장음표시 사용
211쪽
viuentem nullum enim animal rationale de sine anima vivenV id tant um habet animam viventem ineuius: initana,ita est, in ea taluum anima vita est, in quae Chi istus, quia ipse vita est: Ego 1iam vi , veritas vita In ea aluum nunc istis us
issi in qua est gratiae charitas De V enim est ri - - , , qui rei charitate, in Deo minet, O Deminitu Notanda est haec postrema particula, crinea tantum anima ei charitas in qua est. Ob-
lem, ad H, Gregorius iri agnus iupe illa verba: in ea tantum anima est mandatorum Dei obteruantia,
in qua est timori ei time Deum, Μ mandata eius serua: hine per soritem inferamu intentum,nbnnostrum, sed sapientis, imo tem Dei esse omnem hon linem, an eo praecipue sitam esse hominis etia sentiam inullus homo sine animali rationali, cscula erit nullum animaisatibnale sitis anima uiuente: nulla anima vivens sine vita vita nulla sine Christo, Christus nulli bi sine charitate charitas nulla indi obseruantia legis diuinae nulliobseruantia legis dia uinae sine timore Dei, ergo a primo ad ultimum,
nulliis homo sine timore Dei: ergo timor Dei omnis homo Dergo potius m timore Dei, quam in ulla ali re constituensa hominis essentia. Memineris semia, per hanc rationem esse moralem, non analyticam concio natoriam potius, quam philosophicam, vesti- I riorem Dei extollat Mne temere a me inu ta esse vidcatur . citabo D. Bexnardum super cantica sermone 2 o. qui eam satis insinuat: meum time an data eius serua, hoc eu enim omnis homo: erso sunt
212쪽
Concludo iunge, do fitiem digressionis principio eum D. August. ita perii a Time Deum quisuper om- η--σεο-ηem nonformidabis.
QVAESTIO POSTREMA. HAEc passio sicut di sumitur, primo latri
pro omni actione appetitionis. vindictae, iecomplectitur appetitu rationalem irrationalem.
Secundis stricte pro sola actione appetitus sensiti uittascibilis vindictam appetentis sic ira summa tres habet species ex D. Th.1-a.qu. 6 arti inemp*
Hi dicitur ira statim excandescens. 2 finia dicitur ira inueterata. cappetitui affri Furor si ira omnem quietem negans donec illatae iniuriae sumatur vindicta. Irae existentiam satis probat experientia causis verbisultae sunt Praecipua est anima: instriimentaria est appetitus sensitiuus Mouentes autem sunt:
hae Prima contemptus, siquis enim se contemni ab aliquo videar, statim ita commoueturis Vt con temptus huius continub ultionem quaerat ex eadem causa oritur, ut magis incendatur ira, quo abiectior est ille qui contemnit,sicut enim maior contemptus putatur, sic etiam maiori ira concitatur, maiorquς ultionis cupiditas. Secunda causa est corporis temperies, quidam nim, ut cholericulonge facilius ir scuntur,ut notant medici. . Effectus multiplices numerantur : prim enim parit delectationem si vindi iactae coniungatur, Ut do cetri istoteles a Rhetoaico um c. 2 Alii plerique
in rus irae numerantur 1 anato Gregorio lib. s.
213쪽
morat .ca 3 scilicet palpitati' cordis, ebullitio sanguinis circa cor tremor corγris, ibi via prae peci tio,vultus ignitis, oculorum exasperati, alii vi enim recte habet D. Chrysost.homo. in D. Ioann. Orsiliunipeae Alius denique adiungitur effectus. Guoesiationen plurimum disturbet,qui quidem enfectus maxim trudendam illam passionein reddit, propterea movet ut adillam fusiqndam, rum
Primum st,quando liquis ira turbabitur, statim ait miti animo cogite iniuriam is iliatam mili
item esset quiuia appareat. tiari a illud Plut lib de eo-hiben ii at semadmodum per nebulam corpora, Marriram maiora videntur qua commissa Iunt: mo veronitatur sibi persuadere studi um quod---πυν - --.re tamen non esse imuriam Secunctum ei dili uir et vet cogi et iniuriam illa 4m magis in auctorem quam in te edun e
Te tium remetatum est epulare in quotmiiseri rum labylinthos lapsaecipitet ad eb, preces Deci fund ndi ni bis facultatem adimat, tim irati non possint, tib haec dominiciae orationi verba usurparς
sdin ille nobis debita nostra. adde hinosequio
iracundosum consortium fugiamus: νrrenim iracu- pro vocat m, , Prou.is. uaque permotos alteri
iram sicut gin ignem excitat. Fle autem in asit
hasbo,passionum sit filiis DISPUTATIO ULTIM
'CXpositis naturalibus actionum humanarum
214쪽
que actionibus humanis, ae deniq; perti rbationibus,rect E progredimur ad virtutum explicationem. rutae fine videtvi institutae eiusmodi virtutes, tactis illae hunianae alioqui ad Gud obliqua
determinatae, ad id quod tectae rationi coli gruit deterimnentur in aute virtutum genus ei habitus, illeolii, in virtutes ac vitia, taqua in spmies discerniturino est nobis Dipsis virtutibus sermo instituε. dus,nisi prius de habiti, cure dc accurate egrim
Hoc loco usurpatur habitus pro qualitate primae speciei quam numerauit in suis Categ Ari. stoteles cap.de qualitate: quod enim alias habeat gnificationes nos ipsi tradidimus Wipsi Categ qu.
Dicitur aut habitus eo modo sumptus quasi habilitas, seu facilitas ad operandum,& recte, cum ad hunc finem ordinetur habitiis, conseratfacultati promptitudinem, de facilitatem aduendum, tu μ
215쪽
eei consueuerunt se habitum comparasse eum aliquid prompte , facile exequutuur, in quo priusia squam experiebantur dissicultatem. Probatur secun ibratione potentiae nostrae lane ex se indeterminatae ut suos actus recte te facit. exerceant, verbi gratia voluntas ex se est indisterens vi a in tempeiantiae uri fortitudinis alteriusue vi tutis leti e promptEqiae eliciat ergo aliquid in illis admittendum est, quoad bene recteque gendum determinentur Sed illud non potest esse aliud qua habitus , non enim obiectum quod in illi propo nunt , quia obiectum dat tantum facultati quoil agat, e ibi gratia obleccum iustitiae voluntati ipsi quod actum iustitiae eliciat, non ine confert ipsi facultati ut rectὸ mompteque suum actum exerceat,plo uicieque hanc ad bene vel male agendum determinationem ab alio nimirum is habitu , mutuet ut
necesse est rago necessisu admi uendi sunt habi
Occurres, facultatem habitu adiutam , verbi gratia 'oluntatem adiutam habitu iustitiae adhuc remanete indifferentem ergo facultatem per habitum non determinari. Distinguendum est ant. facultas habitu firmatare istinet quidem indisterentiam contradictionis, ad agendum vel non agendum, concedo contrarietatis et,ad benesvermes agendum , nego , quia statim atque habitus accessit facultas ad hoc determinata est qub bene operetur, potest tamen suam oper tionem cohibere:He6que eo semper nomine adnite tentur habitus, ut auferant 1 potentiis indifferena
Instabis, voluntas non habet indifferentiam Mirarisistis, ut diximus agendo de illius liber
216쪽
ergo illa per habitu nullo modo determinari otest.
Dastinguo antecedens: voluntas non habet indita ferentiani contraiiectitis alii ciuimi malum , concedo: ad bene vero vel malo agendum circa boni ni
aliquod obiectum vobi gratia circa obiectum iυsti. tiae,nego: halic posteliorem indifferentiam contrarietatis in voluntate, i cui aliis Licultatibus libenter adauctamus. . .
iunn acquisitum infusus ille dieitur qui sine nostra operatione nobis a conceduur, verbi gratia, fides, spes, cha
Acquisitus verbiis est qui proprio labore comp*
ratur,utat pingendia: citharizandi. Motari citim ver et i hac ciuisi ut e nos tant lina ages e de proprie ictis S operativis habitibus, qu puli hritudo,sauitas, alia tu admittuntur in cor poribus, non sunt habitus infusi vel acquisiti, nee
bitus ted tantuna impr0pi ii,dicuntR que connaxu-1Mes ' Seeunda diuisio traditur ii habitum materialem dc immate talem Μ te talis qui in aliquo iubiecto 'ateriali de cor poreo recipitur. Immaterialis E contra qui recipitur in potent ijs humaterialibus auum racionalis,intellecta scilicec
217쪽
εc v.lunt, ἡ, sicque duplex est, avus intelleihos
Habitus intellectus diuiditur in verum alsum, di inedia seu opilitatiuum rursusque verus subdiuidi, tu in intelligentiam, sapientum, scientiam fru- clantiam,de quibus infra. His tus ver divoluntatis eomplectitur sortitudinire, temperantiani Malias pr. innumeras virtutes Τettib habitus alii sunt practici, alii speculativi. Practici generaliter dicuntur,ni ad opus ordinantur,siue illud sit externum, siue internum, ut Archi tἡctura Logica, quarum ill a habet opus iste num, nimirum domum; haec ver,internum , nimitum operationem intellectus Speculativi ver sunt illi qui ad solam eisinitio nem referuntur , t Physica. Quart alii sunt boni alii mali priores strat virtutes potisriores sunt vitia. Denique varias in species cum virtutes, tum vitia distri minirint apparelut inse rius.
Abitus ut alterius cuiusuis 'ccidentis dupleat Julae tum, proximum remotum proxima in quo proximὶ es remotoni in quo remot tanthna sulcipitur di sic quantitas dieiturisse subiectum proximum albedinis substantia parietis remotum quia proxinti recipitur albedo in quantitate paris iis, mediante quantitate in ipse parietis suostan
218쪽
ibus recipit hic dissi lxo,ii de proprio pro 'ua
Volanx spotest esse proximum subiectum lux-
bituum illosque in se recipere Probatur, ii iid est pioximum subiectum quod nullo alio huer m*dio recipit facilitatem ad agendum,ac determinatur ad bene vel male operandum et atqui voluntas nullo alio antermedio ui biecto acquirit acilitatem in operando, ser illam ad benὲ res male operandum tedditur determinata,vi docet experiei tui ergo voluntas in pt4ximum subiec uinhabituum . De intellectu, potentiis sensitivis, membris sit qpis, imo ituris ipsis animantibus maior est cultas,quae ut tollatur. Notandum est intellectum, potentias sensitiva in embra externa bcuta ipsa animalia duobus disconsiderari posse. Prim secundi imis, prae lendo ab eo qu'dsint sub imperio voluntati esse sun db pro ut ad nutum voli initatis reguntur, eiusque imperio subiiciuntur: quo notato sit. Secunda propositio.
Si intelleiaca, potentiae sensitivae, externa mem. braaccipiantur secundum se cilii ordit respem ad regentem 5 imperant ei volui ita terri
non sunt subiecta habituum idonea. Probatur unica ratione ea cane diligenter notan adacio aliquid dicatur subiect im capax habitus iduis postulat primum visit inuisi en ad bene va*ile agendum secvudum ut sentia in agendo
219쪽
diffieultatem: dantur enim habitus ad determinandam potentiam&facilitatem illi in operando conferendam : atqui potentiae sensi tuae intellectus, externam mbra,dc bruta animalia modo supradicto spectata, nullam habent indifferentiam ad agendu, rnam omnis indifferentia tenet se ex parte voluntatis in liberi eius arbitri, ut concedunt omnes:ergo non 'possunt esse habituum subiecta. .
INtellectus de adiae facultates s sitiuae membra
externa, Ipsaque et tam bruta animalia quae possunt subiacere directo voluntatis imperio, quatenus
illi subiacent possunt esse subiecta habituum cap cia, sic in intellectu admittimus habitus scientiae s pientiae in voluntate fortitudinem , iustitiam ine. in appetitu quoque sensitiu0, quia usus quotidianus testatur ipsum nonnunquam facilius circa aliquod appetibile versati ad illud determinari. Idem Aeclarius apparet in membris externis, sic in mali est facilitas scribendi , in pedibus currendi. sic de
Obiicies, nihil est qub producere queat habitus in membris externis: ergo in iis nullus est habitus Antecedens prob. si quid sit quod in membris externis possit habitum producere , maxim 'erit motus locatis, quem subeunt, ut motus localis quem subit manus , dum ab uno loco ad aliumeransfertur,ut litteras Grmet atqui motus localis non potest in illis membris externis habitum producet , quia illes ut colligit ut ex iactauo physicorum nihil producit, nisi birigitur nihil est quod produ-ccio queat habitum in membris externas.
220쪽
Respondeo negando antecedens. Ad eius proba tionem nego mmcxiena ad auctoritatem Aristotelis respondeo per motum localem prim b,- per lenihil produci, iusi ubi, quod vult Aristolas, lecundarib tamen aliquid produci posse, nimirum habitum ex repetitis actibus ex Lernis qui fiunt per mo-tuni localem ui exterioribus membris. Dixi in conclusione intellectum & facultates illas quae possurit subiacere imperio voluntatis esse capa.. et habitu una subiecta, multae enim sunt quae non parent eius regimini, ut phantasi vis nutritiua, auxinentatiu*α aliae qua proinde non dicuntur cap ces habituum, conuuam sic indifferentiam includant, quae tamen in lubiecto habituu exigit ut . Aliae sunt praeterea facultates ad unum detetminatae, ut sensus externi , visus, auditus&cetet ei, quae quid facultates, ut suos achis bene vel mal eliciant, noti pendent a voluntate 8c haec pari iure habra debent,
D -sa e limi h tuum. CAusa efficiens ea est quae tribuit exist etiam rei, ut pater filio. Hinc de existentia habituum dita putantes eorum causam breuiter nitimur aperire doquanquam de illa contentio inter philosopho qumdam existat, facile tamen aliquot conclusionibus dedi signabitur. Hima propos .
Abitus aequisit c de quibus hie solum Io quimur λ pG actus comparantur. Expressi