Hermeneutica biblica generalis usibus academicis ab Altmanno Arigler, theologiae doctore ..

111쪽

is i

chald. Ps. 6, a. it. I. 8am. 4. 17. non modo aeque late pateat, Sed 2 Sam. 18, 2Ο. PIane de tristi nuncio usurpetur. - Αlterum locum capit Ap. 2, 24. et Joh. 5, 35. Certe enim sen-

sus, quem ossicii notio per hebraicum suppedi. tata praebet, contextui prioris loci magis aptus est,

quam ille, qui ex arabico obtinetur; praeterquam

quod adhuc quaeri possit, an aliena culsea non in omni lingua onus dici queat 3 Quod alterum lo

cum attinet, sensus, qui ex arab. Iudibrio habuit coli sur. 4o , 83. prodit, manifest8 historiae contrarius est, ac quae docet, Iohannem nunquam ludibrio a Iudaeis, Sed summa semper ἡn veneratione habitum esse. Tertium denique obtinet est. ur, 32, et Act. 23, 2. Discrimen enim est inter duas istas locutiones et venire cum. libro, vel quacunque re portabili; et venire cum religione vel religionis doctrina; si aIterum tulit Usus, non mox etiam post erius adprobavit. Porro, quis concedat Syriacum N N paries comparandum esse cum bini nequam et Mam albus idem esse ac canus, et porro e inveteratus Praeterquam quod non adpareat, quomodo hac explicatione admissa Iocus citatus adjuvetur. Donec ergo firmiora adserantur argumenta Pro Bra. bismis stricte talibus adserendis , tales nullos avi

. mittimus in lingua biblica N. F.

112쪽

Quum Iudaei non modo per longius tempus

Persis subjecti , sed et postea , . ac subditi esse

cessarunt, adhuc ultra saeculum arcto in nexu

cum ipsis positi; imo Graeci quoque vario modo iis permixti fuerint, mirum sane non laret, Si persicae quoque linguae peculiaritates in linquam Judaeorum immigrassent. Et omnino quidem voces biblicae αγγαρευειν, γαζα, μαγος, μπαριτης, μεσιςαγης, quibus PauIus etiam γεεννα accenset,. jure originis persicae habentur. At cum vocabu-Ia singuIa, praecipue tam exiguo numero haud sufficere videantur ad perstimos statuendos, formae autem loquendi et modi perfici praeterea

nulli occurrant, inaniter taIes statuerentur. Utrum sentiendi , cogitandique ratio Judaeorum, praecipue in rebus ad religionem pertinentibus non hinc

inde ad persicam fuerit conformata, de eo non est, quod hic loci dicamus.

Vindicatur eo ellatio et dialectus hellenistica vel Alexandrina.

' Hi soli dici ionis biblicae peculiaritatibus de-

signandis haud ineongrua videatur compelIatior lingua hebraeo graeca ; ast eruditis tamen. pri.

113쪽

ribus ea non, sed potius placuit compellatio dia.

Iectus helloniatica, vel Alexandrina. Nee est,

cur ea resPuatur, quin immo ob brevitatis cau-

sam non alteri illi praeseratur Cur en m non Iiceat dialectus Vocabulum pro usu technico de Iingua usurpare, quae ab es, quam pro fundamento habet, peculiaritatibus undecunque de

onis, distinguitur' Quid est quod cogat

illud ad eam modo restringere , quae' non nisi domesticis peculiaritatibus a lingua matre dissert, ' et cujus usus certae regionis terminis continetur 3, Adjectivum helion istica porro satis vindicatur per usum hiblicum, ') ex qUO coli. Aet. 9, 29. et 6, I sqq. manifeste de Iudaeis Venit, qua graece

Ioquentibus, et Vel de proSelytis eatenus modo usuris' pari videtur, ac ipsi quoque graecitati judaicae sese

accommodarunt. Nec denique adjectum alterum, ineptum est aut errorum materiem praebet , si il- Iud reseratur, non ad Alexandrum Μ. , sed ad

Versionem των o, cujus lingua prorsus eadem est

cum biblica Ν. Τ., et quam, quia Alexandriae con- fecta est, solenne est Alexandrinam adpellare.

Cf. Hugii Introd. in N. T. P. II. P. 33 sqq. it. acroases Mori super Hermen. N. T. editas ab E eh- stadio P. I. p. 277 sqq. et Henhe Μulieum P. 2. P.

114쪽

Porro autem gr citas ψsa deterioris notae est. Lingua biblica autem non tantum ideo im-

pura CenSetiar, qu Ia In eam Hebraismi ingre,si sunt ), sea et ideo, quia graecitas ipSa Non sinis plius illa pura attica, sed ea est, quae ab it Ia puritate longe multumque descivit. ' Occurrunt fnimirum in ea voces vel formulae, aut signisca tiones antiquioribus additae , quae in scriptoribus classicis nunquam USUrpant ar I Porro Voces. 'aut formulae, quae Provinciali Smis accensendae esse videntur, aut plane ex sermone latino deri. Vandae sunt; quod ita esse ex sequentibus Sphia

adparebit.

Matot α AIezandrismi Graeci per Alexandrum peregrinis terris illati, multarum rerum novarum notitiam adepti

'in Ne quis suspicetur ingressum Hebraismorum tantam suisse ut non nisi Toeabula graeea relieta kint o servamus, bene multa, imo potiorem partem es,' quae graeea sua potestate venit , haud raro perperam ab interpretibus ad Ilebraismum revoeata; imo

plane ejusmodi praesto esse voeabula , quae rei ali- eui exprimendae peeuliariter a graecis destinAta , seu technica sunt veluti. γησατο Iob. P, a 8. et quod mihi quidem ito videtur, vix unquam migra . . tam esse tum Porum significationem. e

115쪽

atque ab eo praecipue tempora ad speculat Iones abstrusiores demum delati, non poterant non sive ad novas voces vel formulas formandas , sive Peregrinas suscipiendas , vel sollem novis signi scationibus priores augendas solicitari , quibus nova cognitionum objecta , et speculativas suas

notiones designorent: et quid mirum, si ultra quoque progressi absque necessitate ad analogiam inventarum , alias adhuc efformarent Τ Haec quae- ' cunque jam sunt, Alexandrismi dicuntur, non tantum ideo, quia ab Alexandri demum tempore

inventa sunt, sed simul etiam ideo, ut ceu im-

. . . .

Pura notentur, qualia barbara quaecunque dici, et ea plerumque esse solent, quae gens RSSVeta hellis, et populis mIxta, quibus os non erat bene compositum, nec seusus Subtilior, aut quae phi-Iosophi speculationibus immersi, et puritatis linguae raro studiosi inveniunt. -- Ut jam vero ejusmodi absint a lingua N. Τ., eo minus potest - cogitari, ac ad Iudaeos linguae graecae notitia inde, ab Alexandri aevo demum pervenit; versio Alexandrina, quae sub Ptolomaeis demum Alexandriae consecta est, a Iudaeis Palaestinensibus quoque diligenter lecta, et magna pars Codd. N. Τ. ab , Alexandrinis librariis profecta est. Hujus generis autem habentur a) sormae γλως

116쪽

, δειγματισαι, eto. .b Significationes vel hia Φενειν moraliter infirmum esse , Iabi , γαιμος convivium , ελεος gratia, saVor, περιαπιος ei-

genthumlich etc. et merito quidem, quia inscriptoribus Alexandro superioribus minime inveniuntur. es. Μarsh add. ad Mich. Introd. in N. T. P. I. p. 46. sqq. et Frid. Guil-Sturingit de dialecto macedonica et Alexandrina liber. Lips. 18O8. 8. maj.

S. 45.

. . '

Cilicis mis.

Si in Pauli epistolis occurrant Cilicismi, ii

tanto minus offendere possunt, ac stilus episto-

laris , qui sermone familiari utitur, non respue re debet voces et formulas, in vulgari Sermone Provinciae unice usarpatas. Id vero revera ita se habere, gravis authoritatis viri contendunt. Hieronymus nimirum ad Algas. Quaest. X. Opp.

TOm. IV. P. AO4. ed. Martianay aik seMulta sunt Verba, quibus juxta morem urbis et pro inciae suae familiarius apostolus utitur ; e qrii-Mbuε e. g. Pauca ponenda sunt: Μihi autem parum est judicari ab humano die ci Cor. 4, 9. et ει Αρπεν MVae ἱμος i. e. non molestus fui vobis sc. mercede exigenda A. Cor. II, 9. Ia, Mi 3. Sq. et igηδεις καταβραβ υετω i. e. nemo VOS inSIdioSe circumveniat Col. Ω, Ι 80 qui-

117쪽

selius et aliis verbis usque hodie utuntur Cilices.

oNec hoc miremur in aPOStolo , Si. Utatur ejus linguae consVetudine, in qua natus est et nutri tus , cum Virgilius , alter Homerus, patriae suae Sequens COHSVetudines , sceleratum frigus adpellet.

Sique verum est, quod eruditi observant, Hieronymum hanc observationem debere Origenivol adhuc antiquiori Grammatico , quem Ire- . naenm eSoe putant, omni eXceptione majus est hoc-

ee testimonium. . Recentiores praeterea in hanc Classem, reserunt. περικο μα, ἔκκακειν despondere animo, ευδοκια in significatione votum, desiderium, κατ γειν abrogare, deStruere, et προς-

αγωγη accessus. Nec immerito, siquidem sor-

, . .

mae istae vel significationes , in iis modo scriptoribus obviae sunt, qui vel ex ipsa Cilicia, vel ex finitima aliqua provincia descendunt. ')

'ὶ Nee pro dieiis minun foret, si idiotismi quoque

i. e. Vocabula et sormulae in rudi oria solum ple-

bis sermone usitata. imo vel soloecismi in nostris occurrerent. Attamen idiotismi in hoe s nsu mihi nullum exemplum eonstat. Sque vero ἡ λεγουσα APoc. 2 , 2 o. siquidem lectio sana est, a Sol ceci mi vitio vix vindicari Potost.

118쪽

. 9946. M Latinismis Latinis morum exempla sunt a) vocasulare σαριον, δηναριον, κεντηριων, λεγεων, σπεκHλσ-

i. e. emolumentiam, quod ex commodata pecunia provenit, συνειδη τις Geuvissen , φορον forum&c. o denique formulae: ικα l/ον ποιησαI τοὶ

Me. II, 15. quod graeci χαρ osseau dicunt ικα- νον λαμβανειν Act. II, 9. sponsionem BCCipere, seu curandam Sihi dare; εργαρο ν Luc. I a , 58, quam formulam Salmasius , latinismi immemor, Perperam reddidit: usuram debiti dare; ναπεμπειν remittere ad alium csuperiorem judicem. It. εχε με παρητημενον; οψει; bα εχ ciri κροκηγορε ιν αυτου Ioh. 8 , 2. λογον -οδ δονα , ατως διατων κ*αμων καΘηκαν Luc. 5, I9. quarum tomen aliquae Commode ex graeca derivari queunt. Utique latina maximam Par-

tem ex graeca derivata est. Unde facillime simul concipitur , qui tanto numero Lutinis miqNoque stricte tales in graecam ingredi potue- rint, praecipue inde a quo Graeci et postea Iu daei quoque in post etatem Pomanorum reducti

119쪽

gunt, et romanos magistratus Blque milites sibi

impositos hahebant.

B. De usu loquendi acriptoribus biblicis N. F.

quoad hucusque descripsimus indolem lin- .guae biblicae, ea est, quae ei cum Omnibus scriptoribus hellenisticis communis est. At quum religio christiana partim novas notitias attulit

hominibus , partim priores ad majorem persec-

tionem adduxit, non poterat abesse, quin Scriptores nostri aut novis terminis uterentur, aut priores novo, Veluti technico, Sensu acciperent,

qtiae res non minus ac communis indoles ab interprete debet attendi, ne ex communi usu ejusmodi declaret, quae ex peculiari explicanda sunt. Praeterea eo adhuc vel ab invicem distinquun-

tur, quod, εicut quivis alius scriptor, alius prae alio soleat certas formulas prae aliis, aut communes certo quodam sensu usurpare i qua re Prxi cipue Paulus et Iohannes a reliquis disserunt. S. 48. -

doIe, jam agitur de sontibus. ex quibus ususIoq. N.

120쪽

. O I

Υ. cognoscendus eSt. IIOSce autem manifeste divorsi generis esse oportebit. quum variae sint Partes , ex quibus lingua haec quasi coaluit. Pro eo nimirum ae hebraici generis sunt, hebrais li-

ci vel potius hellenistici fontes erunt adhibendi

quatenus graecI Sunt, Scriptores graecitatis periti, sequi oris tamen potissimum aevi ; pro eo deni. que ac Icilini sunt, latini fontes erunt consulendi ; quos postremos tesmen , quum notissimi sunt, singillatim iecensere haud opus erit. Ρorro quum HS iam Communem et peculiarem vel particularem distinquendum esse vidimus , etiam

hujus discriminis in sontibus designandis ratio

habenda erit. Antequam Vero ad eorum enume. Pationem accedamus, Statuendae erunt certae ra

tiones , ex quibus definiatur, quis ubique usus sequendus sit.

S. 49.

Unde cognoscatur quis ubique usus seqtiendus sit 8 Id cognoscitur vel ex ratione Sengus, Vel ex grammaticis aut historicis causis: Pro eo nimirum, ac ex hoc vel illo usu tantum sensus

Commodus prodit, vel non, pro eo etiam hic vel ille, hehraisticus vel graecus communis Vel PBrticularis sequendus erit. Grammatica ratio eaeSt, quae ex vocis forma vel construendi ratione repetitur. Hac jam vero spediata Pro eo, ric ea