장음표시 사용
51쪽
D olinii nostra propositio: ei alit sim conuoue agere de propter taeni, culeonuenit ab aliquo dependere, de eise alio posterius nam cum finis sit vera causa, causa autem ea sit natura uniuersim loquendo,ut ab ea a dea ffectus,& effectum suum antecedat, saltem ordine mι-rae, ex com muni doctrina. Physicorum, necessum est, ut cui conuenit agere propter finem,eidem competere queat ab alio, nimi uin ab ipso fine dependere,eὁqueesse posterius a qui Deus ratione tuorum actum immanentium etiam libere ad externum opus determinatorum, omnena excludit dependentiam nullaque re posterior esse potest aliis cam ipsi actus sint in Deo,pro . indeque ipsemet Deus, revera Deus ab alio dependeret, Ac esset eo posterior, quod dici, aut cogitari non potest. - Postremaprapositis.
DEus in suis actionibus transeuntibus habet aliquam causiam finalem, nempe seipsum, iuxta illud Prouerbiorum 6. c. Propter semetipsum omnia
Faue ratio, finalis causa nullam inuoluit impersectionem,im,censetur esse omnium causa im nobilissima:ergo Deo saltem respectu actionum era
seuntium, poterit competere. Occurres,non est alius finis actionis Dei transeuntis,seu ad cictra,quim liberae ciusdem de terminationis ut sic ad extraoperaretur, nam propter illud determinauit sese Deus ad operandum propter quod voluit olerari: ergo sit proprie dicta causa finalis in Deo respectu actionum ad extra, rit quoque ea dem Eausa in ipso Deo respectu liberae suae determist nationis, quod praecedenti propositioni repugnat,
52쪽
Respondeo ad antecedens non disse uiridem iii, irim, leni modo spectatum respectu actionis Dei transeuntis dic liberae eiusde determinationis quia una actiones Dei ad extra, nec sint in ipsum ς , n ip
semet Deus, se' ineffcctibus iis ure iis optimi
possunt agnoscere causam finalem econtrWiovet. cum libera determinatio Dei ad externum esse stum
producendum sit idem, Deus, nullani Missi h pere causam,nec consequenter finem Caeter im cum dicimus omnia agentia propter bnem intentum opeiari, id intelligitur, vel de aliqua naturali intentione, es sensu, ' rq illax dicantur propter fium op rari, quae tendunt in suam pers ctionem naturalem, si sermo sit de agentibus cognitionis expertibus: vel si sermo restringatur ad agentia per cogniti'nem omnia propter finem opexari, quando ex aduertentia, considia ratione opera sua moliuntur: si enim absque intentione agant, ut cum manum mouent, pedem attollunt, di in milibus ctionibus insumbunt, tunc proprie 'o 'secu' xur Proptes finem operari. .
QVAESTIO ECUNDA. MVltas circa finem praeludiorum Dialectic
finis di iusiones tradidimus ii mirum sinem artis, Δ artificusinoem ciui: Inem cuiusgratia in Hemproximum, cremor m:ada πιπιν, in adaequa paucas alias adiungimus. PVm aduri si finis est in finem faciendum, S Ἀ-nem obtinendum.
Finis faciendus est ille, qui simul intenditur e , de comparari, ut salutat respecturaegrotantis.
53쪽
phiis obtinendus ille est, qui eum siti parte rei,
non fieri, sed factus tantum obtineri iistenditur, vebecunia quae mercenario tribuitur. Secunda finis divisio esti nemformalem,&--inim m. Finis sor dis nihil est aliud quamipta agentis operatio, propter quasi vulgis dicitur esse, ut visio propter qua visiva facultas elle perhibetur Finis obiectivus ver nihil est . iud, quam obiectum circa quq dversatur agens peractionem a fi inem formalem, ut color in quem iacultas videndi
Tertia sinis diuisio est in m ---- βα--
Finis inimus ille est propter quem omnia Vol inus, ad q-m cuncta ultimo referimus. Finis ero nonillimus est cuius gratia sit aliquid, ipse tamen ad ulteriorem finem ordinatur, ut omnis actio hominis ad quem revera tendit, quamque ta
men ulterius refert,nempe in Deum.
Quarta&pόstrema finis diuisiose potius subdi uisio est finis ultimi is finem stim, simpliciter, ad
quem milia omnino referuntur , nec tamen ipse
Galiumrinem reducitur ut Deus: lassi lem vitina um ecundum quid, seu certi euiusda etinis, ad queri referunt. tantam ea, quae ex aliqua certa intentione proficiscutur, ut est sanitas respectu medici, quia ad illam restituendam omnia sua opera studiaque resertistaicus,quatenus medicus, ita viati,neqvii quam reuocenture intentionem medici e medicu est, sed quatenus aliam personam gerit. Ceterum peculiaris est difficultas de existentia
54쪽
Votamquam certissima in linunς praesuppo,
nerula sunt irinium, dari finein vitinium sectandumiuid,quia id exemplori ratione sufficienter demonstrauimus in fine quaestionis praecedentis. Se cundum est darialiquem finem ultimum rerum omniumsmpliciterin pe, Devin Opimax. Ita m- muniter Theologi MPhilosophi Ratio clara est, non decet hominis appetitum esse frustraneum rergo necessari debet assis rialiquis filii, ultimus, quem uliimh velit, id ominia
reserat, eoque obtento conquiescat. Difficultas tantum est de modo quo res dicuntur ferri in Mumvltimum: quae ut tollatur.
Notandum est prim agens serti in sitierri ultima
duobus modis irim,explicita intentione, quando actu de illo cogitans propter ipsum operatur Secu- 4b,implicita,& ut loquuntur, interpretatiua in te' tione, quando ad ipsi,m finem Vltinium non aduertens, ita tamen egerit, ut eius actio propter illum esse videatur,sicque interpretari possumus. Notandum secund finem vitinuim posse considerari bifariam: Primbin communi, quatenus dicit plenitudinem perfectionis rioni Secund in parti culari, quatenus ipsam perfectionis & bonitatis pleatitudinem determinath dicit Notandum terti unicum dari finem ultimum
Verum plures tamen esse apparentes existimatos, in quibus licet plenitudo perfectionis ad a
55쪽
nonreperiatur,tamon existimatur topexui. His no-OMnis actio humana, siue bona, siue malu rea uesa intendita probptet finem vitimum inconaumni, si non explicita intentatione, salternam. plicita & interpretativa.
Probatur' dficquid agit homo propter finemnitiquein pririum in intentione, qui ad alium H
heriorem non referatur, agere debet, alias num qu si conquiesceret' ergo omnis astio humana est pro Fier aliquem finem ultimum in eommuni, siueo. placita, sue implicii intentione i quaecunque tan . denariu illa actio huniana siue boni, siue mala.
Non omnis in invi tui est propter alii viis
finem ultimum ui particuliari idem limia te, ii uetinis ille sit verus, sit o tantum si apparetis, erastimatus. Probatii propositio de vi rimo fine vero: Si tomia: ne homini actiones ad finem vicinium, verum ne impe Deum eterrentur, omnes illae actiones esssent bonae, nullaque mala de peccatum, nam pecca tum in Deum referri nisi potest, eiuri directe con tra eum militet atqui hoc veritatio expirientiae
Probatur rursus propositio de vitimo fine an xum app'renti, Si ad certum aliquem deterini riatum Marenti,4i ad certum aliquem etermi 'natuiti finem ultimum tantam apparentem, Verbigi alia ad idolum 'mnes hominis actiones refer irentur,certEpraeterquam quodnuli vitaret Clitiastianus , qui propter idolum nexi qua operaretur:
56쪽
s queretur omnes Paganorum actiones esse pecca--- auersiones a Deo , quod repugnat sententiae Theologorum, potitumam D. rhomae ques L
- viuilibet agentis adsoaesertur ad finen vitia
smum, saltem ex intentione primi et gentis. Probatur Primum illud agens nempe Deus, propter semetipsum 1mni 'ξeratur, Wς ςk ipfle iit sinis ultimus, quaecumque sunt propter finem vit mu, sialtem ex ilitentiones rimi agentis peraguntur: Homo simul nemel, eodemque tepore non nisi unicu fine uiui uixi obtinere potest. Haec popositio colligitur ex samictitaris, potissimum ex
Esaiae 28 Gangustatume ratum,ita ut alteriacis accendit ratio , vinus sim totalis vixiniust milem destruit ergo simu onsistere nequeunt. Prob. anti inis totalis ultimus requirit,ut ad nubium ulteriorem referatur , sed ad ipsum omnia re centur:Atqui duo eiusmodi consistere non posse sunt, sed unus destruit alium, nam vel ad unum e uer restitur sic non est hic vliimus; vel neuter ad neutrum refertur, cita neuter habet rationem finis , itimi tergo unus finis vitin mota lis alium similem destruit. - Addidi simul, est demque tempore. Nam fieri po-xin, ut pro diuerso tempore unus idem homo,vesalibertate praeditus, sibi costituat diuerso Dei
57쪽
ultimos totales, sicut fieri potes , imo saltum fuissi: testatur Aristoteles pri Eth. A. anon ullis vete libus Philosophis quis riveria procliuerso tempore summa bona sibi praestituerit. Λddidi praeterea totales, nam de partialibus fimbus vltimis aliter sentimulum est,cunii Aus 18. de Civit. Dei c. 18. D. Thomas de alii commuisite a firment multos ex antiquis Philosophis finem vi.. timui, talem in Q mnibus his voluptate, quiet di bonis naturae eonstituisse, quatenus scilicet omnia Ahiatimst iuneti emissint mim fit in xotalem ultimum, di seorsim plures partialiter. Obiicies Si quis occideret virum, ut eius bona furaturi de illicitis uxoris potiretur amplexibus,mul duos fines vitiis recto tales sibi proponeres: A qui multi existunt qui detracto hoc poslunt uriende ergo sibi possunt: constituereduos sines. vltis
Responcla ad in sothm biserian : Primo eum
quiritum occidit, non respicere furtum bonorum, α Vxoris abusum tamquam lines vltimos sed ei'. sim, quatenusaeonsti 'it se obiectum sua scelicit. xis seeundum amorem complacentiae, congruentre iis,quae habet D. Aug. in libris decinit. Dei, potissimum in bi .c. 18, Amorseni mea Omemptum Des mi irin Ἀ- sis ad cauit abstem ciuitatem Hierus Jsialem. Reipondeo lapsid surtis bonorul uxoris anas se unon con stitui tamquam duos fines ultimos lytales, sed tantu partiales, tum propter ratione Inpostrema propositicule allatam tu intiam'aia ille. qui vix im occidit, teque adiolusiictum, neque λι- nuxoris abus
58쪽
DIGRESSIO MORATIA. EXbae doctrina qubd solum sit nus finis ulti
mns,nem p Deu Opt. Max. docemur eum cu-ligere ex toto corde, non autem ex parte: hoc h iu duo illa testimonia su peta aliata Matth MacIsaiae a 3.& clarissim docet inse Christus Dominus
porale, ipsi in impote coniueniens '-
3ubmini, itibiam peret: Deus ahomeri resemum ipsi ab aeterno conueniens , sine ullo respectu ad te, auialiquam aliam creaturem, va suum tibi est ita morem nomen temporale Domini, quo te-spicit, pontiante aeternu Dei nomeni, quo seipsum respicit, diliges Dominum Deum tuu ex toto corde tuo, ex tota animatu ex tota mente tua . Mirunci est quasi ver Deus iubendo se diligi toto orta alipd peticor, aliud per animam, aliud per mentem intelligearet: annone contra idem sic eum. diligere ex tota corde, ex tota anima,ex testa memet a
Faber lignarius, qui lcgad tu ligna copulare. v bl emel percussit elauum. . si non sit satis framite infixus, nec satis arcte duo illa ligna coniun1Mt, rerum percutii r sit leati donum ne iu- dicet esse ita ut sic Deus, qux Attili amoris clauo coniungere, prim percutit, diliges ex toto corde tuo, est: primus ictus: iterum percutit, incamaanima, est sirinii diis imis, teriis per ux,
59쪽
vel alitet ut in Musio, si tota fuerit potior plurium Mensurarum spatio in ea cantor versabitur: sic Deus,qui vult nos docere gratissimam sit.bi moris cantilenam multum in illisai amis . versasur; trium videsicet Menstrarum leseruallo diliges ex toto eorde tuo, en prima Mensura P ex aanima tua, en sectarida se tuam πη - , in terti Vndhi semissi inhibeo eis isti, orcle ex tota ma, ex tota mente diligere Deum, ac perfecte eum diligere , hoc est solum diligere dc hoc etiam indi 'cam illa sponsi verba ad spqnsatis, φήμ' se
in uno ocul nima primbsic aliqui interpreta tutiduo sunt oculi sponsae Christi, scilicet animae , . oculus fidei, oculus rationis naturalisci vulnerastico ris'mseror mea sponsa, an is oculorum tuorum id est me oculo tantum fidei, non rationis naturalis, tigisti, ut gratiae, gloriae authore, quiaratio; atu. . ratis tam alte non potest alsurgere. Alii sic interpretantur: duo sunt oculi sponsae Christi, antinae videlicet,oculos fidei,oculus gloriae:ille obsietur Scaenig malleus, hic es coci per spicuus vulneristi eis meum in uno 'culorum tubrum id est me tantum in hac vita videbis, oculo fid i non oculo gloriae: prsiis tibi contrahen/um est matrimonium eum la ocutarum morbo laborante quam Lachalem uia cherrimam in uxorem ducas:id est pritis me obscuri cognosces per obscurum fidei oculum in hae vita, postet in altera me lat intueberis citro lumino gloriosi oculi iuxta illud D. Pauli Viamus. - ' Hculum in animates tunc autemfacie adfaciem. Optimae sunt istae expositioncst,uius loci in In
60쪽
bculorum. Nec mirans probanda ista posterioris, sicant amorent,quia ut crines ascendunt,sic ascendit i amor vulnerasti cor meum in uno crine colli tui iid est, uno me tantum ainore prosequerix si vis mihi complaceare,&diuisus in V numquam mihi pote rit esse gratus i non bene caelum, terra, reterna de temporalia , immortalia k uca Deus, a mundus copulantur: non potestis me cum mundo ama re, s*ia dimidium cordumibi, i calierum dimidium anundo daret C. angustatum e , --,ita trire δε- cidat, Opam-μ--r-- .perire nonpotest. Λp ta comparata techialus unum capere poterit, pallium, bi eae licet, unum operire quod si duos ini
udo colloces, duobusque pallium applices, unus
eis ciet alium, aut ambo cadent: unus manebit ope tus, aut teique relinquetur nudus sic qui volueriti simul cum Deo rix dum amare, hoc est non mundum propter Deum:&quiin suo in corde Deiamsimul es mundum cape e putauerit, videbit se statim a Deo derelictiun Diliges ex toto corde ino bene, iam'dum docuit D. Aug.in confessionibus suis ausverbis. Minus Dominet amat, qui tecum aliquid
amat'ubd propter te non amat Nec deest huius rei figura in scriptura sacra Dissidentibus coram Sa lomone duabus mulieribus de puero cuius esset,sa lomon statuit ut diuideretur, quae vera mater non erat consensit diuisitoni, vera mater repugnauit maluit integcum teteruari, deoque habria est veta mater: sic mundus, caro, diabolus consentienti ricordis nostri diuisionem , quia hon sunt:illius parentes sed Deus nonia itur, quia eius et conditor, vulique sibi totqm reserua i: diliges Ox to