장음표시 사용
251쪽
um respondetur, a ctum tredendi propter vanam gloriam non habete bonitatem in talem edi objecto et si eliciatur a uit tute fidei; quia non est de ratione actu, s dei habere bonitatem mo. ratem ex proprio objecto. vel aliunde, sed tantum veritatem & infallibilitatem.
Ad eoti sim titionem dicendum, quδd si aliquis ex inani gloria vellet suscipere baptismum,
consequeret ut quidem ex vi sacramenti, & excpere operato, aliquem elus effectum, scilicet charactetem, ad quem non alia tequiti tui dis sposito,quam voluntas eum suscipiendi i non reciperet tamen gratiam sinctis cantem , quia bap tismus eam non conseti adultis. nis mediam
te aliqua dispositione, sitae ad minus si attritio Bs et natu talis . ut magis communitet docent Theologi in tractatu de sacramentis. Si autem velis sequi eo tum sententiam, qui dicunt voltistionem suscipienda baptismum susticere ut gratiam eonserat .dicere poteris, illam voluntatem non concurrere ad gratiam per modum da spo,
stio . sed per modum eonditionis , se ut ad charactetem'; &se non requiri quod sit bona moraliter.Qui autem vellet pati martytium ob
inanem gloriam, nee gratiam, nec anteolam martyrii consequeretur e quia tale martyrium non estet velum, sed apparens; cum verum mactylium debeat esse est alio sanguinis proptet Christum.aui fidei defensionem. Unde Hieio- crymus i aper illud ad Galat. I. Non citiam im manu glorie cupidi, ait: Mari mam iptims ideo iat ut admirarioni o laudi habjam rapatrabia frustia sanguis eguis ι'. lith aliqui existimant,prosus onem vitae & sanguinis in tali casu esse peccatum moris tale: quia i ieet inanis gloria se eundum se sttantum veniale,tamen prodige te vitam ex inani gloria, vel alio pravo fine, est mortale: sicut abl-que aliquo bono fine morti se exponere. Obiicies quarto: In naturalibus potest eadem res esse bona ex uno capite , & simul mala ex
alio inam idem homo potest esse boni auditus, de mali ut ius; habete pulchras manus, & pedes deformes : Ergo & in motuibus eadem actio Dpotetit simul este bona ex obieeto, α mala ex
fine. vel e eontra. Consequetuta probatur: quia ut ait s.Thomas ait. I huius quaestionis: De bona
: Respondeo eoncesso Antecedente, negando Consequemiatii. Ad cujus probationem dico de bonitate& malitia in motalibus, quantum ad multa loquendum esse, seut de bono & malo
in naturalibus: nam sevi in rebui natutalibuti una est bonita, essentiae.alia accidentis , ita in moralibus, una bonita, destitutut ab objecto, aha axi eum stantiis, quot sunt veluti accidentia actuum humanorum. Item sevi bonitas totalis Beon Lugit ex plenitudine essendi in esse natu tali, ira &iti esse morali. Sed diserimen est in eo, quod in natural bus malum unius partis non in-fieit aut destruit bonitatem alietius; unde boni. tas ex essentia potest simul esse eum malo accidenti, & bonitas unius partis. eum malo alterius: in moralibus vel 5.malitia quae est ex sne.vel alii, est cum tantiis. totum aetum inscit, & omne bonum ejus destruit ut supra ostendimus, seque impossibile est bonitatem ex obieeto state cum malitia ex fine.vel bonitatem ex fine cum malitia ex obiecto: sicut docentTheologi in tracta. tu de virtutibus,quod via tutes motales,licet in. Tom. III. t i se snt essentialitet distinctae . tamen Ita sunt connexae, ut nulla adiit, funa deseiat Objicies ultima contra seeundam eon elusio. Τ' nem: Iste actus, polo surari ut dim εltimemum, est honus ex fine, & malus ex obsectoir Elgo habet simul duas species moralitatis. Conse
quentia patet. Antecedens probat t. idcirco iste actus, voti daret emas nam propter manem gloriam, est malus ex fine , quia ordinatui ad malum s nem, & ex tali ordinatione vitiaret e Sed iste actus.volo suram ut dem ecimas nam, non Ordina tui ad sinem malum a quo vitietui: Ergo non est malus. sed bonus exfitie. Confit matur : Isti duo actus, volo inurare tit
in moniam e & volo stirari ut dem ιlemosynam. habent eundem finem . scilicet eleemolrsiam: Sed hie sinis ilibuit piloti actui bonitatem suare:
Elgo & posteriori. Ad obiectionem respondeo negando Ante- 3scedens, quantum ad primam partem. Ad cuius probationem dicendum,quod licet in asto actu, νοhsurari ut dem eleemohnam, eleemosyna non si medium ad malum linem sicut in priori actu, quo quis vult dare eleemosynam propter vatiam gloriam. subindeque non ex eo vi viri; benὸ tamen ex eo quod sit finis movens ad malum medium, &. malitia medii redundet an finem,
ejusque bonitatem destiuat Unde Ad eonfirmationem dico quod licet isti a. Ehus.vola quuare vi dem inmobram: & x tis,a, infitian et emol3 iam materialiter habeant eundem finem, non tamen formaliter: nam in secundo
actu malitia medii vitiat finem, di in ipsum te- fundit ut, ita ut finis non sit eleemosyna absolute sed ut causa futti ; ex quo ellieit ut mala malitia tiarii.
Ostrvortius articulo praecedenti. eunia 3s dem actum non posse simul habete dua
species mota litatis inter se oppostas. bonitatisse ilicet & malitiae: nune brevitet distutiendum est a t. possit habete simul duas species bonitatis. vel duas species malitiae ' v. g. dum aliquis vult jejunate ad satisfaciendum pio peccatis, quaeritur an ejus actus si simul in specie abstinentiae & poenitentiae: vel dum quis vult sutatim fornicetur, vel occidere ut futetur, an talis
actu, st simul in specie sulti di fornicationis, vel in speeie homieidii & furti*Paltem negativam tenet Varquer hie disp. ινς I.cap. I. ubi negat eundem numero actum humanum posse essetin duplici specie bonitatis reo.ralis. quatum unI sit ex objecto. alia velis exfitie; quam vis concedat posse esse in duplici specie malitiae moralis; dein suam sententiam pet- trahere conatur Ferrariensem,&aliquos ex Nominalibus. quos tamen Salmantieenses & alii Moderni ab hae opinione vendicarat Unde vix est qui piaedictae subici ibat sententiae , pi a terVaaeque m. cui proinde adaptati potest illud Ge
252쪽
DI eo Ieinu. mium de eundem actuin posse A ut Gu tis. Et F. 32. ari. I. ad a. ruta tra- nul habete duas spe etes bonitatis, vel dura actum vm M Hrimuia,
speetes malitiae. Iecto. Probatur primo ex D.Τhomahae art. 4. uba ait r Attianes hamana habena rasionem boatrasvi ex vi qua duend ι .pras ιν bε atam absolutam quata ea in s. Ubi per bonitatem Hyatiram , in te Liit essentialem, desumptam ex Objecto, ut di-
putatione praeredeati annotavimus. Et sta simponit quadruplicem bonitatem, quae potest te petiti in actu, inter quas enumerat bonitatem ex Objecto, & ex fine, tanquam distinctas. idem habet art. c. di v. ubi ad I. alta quia secam tiνe,aιtribas aurea ri ruta sicut erilinanti O imperatii ad suum nem. Ei hac maila tin eleemonam, nisuranter vara sartisectoria: v qaantam resinam in deficium patvnta rviratur is sat faciendam praca a. Secundita ratem quod erilis iis ad placan
Confirmatut haec ratio, & simul ptaecipuum .dversarii fundamentum eonvellitur.Si praedictus actus non procederet a diversa virtutibus maxime quia ab illa sola eliceretur, ad quam
pertinet finia ea nullo modo concurrente, ad
contra gent. eap. I 38. Hatissimὸ docettio. stram sententiam . his vel bis r marinis Mumatium duarum vitiorum eis, dum actri inuis νunia snem aueris sisti ordinatur ; ut cum qu sinatur Msorulcetur, activi quidem secandam Dium suam est
Ergo nee illud. Major est praeeipuum fund mentum vaetque Eii Minor velo probatur. Plismo Litat potentia vel habitus possint imperare actum, qui est extra suum objectum adaequaistum, non tamen possunt ipsum elicere; v.g. vo luntas potest imperare visonem, sed non elie re , quia visci est extra objectum voluntatis, letieeessariis dependet visu:sed jejunium v. g. vel martyrium est extra objectum adaequalum charitatis, vel poenitentiae;quae solum respiciunt dilectionem Dei, vel dolo tem de peceat is i Erugo neutium potest eliet a charitate. vel a poetii adasam purulem ordinatur: Rat cum quu si lentia, sed ab ipsis duntaxat imperati.
vi cum altera amicitiam habeat charitata, actus φι
Probatur seeundδ ratione: Bonitas & maIitia motalis actus sumuntut ex conformitate vel difformitate ad rationem : Sed unus & idem actus potest esse eon imis vel dissotmis lationi duobus modis inter se diversis,potest enim hahere conseimitatem vel distormitatem ad ta tionem ex parte objecti quod immediaia rein spicit,& ex parte finis ad quem ordinatur, ut patet in exemplis adducti a r nam cam quis tribuit eleemosrnam ad satisfaciendum pro peccatis, probatut seeundδ eadem Minoir Actus M. 41bena objectum bonum . de bonum finem . ha. bet speetalem disseultatem ex objecto, distis.ctam ab ea quam habet ex sue et Ergo praeter influxum seu ita perium virtutis, ad quam pertinet finia, requiritur specialia influxus illius ad quam pertinet objectum . Antecedens patera jejunium enim, vel martyrium. specialem habet dissi eultatam ex o ecto, distinctam ab ea quae in actu charitatis, aut dolore de pectatis invenitur. Consequentia vero probatur: tu qui, ubi est specialis difficultas ex parte actas. opus est speetali virtute ea parte principit: tum in isto actu datut objectum, nempe sublevatio H VPVJς PVM M u M UCAE PRI e pMncipue tum 4 alienae miseriae.quod ex se est lationi consonum, Aeinde datur honestas pamitentiae . specie diis versa ab honestate misericordiae: item eum quia uia tot ad fotnieangum in illo actu duplex te perit ut deformitas; una ex objecto, stilicet ex re aliena quae tollituri altera ex stie ad quem ordinatur, nimirum fornieatione : Ergo idem actus duas speetes bonitatis, vel duas speetes malitiae. simul habet. Potest. Probatur tertio: Actus terminatus ad bonum objectum, & bonum finem. v. g. velle jejunare ad satisfaetendum pro peccatis, procedit 4 distinctis vittatibus. 4 temperantia scilicet. Ac poenitentia : Ergo habet ab utraque suam sp eialem bonitatem. Consequentia patet: actus enim pertinete non potest ad aliquam virtutem. Misi attingat objectum sub tatione formali illius, in quo ratione specialia b itas & honestas Meessario imbibitur. Ante caena vero proba. ut : Actus terminatus ad bonum obsectum, di bonum finem elici tui ab una virtute, ab ea scilicet ad quam pertinet objectum. & imperatur ab alia.ad quam pertinet finis ; ut electio jeju-aeandi ad satisfaciendum pro peccatis, elicitur il tempe tantia, & imperatur a poenitentia r Eristo proeedit a distinctia virtutibus. nempe abii elicitis . & ab alia iis petat iv . Unge D.
natam materiam , & determinatam rationem formalem in tali materia .ita vetati debet citra delet minatam dissicultatem in eadem materia.
Unde impossibile est virtutem ad quam perdinet finis, extendi ad dissi euitatem quam actus habet ex objacto,pertinente absolutὸ ad aliam virtutem distinctam. Et hae e est ratio funda mentalis connexionis virtutum motalium sub statu perfecto; quia nulla earum sne aliis est sta suffciens adpetfectum actum , ob alias diffiscultates: in aliis matertia, quae ipsum impedita possunt : potest enim aliquis impediti v g. ab exhibendo Deo cultum religionis,nedum ex inint tinti ea dissicultate husus opelia, sed etiam exi asse ctu ad pecunias, via voluptates a Deo aver tentes . aut ex tim te mortis: unde nisi haheaeviitutem liberalitati a domantam assectum ad pecunias, virtutem temperantiae superantem af fectum ad voluptates, di vittutem fortitudinis vineentem passionem timoris, non poterit per fectum actum religionis exercere; quia per ι iam virtutem religionis non potetit superate dis se ultates qua repetiunt ut in subjiciendo rati ni affectum ad pecunias di voluptates, vel passionem timoria.
Tettio Minor ptlneipalia suadetur a Exste quentatione actus imperati non sol)m inten. itur vitius imperans, sed etiam virtus ad quam
253쪽
pertiner actus impetatus ; v. g. si a charitate im. petent ut actus sortitudinis, ex et cendo tales ais ciui imperatos sortitudinis . cte se it non sol cim charitas, sed ei iam fortitudo i Elgo talea actus sortitudinis, non solum a charitate ut imperati te, sed etiam a fortitudine ut eliciente proce. dunt. Consequentia est manifesta; quia actus tum intendunt habitum a quo procedunt.
4 Qua tib eadem Minor potest probati ex vatiis
absurdis de inconvenientibus. qitae sequuntur ex adversa lententia. Si enim actus boni de hone ιssi ab ea solum viti ute proet ederent, ad quam pertinet suis. ea ad quam pertinet obiectum nullo modo cone ut rente. sequeretur ptiivo .Q-pe isti aselle vit tutes morales . tam acquisatas, quam infusas r quia actus qui versantur circapto ptram materiam Ularum. sunt ordinabiles in finem eliaritatis. ac proinde Omnes possent immediate a sola charitate elici. Ex quo ultet ita
sequeretur, in Chiitio nullum suisse actum ab aliqua virtute morali elicitum . sed actus solius charitatis: quod est plusquam falsum: tum quia
aperte repugnat Scripturae, in qua actus miseri eordiae. humilitatis, patientiae . Obedientiae, di alia tum virtutum passim illi attii buunt ut: tum etiam quia Omnes aliae virtutes a charitate fuissent in eo sup ei duae, de consequenter non
debui sient ipsi infundi ; sicut propter hane su- missilitatem non fuerunt ipsi infusae fides spes,
de poenitentia ut in tractatu de Incarn.docetur.
ia, sequela manifesta est: Quia omnes actui Clitisti imperabantur actualitet a chalitate, & in finem ips us actualiter te te bant ut: Ergo si actus boni de honesti ab ea sollim vit tute procedant, cuiu est finis ad quem ordinant ut, omnes acti Clitisti Domini suete a sola ellatitate eliciti. sequere tui etiam ex eodem principio, quod charitat non posset dici fotma omnium virtutum: nam ex D Thoma 1.2 qu. 23.art. 5. charitas di ei tui sol ma virtutum.quia impetat earum actus.
ipsasque applieat ad eos et ieiendos subindeque si actus vii tutum moralium ab eis ammeaea non elicerentur sed a sola charitate, a qua in finem supet naturalem diriguntur, ipsa non pOD set diei fotiua alia tum virtutum . nec eas in forismatet & perseetet,sed potius destrueret ac exispelleret. i. Piobatut quintorsi omnes actus boni & honesti ab ea solum uit tute pio cedant. ad quam
pertinet finis. ea nullo modo concurrente ad quam pertinet Obi ct uiri. non erit melius, seum asotis meriti ad finem charitatis seu poenitentiae eligere opera excellentiolis virtutis, quam opera virtutis inseriolis r quia in illis non erit bonitas aliqua moralis illius virtutis assumptae.
desuinpta ea ordine au obiectum sed omnis bo. nitat talium actuum erit delum pia ex sine vittu- Itis impetantis ad quem ordinantur. Unde non e tit majoris meriti eligere martyrium ob amorem Dei quam velle dare eleemodynam, vel le-junate uno die: quod plusquam abluidum
Nee valet quod ait vaetqueet taeteris paribus, 46 melius elle elige te opua excellentioris' virtutis, non quia inde peeuliatia honitas specie diuella otiatur. sed quia medium illud, cum si magis
idoneum. aeit intentionem meliorem. Non valet, inquam . nam quod medium exeessentio. ras virtutis assumptum ab alia, v. g. a charitate.
st magis idoneum. hoe non potest sumi ab ipsa charitate imperante I cum eius impetium sit ἀ- Tem. Isti A quale respectu omnium mediorum,ut supponimus : Ergo debet sumi ex maiori perfectione quam ex propria specie de obiecto habet actua excellentiolis virtutis: se ut quod lux magis participe tui in crystallo quam in lapia O. non Oiit ut ex parte lucis. quae aequaliter se offrit, sed ex pat- te xi ystalli & ligni. quae sunt magis vel minias Aisposta ad tecipiendam lueem Ergo s actus
praestantioris virtutis est aptius medium ad finem charitatis. & ideo mas ut metitum eme it, debet habete specialem bonitatem ex Oblecto, distinctam ab ea quae ex impeti O chatitati, Ee directione in s nem supernaturalem ei advenit. Denique suadeti potest eo neluso alia latione usi sundamentali Actus habens bonitatem ex Obsecto. non amittit illam ex relatione ad ulte Dotem fitiem bonum, sed non obstante tali telatione eam retinen Elgo duplici bonitate gaudet, una ex injecto.& alia ex sine extrinseco ad quem rei fetiui.Consequentia patet. Antecedens probatur. Forma superior, etiamsi sit ordinis supernaturalis, non destiuit, sed magis pei scit insitio tem ipsi sub ordinatam : At bonitas virtutis imia petantis, maxime s est charitas est forma luperior & quali universalia ad omnes actus quoa imperat: Ergo eo tum bonitatem moralem non destruit.sed potius ipsam fovet ac pei ficit. 1 Confit matur: Bonitas non destiuit ut ni spei '- suum comtatiuin, scilicet per malitiam : At ex eo quod actus refertur de ordinat ut in meliorem finem, de ad superiorem virtutem , non si malus. sed potius melicitatui de pei scitur, ut patet in exemplis supra adductis : Ergo ex le- latione ad ulteriorem finem actus non anutiit bonitatem quam habet ex oblecto de sine pro
Dices eum Varque eo ipso quod actus ordi. net ut ad ultetiorem finem, eius bonitatem obiaiectivam dest tui, quia hoe ipso talis bonitas non est volita ratione sui, sed latione alterius, quod est contra rationem virtutis . cujus honestas propter seipsam debet diligi. ut colligitur ex Aristotele a. Eihi cap 4. asserente. Guod ut actis
requirtiar primo quod fiat sunto. mundo ex titilione, unio propter psium. Et lib. c. cap. II. inquit . quia ritu. νιν tuta piramὸ ditiiseri non ignorant/ν , θι ianon ab inrisa, tertio ob hoc, id es tropter esia mrauia hon statem. Hoc est praecipuum ac seie unicum huius Authotis fundamentum.
Sed contra: Quia, ut dicebamus. bonum so superius non consumit aut destruit bonum in. setius, ex eo quiad istud illi sub ordine tui, de ad illud teletatnt ; bonum enim bono non est
conitatium, sicut nec verum veto: imo potius
ex tali sub ordinatione & telatione bonum in. setiui prascitur; quia inseriola per seiuntur ex
sub ordinatione 3e conjunctione cum luperioribus.ut corpus ex unione cum anima. luna ex coniunctione eum sole , 5e instrumentum ex
sub ordinatione ad agens principale i rigo absurdum est dice te, quod eo ipso quos aliquis
actus .er objecto bonus de honestus ordinet ut in finem exit in te eum bonum, puta ieiunium ad satisfaciendum pro peccatis, propriam bonitaintem objectivam amittat , alias, ut supra dicebamus, charitas, quae actus omnium viti utum itisne insupernatu talem dirigit, eorum bonita . tem obiectiva destiueret, subindeque non perasceret, sed extingueret omnes virtutes mota-
254쪽
tra . nec esset earum forma, sed ruina te desti
s a Confirmatur: Quando aliquis actus virtutis. v. g. temperantia, imperatui a charitate. h bet metitum non solum correspondens char itati imperanti, sed etiam tempetantiae ipsum eliis cienti. sve illud piae mium ei collatum intuitu talis virtutis si accidentale, sive essentiale, de quo in tractatu de metito : Elgo etiam duplici bonitate gaudet, quarum una correspondet o lecto quod immediate respieit, scilieet hon stati tempe tantiae altera provenit a fine ad quem a charitate refertur. Consequentia patet: siqui dem metitum est pio pria passio bonitatis mo- statis:Ergo ubi te peritur duplex metitum , d plex etiam bonitas motalis te periri debet. Anis tecedens vero colligitur ex variis Scriptutae locis , in quibus promittitui praemium operibus mileticordiae,& eastitatis, quae in hac vita duxercentur, non solum quia sistitatis sunt,sed etiam quia procedunt ab illis virtutibus: dicitur entin Matth. Is .ν tab M.tctι Hirti mei. Psiaut par tum vabvi regnum: esuriri ista, crisistu nuba rea ducari .similitet virginitati Ae mattytici, ut sunt actus temperantiae dc sortitudinis, eorro spondent aliqua praemia acciuentalia, quae a reolae appellantur,ut in tractatu de beatitudine e se ostendimus:Eigo &e. sa Ad locum veto Aristotelis, mi maxime Vaetinqueet confidit, respondetur quod eum Philosophus dieit opas virtutis debete fierιρνοιο ipsum, solum intendit actum virtuosum debete esse non solum ex seientia, di et e ctione, sed etiam propter ipsam virtutem, seu propter honesta tem virtutis.tanquam propter finem saltem pios ximum de intetmedium: s enim aliquis bonum opus eliceret ex passione, vel timore. aut propter luctum.vel inanem gloriam.non esset actus vit tutia, sed vitii. Non negat tamen philosophus, .quod opus illud possit ad ulteriorem fi
Ex quo solutum manet aliud sundamentum s adverse sententia.quod potest se bleviter proin Eponi.Quando quis eligit opus pietatis proptet
poenitentiam. tale opus non appetitur propter
se, sed tanquam medium ad poenitentiam: Α qui ii edium qua tale non habet rationem boni honesti quae soli fini eonueuit, sed tantum boni utilis: Elgo talis electio non habet honestatem seu bonitatem motalem ab obiecto. quod immediatὸ respieit, sed tantum a fine extrinseco ad quem ordinatur, subindeque non dupliei. ledunt ea tant4m bonitate gaudet. Huic, inquam argumento jam patet solutior Leendum est enim .quod opus pietatis, astum pium propter poenitentiam, v g. eleemosrna
iacta ad satisticiendum pro peccatis, simul ap-
Λ petitur de propiet se proximὸ de immediat3. ra
tione propriae honestatu ac bonitatis motalis, de propter aliud, nempe propter poenitentiam, ad quam ab operante ordinatur ; unde non hambet rationem puti α edis, nec puti finii. sed finia simul ae medii, seu filiis intermedii;re eli bonum honestum ratione sui, de bonum utile ratione ordinationis ad poenitentiam ι de consequenter duplicem habet speciem bonitatis motatas, ta nam ex objecto in quod immediate tendit.alteis rana ex fine extrinseco ad quem Ot di iratur.Quae, nam autem si prima de essentialis, dicemus alisticulo sequentia
a quo actus, ad finem extrinsecum oraonarini habeat seciem essent salem bon Iaru avit malusa , an ab oriecto,vela erj. I. Quibus am nam is, reseruntur sensimia,
O Hra uuatur. NO T A N o u M ptimo, ad actum moralem es obiecto de sue , v. g. ad largitionem eleemosynae in satisfactionem pro paceatis . res saltem actus concurrere, nimirum intentionem satisfaciendi pro peccatis, volitionem dandi eleemosynam, de exteriorem eleemosynae latrum ionem,quae elicitur a potentia extetiolim imo petio voluntatis. Ex quabus intentio satus ciendi est , a putὸ imperans de elieitua ; exeacutio exterior habet rationem actus putὰ imp
rati; volatio vero dandi eleemostnam est actuas dies elicitui de imperatus: elscitur enim vo luptate ex impetici virtutis pannitentiae, intem D demtis sali, facete Deo pro peeeatis. Deptima actu, scilicet intentione salutieiendi nulla est difficultas: illa enim essentialiter specificatur ab honestate satisfactionia, quae est fima intrius eua.de immediatum ipsus obiectum. Similitet non est dubium de actu exteriori, di imperato ι cum enim actus exterior si unus actus in esse moria eum interiori a quo imperatur, aequem immediate terminat . idem prolis jussi. eium de illo aede isto fetendum est. Tota ergo controversia,& disfieultas. procedit de secunda actu.valitione sellicet dandi eleemosynam ut 4 pinnitentia imperatur. Pro cuiua majori decuis
seeundo notandum est, hune actum posse s seonsidetati duplicitet; vel reduplicativ .ut imis peratur a poenitentia, de pt edit ex virtute de intentione ipsus,quas medium electum ad sariti,fieiendum; vel speeificativE , inquantum est
actus misericordiae. respieiens honestatem sui objecti, quamvis aliunde imperetur de ordia tui ad alium finem ulteriorem. Ptimo modo habet rationem electionis: sub alia veto eo noderatione, de per eomparationem ad obiectum sub tatione honesti de finis intermedii . est in tentio. unde Cajetanus supra qu. 8. art. 3. di. eit talem actum esse unum unitate subjecti, quia est uniea ope tatio entitati vh , sed multiplicem numerositate sol malum, quoniam lab
255쪽
Cna ratione est intentio , sub alia veto electio. A sumitur ex liberatione patriae, sed ex bono fol. titudinis Denique in 4.dist lc.qu. .aIt. I. quae His praemissis. Citea propositam dissicultatem vati opinanis tut Authotes: Vasqueet enim hie disp.s I .censet actu in moralem, quoties ad extrinse eum finem ordinatur, ab ipso fine, non vero ab objacto specis eati Cutiel vero in alio extremo positus, asserit quod actus humanus,etiam fotmaliter dcreduplicative ut imperatus . habet speciem essentialem bonitatis vel malitiae moralis ab objecto, non vero a fine. Valentia autem lite puncto .docet illum tam ab obiecto, quam a fine spe incas eam. Pro resolutione, Dico primo: Actus impetatus.ut talis forma mune. a. ad 3. facta distinctione inter finem cpetis de operantis,de primo ait: si lini. Dis ..
Probatut secundδ ratione quam insinuat s. cci Doctot locis citatis. Finis ope tantis est circunis stantia aes ut imperati absolutὸ eonsiderati, quae vocatur circunstantia car:Sed actus humani notilitet de te dupli eati vE. non specificatur ab obje- n speeifieanmt a eii cunstantiis, nee ab eis bonita, cto, sed a fine operantis. xj Probatut brevitet: Actus imperatus . inquantum hujusmodi,tespicit essentialiter finem ope rantia: v. g. volatio dandi eleemosynam,ut imperata a virtute poenitentia. , respicit essentialiter honestatem poenitentim, & non sistit in suo objecto proximo, nempe honestate miserieordiar Elgo ut sic speeifieatur a fine opetantis. Conseia quentia patet: Respectiva enim specificantui ab eo quod per se ptimo de essentialitet respiciunt: Sed actus humani, tam in esse moris, quam inesse phrsico eonsiderati sunt de genete respectu votum Ergo,&e. Antecedens veto se ostendi. tem aut malitiam essentialem, sed duntaxat acines dentalem desumunt; cum citeunstantiae snt veluti quaedam accidentia motalia humanorum actuum, ut constat ex dictis disp. plaeeedenti attic. a. Ergo actus imperati non speeifieant ut a fine opetantis, sed ab objecto, seu fine Opeiis. Confit matut si actus impetati specificaten. tui a fine extrinseco.ad quem ordinantur. sequearet ut quod finis ope tantis nunquam esset cit-cunstantia: Sed hoc est falsum de conita communem sententiam: Ergo & illud. Sequela probatur : Finis ope tantis, si comparetur ad intea
tionem, ge actum imperantem, non est citcunis
tur: Actus impetatus inquantum huiusmodi.re. C stantia, sed objectum proprium de specifieati spieit essentialiter id quod tespieit vitius a qua imperat ut e Sed virtus a qua imperatur volitio dandi eleemosynam. tespieit essentialitet finem nempe bonum poenitentiae: Ergo de ipsa volitio
eleemosynae . ut imperata a virtute poenitentiae. Unde D.Thomas qu.uniea de virtutibus art. Q. ad io sic ait; Aelia alicum habιtin. prout imperatur abissa habita . accipiιθι tam moralem s=maluer Io- quenda tirpso actu unde ιtim qui fornuatur uisuntur. actia i e luet materialat διηι per lusamensor-
ra Confirmaturi Actus imperatus ut talis sorin malit et, est subordinatus actui impetanti, Scquodammodo unus & idem cum eo a unde in. quantum hujusmodi, habet suam specificationem essentialem ab eo a quo actua imperans ipsam desumii: Sed actus imperans spe eis catula fine operantis , quem tanquam proprium αimmediatum objectum respieit .ut patebit ex inasia dicendis: Ergo de actus impetatus, imali et de teduplicativὸ qua talis, a fine operantis sp pem sumit. Dieo secundo: Actus imperatus speeis rati VEsumptus. non specificatur a sne operantis, sed ab obiecto seu fine operis. Plobat ut primδ ex D. Thoma, qui uariis in locis elatὸ de explesse hane eone lusiouem docet.
vum, ut supta annotavi mus: Ergo si patitet det speetem essentialem electioni, de actui impeta. to. nunquam erit circunstantia , seu aceidens motale actus humani. Piobat ut tertio: Actus impetatus speciscatur
ab eo quod ptimo de immediatὸ respieit: Sed ptimo de immediatὰ respicit objectum, secundatio veto 3e mediatὸ finem ope tantis, ut patet in exemplo adducto , volitio enim dandi eleemosynam , a virtute poenitentiae imperata,priis mi, & pet se tespieit honestatem miserie oldiae; secundatid veto εe pet aecidens tendit in bonum poenitentiae ad quod ab operante ordinatur, imo talem finem non respicit, nisi ut termiis nata ad proprium objectum. de consequentertii ab ipso speeifieatar Ergo actus imperatus non
specificatur a fine operantis, sed ab objecto de .
Confit matut: Otdinatio qua iste actus ordi. g3nat ut ad finem exitin secum operantis, non muatat eius naturam: Ergo si talis actus ex se.& seiacundum se lumptus,habeat suam speetem essen. tialem ex objecto.etiamsi ad finem exitin lectimab operante ordinetur, eandem speciem serva. hit, de solum addet novum oldinem ad finam operantis,& tatione ejus novam speciem aecidentalem.Sicut quia color non mutat essentiam Nam hic ait. 2 ait: Sicut prima boni in rea nafuratu E homini,. non addit illi novam speciem substan- attendum exsi forma,qua Διί eciem e . ira O primab tri aeris moralia a tinditur ex objecto conpotenti. Et ast. .recensens quatuor bonitates. quae in actu humano repetiuntur. dicit quod uηa isti . dum Iovi , prout stiluti is alti. quae est bonitas physiea seu naturali, J alia xero secundum speciem,
qua accipitur stiundum obrectum conpreum . quae moatalis est:tertia secundiam iis eruntii quasi sitiundam accidini a stratam: quarta secundum vim, quo ρ- cuniam habit diram ad bonitatu causam. Item supra qu. I. art. . ad 3. docet finem ope tantis non date
actui speeiem substantialem,sed esse circunstan. tiam eius; ut s quia sortiter pugnet ob liberationem patria, species essentialis illius actia notitialem ; sed aeeide malit et tantum illum intra propriam speciem pei scit. Plotiat ut quartis: Actus imperati non eliciun c tui ab ea virtute ad quam pertinet finis. sed ab ea ad quam pertinet objectum .v. g. actus jejuni
imperatus a poenitentia. non elici tui a pc niten
tia.sed ab abstinentia ; martytium imperatum acharitate, non elicitui a charitate, sed asottit
Ergo actus impetati non specifieant ut a fine;sed ab objecto. Consequentia patet; quia idem est specificativum ae sis.& habitus a quo procedit:
Ergo si actus imperatus non procedat a virtute,
ad quam peltinet finis sed ab ea ad quam potiis
256쪽
ti l objectam, non specificatur a fine , sed ab A stas miselico idiae quet ipsex obiecto eonvenit. obiecto. Denique si actus impetati spe eis eatentur a s.
ne operantis.omnes actiones iusti. qui se & omnia tua ex chari tate retulit in Deum. essent e iusidem speciei essentialiter, nempe chalitat s. &nunquam justus exerceret actum alterius virtutis . subindeque omnes aliae virtutes a c linitate.
in eo ellent otiosae de supei suae: quod est absur-
dura, ut attieulo piaecedenti Ostendimus. seque. 1a p . tet: nam in tali homine omnea a clus quos exercet reseruntur in finem et, at natis: Ergo si actus imp - rati specili centur a fine operantis, non veto ab obiecto & fine operis omnes actus hujus hominis erunt eiusdem speciei essentiat ter. sequeret ut etiam ex eadem sententia. quδd
ab ea inseparabilis est ι ea vero quae sumitur ex fine vatiab iis est; cum ille qui vult dare eleemo is 1 nam ad satisficiendum pro peccatis. perseve-I Indo in eadem vi, litione, pollit mutate finem, di intendete v.g. age tegi alias Deo pio acceptis
benes eiis: Et gra species quaesumitur ex obiecto est elletitialis illa veto quae eli ex fine Operautas, accidentalis. Dieeaptim δ: Aristoteles s Ethie .cap. 2. eon. stituit duos easus: primus est, quod aliqui, eoni, cimisit adultetium ut posset ara: secundus.quod alius e eo nita sutatus est ut ii ueretui 1 area. de committeret adulterium. Et concludit.quod in ptimo calu operans est magis fui quam adulter; in seeundo vero eeontra eli magis adultet quam
actus ti dei in imis,& fidei sol malae. non elletit fi sal: Sed operans denominatur fur vel a cluitet a
ejusdem speeiei essentialiter, sed divellae;quia unus specificate tui ab objecto . adtet velo a ficie charitatis a qua in t mature unde fides non es sit ejusdem speciei essentialis in homine pecea tote.& in homine existente ingratia. Item sequeretur nullum dati actum indisse rentem secundum speeieme nam cum nian detur actus , quantumcunque ex objecto sit indese. rem qui ex fiae non ut bonus , vel malus, at O. stendemus disputatione sequenti: si finis esse nisti aliter speciscet actus humanos, seq utut evidenter. nullum dati actum.qui non sit euentialitei bonus.vel malus ex sua specie. Ex quibus exclusa manet sententia Valentiae, asse tentii actus imperatos ab obiecto & fine o-
petantia simul sumptis specifieatio tum quia ex ch te sent entia eadem abliat da & inconvenientia sequuntur.uteolis de tanti patebit e tum etiam quia una res simplex non potest sumete speciem essentialem a duobus. quae sol iam ex voluntate opetantis per aeeidens conjungunt uir sed obisiectum actus impetati. Ac finis ope tantis. ex voluntate Operantis per accidens coniunguntur:
Elgo actus imperatus, ab objecto & sne operantis simul sumpti, speeificari non potes . Maiaior est eerta: quia cum species rei si mplieis sit enspei se . non potest essentia litet pendete ab eo quodsst per accidens. Minor etiam patet: nam. Eleemosyna v. g. pro voluntate operantis potest ad innum et os fines bonos vel malos oldinati .ut ad amorem Dei.ad satisfactionem peccatorum, ad gratiatum actionem, ad inanem gloriam,&eluo actur Ergo unus actus debet esse magis fut-
tum quam adulterium; alter velo econdi. ire aisgis adulterium quam fultum subindeque iii illis species desumpta ex fine potior est ae principalior ea quae sumitut ex Obiecto. Respoudeo pitino. in moralibus operantem , magis denominati ab affectu. vel habitu. a quo actus imperatur . quam ab ipso actu imperat vi unde cum m piamo casu ille qui committit ad utite Dum olfui et ut, magistit assectos ad sui tum, quam ad adultellum, magis diemia tar.quam a d. ultei:ὸeonii ave id cum alterquiniatur ad adulate tandum,magis sit affectus ad moechiam, quam ad luitum . de ex illa moveat ut ad surandum,
potius diei tui rece hus vel adultet . quam fui. licet in primo actu species adulteria si prama aeptae ei pua,& in secundo species fviti Solutio. st
Respondeo secundo: quod volens adulterati ad furandum, vel iurati ad adulterandum, non solum denominatui fur. vel adultet a tali actu
imperato sed etiam ab actu imperante,quo vult sutati vel moechari;& quia talis intentio fui divel moeehandi .imperans alium actum, principaιliot est, quandoquidem ex illa movetur operam Ergo obiectum actus impetati, & suis ope tan- o adactum impetatum, Aristoteles dixit ope tan
iis, per accidens cons unguntur.
Ex dicti, inferes, quod facta eomparatione 67 in tet duas illas species,quae in actu imperato reis periuntur, illa sola quae sumitur ex obiecto est essent talis .alia veto quae eli ex fine .accidentalis. Patet licie eo tollarium ea dictis: Primo quia s-nia operantis est soldmeitcunstantia actu Sed circunstantiae bonita em S malitiam duntaxataceidentalem tribuunt: Elgo & finis operantis. Secundo,quia ut supia dieebamus ordinatio in finem operantia accidentaliter advenit actui.&per accidens cum ejus obiecto speea se alius eonjungitur. Tertio, quando alicus actui comis Epetit duplex species .aut duplex bonitas, illa est ellentialis quae est ex se in vatiabilis, & illa aecidentalis quae competit variabiliter:Sed species,
vel bonitas aut malitia quae competit actui imis petato ratione radjecti.est in variabilis; quae v e.
ro eonvenit ex fiae est vatiabilis. de potἡst adesi se vel ab-sso ab acta , ut patet inexeri ploe se mohnae lispe adducto, bonitas etiam vel hone . tem in primo ea se esse magis furem quam adulterum , in secundo magis adulterum quam ius
late materialitei est adω sortitu is os malu risadis charisatu. Ergo eum ellentia sit id quod est tintilissimum in re.censet speciem , quam a. ctu imperato de simitur exsne, seu vii tute imia
perante , esse essentialem. eam vero quae est ex obiecto. esse solum ac eidentalem. sed nego consequentiam: si Henim essentia sit tot matissimum te consideratae quantum, ad substantialia, tamen si conseratur Oim acciden tibus supervenientibus. materi alii et se habet ad illa inquantum sunt actus eius; homo enim ma
leti aliter se habet ad album & nigium. ad shilosophum & Αtithmeticum . quae suiu i peetes aecidentiles ejua; & sie actu s sortitudinis exercitus ex impetio charitatis, licὸttilentialiter sit fortitudiata, de ellatitalis accidentaliter, rectὰ
257쪽
DE CONCURSU MULTIPLICIS MORALITATII.
tamen gixit S. Thomas, quod materialiter est A Respondeo distinguendo Majorem quod est fortitudinis.& formaliter charitatis, ut signifi, calet talem actum esse elieitivὸ de substantialiter a fortitudine, imperative autem ac directiuὸa esistitate;& hoe exemplo declararet, quod e lectio et temue & substantia litet peltinet ad voluntatem , lieti dilective ab intellectu dependeatis. II.
Satrantur abita omnptimo eontra primam concluso. nem: impetium non mutat naturam actas Bimperati: Ergo si actus imperatus seeunddin se spectatus spe et ficet ut ab obiecto, non veto a fi ne opetantis.etiam ut impetatur, &in finem o
illi antis ordinatus, idem specificativum hab
Respondeo concesso Anteeedente, disti guendo Consequens: etiam ut imperatus idem specifieativum habebit: s ly vi sumatur specificative. eoncedo si sumatur reduplicativE, nego. Nam .ut septa dieebamus. actus imperatus, in quantum hujusmodi i habet idem speeificati. vum ae ipse actus impetana, chm st quodammodo unum & idem eum eo: unde si eut intenistio imperans electionem . speeifieatui a fine, si quem ut proprium & immediatum obiectum respieit, ita & electio, si eonsideret ut formaliterdi te dupli eative ut imperata. 4 objicies secundo eontia secundam eone tu
sionem: Thomas hie ait. 6 ait: Suat alim exte. rior accipit ducum ab abiicia circa quas est, ita actis in terior volant tu Mopsumum aDesuvi a propria ebi M. Respondeo D Thomam. nomine actinem rura . eomprehendere actum omnem impeta
tum, sive ille a voluntate si ve ab alia potentia sit
elicitus;&eonsequenter nomine actus interim ratio formalia volendi eleemosynam . proxima& immediata concedo Majorem: remota tan tiam& mediata,nego Maiorem. Similitet distina guvi Minotem e ratio volendi eleemosynam te amota de mediata, est finis chalitatis, concedo Minotem ratio volendi proxima& immediata, nego Minotem: eleem lyna enim habet propriam bonitatem,non patticipalam a fine charitatis, secundum quam movet voluntatem, quamvis non sine oldine ad finem charitatis;&hre est honestas mileti eoidim, quae est ratio fot- malis proxima & immediata illam volendi. Instabili Talis actus est electio: sed tota ratio νγ
nedum remota, sed etiam proxima movens vo .
Iuntatem ad eligendum,est bonitas finis qui intenditui : Ergo finis chalitatis est tota ratio volendi eleemosynam, respectu illius qui eam vult propter finem charitatis. Respondeo negando Majore minam ut supra E. notabili observavimus, talis actua non est puta electio, sed etiam intentio; quia tendit in bonitatem eleemosynae ut in finem in tet medium; finis autem intermedius, cum simul habeat rationem finis & medii,& bonitate non solum utili, sed etiam honesta gaudeat, utrumque actum sititentionem teilicet re electionem secundum diversas rationes tetminate& specifieare potest. De quo plura diximus contra Vasquem tract. I.
Obi ieiei quartis: Pluta peccata habent spe- ν, elem essentialem a solo fine,& non ab Ohjecto:
distinguit diversas species mendacii: si quis enim prositat mendacium animo teereandi se vel a lium,dicit ut mendacium joeo sum r s ex intentione juvandi proximum, mendacium ossicio sum . si ex intentione illi nocendi. mendaciumpe iniciosum. Similitet si quis vel bum injuriosum proserat animo auserendi honoiem proximo est contumelia; si ea intentione dissolvendixis solum actum impetantem intelligere. ut ex- D amicitia susurratio ι s ex intentione consumpti eat Caietatius ibidem; di patet. quia in resp. ad a. ejusdem attieuli de eodem actu interio tiait: Comparatar ad extiriorem, ulli formati ad maioriati: Actus autem qui se habet ut formalis, est actus impetans,di actus qui se habet materialiter est actus impetatus,ut idem S. Doctor supra qu.
Obii elestellio i Illud ptimo speeifieat voltis Is sionem eleemosynae, atque essentialem illi itiis hiat bonitatem,quod est ratio scit malia volendi eleemosynam : Sed ratio volendi eleemosynam respectu ejus qui illam vult proptet finem cha. ritatis v.g.est finis charitatis: Elgo ipse finis cha. Eritati, tribuit actui illi imperato bonitate me se
sentialem. Major est evidens quia actus non spe. cificatur ab obiecto maletilli.sed a fot mali: Elisgo quamvis eleemosyna sit objectum materiale talia volitionis. si tamen finis charitatis sit latioso imalis volendi eleemosynam. ab illo specificabit ut volitio imperata eleemosynae. Minotautem probatur: Quando idem numero actus fertur in medium di in finem, tune finia est ratio volendi medium. ut docet S. Thomas supra qu. g.ati. & qu. I a. art. q . Sed ille idem actus imperatus fertur in eleemosynam tanquam in meis dium. & in obiectum chalitatis tanquam insisnem: Elgo finis et alitatii est ratio volendi elee
mosynam , te spectu ejus qui ipsam vult Pi optet sinem chasitata, dendi audientem, illisio: Ergo actus humani ha bent speetem essentialem a fine operantis, non vetδ ab objecto. Respondeo distinguendo Antecedense plura peecata habent speetem essentialem d fine. pro ut redundat in ipsum objectum, & intrinsecam
eausat in eo diversitatem,eonee do. Potest enim fieti ut finis qui appatet esse extrinsecus & operantis,st revera intrinseeus & operis,ut continis git in exemplis adductis: nam quia oblectum definis intrinseeus mendacii est dieete sal in cum intentione fallendi,ut docet D. Thomas a. h. qu. Ii . dieete falsum cum intentione sallendi itimaretia loeosa,constituit mendaeium jocosumi in materia perniciosa, mendacium perniciosum& se de aliis: ubi vides quomodo intentio sal lendi in tali vel in tali materia ingrediat ut rationem objecti. & finia init infeci. Idem eum proportione dicendum de aliis peceatis linguae,
ut de det tactione susurratione di seordia, die. Alia argumenta quae contra hane conclusionem fieti possent,disp. praecedenti,Mi. I. soluta sunt,
258쪽
De Indisserentia ad bonitarem o
matitiam. Constrae p. AT A bonitate & malitia actuum humanorum . de eo tum indisse tentia ad bonitatem& in alitiam agendum est. & eum S. Doctore hie ait. 8. & 9. di seu liena dum .an dentur actus indisserentes ex sua spe eie& in individuo Unde sit .
V rum d Itir aliquis agrus humanus, qui non sitim ex sua sutae euerram In indιπι- duo,seu quoad exeriti tim si indisserens .f. I. Laibrudam pram riseruntur si nimia. , ANou M primδ quod seut duplex est
L bonitas vel malitia actua , una essentialia quae desumitur per ordinem ad obiectum ι alia accidentalis , quae derivatur ex fine&eircunia stantiis: ita duplex potest in eoeoncipi indisserentia, una essentialis &specifica, quae sumatutper ordinem ad obiectum indifferens; altera ae cidentalis. quae derivetur ex ordine ad finem Oia perantis & alias ei leunstantias. Quod ut magis deelate tui . & status huius eelebris quaestionuelare percipiatur,
Notandum feeundδ.quod seut homo potest considetati duplicitet : ptim δ seeundum se. Ac
quantum ad ea solum quae ipsi essentialitet eo mi petunt. qua ratione est solum animal rationale ieeui, do ut a patie rei de facto ponitur, eum inmni eo quod ipsi eompetit etiam accidentali tet;&se non solum est animal rationale. sed etiam magnus vel parvus, albus aut niger, sanus Qel instinui, inusseus vel philosophus: ita pati. ter actus humanns dupliciter spectati potest. nempe secundum suam speciem de es lentiam;& ut efferetius 4 parte te i , ae vestitus omnibus citeunstantiis. Inquirimus ergo an possit esse inis differens utroque modo , scilicet pet ordinem ad objectum, seu in sua essentia& specie . &in individuo . ae pensatis omnibus accidenti. bus.quae nee e statio illum eo mirantui Quaestio autem solam proeedit de aetu humano id est ii beto seu deliberato et nam quoad actus non humanos seu indeliberatos. maxime qui ex imagi- natione procedunt, constat nee bonos esse mo raliter, nee malos. etiamsi absolute eotum objevieta e m parata ad ratiouem essent bona aut mala; quia defeeiti libertatis, quae ad motalitatem necessat i5ptae supponitur. sunt extra totum genus moria.&se ad bonum & malum potius nogative quam privativὰ indissetentes sunt, ut no lavit D. Thomas hie stri .s in ea leeeorporis atticuli. Hie etiam solum agimus de indissetentia ad
bonitatem & malitiam moralem ordinis natu. talis seu quae sumitur ex ordine ad finem natura.
lem: nam loquendo in ordine ad finem superna.
turalem. dubium non est quin dentur actus. qui
neque sunt boni. neque mali. nec metato , Deademeritorii: v. g. eleemosyna facta ab infideli, vel a peccatore. ob finem naturalem mite Iacoet diae est actas mota litet bonus Ised quia non procedit ex gratia,quae est radix de ptincipium metititi in ordine lupernaturali. in illo ordine neque meretur praemium .neque supplicium.quia nullo modo ad ordinem illum peltinet. His piae in is Citea propos tam dissicultatem triplex versa tui sententia Prima est se oti in a. dist. . doce nistis nullum dati actum inuisse tentem ex sua spe eie,plures tamen actus in individuo indisseten tes elle. Seeunda D Thoinae hIeart.8.α s. asse tentis dati quidem actus indifferentes ex tua spe. me. nullum tamen esse posse indisseientem in indiuiduo & quoad exercitium. Tettia Vasque. Eu de aliorum, ad inittentium actus ex sua specie & individuo indisserentes. s. II. Prima sententia re uitur.
Dieo ptimo, dari actus indisserentes ex sua
- Probat ut ratione D.Thomae hie ait. 8. Actus 'humanus speciem suam ab oblecto. ut disputa. tione praee edenti visum est: unde sicut actus illi die nn tui boni ex sua speeie, qui tendunt itio ieetum de se bonum.& e eonitarib illi ex specie sua centent ut mali, qui ex vi objecti habent turpitudinem ita illi indifferetiles ex sila specie apis pellaniut qui habent Oblectum ex se ad bonum vel malum indifferens, utpote secundum se ne
que consonum neque disso mim lationi. Huiusmodi autem esse plures actus voluntatis conia stat e nam ambulare .levare fel lucam .ile adagium,& hujusmodi ex Oblecto non habent bo. nitatem aut malitiam. led ad ut tamque in disterentes sunt unde ex bono fine honestati. ex malo vitiati possunt,iuxta illud Augustini lib. a. de serm. Domini in monte Sunι quadamsacta re - diariis pessunt bono pii mala am jura, Δ qu bis in
Consimatur: Communiret gicitur quδd ali. squi actus humani sunt boni , quia praecepti, ut abstinete a earnibus die Venetis I &alia mali. quia prohibiti , ut manducare carnes die Veneris: Ergo signum est. quod isti actus sunt indifferentes secundum suam speciem, α quod posisunt ex adiunctis ei teunstantiis determinati ad bonum uel malum: s enim secundum suam spe
elem essent delet minate boni aut mali, licere nisit ut E contratio praecepti quia boni, vel prohibita quia mali. sSed est eommunis obiectior Inter opposta privativὸ non dat ut medium: Atqui bonum de malum opponuntur privative : Ergo in tet illa non mediat actus indisserens secundum suam
speciem. Confirmatur: Inter vetum di falsum te spectu propositionis non datur medium ; omnis enim propolitio aut est de te minate vera . aut determinate fallar Eisto neque inter bonum & malum tespectu acius voluntatis. . Respondeo ptimo quod licet bonum & in ,7lum in natura libris opponantur privative , in moralibus tamen opponum ui contrarie: quia peccatum, quod est malum motale, non cons. hit
259쪽
hii inpat aptivat one , sed in aliqno postivo A voluntas versetur cit . bonum . sicut intellectus
connotante privationem.ut dicemus in diaetatu4. de peccatis: inter opposta autem conitatie dat ut medium ut inter calidum de sigidum album ci nigrum. Quia tamen lenientia quae doce t for male peccati .leu malitiam moralem, in sola privatione consistere .probabilitate non caret, & a
pluribus Thomi uis defendit ut . ut iuxta hanc sententiam argumentum solvi possit. a Respondeo secund3: quod licet inter priva - tive opposita non det ut medium absolutἡ bene
tamen li apponatui aliqua reduplicatio aut pricilior v. g. etsi aet a parte rei sit lucidus aut tene. biosus. de animal videns aut creeum si tamenaei secunddiu se, de se eundum suam essem iam considetetur . neque est lucidus neque tenebro. sui; de animal seeundum sua praedicata essenti lia neque est vi dens, neque eoecum.sed abi tabit ab ultoque. Similitet etia in licet omnis actus huimanus .absolute dein individuo sit vel bonus vel malus motalitet, de sie ncin detur medium, ut dicemus conelusione sequetiti. tamen sumendore duplicative. seu addendo tu ιιι sua, dat ut ali. quis aetus humanus. qui neque est bonus. nequernatus .sed in distens . ille selliret qui versat ut circa obseetum, neque eonionum neque disso
Ex quo patet solutio eonfimationis: nam ii
, eEt inter verum de falsa id. respectu propositio. is absolute non detur medium, si tamen fiat a liqua praecisio aut teduplicatio, potest dati me.
dium .pto positiones enim defuturo e ni instenti prout antecedunt decretum.de dicunt trahi --dinem adtem signifieatam. neq: sunt verae . neq;
false.sed indissetentes ad vetitatem & fallitate, quia pro illo priori earum obieetum nee est fuisturum, neq; non suturum. sed pure pollibile, demete indifferens ad suturitionem vel non hiatu.
titionem. ut late expendimus in tractatu de seientia Dei. Huie ergo indisserentiae eorte Ipon. det in actibus humanis indifferentia se eundum obieetum ad bonum&malum: sicut determina. tioni ad vetum vel falliam ex decreto . correrilpondet determinatio ad botium vel malum in individuo.
io Ex hoe etiam Leila solues istud argumen
tum , quod conita nostiam conclusionem fieris olet. Omnis spe etes semper te petitur in aliquo individuo: Sed non potest Hati actus indisserena in individuo ut ostendemui ἔ. sequenti : Eleonee seeundam suam speetem. Respondet ut enim quod lieet species.quae actua humano ablo.
lute convenit. in aliquo individuo reperiat ut, ea
tamen quae illi competit sub quadam praeisione
Ec statu. qui atting t . vel eoncipitur attingere
obieetum line cire uti stantiis, non potest ad in . di vigua destendete , quia in individuo inveni. utitur ei tonstavitiae . sue quibus individuatici non dat oti indigetentia autem ad bonitatem de
malitiam actibus humanis absolute non eonvenit GA sub aliqua tantum praecisone de re duplicatione . nempe prouis Olurn obieetum respiis
eiunt de a eite an stantiis abstrahunt. Die ex: Repugnat ae tui humanox etiam sub hae teduplicitione de praecisione consideratos. seu prout dieunt Oidinem ad solum obiectum. ut eire an stantiis piaeelsum. esse in disterentes ad bonitatem At malitiam: Elgo repugnat datiae tua indisserentes ex sua speete. Conlequentia patet. Antecedens prohatur. Obieetum actuum
voluntatis nee effatio debet esse bonum i cum Dis. ID. citea verum i vel ergo eli bonum si inessum. vel
utile. vel delectabile Si est honestum, hoe ipso
est bonum morale , si delectabit c de non hone .stum,hoc ipso est malum: ii utile aut iistii ut in ipso tar quam in fine, de se est pelvei sum de maias u m, quia perversitas e stitui utendis, ut ait Ania gustinus: aut renitur utile in cliquem finem, de se hoe ipso habet bonitatem aut malitia rari quia Dido ad finem bonum est bonus, de ordo ad sinem malum est malus: Ergo non possunt dari actus humani indisse tentes secundum ordinem
quem dicunt ad objectum. Respondeo, negando Anteeegent. Ad culus taprobationem dicendum eum D. Thoma hie at . tie. 8. ad 1. obiectum actiis indigetentis ex sua speeie esse bonum bonitate naturali non velohonitate morali, quae eonsidet a tui per compa rationem ad rationem. Unde tuin qi ix tali auillud sit bonum h mestum .d lecta Oile . t utile
Respondetur esse bonubia horaelium. nori achi , sed potentia, quia pote lilio Mestari ex fine. vel
ex circunstant m adluncas reae autem ac uoelectabile vel utile, quia potest alicui fini deseria vite, I in se etiam aliquid delech itionis .dinit. tete ; sicut loqui. aut ite in campum. de se deleactabile est. de potest etiam utile esse ad aliqtiem C snem. Et cum in statui de dieitur quod delecta bile non honestum, est malum. distinguendum est: si sit non honestu in privativ/ δe eon traii 3, eoncedendum e s sit pui E negati ve non honestum . ea pax autem hortellari ex fine adiuncto, negandum: tale enim delectabile non est malum determinate de in actu . sed est per millum dein diisetens. potestque reddi bonum vel malum eradjunetis. Similitet objectum illud potest diei utile.non determina iὸ ad bonum, vel determinat ad malum .sed in dii se tentet aa utrumque, quatenus potest ad bonum vel ad malo ut sitem refelli. de ex tali ordinatione de te imitiatam hoa atem aut malitiam habete. alia dissi vitia riso ritu .
D leo secun db: Non datur. heque dat; potest
aliquis aetus humanus de moralis,qui in i dividuo consideratus eum Omnibus eiicunstantiis quas actu habet , non si detetminate honus. vel determinate malus, sed vete indifferent ad bonum vel malum morale. Ita platet D.Thomam.& ejus Discipulos, docent plures celebres Theologi. Cutiel. Bellat minus, Sua rex. valentia. AEOtius. Vega. Navat tus, Myius,& alii quoahie leniunt de citant Ioannes a S.Thoma, li- de phon sua. de alii ex nostiis Thomisti . , . probat ut pNmbex Ss. Patribus: Augustinui I enim lib. 2. de peceat. meritia dc remissop, i 8.erpresse docti , quod voluntas non potest in medio quodam ita consistere.quod nee bona se
dam facta hamisam media dua inus inti recte sua Opetiatum. Quae testimonia a deis manifesta sunt.
ut vasqueet hie disputatione a s.capite s. ingenue fateatur finse Augustini sententiam . non dati actum indifferentem in individuo .de dicat se n. tentiam Divi Augustini . Divi Thomae. Di .s Prosperi. Diui Fulgeniti, de aliorum Augusti Disti lotum hae in te non sibi plaeete. Confitmatuti Divus Damascenus libro se .Hh in
260쪽
cundo de sisse capite trigesmo nono duos tantum plovidentiae divitiae modos ei rea opera hominum constituit , nempe se eundorn accepticinem te speetu bonorum. 3c secund sim per ρustionem respeetum alotum quo tum etiam
meminit Divus Thomas quaestione quarta de
vetitate attieulo quarto de p timam ora videntum appro,atioisu, set undam, praνrdentiam concession.
appellat: Atqui si in individuo, de quoad exercitiam darem ut aetus humani indifferentea ad bonitatem di malitiam , tertius modus proviis dentiae te et tu ipsorum debetet admitti 1 eum sub provideatia approbationis blam cadant Metus boni: ad providentiam vetoeoneessionis
seu permissionis, solum pet tineant actus mali: Ergo,&e. fiobatur se eund3 eon elusio rationa Diui Thomae .cujtis vis in eo consistit, quδd s aliquis aetiis posset esse ingisseten, in individuo, maxime ille qui est indigeten, eae sua specie , seu ex
objecto: Sed actus ex sua specia, seu ex obiecto indifferens, non potest esse indisserent in individuo: Ergo ace. Maior patet 1q'Na ae tu bonus, aut malus ex obieeio, est necessario bonus, aut malus tu individuo Minor ueth probatntr Licet aliquia actus non habeat ex tua specie & obiecto quod si bonus aut malus quia tamen h nitas. aut malitia, non pendet solum ah obiecto ed etiam a cite uastantiis, quae sent veluti qua dam accidentia. oportet quod quilibet individualis actus habeat aliqua meiteunstantiam, per quam contrahatur ad bonum vel malum .ad mi.
nus ex parte intentionis finis: nam si finis quem
operans forma litet aut virtualiter intendit. se hone stus, etiamsi ola ectum sit indissetens. aetus erat bonus motalitet , ut cum quia vadit in agrum honestae recreationis eausa r ii vero finia non sit honestus eo ipso talis aetus erit malus moralitei ; quia eo ipso quod aetus non habet finem bonum .est malus: Cum enis inquit sanetus Doetoia νatiani β ordinara a ratione d libera ιιν procedens, si non si ι ad debitum finem ordinatis. ex hoc usa repugnat νationi Osralet rarionem mali. Eringo actus ex sua speete , seu ex obiecto indisse.
Ieas . non potest esse indifferens in indivi
ia Retoondet vasquer ubi supta . triplieitet
posse eontingete quod finis acini nostii non se bonus: primo eo nitatae . quia potius est malus, it ire in agrum ad satandum a de se absque dubio eonstituit aetum malum: seeundo privative, quia teneor apponere snem bonum , Ze non appono ; ut si eelebio sine intentione constaetandi ; nam illi aetui debita est talis intentio, quam si non appono, peceo 1 tertio negative. quando se ilicet non appono finem bonum, sed
non teneor apponete: unde eam homo non levineatur actui indigetenti ex obiecto appone te s. nem bonum de honestum, sed possit illum exerisee te ob solam delectationem. vel naturae comis moditatem hujusmodi actus.etiam sadu et lenister de liberὸ hat, de absque formali aut uittuali 4ntentione alleuius finis honesti, non est malus, sed te manet in Aifferens.1r Hoeest praecipuit in , ae se thuriteum hujus Authoris sondamentum . quod faei se potesteonvelli. Primo , quia quoties homo operatur
eum eonflio de deliberatione lationis, tenetur operaravi homo, non veto ut animal praeelse;
ac pio inde juxta exigentiam de inclinationem A naturae rationalia perquam operaturr Erro te
netur Opetari in Ordine ad bonum lationis, Oue honestum . quod est finis natutae lationalis; inclinatio enim alicuius natuis . semper est ad proprium finem talis naturai unde si non op retur forma litet aut virtualiter in ordine ad binnum honestum, hoe ipsa actus ille, non solum negative. sed ei iam privative erit non bonus, dc non honestus . labindeque 1 ahonestus de malus moraliter. seeundo: Quotiescumque homo operatur ut it homo . de eum con filio de deliberaticine rationis .debet operat i e formiter ad tegulam. seu dictamen rectae talionis de prudentiα : Ita autem ratio Ac prudentia dictam homini . bo-h num honestum esse aliis bonis p ta ferendum, dia
omnia elus onera . saltem virtualiter. o finem honestum e sie diligenda, ut sic elua vi natiuae ipsius laticinali collespondeat. dein omni et libera Operatione reluceat para rationalis, opem rando altius, Ac ordinando animales operatio
nes ad lationales fines. unde quando homoptoptet solam delectationem vel naturae coma moditatem agit, non intendendo. τirtualiter sistem. bonum honestum,non agit ut homo, sed
assimilatur iumentis inspientibus. qui a non est intellectus. Hi ne secopheta Psalmo nono diaeebat r Coali tui. Domina. llulata remsuper eas, alsiant Genici quoniam homines sunt : adest, mitte D inine. Verbum tuum, de diapientiam de emisc tis, ut doceat Gentes, de homines peccatore qui imore brutotum viὐunt,attendendo soli1m
ad botium delectabile de se bile operari coniniatmirer ad naturam humanam. de sequi rem . las tectae tat otiis de ptudentiae, ac prolaqua bonum honestum ac rationi e nionum. Sicut et go devieei et Regaem. vel ptineipem eum iustia eis pascete porcos . ita magis dedecet tegiam hominis nati ram in actibus porcorum de lumeni Otum volutari,ae sistete in solo bono delectabilite sensibili, non reserendo illud. viitualia ter saltem .in bonum honestum, de rationi conis sonum. Quod tu magis declaretur.
Selendum esti, bonum communitet auigi a iisph losophis in honesium. desectibile, de utilero inret quae hoete permaedalerimen , quod bo
nam honestum est tale ratione sui. Mindepeti demet ab utili de delectabilii utile vero non habet lationem boni. nisi dependenter ab extrinisse ea bonitate sima, situ boni bonesti, quae est tario eligendi media; delectabile autem est quia illecebra boni honesti . de veluti aliquod ejus
condimentum.quod provida de sapiens natura, in inibus 'sertim qui ad conservationem speeiei de itidiuadui ordinantur.appos .ut bruta. quae non possunt apprehendet e bonum honestum, delectabili traherentur: unde bruta ia. tendunt delectabile . natura veto honestum, nempe indiuidui vel speciei conservationem: sed homo qui est rationis compos . de bonum honestum apprehendere potest.quotiescumquaeum consito de delibe satione rationis agit. t
timor.virtualiter saltem, intendere bonum honestum: bindeq: sin solo delectabili s stat .ana
quam in sine peeeat, de agit mole brutotum. de
quod in biviis est natura . in ipso est vitium. Qua te salsum est de a plineipiis moralia P bit sos hiae penitus alienum quod Ad vel salii dicunt
nempe taminem pode exercete actus ex obie.cto an distet elues, propter Iolam delactationem.