesro Pa scendi, regendi et gubernandi universum Ecelesiam a D. N. I. C. plena posestas ι ratisit