장음표시 사용
141쪽
secvi do volota tum strictius sumitur pro eo omni quod a voluntite proficiscitur , siue interim
sit ad agendum indeterminata, siue de terminata, quo pacto volunt rium ilibero discrepat, Meo latius patet,cani reperiatur in amore illo quo beati deum prosequuntur, quamuis ille ex praedictis non sit liber, sed necessarius.
Terti accipitur voluntarium strictissime pro eo tantum quod est , voluntate indifferenti, c quae potest sese ad virulibes conuertere, quo pacto actio ill dicitur voluntaria qua quis in literas incumbit. quia potest id muneris obire, vel pro innata liberta .
te non obire. D sic sumptum voluntarium nullo pa-
libero distinguitur,' dolis debet esse naturae, ut ad nullum i et inlinatum, sed possit omni ..bus ad agendum requisitis pr*surp'fixi agere ei
nonagere. v Emauo sequitur dariissimum arbitrium, cotra L therum, sectatores, quia certum Est nos multae ficere quae pro innata libertate a nobis potuissent non fieri, quod multis r tionibus probant Philosophi, ipsiquς Theol quarum omnium summa haec est, quod itatim sublata libertate ni ulta pariter fun- Uitus euerti necesse,sit,perire virtutes tuae ordin tu ad determinandam 'luntate, ut honestos actus eliciat, concidere omnia consilia, exhortationes deis ges,praemia,&c.id genus, quae in tantum admittuntur in quantum usui sunt admouendum volunt tem vise ad hoc vel illud determinet, ad cpaod antea erat indifferens tersecte libera,quae tamen omnia
Porr,quia quoties in iudiciis variatilpartes, per fpendi solent circunstantiae, potissimum habetur iratio dignitatis&sidei auctoruni qui aliquam sen-
142쪽
tentiam tropugirant, rationes statae haud dubientiores videnuntur fio Augus, auctoritate fulciantur, ad quem lectores, si quid de sensu antiquitatis habere volunt, remittit Caluinus l. 2. inst. cap. 3 quemque . l. eiuldem Operis cap. 3.ie libenter cicate profitetur qu6d fidelissimus certissimusque existat. Locus eciam D. Augustini quem etiam ad idem p opolitum confirmandu m assumpsit religio..sssi nus pater Angelus de Raconis patrum meu eo tendissi mus , in eo libella eui titulus est Gallict La ijdeDauidpour,usrirdes controuerses de ce tepυJ bcus autem D. Aug. habetur l. egratia libet qarbitrio c. a. Reuelauis nobis Dei per raptur an-His pse in homine tiberum volsitatis arbitrium. Pado
Mutem reuelauerat commemoro hoc non humano,sed ἀπι-
nosa Zmis isse eloquio Mox varia citat sacraea cripturae temmonia quae ipsam humanae luntatis libertatem disertissim exprimunt. Eccles F. Deus initio constituit hominem est reliquitemnis manu consi
'sui. Et piut institas inuit tibi ignem aquam ado uodcumque volueris porrge manum. Et alia Innumera inl)nylica citanda, ubi fusior sermo deliberti,
Adquidsese eximiail rtas humana moluntatis. 3 petendum 'st ex praedictis duplicem cogitari A libertaten , unam contrarietatis, qua simul est
ad bonure: alteram contradi stionis,quae quidem est bonum prosequendum , vel non prosequendum,
143쪽
Voluntas non est libera libertate eoiatrarietatis. Probatur ibi tanti im est libertas contrarietatis ubi est potentia ad prosequendunt bonum, ut bonum est.& malum ut malum est: atqui in voluntate nulla est potentiaad malam, vin tum est, quia semper in bonum sertur siue verum,sue tantum aps parens, ut docent Phil. sophi, nos ipsi supra statuim us ergo nulla est in voluntate libertas conta riet aetis-
ιonum hoc ago sed quod ad malumfacio, ergo bellas voluntatis se ex ndit ad malum: ergo est contra
Respondeo distinguendo priorem conseq. libertas voluntatis extenditur ad malum sub specie boni bland sensum cientis concedo; sub ratione viar mali hego: δc sic posterior conseq nimiruti libertatem voluntatis esse libertatem contr-rietatis simpliciter neganda est. Secunda propossis.
I volutate ne quidem reperitur libertas colura lictionis circa bonum sibi propositum,.cundum
omitem rationem bonitatis. Probatur, in voluntate est libertas conti alchio 'nis, quando potest actum suum suspensere , velle scilicet, non 'elle: atqui id voluntas praestare ne-i qui circa bonum sibi propositum , secundum omnem rationem bonitatis, siue verae, siue apparentis,
144쪽
ergo voluntas circa bimum ibi secundum omnem irationem bon reari pyol si iuri non habet libertita tem coistradictionis. mine est quod beati non dicantur liberi respectu unori riuolgruntur in Deurn quia Deus illis tu,
in xi ratiotio bonitati radiici tur, itaut nullam auo im inuentia quiniit propis quini velinta tali ,
Voluntas manet libera libertate contradicti Oznis, circa omne bonum creatum, di quod in Asion complectitur,ninem rationein botin Probatur Ideo tantum fit ut vol-t s non possit uti sua libertate circa aliquod bonum , quia ita ab eius bonitatς absorbetur, non possit non ferri φὰ- caillud Latipata nullius boni creati bonitate it xv luntas absorberi potest,ut non possit non ferri circ illud per appetitionem, quia cum esse b' num cie tum dieat limitatem finitamque bonitatem . de non omnem, potest in absentia illius actus quo appetitur, deprehendi aliqua guo bonitatis et ergo volunt in nex libera libertate contradiolonis circa omia bonum creatum, quod in se non compi ctitur
QUAESTIO PRIMA. a fetionibus intellicitήμ. Potissima inemo intellectus est 'ubd moueat
Voluntatem et ex qua duae praecipiti nas litur
145쪽
diruitates . Prior an intellectum mouere volunt .
tem ipsum concurrere efficiat et ad producendum aet*um voluntatis. Posterior, an ut inritum intinc-ctum proponere voluntati naturam obiecti secun κdum uiemri,non propositi ei isdem bonitate, sues an sumciat ad hoc ut intellectus dicatur mouere vo- tiuitatem,quo illi tantuni propon t sub ratione alta initis boni conuenim is de prolisquenia, vel disco uenientisic fagiendi. Duas istas difficultates,utabas
quae ex iis suboriuntur, aliMot propositionibus oplicabimus et INtellectum mouere volunta em non stipsim
sicienter eone rere ad producendam actio-rsem ipsius voluntatis, siue quoad specificat. Ionear, suo quoad exercisi triarior fiat haec propositio, duo ista, Desecarioactus, ct xerciti occurrunt ditastinguenda. pecificatio actum dicitur cuipse actus talis specie rudditur, verbi gratia iustitiae vel forti tudinis Exercitium ver actus in eo consistit quod
ille hic de nunc exerceatur. Hoc posito. Probatur propolitio contra Pilaucianu Ira in . senistentiarum distes ' qu. . art. ao Caietanum 1. pari. qu. i. art. Dac nonnullos alios. Illud nullo pacto concurrit essicienter ad actus voluntatis, qu bd nullo pacto est causa eorum efficiens atqui ppreliensio obiecti ab intellectu tacta, trullo pacto est cauta 'essiciens actuum voluntatis, siue quoad specificationem, ut Icilicet sint talis peciei, siue quoad exercitium, ut nimirum de fact exerceantur, quia πο-
iuntatis actus a sola voluiitate inicienter stan . de non ab apprehentione obiecti , sed ea ui ixat . pr supposita pro u Hic unxur erg ape usio
146쪽
obiecti ab intellectu fusta, nullo pacto eoncurrit s. 'Mienterad actus voluntatis, siue quς spem,
tione't,siue quoad exercitium Secunda pru'siti v tellectum mouere voluntatem,non est illi tali. Leum pro' Onere naturam obiecti speculatiu , sed rata χὶ,ostendendo pariter talis obiecta b rutatem,
Quod necessari debeat intellectus voluntati
proponere suum obiectum, comm nisest omniuml hilosophorum consensus, qui omisino docentum untatem esse caecam, quicquid habet luminis ab . ntellectu mutuari, quod satis arguit non posse alier ferri in obiectam suum, nisi qWatenus fuit illi ab intellectu propositum: Quod ver propositio
illa obiecti debeat eis practaea constat similiter in ter maioris nominis philosophos, ct c ratione de . nionstratui: ut volunta noueri dicatur, intelle ctu illi suum obiectum proponente debet ipse in teutiis talem facere obiecti proto sui onem ob quam voluntas statim decernat operariis sed voluntas non statuit operari nisi ubi obiectum ipsi fuit ab intelia lectu propositum ut conueniens dignum, circa quod debeat operari: ergo voluntas non mouerunab intellectu ipsi obiectum suum propione ite,nisi itala propositio fuerit practica, seu demonstrativa, talis obiecti ut ipsi voluntati conuenientis Confirmatur, ut se habet imaginatiua in brutis ad obiecta proponenda, ut appetitus in ilia seratur, ita intellectus in hominibi is ad obiecta ipsis exhib da, ut illa tota voluntate propendeant atquii. ' tutis imagin tiua non facit tantam simpli-
fenio recti proposicionem, sed a quod iudici in ,
147쪽
ὀstenditque obiectum illud sub ratione conuenien ..tis vel disconuenientis, ut procuretur, vel fugiatur sicut probatur in oue de cane qui oppositis modis movemur ob sibi propriitum lupum; nis desi--δerio prosequendisvis ver fugiendi cupiditate, lique quia canis apprehendit lupum sub ratione conuenientis ergesa pari, intellectua in hominibu hon facit nudam obie ct pro positionem, ut moueat
voluntatem, sed practicana exhibendo ooiecit um subratione boni&conuenienti .
Uertimi illa obiecti proposito praehica sied i plexo simplex, absoluta qua tali in do aliquo4
Donum proponitur voluntati amplaetendum, ut iudicet intellectus illud simpliciter, des sollite esse amplectendum. Auera conditionata, qua taluti maliquid propola Hur voluntaxi essiciendum vel auertendum sub conditione, ut verbi gratia, non eis rurandum si velimus saluti animae nostrai consulere, equum esse sumendum ii commodὶ iter sacer desideremus ictim inquam ita se res habEat, merito quἰχ- .ritur utrum iudicium absolutum intellectus requiratur ut possit thouere voluntatem dc iudicium co- ditionatum non lassiciat, verbi gratia, an ut intellectus moueat voluntatem diene vivendum, debeat illi proponere bene ordinatam vitam simpliei ter, absolute amplectendam, an ver sussicia quod illi ptoponat consequendam sub ea conditione quod velit post vitam hanc caducam sibi nam in coelo numquam intermorituram eomporare. Pro huius dissicultatis so tione adiunga
148쪽
. Tertia propositio Vrintellectus moueat volsitatem, sussicit quo illi proponat obiectum iu cond1rion za ualle diendum. 'obatur ut intellectita sussicienter mouear volu tatem ad aliquod obiectum, Iussicit quod illi ostendat c'nueniens,& dignum circa quod operatur, sic
enim fiet veprosua ib late in illud seratur atqui intellectus potest proponere obiectum voluntasitamquam conueniensin diguum circa quod opere- tur, etiamsi illi tantum proponat Onaitio nate ani
plectendum, scilicet sub conditione finis alicuius, quia potest illi simul arx hibere conuenientiam talia finis, verbi gratia vitae immortalis,cuius coditio po- aiebatur:ergo ut intellestiis, siueat voluntatem,
tis est quod illi proponat obiei uio su conditiond
Rursus nascitur distievitas, an Acti illa praetic obiecti propositione, quam silvocant,im et pri
Lens ad operandum, vel non operandum circa illud obie tum verbi gratia;an ubi intellectus practicὶ proposuit voluntati bEne vivendum esse,e quod sit illi conueniens, possit adhuc voluntas manete indiffer ens ad bene vel male vivendum. Pro hac quoquo difficultate, adda ur i Postrema pro siti F sensu voluntas potest manere hiὀifferens Ud bonurn ais quod sibi practice ab intellectu propolitum, quatenus potest ei praesto ad elle aliud practicum iudicium intellectus de tali obieci o non , prosequelido , dum suspendebat achum priori faci a
149쪽
propositione practica, tunc enim illud recenter ad-- uenae acindicium equi potest.
Illustratur propositio exemplo,postquam intelles ictus dictauit, Jluntati ben tuendum esse. quia hoc
ei conueniens est,in congruum, eo seni voluntas
manet indifferens quod possit suum actum suspende re,& se cohibere ab amplectendis bene uenai actibus , inter quam suspensionem actus, nou.um adueniet iudicium intellectus de iisdem fugiendis benEViuendi actionibus, tamquam ipsi gratii conue . nientibus,sicque ancipiti cogitatiorium pugnaetiva, rias agitata partes se ad unam pro uinata sua libertat
D. Vestibus lumatis. v Na&prima affectio voluntatis est quod sim
per in bonum feratur, nec malum .vmquim ut malum est, possit apselere aliae tune maiorii mo menti sigillatim explicandae. Prima est, an voluntasVςlii tantum finem, an etiam media. Respondeo cum D Thoma, prima secundae. q. s. art. 2. voluntatem ferri posse tam in Demquam in media, seu posta simul velle finem, media. Probatur: ist onme voluntas potest velle in quo ratio bonitatis apparero potest, cum obiectum voluntatis sit bonum,ut bonum es iniqui tam in mediis ad finem conducentibus, quam incine potest apparere aliqua ra io bonitatis,ut constat: ergo voluntas potest velle tam finem, quam media, quae dipsum veni obtinendiim conferunt.
150쪽
Secunda affectio est, viruin itidem actita volu tatis quo fertur in finem& media seu an eadem, o litione velit media, finem, verbi gratia, medicinam & sanitatem. Respondeo prim b certuri esse Voluntatem pὀsse velle finem aliquem absque volitione mediorum; ut eum quis morbidus simplici affectu optat sanitatem, nec tamen vult media Mi eam seu peridam
necessaria assumere, quia sorte de illis nihil Rosit uit Respondeo secund , voluntatem taeeedenti quodam actu posse esse finis alio ver subsequenti
mediorum. Prob itur haec responsio exemplo pro posito,ubi enim aliquis in grauem morbum incidit,
viatim vult sibi restitui sanitatem pone verbiotest
decernere in virtute huius praecedentis volitionis, quaenam media assumere debeatad comparandam sibi sanitate m. Respondeo tertib,in sileaei Volitione finis sestertivirtualiter interpretatiue,id est,ut alii interpretari possunt,includi 'olitionem mediorum. Probatur exemplo, orbidus enim ille qui vult efficaciter sibi restitui sanitatem, vult saltem virtualiter,&interpretatiue ipsa media, quibus sanitas restituitur,ati s ipsa hnis, olitio desineret esse essica d esset timenum icis affectus,&complacentiae. Respondeo vltimes, voluntatem posse eodem acta velle media,& finem: explicatui eodem exemplo si alicui graui morbo saboranti proponati ir medicina propter sanitatem assumenda,tamquam bona&45-gruens, potest ille statim dicere olo medicinam sisemere propter sanitatem ergo tunc eodem activo ut media&finem . .