장음표시 사용
91쪽
DE LEGIBUS RIeri. Baec autem v aislativa suprema polestas in Pontifices Maximos non derivat ab clesia; sed a Christo immediate, qui eam tradidit d. Petro notissimis illis verbis si):
Iu es Petrus , et super hono petram aedifieabo Ecclesiam meam ...; ιι bi dabo claves Rsni Coelorum I el quodcumque ligaveris super terram erit ιigatum et in coelis , et quodcumque solveris επ r 1erram, erit solutum ει tu Coelis. Unde merito contra n furiam illam pssendosynodum Pistoriensem
rem Fidei tumquam haeretiea Ea n. 3 pr positio , qua Statuebatur Romanum Ponti- fleem esse Caput Ecclesiae ministeriale, quatenus ipse non a Christo in persona s. P tri . sed Db Ecclesia Potestatem ministeril
2 Coneilia Egeumenim pro tota etiam Ecclesial Nationalia pro Natione; Provincialia pro Provineta 2 3 Dioecesina pro Di-Decesi. Sanct unumquodque Co ilium suam respecti e Ecclesiam repraesentat.1 Legatus Aposιolitus pro loco sua
Legationisi hoc enim a jure ipsi tributum est ain. -Cardinalis autem potest ratione filiae dignitatis in Ecclesia sui Tituli leges serre ex eodem jure n. Episcopus pro suis subditis et quidem
tam intra quam extra Synodum; cum haee diversitas per se non respiciat, nisi formam ac modum). Sive enim habeat immediate a summo Pontinee suam iurisdictionem, sive
tantum mediate E , statim ac upiscopus tanta celsitudine conatur, ex visui munm xis ei competit leges ferro; eum a Spiritu Sancto positus sit regere Melesiam Dei id isorro regimen hanc legis condendae pote statem des necessitate includit. -. Hoc autem jus habitu aecipit Episcopus Sua canonica institutione I ut tamen illud actu exerceat, necesse est ιum ut literae Apo-
2) ipsi autem Arehiepiseopi . Primates , et Patriarchae non possunt serre leges in pro inetis, aut nationibus fiunraganeorum,nisi ex eonsuetudine id habeant, vel ex concessione Pontineis. Ita caus. v. q. a. e. s. Nullus Primas; et t. 8, Cong ει et ex Dee. Greg. L. I, l. 31. de osse. iud. ordina rii: Duo simul. laὶ c. ult. de siue Legati. 4ὶ c. Via quae da maj. et Med. U. queret. de eleet. Collegium Cardinalium vero . Sede Romana acante, Ri neeessitas non urgeat, non potest leges ferre: sed nominationi alterius Ponti sieis debet statim ineumbere eae Clement. L. 1, iii. 3, cap. 2.
i V. L. Ferraris. Bibl. V. Vie. Capitulari . Idque usu etiam induetum est. Theol. Morali1 - Tom. I.
stolicae electionis expeditae sint atquo iis exhibitas, quibus sunt exhibendast de ju
sit i8). - Sapienter autem Benedictus X l, monet cum Fagnano, ne ab Episcopo in Synodo decidantur quaestiones intΗr DD. catholicos controversae, et a S. Sede non dρ- snitae, nisi totius controversiae cardo unico versetur circa uus commune, quo solo inspecto, do licitate rei disputetur R.
5 Capitulum Cathedrale, Sede vacam te; iure enim succedit in iurisdictionem Episcopi 10 .-uano tamen exTridentino intra octi duum uti habita vocationis notitia in unum transferre debet iis . G Abbates et Praelati eaeemmi pro suo territorio, ubi quasi Episcopalem exercent jurisdictionem ε, jurisdictioni enim adnexa
est logislativa potestas-Non tamen PO sunt Abbatissae proprias leges ferre ei cum foemina non sit capax jurisdictionis spiritu a. lis exercendae. Quae tamen probabilius p sunt uti ministrae exigere in conscientia mdientiam per votum promissam circa res Praeceptas, vel circa ea quae ad prosectum Ionialium juxta regulas conducunt; id enim necessarium est ad sustinendam obsservantiam, et talis est praxis universalis I2J. I Ordines denique Religiosi in capitulo Generali vi jurisdictionis a Papa concessae; non autem vi voti, quod cum personale sit, non dat nisi potestatem imponendi praecepta, non vero vim legis condendae. Ceterum consulenda sunt Statuta
adri ι alia poιesias. R. Assirinali vel in Melesia praeter legi- Mativam adest etiam potestas judiciaria et coemitiva per poenas tum spirituales tum
8 Nihil autem potest Episeopus in lege supe
toris, eum inferior in superiorem non habeat jurisdietionem. Hine a Pio Vl in tit. Bulla damnata est illa n. 8 propositio . quae docebat Epiqeopum posse eae juribus sibi origintilibus et suadente bono Melesiae suus , statuere aliquid contra leger mis
9ὶ De Syn. moee. I. I. e. l, et 1. - Casus es set . v. g. si quid esset quidem a iure eommuni prohibitum, sed dispuletur. an illa prohibitio in do- suetudinem abieriti poterit illud Episcopus abs Iule prohibere, ae illieitum deelarare. 10ὶ cap. His quae, et Cap. cum olim, de ma jor, et obedient.
92쪽
M TRA . it. quae in foro externo exercetur, et est legitima saeuitas aetiones subditorum examinandi et de earum bonitate vel malitia, merito vel culpa authenticum judicium serendi. Christus enim ait, quod refractarius, si correctiones fraternae irritae sini, denunciandus est Ecclesiae li): quod esset inutile, si Ecclesia illum judicare non posset. Apostoli hanc exercuerunt: sic Petrus judicium tulit de Anania et Saphira lat. Et Paulus dum seribit Mo qui 1 mihi de iis, qui foris sunt iudicare P clare manifestat, se judicare posse de iis, qui latus, i , t in
Ecclesia Suut. 2 Potestas mi reiiiva, per Poenas nempe spirituales', nani legitur; si autem Meldis fiam non audieriι, aiι ιibi siem ethnicus et
publicanus 4 . Notum est autem quod apud
Iudaeos ille sic habebatur, qui a communione civili, et religiosa excludebatur 5). Paulus hanc potestatem exercuit cum inc si uosum Corintbium tradidit Satanae: porro tradero Satanae nihil aliud est, quam aliquem ab Ecclesiae Societate Segregare , omnibus ejusdem bonis ita privando, ut anima et corpus diaboli potestati reliu tu
1 Polesias coercitiva per poenas etiam eorporales: quod speciatim ac merito notamus contra Donnullos, qui eam negare hisee etiam temporibus non erubeScunt.
Christus ipse huc usus est, qui eum fecisset quasi flagellum de funiculis, Omnes ejeeit de templo ). Et hac etiam cauSa lactum est ut Ananias et Saphira , quos Petrus poena dignos proauutiavit, praecoci morte abriperentur. Et Poulus se tibit 8j: quid
uis' in xirga veniam ad eos, an in charitaιε et spiritu mansuetudinis ubi vides irgam, rigorem videlicet et poenas. lierum allet haec absens aeribo, uι non prae- ens durius agam secundum pote3satem ,
quam Dominus dediι mihi Ibj: ubi vides
hanc puniendi potestatem ei tributam nosta Populo, non a principe, Sed a Deo. idque
Sumper fuit in usu in Ecclesia ut probat
nostrorum eonsilio, Det nomina inuceato. articu ιυε pruedictor, quod . . Papa vel lota melesia simuι sumpta nullum inminent quantumcumque Mesertain tum potest punire punitione eoaelisu. nisi imperator daret eis auetoritatem , vehat s. Seri uriae
eontrarios , et fidei eatholieae inimieos . haereti-
Mamachi R , quae sua semper habuit
tribunalia, suosque carcerem ubi recludebantur pervicaces; suas virgas, de quibus loquuntur Augustinus, Cyprianus, Gregorius M.; mulctas pecuniarias, de quibus ipso Augustinus et Concilium Carthagine se V , Benedictus XIV, et Tridentinum ;poenum exilii, de qua loquitur s. Gregorius, Concilium CP. tertium, et Concilium
Romanum auito 501. Hinc merito tum luan-nes x xl l Bulla Dudum Dole rues tum Pius Vi Bulla Auetorem fidei propositione
4 et 5, contrarium doctrinam ut haereti in cum damnarunt. - Sane id esse debet de omni beno constituta societate, ut argumentatur ipse Romagnosi, quae si habet ius imperandi et ugendi, debeat etiam ha bere jus removendi quae eidom Opponuntur, ut irransgressores poenis terrendo, ac puniendo. id ipsum talentur v-l ipsi Protestant s, ut Leibailius et Gulit, qui ultimus et approbat et commvndat et pro E -xemplo ponit poeultetitialia Ecclesiae nωStrae systema fi 2J.
Neque dicus: Non esse opus vi et injuria quia religio eoo non potest. R. cum Angeli-Co: utique non sunt cogendi ad religionem amplectμndam inlideles; quia credere est Voluntatis, non necessitulis : quo sensu Sic scripsemat Lactantius 1M.Sed bene cogi pos. Sunt etiam corporali poena haeretici et apostatae ad fidem tenendum, quum amplexati sunt; nam si voluntatis est religionem si . scipere , necessitutis est eam semel susceptam tenere. Ita liberum quidem est votum emittere; at semel emissum non est amplius voluntatis propriae illud violare: et hoc plane innsu S. Augustinus si ribit Epiastola tm ad Boni socium tis . dque μο muxi me. quia haeretici muribus pravis alios admulum vPhρmenter nimis inducunt ly). Q. 4. Ubinam eonii uentur ιeges Eeclesia
R. Vel formo est de iure Ecclesiastico quod vocant novum, quod a saeculo X I EX- tenditur usque ad Triduultuum. Vel Sermo
eos seu haeretinales. . . sententialiter deeIaramus.
12ὶ Corso di Storia moderna, Lea. 6. 33l De divin. Inst. l. 3.
14ὶ V. Bianehi. Delia podesto a poliria delin
i 15) Diximus generales quae nempe omnes spee tant ἰ quoad speciales enim , idenda sunt propriae Di eesis vel Ordiuis statuta, alque legit liniae consuetudiues.
93쪽
DII LEGlBLS si est de Iure novissimo, quod Pxlenditur nTridentino usque ad aetatem nostram: - lconlinetrar in Corpore Iuris Canonici; - 2
in ipso Tridentino, in Bullis, Brevibus et Reseri piis ss. Ponlisieum , in Doria rationi bus Congregat tonum,ac Bogulis Cancellariae
Iuri tamen scripto non acriptum adden. dum est, quod nempe traditione ei consu ludine comprehenditur. - Traditio est manis datum quod viva voce populis nuneiulum est, atque Id mos usque vivsens pervenit et durat. Ouod quidsem obligatorium raso nemo dubitat, cum illud reserat superioris omisi nationem nobis salis manifestatam i2 . Consuetudo vero est jus inductum mori hiis hominum, Itheris, uniformibus , diuturnis. Hoe aliquando tantam vim habet ut in omnium sensu obtineat vel contra ipsam re centiorem logem contrariam , nisi nomina-lim, dorlaretur consuetudinem illam nihil
n. Corpus luris canonici est complexus . quin Ecclesiasticarum in quinque Cocli cibus. Horum aut m 1 est Beereιum Gratiani; 2 Deeretatis Gregorii IX; 5 Liber semus Decretalium Bonifaeti VIII; 4 Geme minas clementia D Extruvagantes Ioanni XXII, tque Communes s G . lnt grum porro Iuris Canonici Corpus diligentissimo Emendatum
Roma edendum curavit Gregorius x in Bulla
Q. G. An Ius canonieum universim obliasti. R. Certum Pst librum septimum D cre-l ilium, nc institutiones Laneellolli non haustre vim , cum privatorum sint loges nulla Pontisse a ronfimatione donatast. - Parilern cretum Gratiani, licet pluries emunda-
ipse B n dictus X V, quidquid in ipso eouis
linetur. tantum auctoritatis habere, quantum
eae so hubuisset, si nunquam in Grmiani eoιιeetione infersum foret l5l. - Ceterae lanisdem paries juris Canon iei universim Ohligunt, nisi contraria lege, vel consuetudinev L rogatae Sint.
13 Hie quaestio non instituitur de Iure antiquo.
quod nempe ab Apostolorum a late risque ab saee. xu Glenditur ἰ tum illius aetatis Ieges vel ameriphae habeantur, vel si quae erant genuinae νι vipta oditae. uerint in corpore duris Canoniel insertae. 23 v. Devoii. I t. canon. Proles. e. v.
i3ὶ Cap. s. eid Crensi. in o. i4ὶ Iti duo satisεngentia volumina dividitur. quo. rum 1 eontinet totam Colleetionem Grailavaeam: 2 Colle etiones ceteras Per modum autem Appendi-0uid quaerest sentiendum est de rubrios
titulorum, de superinseriptionibus ει sum riis capitulorum, de notis et g ossis, quae
R. Rubrica u rubris littoris, quibus scribo. balur die la, est inscriptio indicans materiam tituli. in libris authenticis magnae ostu vel ori talis; cum libri isti una cum rubricis probati sint; et ideo valet argnmentuma rvhro ad nigrum, hoe est a rubrica adtextum capituli, dummodo textus non dissonμt: unde lunc rubrica potest allegari per modum rogulae generalis Superinscriptio . nes sunt illa verba, quae indicant unde texius capituli d sumptus sil . vel ad quem di- reclus. In libris authenticis sunt authsenti-rno. et ex illis validum est argumentari. Summaria sunt verba quibus privati doctor s capitula summarunt; ideo non sunt authentica ,sed tantum inserviunt ad maiorem legentium commoditatem. Glossa est uberior explanatio canonum ab auctoribus sucia. Auctores vero praecipui sunt Accursius, Bornardus , Taneredus , Ioannes Andreas filius : his accedunt veteres interpretes innocentius IV antea dictus Sinibaldus , ΗΟ-stiensis, Speculator, seu Gulielmus Durandus. Panormitanus et alii, quos refert Ba hora ac Fugnanus. Glossa non facit jus , licet reverenter audienda sit ob excellentem doctrinam glossatoris. - Nota landem est brevior illustratio, pxplicatio vel additio citationum: haec habet auctoritatem pro auctoritate auctoris. qui eam consecit Il. λ
re legum Melesiastiearum i B. Ad leges Ecclesiasticas, quae veniunt nomine Iuris novissimi, referri debet imprimis quidquid in I ridentino sancitum est. Nullum enim Concilium generale est, iaquo lol qua rationes tamque scite fuerint exuminatae et enuclea lac; in quo tot lata sint fidΡi dogmata, totque disti plinae et reformulionis capila suerint statuta, ut merito veluti quoddam doctrinae Christi compendium et disciplinae ecclesiasticae codex irrefragabilis uti omnibus habeatur.
Λ Pontifice Paulo lit Concilium Triden
eis in fine apponitur tum septimus liber meretalium Petri Matthaei, tum institutiones Pauli Laneellotii. ηὶ De Syn. Diisee. I. vii, c. 13, D. 6. 6ὶ V. Naseat. Prolemm Iur. can. i Tl Cum Ieneratione adhue eitari solent Cayμ utaria Caroli Magni. etsi nullo hodie per se fruan
94쪽
M TRACT. II. DISP. UNI Alinum indictum est anno l342 Bulla Inuio. Tridonium Pontifex olegit civitatem, quas in finibus Vone lorum , in extrema scilicet
Italiae ora Germunium versus, amnonissi-ino loco Sila os t. inceptum anno 4545, va oriis do causis suspensum et interruptum , tandem absolutum est sub Dio IV anno 156ι. ut palet nulla Benedietus Deus. Concilio interfuerunt ox toto orbe Catholico, praeter Cardinules atque Logatos, Patriarchala. Archiepiscopi 25, Episcopi 168, et Dro.
Convocatum fuit tum ad vindicandam fidem catholicam adversus Lutherum aliosque reformatores I lum od restituendam Ecclesiae disciplinam pΡrha resim et bella plurimum labefactutum; tum ad firmandam pacem et concordiam inter princip s christianos. Concilium quoad sidem, quae ubi. que locorum una semper est heri ut hodie,
constituit jus pro tota Ecclesia insallibile. Sed quoad decreta disciplinast concilium non obligat ubi nondum fuit promulgatum; disciplina enim cum Varia esse possit, vetus
non infirmatur nisi legitime constet de il. lius cassatione GD.
0. 8. Quid de Bullis et Brevibus Ponti.
n. Ad l: Bullarum nomine veniunt quae- clam Romanorum Pontificum Constitutiones sie dictae a sigillo vel plumbeo vel aureo, exhibonte hinc ss. Apostolorum Detri si Pauli imagines , illinc vero nomen Pontificis. inhaeret sigillum laniculo serico vel e napi S. Graviora, ut plurimum, negotIa respiciunt et expediuntur in Cancellaria Ap
stolica, membranis sithsuscis et crassioribus, charactere Longobardico seu Teutonico exaratae. - Bullae aliae sunt graιiosas,
quae gratiae collationem continent. Aliae justiιiae , quae justitiae administrationem respiciunt. Aliae concistorialas , quae in Cardinalium concistorio expediuntur. Aliae
dimidiae, quae seruntur a Pontifice nondum consecrato, et in Sigillo non exhibent ejusdem nomen. Citantur autem prolato primo, quo incipiunt. vonubulo. Bullarum collectiones dicuntur Bullaria li). R. Ad 2 : nomine Brevium intelliguntur Ponti stelae Constitutiones , quae per Seer tarium Brevium expediuntur in membranis
1ὶ Magnum Bullarium per Hieronymum Mai
nardum edilum est a Leone M. usque ad Benedicium XIV in 16 vo . : at in eo nonnulla I desidera
tur Constitutiones. maioris habetur quod per Carolum equeli reseditum fuit in vol. 24 anno 17M. Quod hodie per Adv. Iarberi Romae ad nostra usque tempora contiuuatur.
albis atque subtilibus pro negotiis, ut pla.
rimum , non ita gravioribus ac universalibus. Latino eoque nitido charactere con scriptae sunt: et sigillum habent cerae ruishrae, in quo impressa est imago divi Pel ripiscationem n gentis ideo dicuntur expediri sub annulo Pixeatoris.
0. s. Quid de Reseriptis 'B. Ruscripta non aliud Sunt quam roga.lorum Ponti sicum Responsa. Duplex eorum genus: alia nempa seruntur instar epist
Iarum familiarum; alia instar decretorum. Prima dare solent Pontifims Maximi, cum rogantur ab iis , qilibuscum habent pec I iurem amicitiae relationem, Vel cum rogam tur de consilio tamquam viri docti ut pii. Secunda vero o contrario serunt Pontis es tamquam d. Petri Successori s in Cathedra Apostolica , et tamquam Ecclesiae Universalis Pastores atque Magistri. Rescriptis primi generis non inosi vis obligandi; cum dentur magis ex animi e mitate, quam ex vera auctoritate.Aliis instsi vis maximas quia per eadem exercetur ius Pontificium et suprema Ecclesiae jurisclictio. De istis locutus est Augustinus contra Pelagium, quando dixit: per Papae Reser plum musa Pelagianorum finiιa est. 0. 10. Ouo anἰmo Bullae, Bracia eι Re-εcripta suseipienda sunt 'B. De Bullis, Brevibus et Reseriptis ad in-Εt r Decretorum ex sensu Catholicae fidelet totius Christianae antiquitatis statuendum est, quod debeant nempe venerabiliter suscipi, silmmoqito in pretio haberi; ut D. nim logit ne in Iurer omnes Apostolicae S
dis sanetiones accipiendae sunι ιanquam
Quantam sanct iisdem vim quantumque robur inesse putaret antiquitas Catholina , Ipsa indicat untonomastiga vox Auctoritatis et Beerelatium, qua omneS Pontificum Constitutiones denotare consuevst re majores nostri; quid enim Sonat vox Aucιoriια-tis, nisi imperium Legislatoris γ quid vox meretalium , nisi Beereιa spretabilia sn3Κt morito id constitutum est; est enim R. Pontifex omnium Christianorum paler nomagister a Christo D. constitutus. Undo haec est gloria nostra ipsi totis adhaereris
viribus: et qui hac de re nimium amant di-
con titullonum A postol istarum Epitomen exiben variis Tomis distri hutum Guerra et Quarenta. In iisdem autem Constitutionibus inter ceteros Commentaria edidit merito celebrata Card. Petra, Sci
liedi a Leone M. ad Sixtum IV, in 1 Tom.
95쪽
DE LEGIBLs sastinguere obedientilam suam quasi taxando umant decipi.
Q. l . Quid de Meris Congregasionibus
Romanis R. Sacra congregallones Romanae sunt Coetus Cardinalium, quibus Summus Pontifex certa tradit negotia perpendenda, declaranda ne definienda ; sarumque decreta vel declarationes esserri ordinarie non solent, nisi prius consulto Pontifice. En Con- Πρgationes praecipuae l): Prima est congregatio conellii l nempe Tridenti nil pro Tridentini observantia a
Pio V primum institnia; deinde vero a Sixto V donatu ost potestate Concilii decreta etiam interpretrandi in iis, quae aut morum antcliseiplinast roso alionem respiciunt , si dubium aliquod praesoserre interdum vide. nlur. - Tota P x Cardinalibus coales ii, qui Patres merosaneti concilii Tridentini Interpetres nuneupantur, et eorum usus Praefecit Congregationis titulo insignitur 2 .Rltera est congregatio Diseoporum et Regularium, quase tota pariter ex Cardinalibus constat, atquo in honam Dioeceseon Episeopalium totius Orbis Catholici administrationem intendit. - Ad sacrorum Cano. Dum tramites etiam Bogularitim uirtusqno ex iis controversias suscipit cognoscendas et dirimendus.
Tertia est congregatio de Propaganda fideli tota ex cardinalibus conflata, cujus est munus in propagationem Catholicae Fidei procurandam in umbere. ut nomen indicat la).- d eam perlinet Collegium Romae laudatum ab Urbano VIIl clietum de propagunda fide, in quo ad Missionariorum omitia in terris infidelium exercenda alumni ex diversis mundi partibus instituuntur Mi.
1ὶ Romae alli sunt Conventu pro hono tollus
Christiani latis laudahiliter sane instituti.- Est inter alios saera Bota, tribunal. ubi materiae max me benefiet ales discutiuntur: V. De Luea . Thea-ι iam veritatis et justitiae. Tom. xv. Est Fabrica, ita dicia a. Petri, eui eommittitur eo itio onerum e rediretio Nissarum: v. Benedicina xlv, Da Ss- do Disee., I. 13, e. ult. Est Dinaria. ubi tri- hiruntur gratiae pro soro externo. V. Amyden, Dac- latus da obteio etjuriad. Datarii. - rat Poenuentiaria . ubi expediuntur gratiae ae dispensatioues Pro soro eoaseientiae. V. Constitutiones Benedieii XIV, Ouamvis; it. In Apostolicae, et maxime P
2ὶ uujus Congregationis Deereta exhibet liber,
Thesaurus resolutionum a. Confregationis Cone
Iii splurimis Tomis , Romae edilus. Has resoluti innes contraxit oelo voluminibus Io. Zamboni in libro . Colleetio melarationum s. Congrestationis cardinalium saeri concilii Tridamini, Viennae,
Quarta est Congregatio merorum Rituum: in ea locum habent , praeter Cardinales, etiam Cousnitores Prusetali vel R gulares. - Munus jusdem est Liturgiam sacram, et illa quae ad eam pertinent negotia definire et ordi nare. Beatificatio, ut vocant, atque Cunoniχ alio Sanctorum inter offeta hujus Congregationis roseruntur.
Quinta est congregatio Indicis librorum prohibitorum): haec curam gerit librorum, qui publicam iii lucem eduntur, ne quid per
eos contra religionem et honos mores inter
Christi lideles propagari vat stat in praejudicium societatis tam Ecclesiusticae, quum
dicitur suprema. uirius aut m omium Pst cognoscere de haerest , de hastrosis suspicione et de aliis irreligiosi latibus lM. Septima est Congregatio Indulgenιiarum, euius est dirimere quaestiones omnes, quae circa hane materiam contingere possunt M. Oetava est congregatio Immunitatis, nempe ecclesiasticae realis . personalis et localis. Rus inspectio est cognitio causarum
hac de re τ . An squaerest obligem declarationes u. congregationum f.
R. Quoad obligationem declarationum sq. Congregationum , distinguendum est: veι agitur de casu particulari. pro quo illae declarat lones eduntur; rei de alio simili. Sit, obligant, uti constat ex const. Immensa Sixti V, a quo talis facultas fuit illis tribuista. Imo, loquendo speciatim de docrotis S.C. Rituum Sixtus illa tanti fecit, ut semol ne a Cardinali Praesecto signata sunt, ipsnm
capellam Pontiliciam iisdqm subjecerit O . Si 2, multi probabiliter dieunt illas adnue
sal V. Bergier, Dirionaria ene elop. V. Missio ut strantere.-De-Maistro. D I Papa, eon annot larionidi Giov. Marchetli. lib. a. e. s. 4ὶ Si haeresim sapiaul. libri prohibentur etiam tum a Congregatione S. Ossieti. tum immediate a Pontifice peculiaribus Brevibus ae domaticis Conatuinionibus.
5ὶ Hodie tamen in pluribus liqjus Congregati
nis partes agere solent ipsi Loeorum ordinarii tam quam Sedis Apostoli eae delegalii qui eum vicinii res sint. eitius malo oleurrere valent. V. dicenda de Haeresi, Traei. de Firtutibus Theologieis. 6ὶ v. Scotti, Tmremi, Pam. 2. 7ὶ L . eit. Pam. 4. 8ὶ Plura SS. Congregationum decreta habentur in sine Vol. App. 2. 9ὶ Hujus Congregationis decreta sub hortatu et auspiciis Card. de Somalia, regnantibus Pio Vll. et Leone xl l . immer, o labore et patientia fideliter conseripti ejusdem Congregationi , asse or Alor sius Gardellini. Ex qua collectione cuilibeι Ec
96쪽
obligare, si munitae sint sigillo Praefreti. iique subscriptione, et datae consulto Pontifice; quia haec potestas est ni, ipso P.iputribula Cardinalibus. Sed multi alii item probabilitor dicunt eas , licet sint maximo
visci ori latis, tamen non Obligare omnes, nisi sint emana lan de mandato Pontificis et editae pro totii Ecclesia; quia habentur ulinovae leges, quae proinde nova indigent promulgatione in universam Ecclesiam. Raec tamen promulgatio fieri potest tum de speciali mandato Ponti scis tum per plu.rimum annorum usum, viri relationem auciorum eas communiter reserentium, ut pas
0. 32 Quid de regulis Cancellariae ειasu.endum est 'R. Regulae Cancollariae sic dictae a Cancellario nomanae Curiae, qui iis sicut firmis rogulis uti debel,sunt cortae Pontificum omdinationes, quae maxime respiciunt causus honesiciales et judiciales: ol sunt numero 72. Sede suprema vllcante, nullius habentur r horis; sed Sede plena, illico confrmantur Et illico obligant, cum sint verase leges, nisi iis per Concordata vel per consuetudinem de
Q. 35. An deeem Moralissam versalum esse in Iure Curionicra. R. Utique de t Moralis iam vorsalum prae in jure rationi o ; nam Theologis , qui Pontimum Canones ignoram , nimis multa desunt nd usus Theologiae necessaria , inquit Mesellior Canus 5 . Sanes si Tlivologi , praefurtim Morali Sine, proprium est es hortari in docιrina sona et eos qui eontradicunt. arguere l4). quomodo iniic muneri illo sntissaciset sines juris Cunoni ei disciplina Licet autem praecepιa rirendi majori eae porte in Seriplura trudantur: lamen inquit Cnrclinati, Tilrrorremulat doctrina morum in vecte ferundum gradus singulos et ordi. nes osciorum Ecclesiae sine Iuris Gelasia-
elegi lieo magis utilia Aelegit P. Barthol. a Clantio Capuee. in opere, Manuale Melesiastinorumete. Taurini, et Romae edito: de quo v. Annali di Belig. tom. 1 v. y g. 358. 1ὶ Quanto sint in honore habendae BR. Congrepationum declarationes fassus est vel ipse haerelἰ-eus Mi ilius. qui habet: titile esse discera quaa Romae decernantur in Congrestationibus , veluti Rituum. Inquisitionis. Indiris, ete. ἰ nam talia a me minime spernuntur; opp. ed. Dutem lom. 2-V. Bergier. Dixionario Vocah. Congregarione. Benedictus X lv. nolimatione x. n. 6.s 24 Quoad Caneellariae regula nolentur: - 1 B pulae Caneellariae . quandiu respiciebant solummodo expeditionem Pontiliciarum literarum, inutiles evadabant, Pontifieia Sede vaeante; nam tune nullae amplius literae Pontificiae expediebautur, aestiri eognitione non habetur ill . Hinc Iuris
prudentia Canonica nuncupatur etiam Theo- ιοgia directria eι praeliea. Hinc Captestinus Papa scribebat: nulli Sacerdotum lie vi G. nones ignorare 6 . Hinc Concilium soleta. num sic clamabat ad rom: sciam Sacerdotes Scripsuras Sancias et Canon 3.
Appendix - De temporali R. Pont eis
Haud possumus eos non rodarguere, qui R. Pontificem omni civilis sui imperii honore ne dignitate spoliare cupiunt, ut Sic melius Ecclesiae studeat; cum potius singulari prorsus Divinae providentiae consilio factuin sit, ut civilem principatum hac de causa ha beret , ut ad ipsam Ecclesiam luendam plena potiretur libertat . Namque omnibu compertum est lati Pius P. ix Alloeutione 20 p. 849ὶ fideles populos, gente , regnet nun quam plenam siduciam eι observantiam esse praestilum R. Pont ei, si illum alicujus Principia rei Gubernii Dominio subjectum ac
minime liberum esse eon pieerent. Siquidem fideles popuIι eι regna vehementer suspicarias rereri nunquam desinerem. ne Pontifex idem sua actu uil illius Principis uel Gubernii . in cujus diιioue uersareιur. voluntasem conformaret , o que Dei, eo actis illis hoc Praetexιu saepius refrogari non dubitaren .n quidem dicant res ipsi hostes civilis Principuιus Apostolicae Sedis quanam fidu
Summi Ponι eis; cum illum e uaris Principis ovi Gubernii imperio subdisum es/e
Principi. inter quem ει Ramonam Diliommdiuιurnum oliquod ageretur bellum Τ . Hoc ad O vorum Osi, ut uset ipsi' Nnρο- leo. qui pliquando foclusiae civilem Princi-Pulum usurpaverat, id ultro libenterque lassus sit hisce verbis I .: a li Papa, custodumortui Ponliseis sigilla rumpohantur , uti etiam hodie fit: - 2 adhuc sunt tres regulae . quae ubi que ita reteptae sunt. ut habeantur tamquam leges Regni, et vacante Sede . hon eadant: lale unt regi Iae dg verosimili notula tmoriis henelietati ;as infirmis resignantibus et de idiomate p-a ex eo uetudine quoque fit . ut reservationes teriae assiciant heneficia illa ipsa. quae vaeant, dum Se des Pontificia varat . loe posito. regulae illae Cau-eellariae , quae reservationes cerias indutunt, reipsa eo temporis puneto esseclum produrunt. quo Caneellariae regulae non amplius existere finguntur. sal De loe. Th. l. 8. e. 6. 4ὶ Ad Til. s. v. s. 5 summa de Ecelesia.
97쪽
noi ne veneriamo i autorii, spiritualo ap-
vienna; a Vienna e Madrid si dice lo stesso. un bene universale , ch'egii non risi eda presso di mi, ne presso i nostri rivali; manetranti ea Roma, lungi cille mani clegii imperatori alemanni, iungi da quelle dei re di Francia e dei re di Spagna tenendo la hi lancia fra i sovrant cattolici, inclinando un eo verso it pila ibris, e rialZandosi iusto contro di esso , quand'egii cliventi oppressore. QueSta k opera dei seroti, ed i secolii 'hanno satia bene. Questa e instiluhione lapiti savia e bene lica che si possa immaginare net governo delle anime B.
2. Si tantopere ex dit publico bono vel
ex ipsa politicorum consessione, ut Ponti x ius istud ,uum conservet et exerceat, vi quid adhue nonuvlli tanto impetu udo riuntur temporalem Papae dominationem 'Haec enim nulli iuri repugnat - Non rΡpugnat juri humo uo, cum certe nullum huc de re lus prohibens ulli gari possit: dein quodnam jus humanu tu Pontillico Suporius, ut ejus vi politiea eidem administratio ves-letur 7-Non repugnat juri divino : imo inveteri Testamento plura occurrunt exempla quae nobis su veni: sic Moyses, O uuctore , Et princeps temporalis et summus
Pontifex erat ); Heli similiter fuit et Pontifex et judex politicus f; idem σου Machabaeis dicendum Noti de inuin repugnat juri naturali; sane potestas Ecclesiastica ut argumento tur Cercia , set potestas politica
non sunt contrariae, Sed utraque bolia, utraque a Deo, utraque laudabilis, et una alteri servit; ac proinde sine ulla principio in 1 Exod. 18 2ὶ 1 Reg. 1. et 4.
tem Romana; ii. aliud opus ejusd. auetoris . Memoria sulla inviolabilita delia istitutioni polit ehe det Gouerno Poruifieis. Bastia IHII: sub initio. 7ὶ Ηοc lamen auctor negat; sie enim ad rem distinguit: α altro h la in ranita, ali ro ii diritio dieserti laria. La fovianit, non la erea it popolo ne altri. per clie Φ il sondameato deli' ordine, the eo-lii uisee la eivile foetela. Noli si da politica aggregarione Fenra ordine; l Ordine eo iste nella retiadi reaioue dei eorpo foetale uon pus esistere tole-95rum pugnantia in eodom esse possunt. Imo, re per se iuspecta et ceteris paribus, multo melius in uno quam in duobus sesso Possunt; siquidem si sint in uno facilius unitus servatur et conspiratio duarum potes latum; et eustoditur sil rdinalio potestalis temporalis ad spiritualem , ac vitatur lucta et conssictus, qui inter utramque oboriri possit M. Nonne in lege naturae Sancti multi extiterunt, qui simul reges et Pontificessuere Melchisedech suit rex et pontifex li);
Noe, Abrallain, isti ac, et Iacob praefuerunt suis tum in religione tum in vita politica ;imo olim semper primogenitus et rex et Pon
I. Dominatio tμmporalis B. Ponti fieis non usurpata fuit, sed legitimis titulis innititur; cum ei donata suerit a Pipino, Carolo Magno, atque a Spontanea populorum deditione. Qua in re audiendus cl. Peraldi 6 :α lmasDrila la fouran illidi questi Stati nei Pontenci Romani non solo per te donaEionidei principi che li conquis tarono , ma Perla formulo volontaria dediχione dei popoli
consermata e ruli sicala per il consenso di ul- ire a mille e cento anni; le genera Eioni posteriori e presenti trovano gia in mani dei Pupi questa fovrunila , di cui non possonori peterne i 'eserci Eio, purche legittima mente sulto di altrui dirilin o. Ohi Ia sobranua non cessano di proclamum) e αιιributo impreseristibila dei popo- Io: la erea iι ρομlo, risiede inesso; dunque e sempra di diri lio det pomis stesso, perche inulienabile. e puo riussumeria, quando pitusti piace. Futela linita con questa gio vanilocourusione di id te, colanto Oggi in voga, ha se errovea dei diritto pubblico laggiatosi da
m ille dat loro si tofosi. . . Chrechessia delia massima, cloe che ii popolo ubbia origina riuinetite colesto dirilio di politicamentuco,titu irsi edi esercitare gli altributi della
sta direrione Renra it potere di regolario ; non si regola senaa leggi; qui i non si puti dirigerio senta ii potere di sare toleste leggi, e dati' altro lato
senaa i obbligo di omer varie; vale a dire senra autoriit e senta obbedienZa; seura impero e Seura fregerione. Quese impero e la fourantia ; essa edunque non una erearione dei popolo . non uua prerogati a della nagione; ma naste esse iat mente dat a natura det ei, ite conii, ere. La wvranita dunque e da 3ἐ, non dat popolo ; esso te si assog-getta mi determinarsi a eou ivere civit mente. lipopolo non is la foveatiit 4 , ma la trova nella vilalmittiea the eerca . - Unde populus a principio liber quidem erit in eligenda sui gubernii forma; at illa semel eleela, suo hinculo ligatur.
98쪽
monio dot popolo dilo questo diritio . ogli
lia sacolla di trasmetieris in altri o di chiantur chi gli place n invernario. Ε quincliquando it populo io tui cedulo per il satio suo proprio delia deditione, non gli appariteneptii; per legge nuturale derivata da colesto
vito spontaneo, da allorae apparienente assa persona morale o individua , a cui su tra smesso e cedulo: coine appunto, se una na-Zione cede ud un'ultro una parte dui suo teraritorio o emancipa te sue colonie, ii poSS
quanto avveune rapporto ulla civile Suvrari
nita dei Ponte sici Romani Ll a
Articulus II. - De auctore Iegis eirilisse. q. . ln Principes potestatem habeanι s rendi Ieges. R. Certum est Principes saeculares h bere pol e Stalem serendi leges proprie dictas circa res temporales atque civitia. id probamus :
Ex Seripluris : Apostolus Petrus
scribit: subseeιi tyuur eatore omni humanae creaturae propter Deum, siue Regi quasi praecellenιi, sive Bucibus tamquam tib eo missis ad vindictum malefaclorum, laudem vero bonorum; quia sie esι volutilas Dei 2).-Et Paulus uit: omnis anima potesta libus sublimioribus subdita siti, non esι enim p testas nisi a Deo. Itaque qui resistiι γυιesto ιi Dei ordinationi resisιιι , qui autem resistunt, sibi ipsi damnationem acquirum S, . si) . vineolaro ii diruto dei popolo. voi soggiu-
a vineolare, ilico, la padronama personale e reale, Ia patria podesta e .: vincoli the per salto detrum no Fle O assuntono la soraa e il earallere di leagenaturale circondala da ii olabilita. Na tulit , di-ritti non hanno pari fortat ben si sa,ehe net dirilia non puo da mi inviolabilita ne maggiore ne minore, Iocche involverebbe contraddirione. Ain tu negηιe. e enite ad asserire. the rinviolabilita dei uiriti id ibi populo h maggiore di quella dei diri ili uaturali deli' indi id u ....1 prinei pii det diritio naturale valgono lauto Perrindi iduo, quanto per una mollitudine o Per una aione, giaeelie obbligatio in pari modo οgni tmmis qualutique sta, inui, iduo o tolletii o. a rispeliarii. puritie inviolabili. Uuando nominale l'uonio collelli O, altro non raptimete se non l' uomo sty
At si printi pos potestatem habent imperandi; ergo et leges serendi Mi.
2 Ex tria ditionei omnes enim Ecclesia Patres atque melores constantissimo docuerunt Principum saecularium legibus Omnino esse obtemperandum ut qui sallax o-set,imo ridicula doctrina haec. si Princi snon liaberent veram potestatem serendi le
5 Ex ratione: principes sa culares te- noni a Deo potestatem regendi subdit juxta illud: per me Reges restuant, Per me Prineipes imperanι i4l; atqui nec limes regnare, nec Principes imperare dici possent, si non possent serre leges. Ergo Pte. Merito diximus cirea res temporales vique civiles; quia sicuti Ecclesia leges civiles co dere non potest, ita nec Princeps saecularis leges Ecclesiasticas ; quia nemo potest e xercere jurisdictionem uisi ci rea rra suo re gimini Subiectas. Neque Principibus, Sed Λpostolis eorumque Succorisoribus commissum fuit depositum fidei nostrae, iisque solis dixit Christus: qui vos audiι, me amdit; qui vos sperniι. me spernit, ut ait Gregoritis XVi Ene1clica Commissum anno
Sed quaeres quinam sunι Principes,
quibus haec legum ferendarum potestas ι-nhaereIt Sunt qui Suprema guudent auctoritate, uti imperator pro suo imperio, nex pro suo Regno s), Bespubliea pro suis Subditis, et civitates quae ab aliena juri dictione dicuntur exemptae pro suo terri torio. natio generalis est, quod praepositi communitatis perseetae, quae nempe sibi sumuit, ex proprii natura omeli legislati vana potestatem habere debent utpote neo
gregato: vale a dire ruonio considera in in un eerto modo di sussistere, raso o qualita me in elue pre raria e acti dentale, elie non stat irae I uomo dati' imiapem delia e terna, immutabile, universale Iegge dinatura, e iee doli' uomo isolato e delle navoni,
delle famiglie o degli tinperi . . idem auctor. 23 Ep. i. e. 2. a Bom. 13. 4ὶ Prov. 8. di Qua in re iuvat prae oeulis semper habere quod Osius Cordubensis Episcopus Apostolica liber-
tale ad Costantium imperatorem scribebat : ne te rebus miseeas Eeelesiastieis . ne ηιε nobis hia darebus praeceyta mandes : sed a nobis notius hia eedis si tibi Deus imperium tradidit. Nobis Meleiasiastiea coneredidit metue . ne si d te mei sinis alim pertrahas , magni criminis reus fias. - V. Palla vieini. Stoma det Cone. di Trento e. 19. 114. Torritelli, Iris σιαεioni, eee. vol. 2. dis3. 2.
in In Guberniis lamen Repraesentativis potestas legislativa ad solum negem non pertinet: spatellain ad legatos iam a populo, quam ab ipso Rego
99쪽
DE LEGI S bet cessariam ad recte ae convenienter communi talom ipsam rogPndam in. 0. 2. Ouid circa auciorem legis eirilis eae Codiest Atheriing B. Duo continet codex civilis, quem pro lotius sui Rogni solidi tale anno 3ΝM edidit nox Carolus Albertus et ideo Albertinus nuncupaturi: l quod solus nex potest condere luges; 2 quod ipse has leges condat per edicta et Literas patentes, ut VOeant, praevio Ministrorum suorum consilio il)Die tamen quarta martii anno 1848 idem nox novum Rogni Statutum promulgavit, ubi legitur g 5: iι potere legislasipo sarderi et tiramente esercitato uri Re, e da due Camere: iι Senato, e quella dei Deputati. Q. Quid de Corpore Iuris eiullis' ll. Corpus Iuris civilis est complexus omnium Legum, quas Iustinianus Imperator saeculo VI, opera praesortim Triboniani jurisconsulti celeberrimi. in unum CDrpus collegit et edidit pro imperii sui utit, tale et recto regiminet et constat tomis duobus salis amplis 2 .
Primus continet D Instisutiones, Seu Ε-lcmenta Iuris universi in quator libros distributa; 2' Loges collectas ex praeclarissimis vetorum Iurisconcultorum Scriptis,ot hare collectio appellatur Digestum, quasi nempe auctor in ordinem ibi digesseriι nni Versa, quae pertinent ad Ius civile et ad Iuris prudentiam universalem. Λ Graccis nuncupatur Pandecta la graeco pan omue, et mehomai continere), quasi nempe omnia complectens, quae iurisprudentiam spectant.
Secundus tomus continet alteram colle lionem decisionum et legum, quas poStua edidit ipso Impediator, eamque voluit appulturi nomine Codicis. Codici accedunt Constitutiones recontior siquas vocant Authenticas, et otium Novellas; quia quasi uir novo editae sunt. Hac logos Omnes dicuntur Leges Romanae, vel Ius civile Romanum 5 .
Olim in Regno Sabaudiae post Regius
si Art. l. et I Edies a disserunt a I ii oriq Patentibus. quod istac res mitiores. illa rvs graviores et uni crsaliores respiciant: id. It Codice eit ille spissolo in eis eunti dei suoi aristoli eon annota in et ioni ed exempl. Torino 1 Ras. ad art. l. 2ὶ visit. Tauri n. anun 1782. i. J V. Gra ina . ID Orig. Iuris eivilis.
o lili. Con iii. l. a. l. 22, I 13. 53 Dicitur jus commune. quin xim sere ubique
ol,linuit usque nil merulum Dut, et adime magna ex parte oblinet in Dueatu 1letruriae, atque intiguo seni per in honore ad omnitius habitum fuit. 6ὶ Ari. 24 5 - A. civ. lu - C. S. Lege 21, mull. 1R1Η - C. P. Derr. 23. mari. 182u -C. . n. Theologia Moralis. Tum l.
Constitutiones, locorum Statuta ac Decisiones supremorum Magistratuum sua pollebat auctoritalo jus commune sὶ, quod constat ex jure tum ecclesiastico lum romano l5 . Sed hodie eidem magna ex parto vis adempta est hiseo verbis Codicis Allwrtini: in tuite is materie elie formano l' Og qeιιο δει presente Codiee, Ie Ieqqi Romanee gli Statuti si generali .ehe locali cesserannodi aver foret a ui legqe 6). Item et novi Sta tuli ratio habenda est: unde jus Romanum in iis quae Codicis Alburtini, vol novi Statuti objectum non costituunt, adhuc auCtOritatem habet in. 0. An deeeaι Moralistam pollere scientia
Iuris civilis. n. Τam sere decet Theologum pra sertim Moralistam versatum esse in scientia juris civilis, quam decet eum esse versalum in Sci sentia iuris canonici. Lieot enim haec duo Iura sint ex natura sua valde diversa ratione objectorum; cum respiciat res huminum temporales ; 2 vero res Saeras et rutigiosas: amice tamon in usibus humanae vitae consociantur veluti duo ejusdem luminis radii, et inlituo quasi obsequio adjuvantur atque supplentur. Hinc Lucius Iti saeculo Xllὶ: sieuti leges non dedignantur saeros Canones imitari, ita et sacrorum Statuta Caninum Principum constitutionibus
adjuvantur l7 .llare de juru civili communi: qui l dico. mus de jure civili patrio3 Quantum aliqualis
jus seientia necessaria sit Consessariis et animarum Rectoribus, facile Niobit si animadvertatur, innumeras in fidelibus occumrere factorum sp cies, in quibus dienctionuo iit ad bono a genium, etiam in rebus civilibus, in ipso foro consciuntiae; illi si sommo sit de testamentum faciendo, do logalislandandis vel exequendis , de contractibus inpiandis . clo haeroditate adipiscenda et c. Unde leges civilos a Moralis Theologiae tractatoribus utiliter citantur. Utique hac citatio tanta esse non debet, ut sacra Scien-
IJ Adde: leges Romanae a piissimis Imperatori-hus latae aurisprudentiam sacram illustrant quam maxime. Quod quanium haberent in animo cano- Distae Omnium temporum, patet ex eorum studio saepius e iungendi du; Ecclesiasticum cum civili titi consilii ex iis collectionibuμ, quas i mo no-nes nuneupant a graeco nonae distribuito et ean regula). Nurn, ali canus, justitiae et aequitatis in foro etium eonseientitie reeitis arbiter essi poterit Theologus Noralista J. nisi multa a Iureeonsuli is et eielli prudentia mutuetur' i De Loe. Theol. l. x, r. η .
100쪽
lia profana fiat: item , ex Benedicto XlV,
neque illarum civilium legum ratio habenda est, quae a canonico jure suere expresse correctae. Λt si, Iddit idem Benedictus, etiam leges tiriles ecclesiastieis constitutionibus robur ρι firmitatem adjiciant .puta quia
ii illarum couli inplores et refractarios severis potnis onimi duersunt, et eae pariter utpote fovenies ecclesiasticam disciplinam perutiliter allegonsur l . Et in duro habetur:
quod Sanctu Ecclesia saecularium Non respuas famulatum, quae aequitatis et justitiae restigia imitansur 2J.
Ea de causa laclum ost, ut in toto hoc nostro Moralis Theologi ac Cursu constituerimus
quotieScumque materia exigat Codicis Civilis Albertini propriis locis oracula proserinre 5 . Quia autem Opus nostrum diffunditur
etiam in celeras regiones , existimavimus non abs re esse tuli jam monuimus in Praelatione) ut, quando res patitur, Simul cum Codice Albertino raptim citetur etiam: - η codex generalis Austriacus civilis, qui coepit obligare ab anno IK10; sub litoris c. A. eis. - 2 s alliarum Codox 4), qui perfectus suit 180s , sub literis C. G.; - ICodex duarum Siciliarum, qui coopit obligare 1 sep . lη ci, Sub literis C. S. - 4 Co-d x Parmensis . qui obligare coopit die 10jul. 3820, sub literis C. P.; - 5 Praescriptio civilis status Romani. seu Melesiastici, quae coepit obligore 185o sul, liloris C.
- GCodox Mutinensis qui obligare coepit anno 1852, sub literis C. M.;-T tandem
Loges Status Hetruriae ab anno 18l4 ad I 844 Promulgatae, Sub literis C. V. rM.
Articulus i. - De legis humanae materia A. 1. Quidnam constituit muteriam legis humanae γB. Omnes delus, qui possunt ab humana
l) De Syn. Dioee. l. Π, t. 1ε. 2l Cap. Super spe la de privit. 3 Ilabebitur quoque ratio tum codicis poenalis
pommunis, tum Codicis poenalis militaris, tum Codicis Commercii. tum Codie is procedurae eriminalis, ut aiunt. - Quando Pilatur cod. p n. sine addito, intelligi debet Co a poenalis Communis. Ius Gallicanum a paueis annis apud Plures gentes acceptum est magna ex Parte, ut in Belgio, in Regno Neapolitano, I' demontano, in Repit lutea Dieinensi, in pro inciis Alieno adjacentibus, in Polonia. Ducatu Parmae ac Lussae.
η Vid. Collexione eompleta di moderni Codi i DISP. UNICA
lege praecipi vel prohiberi, dicuntur constituor materiam legis humanae. Ut bono materia haec cogn0Scatur, Oportet imprimis inquirero, quid ab humana lege possit, quid vero non possit juberi ac
velari. Atque illud prase ceteris certum esta lege humana nihil juberi posse, quod sit
contra legom naturulem et divinam positivam; nam potestas humana ost sui rei nata polos lati uc voluntati Dei. et inferior dom- garo non potest auctori tuti superioris. Hinc s. Thomas loquens de legibuS humanis. quae sunt contra legem divinam , ait quod tales leges nullo modo licet obseruare ; quia simidie itur Aetorum a obedire oporιet Deo
D. 2. An Ieae humana possiι praescribere
virtutum nesus heroicos. NOTA. Viri ules ratione exercitii distinguuntur in communes et in heroicas: Communes eae Sunt, quae ab hominibus exercentur secundum illam rationem, quam solent servare plerique eorum, qui virtutem prosilontur. - Πeroicae vero illae Sunt, quae, habita ratione circumstantiarum , Bdmirationem pariunt,ardui latem includunt, Drom.
naret. Hoc posito: R. Lex humana non potest praescribere virtutum actus heroicos; nam lex humana debet osse accommodata communi hominum conditioni et vere moraliter possibilis toti communi lati vel mυjori saltem Pjusdem pamti; atqui exercere quoslibet virtutum actus etiam heroicos non est, nisi paucorum 8, Pariter neque lex humana potest omnia Omnino vitia vetare etiam levia in generali; quia non est omnium, Sed perlectorum, ideoque non nisi paucorum ea vitare: at lex debet accommodari toti vel saltem majori parti communitatis, quae certe persectioni non studet. Unde concludimus: lex humana potest generatim illos eaeternos, licet oe cultos virtutum ocius praecipere, qui Cum muni bono expediunt, ut ordinariae facultati communitatis sunt accommodati; cum
is) Iloe tamen non debet intelligi de legibus iis,
quae seruntve ex data hypotest alicujuq stalus pe- euliaris. in quem subditus se voluntarie eonjecerii. quem propterea hypothei Dum vocant, adum- tutum, si, e electivum. Ate Eeelesia praeeipit M niali huq perpetuam elausuram. Sie etiam hominibus gravi imi eriminis reis poenae item gravissimae possunt imponi: ipsis enim liherum erat sosubtrahere aliter operando.