장음표시 사용
251쪽
Nos eum D.Thon a prima semitidae quaese are 3. virtutis motalis habitum esse essentialiter bonum. nec malum esse posse defendimus. Expressa est D. Auruententialiλα. de libro arbitrio, p. 13. Mim ex quibuslbcis colligit D.Thom art. q. q. pit hac virtutis definitionem : virtus est bona qualitvimentu ua bene vivitur,qua nu . . itur,quam a Demi nos i ne nobis vexatur Quae postremaserba detinfusa tamquam Deus nobis nihil operantibus, sed soli im eoa- sentientibus infundit, intelligi debent. Idem docee
Aristotelem a. Eth. c. s. qui apertissimis verbis asse ot virtutem bonum habentum facere, de opus eius Favet litis: tirista' 'rit a Virtutis moralis Elafinitione, virtus moratu est ha-itus electium in meis suberitate tationis confisses,prout virρrudenspraescrime-- atqui mi, habitu, est essentialit a ius M ad bonum ordinatus, id scilicet quod a vito prudente Per rationem praescribitur emo 'irtus moralis est habitusessentialites bonus. Dicestamen, quq ipitur modo fieri potest et id em temperantiae habitus sit bonus , malus tot osten- im est i expositione Scoticae sententiae. madeo temperantiae non esse vidi. t n moralem, nisi habeat eo-rmitatem tam, recta ratione, sicque temperantiam illam noiresse virtutem moralem qua aliquis vult a voluptati ' bus abstinet propter idolorum euitum , sed inhessentialiter alium ab eo quo Miquis id tacit pro- pter Deum : ad hunc tamen acquirendum nonraxum facilitatis praebere, cum ille long rocita
252쪽
uult uideatur expando voluptates propteri eum qui propter idolomni cultum ab illis sese
semper temperauerit, quam qui se illis toto vita , mi re in in ierit V Ariae sunt affectiones virtutum moralium , ut quod subiectum ornent, inti tionali appe
riinexpetibile exi hae faciuic seipsis intelliguntur de eommodita in fine per modum digressioni, expli
P uliaris difficultas est de ipsarum virtutum moraliui nconnetacisne inter se. Circa ou ni Notandum prim best nos exprelsepositisse virtu tem moralem, ut intelligatis sermonem taluum de virtψtibus moralibus esse non autem de intellectua-hbu , cum inquirimus an sint necess rib inter se co . nexae, certum enim est virtutes intellectuales non esse inter ieconnexas, cum una possit esse sine alia, 'erbi gratia scientia si e arte,&econtra. Notandum secundb virtutis moralis nomine nos etiam prudentiam intelligere, quatenus ςst nolina,®ula aliarum vir utum moralium. Notandum terti ex D Thoni prima sec*ndae' c.i virtutes litorales alias pestinere ad communEhominum statum, ut sunt iustitia .fortitudo, temperantia,&α Abas esse certo cuidam hominum statui
'oprias liales sunt munificenti', quae inmisi insumptu versatur,popertas Christiana, quae in abie-ethone diuitiarum consistit, virginitas, quae in absti- yenti' ab omnivsis venere sit in&similes.
253쪽
Notandum deniqtae virtutes morales in triplici statu considerari polle imperfecto, perfesto, ine
Imperfectus virtutis moralis status is est in quoa savit tus confert quidem subiecto vim ad superandam difficultatem quae in obeund munere incuriit,se4 cum Ugenxi quodam negotio,qualis est tere, ' perantia in eo,qui potest quidem dissicultates actum temperantiae impedientes vincere, sed cum labore. Pet sectus status est, in quo virtus Us v m Me - cacitatem larisitur subie' ad superandiis minimo inegotio disticultates quae inter ouesinatim munus proprium interuenire possent, in quo statu crederetur esse temperantia,si tantam vim conferret voluntati ad abstinendum a toluptatibus, ut ipsa 'oluntas null4. et minimo negotio perturbationes ad tutem perantiam pellicientes possit repellete. Hieroicus an em virtutis moralis status dicitiir. cum totam illam perfectionem habet quam natura' liter obtinere potest, supponitque placidum appeti
tum, Meius pertiarbationes omnino cohabitas, qua-
lis eget temperantia in eo qui ita assuevisset abstine, re a voIuptatilius, in Maabstinentia nullum tit.tur ne ilium , nullisque ad intemperantiam Compellentibus Pert'rbationib0 ggitaret His rima propositis. Irtutes thorales quae sunt pectiliares alicui hominum conduioni. in nullo statu, nc quidem herii Ic O, sunt nccessata inter se coiinexae.
. Ratio ara ex si quidem una potest obtin i
254쪽
a queali etiam cum tot sua perfectione, ,erbi gratia magnificentia sine paupertate, me contra. qubd salsum esset , si necessarib 'nnecterentur inroΡRudentia in stina impere 'o inuesiderata non est necessario connexa cum diis uilitibus mors
Probatur, prudentia imperfecta nihil est aliud quam iudicium practi cum intellectus,de rebus agen- ' dis vel auertendis, atqui tale iudicium sine viriliti bus moralibus dari potest, cam illae sint in voluntas te quae potest iudicio practico Matellectus secundum
NEque in statu persecto , neque in heroico pN1dentia obtineripi est si ne tua utuxibus
ratibus. Probatur,prudentia non est in statu perfecto, aut heroico, nisi qua μῖmqn pth de absque ullo saltem Maii negotio lectum fert de rebusagendis fugien vis iudieiunii atqui sine alijs virilitibus moralia bus nequit vel saltem difficile potest prudentia re- ct sentire, di tecta de rebus agendis dogmata praescribere. ymbieratia, nisi i miiun sit emis intus temperantiae aegre ad modum potest de contemnetacdis voluptatibus iudicare, quia ut quisque est affe-
255쪽
VIrtutes morales in statu imperfecto supponunt
prudentiam Gallem in statu imperfecto I vero Medem virture mox les; ρ Wis est 'e heroico accipiantur,suppon ni pru emiam in e sequenecessario cum ea connecten Prior pars propositionis probatur virtutes mo- rates instauit f consideratae non possunt dari.
spestat statuete quid agendum sit, vel no ag φήμ' ni Poste ibr Veia, pars laeti e suadetur ,irtutia istis,
rates in statu perfecto, vel heroico consideratae, non possunt esse nisi praesΗpp0sito siquo faciliis non
impedito iudicio intellinuismὸeant atqui tale iudicium est ipse prudentiai
attutes morat funt in se necessaribi' ς' xae, si spectentur ut 'ini perfecto ναὶ heroico. IHic propositio sequitur ex praecedentibus quaelibet virtus moralis in statu perseo vel heroico it praesupponit prudentiam in sinu pς riecto , vela luteo Habsque illa sic sumpta comistere si possiti ergo nequit haberi sine omnibus aliis virtutibus moralibus, clim quibus prv nitiariis ust 'eshqroicru inmiseri' ς'UHiς dolent Mi iri disputati qua Vpς -
256쪽
ilate.sedae nurus Theologica est , dc praeterea ex supradictis de malo vitium pro instituto philosophieo sussicientermanet explicatu in ii quid requiri possis instituimus. iDIctu illud Platonis vulgare valde a multis pro balitin laudatum fuit, respublicas tandem sorte beata reges philosopharentur, aut philosophi reges essent: philosophia ad intellectu in pertinet: est sane quod prius d principalitis desideretur u tus acrectitudo voluntatis: hoc Prophita regini non ob cuthindicavit, Psial. 88 ea ,--lisi, qui
ambulant in lege Domini: beoti qui scrutantur testimo nia etin. Prius enim voluntatis rectu udinen qua vir-
'tute inducitur ad anabulandum in lege Domini, q4 seientiam in intellecti serutanda Dei testimoni requirit,nec alia de causa, nisi ut virtuti primas tit-buat. Quod digne obseruauit D. Ambros .serm. I. in hime Psal suam puti luroris, inquit ivam emudo ori estgratia, nonprias qui scrutant, testimonia ritu iuxti seserius' 't, immaculati in via: prius enim Mnaseam doctrin praemendas vita enim Mnasi- doctris a et atratis, doctrimi ,σὸμ visa turmitem in
Sane praeclarum est illnd quod Plutarchus de silao rem Hlib. de laudibus se ipsius, qui cum
quendam audiret persarum Regem, tanquam Potentissimum laudare , respondissi creditur, ni iustior non maior me est intinuans solam iustitiam.
257쪽
prinium quia nos quasi Deo similes reddit testis est
Seneca epith s . his verbis: Similem Deo pecunia non facie'Deine 'memni m non habet Praetextasensain Betonses enim praetexta , vestra Mu haberis,nturba seruorum ecticam tuam per itinera urbana,inperegrinacf'rrantium,Dem enim ille maximus potentissimus
se visit --ia MVin quidem, nec 're possunt nihὰM Aon pati vetustatem. re, dum est erae qui 'uod non fiat deterii in dies quid hoc tam sedhic rectus, πω, -π-s quid dioces M p-mD- m in minue , oh bilem'. Vultis uberiorem virtutis commenditionem habetis apud poetas celeberrimos' in in ea commendatione virtutis sese non parum occuparunt Apud Plautum 'Aniphitr Vistin aemium est optimum
Virtus omnibus rebin anteit prosem Liber Asaltu vita,res,m GPatria, O prognat, tutantur, minimc creus omnia in se habet. Apud Ovidium de Ponto lib. 2, elegia L. . . Dissicisessam Mundit in an a virtu Et talis meriti maria maior erit.
Apud Horatium lib. l. epist. . Oderuntpeccareabona virautis amore
258쪽
Concludo digressionem cum hac pulchra senecae sentesitia epi. 88. virtutem plurimitiis commendan te: p tu ex illo minem, supra astra mortatureia
Den-νe, varis usu, existentia ruma nic ἰortitudo Robur firmitatem significa. ti busquemodis sumitur Primis pro ipsa corporis firmitate, quae acceptio
nihil ad nostium iistulatum refeci.
Secundo pro qualibet virtute, quatenusanimos mitatem aliquam δε agendum tribuit, nec etiam ad nostrum institistum sic spectat. Terti Maptissime pro illa peculiari virtute, quae in perseredis laboribus, iussis periculis aggrediε- dis occupatur, communiterque vocatur sortitudo. Eius existentiam restantur innutiteri, qui eius be--cio omnibus calcatis disti cultatibus, singulare' nominis sui tam am posteritati reliquerunt. Quatuor assignantur par te, illius integrantes. magnanimitas , seu fiducia, per quam ad res ma-
259쪽
periculi plenas inrippae Uuredi Matui sibifoeliore su essuris praepar num inius; magnificentia, seu animi celsitudo, per quam homo se a cingit firm* nimo ad operis executione, quo summa uerat aggressus fiducia: r ' Ἀμq' labores ita Eonuanter sussiliet Vinui quam
scere, aut aut animum molliter abiicere videaturipsistit rantia denique permanentibus longo te
ecumi aridabilitas in .. . 4e, ere, stantes viros redaias, ne diffolliites seuenant,&inpeticulis sint molliores. Recte vero ab Aristotele 3 Eth. c. 6- destribitur,
rein duabu Sistis extremitatibus, essi cereque ne ma-Hyliae citaxo loco recu set insemiam, v g. p perta uiri morbum, 'a lintentanti ruiti, mortem ver saltein imminens eius periculum plus aequὶ metua, muri vel nimii im aspernemur, quoium prius timidi posterius audacis est. Omniurn optim definitur sortitudo habiti q. tuus in medio ritate circa res terribiles emisistens:
260쪽
critate vero circa res tetribiles, c. in quolaisteria caeteris virtutibus quae modum adhibere non 'udunt circa res terribiles,&in vitiosi, tremitatibiis
timore stilicetvi aucticia. Ex quo colliginius fortitudinem duplicem actum
habere,unum ad reprimendam audaciam: alterum adrimorem sepellemi': Prior actus in ru*a pericu, lorum aggressio qum 'tergreditur audacia Posterior est perpessio, cita loquar, sustinentia ditificultatum,quas omni v efugi timiditas. Porro uitet vitumque actum hunc ordinem sta' initu mulo sophi, ut posterior sit priori dissicilior quippe quod l5 gessit dissicilius mediocritatem seriauare in malis praesentibus,quae sust VHur,'gam in futurisaigredimiis cui malum praesens mui auficit, quam fututum, de sensi praetere purie lum audaciam minuit, o auget timorem. Caeterum nullae sunt fortitudinis alis'iones quα nostraexplicati me indigeant, satis erit notasse quas dam, ut quod generet contemptum, dissicultatum
aerumnas pellat, bonam vitam comitetur, & caetera
huiust di inmodamum erat. aide fortitudi' ne plura requiret ego istotelema. Eth.c. 6. Sessiquentibus. D. Tho...1. qu.1u dc alios 'triusque do