장음표시 사용
281쪽
probabilem cum facta sum eienti dilige utia. iuxta conditiones tei S pellonae, aliud probabilius vel tutius non apparet. seeundo certum est , hominem non teneti semper sequi tutioiem sententiam. sed posse senui miniis tutam . si illa appateat probabilior, seu vetitati conformior. Patet hoc duplici exemplo : nam Divus Bonaventuta.& Hugo a Sancto Victore. tenent lapsum in peccatum motiale te cieti statim sub praecepto ad consessionem habita copia Confelicitis: negant vero Divus Thomas. D. Antoninus, de e mmuniter alii.qui telicta D. Bona venturae opinione , quae tutior est. D.Tholaiae sententiae utpote probabili oti,adhatent item celebita dissa cultas est inter Theologos an circumstantiae imi a eandem speciem aggravantes sint necellatio in confessione
expirimendialiis patiem amrmativam, aliis ne agativam sequentibus e unde illi quibus pars ne gativa videtur probabilior , pollunt eam tuta conscie mi a sequi, etsi alia sit tutior. ac securior,& magis a peccandi periculo removeat pnem
Tettio certum est, quod si sententia m Inus
probabilis ex ratione seu motivo intrinseco, motivo exti inseco , seu adventitia authoirtate,
fiat cella moraliter , potest quis licite & tuto eam sequi: tunc enuti absolute probabilior est,ti dieii ut solum mintis probabilis secundiim quid a ratione videlicet cujus vis conitaria auis horitatis pondete prorsus instingitur. t 3 Haee .ut dixi, feria apud omnes sunt certa. Sed ἁubitatur ptimo an licitum sit sequi opinionem minus probabilem , faventem libertati. in conis cursu probabilioris,quae favet praecepto se eundo, utrum in concursu duarum opinionum aeque pio babilium . teneam ut eligere tutiorem Tettio . utrum unius tantum Doctotis sustia. si leuaui holitas. per se suilleiat ad teddendam aliquam opitiionem probabilem, di tutam ius taxi 14 Pa item assirmativam, quantum ad haec tria, tenent plures ex recentioli busTheologis &Ca suistis existimantes. Omnes opiniones probabiles. probabilitate quantumvis tenui & debili, essi: tutas, de a peceato excusare. Ex quo principio tres de dueunt eo ne lusiones, seu ites statuunt probabilitatis gladus. tribus sequentibus propositionibus comprehensos. Prima propositio est e Cum eruti in aliquo casu moralι agnoscit unum epinionem esse probabilem, illam stiluιι qua virmat actum 49 itiitum. potist tuta conis
scientia tixta illam operari nec tenetur inquirere . an
epinio contraria, qua duit actum 4se illorum, sit aqu/probabilis .aar probabitior. In hoc primo gradu e Onveniunt eois muniter reeentio tes Theologi &Casilistae ex quo ad alium laxiorem transerunt Iqui graviores difficultates ac periculosiores in voluit: pro quo est Secunda propositio: Quanda in aliqua multi a morali dua sunt opiniones opposta .aque probabitis. λι- tam sunt utque amplecti quam maluerit, Niamst illa quam νιInquit,ttit ursu. Tettia propositio : Cum in aliquo qua ieee s. Meribus sunt duae opinion , probabilis, quarum una est ni spuὲabilis Otanici tuta. uitum es in consumtia ite iis sequi, Vicontraria longe sit probat his O ια- ιιον. Unde Catam uel uit sane in multis perdo ctus. sed in laxandis conseientiis . de dilatanda probabilitati a doctima inta liciter sagax,ut in fili patebit Theol. Di da in . num. 2 s. editionis
sis, confidenter a stetit. omnia pure probabitia .st ita. Et ibidem num . ac 3 alias 44I .se ait: a lini aliqui avi bruput, .crsuadere solens. ει am prael ptu, mare tuιωνια in materiaprobabiti r ut ipsi xti: η-tar mihi non percussere probabitilatu igintiam, o se is commentario meo in retulam D. Binedicis, o p. c. de opinion probabiti. num. s8. 6i duas IH iap sul. Prima ιν ar: Omnes e mones probabiles sunt ni seaque ιuta obetur . Sciunda: Bin Inisi es. e saliquando I minus . babiles, per aciiacm Itimsemper utiti res, Osiecuriores. Et in praeludio elut dein Theologiae fundam. applaudit Dianae . solet tissimo probabilitatum adinventora . ac divulgatori,h quod complures opiniones reddendo picuabi lex, reddiderit licitas. ipsumque appellat Agnum Dei qui ab ulit clara retinia. ut inna ait s. I ele remus. similia habet Tam butinus, novist mira Soeietatis ictiptor,tib. I. in Decal. cap. 3. . . Du. 3.ubi hae scribit': Qui aliquid operatur restia ex epani ep=ebalios. bene operatar o ne peccaro, tria opinione probab Ieri ythe I itiam emaba tui ere.mori commvni .etiam in ariti vis moriar quia Am probabselitate ore murinseca, sis extrans ia . quantum tenui, modo a probabit fatu Imbia non extatur. ιρη
ahquid Mimis, simp rprudimere agimis. Judita hunc ergo Autliotem,& alios Recentiores ab eo cita tos, sine ullo peeeandi petieulo, imo nee sit - pulo, quisque in praxi sequi potest opinionem quantumvis tenuiter probabilem, opinione etiam probabiliori telicta. nee non de communi, etiam an articulo mortis, ubi de aeternitate laettur alea.
Addunt aliqui quδd licὸt quia eertis ae mani. festis argumentis alicuius sententiae fallitatem ostendi posse existimet, non ideo tamen fas est ut illam improbabilem judicet, modo alicui
docto probetur: quia potest α debet ubi pet.
suadele , rationes suas,& argumenta, quae sibi videntui inuidia, ab alio solvi posse. Hoe docet Thomas Sanchea in Decal. lib. . cap.'. num. 6.Sayrui in clavi,& ex illis Escobatius, his verbis: Accidere athlet ut ibi probab liter opinanti patia aliqua in contrarium conνιniem rideat re sed non inde opima probabilitatem amittis quia lites ta illam non talia sati . vere rationem, alius se per ι quatit, idque tibi debes per dere, cum se multa tibi rationes resolabitis eu nantur,qua ab aliis μι ti nigesis solisntur : quare imprudιηter tegerem sob hanc ιausim, aliorum opini nes, quae ut probabilis circumserantuν, ut suprobabilia abdιιπιιι. Unde juxta hos Authotes, ex sola seleno votum Casui statum sui holitate probabilitas opinionum pensati debet, nee unquam Theologo lieitum erit, aliquam Casui statum sentenistiam.quam ex Partibus aut Setis tutis manifest3 fallam este eo in petetit. improbabilem censeternam semper illud oecurret: uvia tibi viditur ins labiti. aliis Ialpere pate1ir: uti ea tu cum Sinplura O
lia plobabilitatum monstra, de quibus iusE insta dicemus, & propositae dissicultatis te soliti onera acit edi Or.
282쪽
I cimiusto nuastra aruitur, o ex scriptura agas. liaritas Detiunec Γ Ieo igitur . non esse lieitum ope tali secun in dum opinionem miniti probabilem, sed in
rebus dubiis , & in opinionum probabilium conflictu,partem probabiliorem sequenda esse. Pro hae sententia Meteo rus noster in libro de praxi opinionum tefert plusquam viginti Doctores inter quos praeeipui sunt D. Thomas ιctor Angelicus. s. Bonaventura Doctor seraphieus, illefiagabilia Alenus, subtilis scotus, ingeniosus Caietanus, S. Antoninus, ob eximiam qua pollebat in diligendis eonscientiis,&eonsiliis dandis pludentiam 3e sapientiam. An
liqui Theologi de Canon istae: quos e Recentio in ribus cruant de sequuntui Candidus Phriale tus, seu potius Andreas Blancus,e societate Jesu, qui ptimus tu italia sub eo nomine adversus Opapositam sententiam ealamum strinxit, & ut ait Meteo rus , huyus nos ιμuli tibertarem υιnanda inmaratibis compescuit primas ; Antonius Metenda,
in Academia Bononiensi Eminens,ut vocant. id est primariae Juiis eat hedrae moderator, probabilitatum hostis intenti is mus, qui longo opere videt ut illai in totum damnate, & a prudentiae regno ae conscientiae tribunali longissim abia gere. Quod etiam diligentissime praestare conati sunt Ioannes Sinuichius. Doctor Lovamen inss,in libro quem nuper edidit de Saule istaeliticae gentis plotomo narcha . praecipue lib. I. cap. I .de sequentibus,& Prosper Fagnanus, vit in-sgnis, &Romae uitiusque signaturae Reseie
darius, qui ilibus luminis pontifieibus ut banci Vlsian noeentio X. & Alexandro v II. in gravissimis negotiis inservi uit; de lic Et ab annis supra viginti octo, oeulorum lumine sit privatus. abotu .n tamen oculis ae manibus tanta dexte- ixitate usus est, ut nobilissima Commentalia in Ithtoa Deeretalium ediderit, in quorum primo,
Qxponendo caput ne innitam, totam hanc probabilitatis materiam eludite 8c eo piose pertractat, viginti sex pro nos ta assertione asterens ra tiones.& pro ea plures Canoni stas te ferens, nimirum Joannem Andream, Abbatem. & alios
in cap. surtii 2. de Simon.&in cap. tuam de
homie idio Ostiensem in ptooemio summae col. 2. Baldum in lege abeo, cap. Qxomada ct quan da Iudex, Antonium de Buttio. & Pettum de Aneharano ut habet ut in eonsiliis ipsius Aneharant,eonsa I. at .ineipiente inter cantraria. Eidem
sententiae adicti bit Iutis snsultos,qui assit mant i in opinionum discrepantia eligendam esse veriorem cum ab eis pici eodem usurpetur opinio verior,& Opinio probabili ot) tit Geminianum Matthaeum Mati hesit, Henticum Boieh. Ae alios, Quibus demum adiungit Doctores alios, qui sentiunt ex duabus opimonibus, qua
Ium una sit communia, alia verior, eligendam esse veriorem . & melioribus rationibus sulci. tain. & hoe servati iam in Rota, quam in sacra Congregatione Concilii, tradit num. 34 . De
nique Doctotes Aeademiae Pictaviensis die ri. Devisis J inii anni igcs. de hac pro postione in Theu bus. a pluti misso eieratis Iesu Discipuliaptopugnandis, & Rectori, totique Academi-
, corum coetui dicatis, contenta ) Agredi ν gala
proxima, consci/ntia est probabilem equi toto hiet, etiam probabiliare posthabitu, hanc tulere centuram:
Nac propositis, quoad secundam pari generatim sumpta,qua lenin ad amnem probabilitatem, o casium ex ima patψJahae 3,θιemeraria, ore varavi m strum
His adjungi possiant quidam oldines Relia igiosi, qui in suis Constitutionibus, aut Capit lorum Generalium Deeretis. suis disti icte praecipiunt, quod in controve istis moralibus sequantur opiniones magis probabiles; ut ordo Sanctissimae Trinitatis cap. 3. eonstit. de ossici
Lecto tum; Ordo Theati nolum in speciali deina creto quinii Capituli Genetalis, & in duabus Epistolis, quas pisposius Generalis a 3 omnes
suos direxit-Otdo praedicatot in qui in Cainpitulo Generali Romae celebrato anno admonitione i .sngulosTheologi Ptofessbres
admonet, at mma ammas extrinsecarum naba,iis
bis ubi/νε ι da saluteo ικὰ multate animarum qitur, adbarares lagani. Quod ut alaetius ab omni bus praestetur . noti hcae 8e Aeel aiat universs. hoc summo pete consonare expressae voluntati
Sanctissimi D. N. Alexandri divina piovidentia: Papae VI l. qui istud univorso Oidini ita piaestIibi imperavit.His piae missis, Probatut primδ conclusio exseriptura,quae gdocet nos debere,quantum stimus & possumus,
ob dientiam praestate Deo in observantia mandatorum ejus ut patet ex illo Deuteron. 2 c. Ηο dia Dominus Deas pracepit tibi tit facias mandata has atquι iuri ut ιWiod vi ct impi vi ex tota cordι tuo, o x tala anima tua: id est epaantdm unusquisque icit di potest,ut interpretes communiter exponunt.
Unde ait Plopheta Psal. II 8. Tu mandasti mandata tua custodiri nimis: id est valde, & quantum scimus & possumus. sed qui opera tui secundum opinionem minus plobabilem, quae stat
contra praeceptum , in concultu plotabilioris.
quae stat pro praecepto tu. g. pictor qui nullam necessitatem habens pingendi. pingit in die seno quia id licere probabile existimat, eis oppositum judicet plobabilius ) non facit quantum se it& potest, ut eustodiat Dei praeceptum; scit
enim magis conducere ad observantiam ejus, sequi probabiliorem sententiam quam adhaere te minus probabili,& de facto absti ne re a pia gendo : Ergo qui operatur secundum Opini nem, quam minuit tutam de minus probabilem judicat, telicta probabiliori, non excusatura peecato & transgressione praecepti. Probat ut se eundo concluso ex illi formida- is bili voee Christi Maith. . Quam arcta viso an in gusta o qua aucti ad ritam, O pauca Iant qui in re mante mi Si autem liceat operari iuxta quameumque opinionem probabilem. relicta ea quam probabiliorem &securiorem iudieamus, via eo si non a icta & di Hellis, feci latissima deplam lima erit,imia a novis Casii iis, novas Opiniones probabiliores quotidi .e in Ecclesam inducentibus, tantopeth dilata rade eomplaria ta, ut nemo fere sit. qui eum su .is ambitionibus. usuris . supeissus talibus, i / deliciis per eam commode ambulare non . possit; hae enim Maxima uapposta,vix tepe .lies actionem ullam pravam,quae licita non sit. quia vix ulla est quae a te centioribus Casu isti licita non asseratur.
283쪽
& peetato non egenserat . at patebit infra, cum novorum Caluistarum excessiti . seu pintius nova probabilitatum monstra reseremus.
sisteritis probabilitia salν ι ι uti inde mi/sa selix, quὸd Daciores vinentuν passmi sid o inde saliciar, qvid Magnιαι θ μιltici suis ρσιι ad Luteam e Triam promovere. Idiplum alii Recenti otes passim ptofitentur . asset en tes novorum Casuistatum solertia & industria viam salutis quotidie planiorem di faciliorem tediu i quia ab ipsis novae opinio nes probabiles quotidie excogitantur : Si Iam
autem ρνε babiles qua antea non eram, jam non peccant homines. cum olea peccarent: ιum omni
probabile a grais amasit. inquit idem Caramuel ibidem a ' Addunt alii , gratulandum esse huie saeculo, quis d inventa sit via medendi morbia animarum . longe uberioli ae stelleiori ratione .
quam medeatur corporibus medicina natu.
talia ὲ quandoquidem Medicus corporis, si aegroto egenti te mediis eatidia applicet stigiis da . vel E eonverso, non minuit vim morbi, sed auget r at non se in spirituali Medico antia matum . qui potest applicare contraria te me dia probabilium opinionum . aequaliter pro fututa.En tibi exempla.Tenetur poenitens restiis tuere centum aureos : Confessarius suadet ut statim integie restituat; neque enim est capax absolutionis, qui eum possit totum restituere,sne iusta causa vult differre. aut testitutionem facere per partes, ut post D. Thomam a. a. quaest. εχ. artie. s. doeent communiter Themini. At poenitens vix ad hane restitutionem
inducitui : quare Medicus spiritualis applicat ei te medium opinionis probabilia, quam aliis qui docent, stilicet posse eum disserte testituistionem .ant illam per partes facete, ut interea aliquid inde emolumenii peteipiat, si Dominus nolit dilationem patum sibi noxiam conceis
Similiter preeipit Consessarius famulo.ne dieaetero ducat concubinam in domum domini sit,ua praebeat illi occasonem peceandi; cum id nefas sit se eundum opinionem proculdubio
de veriorem &tutioiem, quam sequuntur sylia vestet vel boma B, Caietanus.&alii: sed iantente famulo hoe praeceptum, & timente ne
fori a do timo eliciator . Medie ua animarum porrigit illi medieamentum contrarium op p fitae opinionis. quam tenet Az Ilus tomo R. In stit morat 1 h. ia. e. altim Oq. g. licere scilicet A.
mulo de dueere concubinam in domum do
, mini hora eetia uel in alium to eum tibi seit eam solitam cum illo peetate. Quinimo idem clatis, qui tueri eausa non solum asso eiant. sed etiam tella gestatoria portant metettiem in domum Amasii dieit Diana. se consultum te spondisse. alios referena tesol. morat. P. 3. t Iact. s. re lol. II. Nee minus iuxta hanc secundam opinionem putant consilete saluta poenitentis, quam se eundum primam, cum iuxta illos . o. ranea Opiniones probabiles sint tuta, de ape ecato excusent. 1 IVerum quantum hae absurda & perseulosa ita , ει ὰ eommuni M. Partum de vii orum s a. pientum sensu aliena, quia non videat Quid 3 enim abfuidius. quam dieete . novorum Ca- sui statum industria de soletia viam saluus quotidih dilatari ν Nam ut recth & eleganter ait Sinnichiu, libro supra citata de Sasile ut eliis
perman/ι arcta. natis ab ipso a iι ara es, o ista r-sνerat lyatiata. ρνεαι at 'so constituta est. Unde - Meel, liniens s Archiepiscopus anno Iss s. die - x8. Februarii deere tum edidit, quo Omnes Ca- Iamuelis libros a sua dioeces plosetipsi. & inter alias proscriptionis suae caulas istam allegat: Eam variis in uitia retenasseri, sese ad hac sua eu
Addo quo/.hoe semel posito nempe no- Iavorum Casui statum soletisa & industria viam salutis quotidiὸ dilatati de faeiliorem reddi alta
major absurditas, seu potius impietas sequere. tur nimirum his postremis temporibus, millaea quam pristis, ad aeternam salutem faeilitis per veniti I cum quotidie noum opiniones probab, Iea 4 Casuistia introducantur. Unde nosset Me ristorus Inquisitet Mantuanus . in libro de piari opinionum limitata. pag. 492, respondens ad praedicta verba Catami elis.se ait: si τὰ Auserluitati Ecile . quam supponit his aιθον, est plas-- dendam. qaad ab epinataυθα Idetis adlatiriam Em
stνa is revia nes ιbaηι ri det ii quod addunt novi Cassiistae, nempe eodem probabilitati a remedio contrarios animi mot os posse sanari, doctra nae Is. Patrum manifestὸ repugnat. Nam s magnum Gregorium de mothis animi consesamus, deisque
284쪽
Cr/gotium de mothis animi consulamus, de . que te megiis quibus sanandi sunt: respondebit
in prole g. pali Ora. par. eademque exhor ratio cunctu congruit, quia non cunctos par morant
qualitas a ranau: βρι namque asti esciunt , quaal v prosunt i quia O plerumque hiria qua Me am- alia enatriunt. asa occidunt l, cr Ieru sibilus equoi mitigat, castilos instigat; mesica notum quod hunc morbum imminaιt. Atrei vires Iungit ; O panis qui νιram sorsium roborat , parvulorum nicat. Et homil.
pulum Antioch. ubi se habete Contraria confra-ν:u curare medicorum Mujub/nt. irapula erga rata os bii. ; in diu moibum corrigunt. Ex insula quis infimus est: lὰtitiam hule aptam medicinam us ducunt sic o anima Vritudini is fers oportet. ignoraverunt ergo SS Paties novam illam artem medendi mo ibis animatum , quam noui Casuistae adeo extollunt & piae dicant, di te eens illud aemii abile pio babilitatis pharmacum . quo solo putant contratios animi motbos posse sanati. Unde ite tum redit illud magni Guigonis : ο ο .lartim ti ora in aetic ima l O piγιι illos igno
ν etentum emplEm, unum Pras negotiatorem, O altι- ram. o ubi miliares pesti inveneris . o pratio vitrori, ab illa comparas .an non oportit populum cinuire omnes Dallares, o inquirere tibι sincire perti u Christi v nandatur tibi.corrupta,cr periorem cluere plus uam τι- si mentam Quibus verbis aperte ducet, quod si cui ex placepto prudentia tenemur emete vestes meliores, ita de elige te vetiorem de probabiliorem sententiam. Quam rationem fuse l. 1. s. expendemus. Probatur quarto ex D. Bet nardo libro de praecepto & disp.cap. I . ubi doeet ad bonam actionem duo requiti, nempe charitatem in intentione. inelectione veritatem: quutum alte- tum si desuerit , vitiosam illam aliquatenus esse pronuntiat. ι ι immor status inquit) rii fi lix sit, ἡasi rit se arbitror me saria, charitatem in intinis Iron , o ineltitione peritalem. Nams bonum quitim diligarsed rerum non thgat habet quidem Glum Deio dnon si tundum scien rata:o nescio quemadmodum sudicia xtrata tu ,vera sis p itium sal itare simplicitas Sed qui eligit opinionem minus probabilem, in con, cui tu pio babili otis, non habet in electione veritatem; cum non eligat id quod sibi videtui ve-itu, de probabilius,imo potius eam aliquo mo. do spernit cum rejiciat sententiam, quae magis videt ut ipsa velitati contonae Ergo ille non te-c ῖ eligit, nee habet interiotem oculum uere simplicem. Piobatur quini5 ex Divo Thoma quodlib. s. ac articu l. s. ubi ait quaestionem, an licitum sit habete plures praebendas . pnkulose diterminari, quia are lugua dum Threlosi Thularis, O Iam tum vi in peniuntur ι antraria sentire. Sed si liceret eligere opinionem minus probabilem, in eo n- cuisu probabilioris, nullum es et periculum in decisone hujus quaestionis, propter divelsas
opiniones Docto tum , quaecumque enim Opi-iMO,sve probabilior, sve minus probabilis eligere tui . homo excusale tuta peccato , cum su- T r. Ill.
A xta Adversarios omnes opiniones probabiles secutae snt, ima ut ait Catam uel septa citatus. B nigniores et si aliquando sint relatis prelabites, per accid/xs sunt semper utiliares O sicariores. Et go iuxta D. Thomam non licet sequi opinionem minus probabilem, in concursu probabiliotis. Confirmat ut ea eodem S. Doctore quodlib. 1ν8 ait. i 3. ubi etiam quaerit , An ille qui habet pia νιι prabtiavi peccar ex hoc ipse quod opiniones Magistro νtim sunt in contrarium ρ Et respondet in algumento sed contra: Potist tot quod in iaci casu aliquis
quandam dubitationem inducitur ex contraritiati viis hionum ct manente tali dubitatione plures prisbendis hib at ρινι isse commitιιt, o sic proculdubio ptitat,a1pote masti amans benesitum temporale, quam propriam salarim. sed qui sequitur opinionem minus plobabilem, in concultu probabilioris, habet aliquod motivum ad contrarium opinan dum imo magis urgent rationes in oppositum,quod opinio quam sequat ut sit falsa, quam propria suadeant motiva quod si vera I unde non potest non induci in quandam dubietatem di fotmidinem de ejus veritate, ut in ty ostendemus: Ergo iuxta principia doctrinae D. Tho. mae qui sequitur opinionem minus probabilem, in concultu probabili otis, non potesta peccato exeusari. Praeceptori Angelieo concinit Doctor sub ti, iis, cujus mentem circa hanc quaestionem nuper aperuit, &egregie prosecutus est Anonymus quidam ejus Discipulus Theologiae Pio fessistiti conventu Tolosano RR. Patium Recollecto- tum opustulo de Prudentia Christiana . contra abusum quintae eonscientiae, se enim, Obleurρlici t, opinionem probabilem vocat. Duo solum ex vanis quae adducit.Seoti testimonia referam. unum habetur in 3.dist.2s. qu. I. num . . ubi ait: In moralibus quanda sunι ahocari is de aliquo cc
ro quando primo H mntale, ut I axus piritis in sisntia duar quod non licet β mrecari, O alius dicat quod licet tuitis est non pracedere sc nec sic, sed ιπι-ctare quousque voltis pateat aliunda : s enim ita his a
quod unus Dactor dicerit aliquem peccare monaster nu
plux seret perpl xvir ideo bene riflenduin es in mογali lus, antequam es quid asperatu quia ridici titum habens Δα opinionis eantrarias perplixas sit, periculosis. determinaret ad unum, ius, re dιlgιnto ιη'cla, illam probabiliorem Mnasi ret. Alterum delumi tuter 4. dist.Ii. qu. g. ubi se habet: Cum mutilusis pra-babilior pars nerativa, non neprecareatiquuse exponit E dubia , siquendo a malivam mistis probab tim. Ex quibus patet utriusquescholae, Angelicae,&sub tilis Pt incipes ac Duces, apertὸ stare pio nostra sententia.
Aetio sundamentalis nostrae eonclusion Ispotest se brevitet proponi. Ad rectitudi
nem Operationis requiritur certitudo salte m talis de ei ut honestate,excludens moralem foris nidinem: Sed qui sequitur opinionem minus i
285쪽
probabilem, faventem libertati, in coneutis A lati vum, subindeque posse state .um e ei litudine probabilioris , quae favet piaecepto 1 v.g. quin cit aliquem contractum . qnem probabilius
axistimat esse usu tatium, aut simoniacum ἔ vel
qui absque necessitate pingit in die festo, probabile existimans id sibi licete, lic t oppositum judieet plobabilius & verisimilitia, non habet talem celtitudinem: Ergo non tecte de honeste opera tui. Major est eerta: quia ut actus sitho nes vi de mota liter bonus. debet diligi a prudentia, quae est generalis tegula a ctuum hu
41 Minor etiam non apparet minsis evidens: Qui, enim assiimate audeat se habete mor lem certitudinem de honestate illius operationis, quae magis mala quam bona sbi appatet. de de qua hoe judicium de dictamen habet: proin babilius & velisimilius est . hane actionem esse malam de illieitam Sed qui operat ut ex opinio- practi ea Quod ut explieent, duplex in intellectu iudicium distinguunt: unii quod appellaut practice racticam , quia est applicatum ad opus, de operationem humanam immediatE tegulat de diligit:aliud quodsimplicitιν practuum nam inant, quia licht ei rea agibilia versetur, adhuc tamen ad opus singulate applicatum non est, nec a ctum humanum immediate diligit; de subdunt, quod Iehi istud judietum in eo qui sequit ut sententiam minus probabilem, faventem libertati, in eo neutia probabilioris.quae stat pro praecepiro, dubium sit & incertu habeatque neeessario adiunctam formidinem partis oppositae, aliud
tamen est simum ae eertum, de excludit om nem dubietatem practicam,& moralem formidinem de malitia morali suae operationis.
Hae etesponso&doctrina est praeeipuum ae μsetὰ unicum adversae sententiae sundamentum, unde ad illam tanquam ad tutissimum asyluua semper eonfugiunt Adversalit,cum vi argumenis torum premuntui. eoque dogmate. sua probabDiure inedicturo eius, veluti fortissimo clypeo. omnia quae in ipsos vibrantur tela . putant se posse te pelle te, Sed dissicile non est eos ab illa alce depellete , & murum hunc alietate.clyapeumque illum stiam in eum penitus infringere.
in primis enim ab ipsa quaero, an illud dot. 3sne mi ous probabili, quae stat eontra praece- c ma si certum, vel latitum plobabile ρ Cettura pium , in concursu probabilioris, quae favet praecepto, non potest non habete tale judietum de dictamen in intellectu; esim opinio probabilior favens praecepto.dictet,& suadeat probabi. lius esse fle velis milius actionem illam esse malam te illieitam: Ergo qui sequitur Opinionem minua probabilem, faventem libellati, in e niscursa piobabili oris. quae favet praecepto, non ha bet certitudinem motalem de honestate de bonitate motali sua operationis.
xi Confii matutiQui habet suspieionem, set pulum aut dubium . quod aliqua actio si illi elista, non habet certitudinem moralem de ejus ho- esse s respondeant, pergam quaerere unde nam istam cartitudinem repetant An ex Setiptura At multis se tiptuta locis impugnatui hoe dogma, nullo stabilitur,ut ex septa dictis patet. Aciex Patribus Sed nec ullum pro ipso asserte possunt Patium testimonium. An ex ratione λ Nee ullam patitet rationem evidentem de demonis strativam possunt adducete.Si ver δ dieant tala
dogma esse tantum probabile, ut ploeuldubio dicere tenentur, manifestum est illud non edemedium suffciens ad eettis eandum hominem de tectitudine suae operationis, subindeque nou posse omnem dubietatem practicam, de mota. ne state& bonitate motali: Sed qui sequi tui o. D lem formidinem aconicientia tollere.seu mota. pinionem minus plobabilem, faventem libertati in eoncursu probabilioris. quae stat pro praeiscepto. habet non solum suspicionem , serupuislum aut dubium quod actio quam saeit ut illicita,sed etiam aliquid malus, nempe eonscientiam probabilem.imh de maiorem probabilit tem, ut patet,cum pro hae parte validiota habeat motiva quam pro alia: Ergo non habet mora lem certitudinem de rectitudine de honestate
33 Respondent Ad vetatii Eum qui operatur ex opinione minus plobabili, quae favet libertati, in con euisu probabilioria, quae stat pro praecepto, habere eertitudinem moralem de tectitudine de honestate suae operationii: quia licὸt habeat hoe iudieium speeulatius orabatulvia 9 νeari illis l ham .ctionem 4se malam=Iιcitam. .g. piugete in die se sto, vel plures habete praeben das sine dispensatione aut offerre pecuniam probe nescio, tanquam motivum, non tanquam
pretium . habet tamen simul aliud iudiei umptacticum de reflexum certi fieana conseientiam de recti itidine operationis, nempe illud r Ieis quem quamcumque emensiam probabilem. tuta veratur.O sic reis o de naιiusu O hon arasia veratιο- via; vel .ut alii dicunt, Gai notabit ter incedit, tui. incediι. Unde addunt dubium quod ille habet da rectatudine sua operationis,esse meIE speculem celtitudinem ips ttibuere de tectitudine dehonestate suae operationis sicut enim ex eontinis genti solum contingens . ita de ex probabili de
falli bili, non dis probabile de fallibile sequi po.
Diee, Atth: Quod licὸt tale dogma ab initimseeo, seu atationibus de motivis intrinsecis, non
st eet tum te in fallibile, sed probabile tantilm de
opinabile, ab extrinseco tamen habet omnim dam e ertitudine n & insallibilitatem, nempe exsuffragio de aui horitate plurium ita vium Theois logo tum.& Casu istatum . qui illud eertum esse asseiunt.& Omnimodam securitatem spondent E quamcumque opinionem probabilem sequenatibus,etiam in eo ursu probabilioris Be tutio ris,ut supra ex Caramuele & Tam butino visum
Sed eo nitar omnes illi Theologi & Casui. I
stae esto eruditione. sapientia, & pietate ce lebre, stit) non sunt haud dubiε tantae aut ho illatia in Eeetes a. quantae D. , Augustinus. Doctorum aquila, & humano tum ingeni tum apex, eique sapientia , prudentia, erudiatione, pietate, & animatum zelo . multis in fetiores existunt i & tamen ille s. Doctor in genue profitetur securitatem il se datam ni.
286쪽
iurisa mmcirratis, quid tibi odios paterfamilivi A nam ut ait D. Thomas quaestione de ei m aquaita
tibi ρ oiurator dest; nihil patet sicamus procuratoris: sumam libi Dominus securuatim daret, o us ti βιu-νum sateram: Dam enim si uritas valet,etiamsi n tim,mia nihil νalet, si illa noluerit. Clim ergo Deus securitatem non promiserit quamcumque opinionem probabilem sequentibus , nee ullum
hujus dogmatis in seriptura aut Sanctis Patii. bus extet vestigium; Ze illud ratione fit ma pio. bati non possit , imo potitis rationi videatui conitatium, ut insta patebit, manifestum est illud 4 novotum Theologorum de Casu istarum de vetitate attieulo ptimo. Tunc ι' dii Una ορι
nantia . quando intellectis magu inclinat in unam paratim,sed de opposita dubitati de prima parte, quaestio. ne septuagesima nona,atticulo nono. ιηιο an quit Anotat actum ιηιιῖ eliu . qui fertur in unam partem tantraditi enu cum sermidine alteriis: Ergo si iudicium restexum de probabilitate alicuius se n. lentiae, llat formidinem &dubietatem de malitia motali operationis.lequitur assiimationem est e eausam negationis, de me non habete de aliquo formidinem de dubietatem, quia de illo habeo formidinem de dubietatem. Confirmatur tertiis : Si ex vi probabilitatis 41 suffragio non posse omnimodam securitatem a sententiae minas probabilia operans posset eet-tifieati hie de nune se non peecate, ipsa in eligendo, uultus unquam pecearet, sequendo eonsei. entiam dubiam: Sed hoe dici nequiti Ergo nee illud. Minor est certa: nam ut ait Divus Thomas quodlibeto octavo, atticulo decimo lettio. Si isse qui habιι playra pra bendaι in quanὰam dubitas.οι
nem inducitur cantrarietate vinianum, O manιnte dua
kitation plurιspyabendi habet, prauulo se commattit o seprocul dubia peccat , uiροιι magu amam bino istium te arale quam propriam salitem. Et Caieta nus tomo primo opuscul. tractatu ultimo resp.
3. dubio ultimo: Si applicatu linquit ad uti de simitatem habete , quae moralem omnem ereludat formidinem, quaeve operantem ex mpi mone minias probabili, in eo ne uisu probabi liotis, a peetato excuset. Unde Lactantius libi otellio capite decimo tertio tecte admonet: Ne
trahamur autharitate tutusquam; id veritati politis ac
eternumstultitia poena subeundaeus aut persona ina nu, aut vania falsa deciperit. Addo novorum Theologorum de Casu ista. rum authoritatem de suffragium, non posse ultra probabilitatis sphaeram aliquam sententiam evehete i unde quamvis praediisto dogmati ae- Iutruat ciνιaratium o obliquum maris , si uistis scedat extrinsecum illotum suffragium , semper
remanet intra limites de terminos probabilitatis ; subindeque motalem certitudinem causare nequit, nec Omnem formidinem & dubieta. tem practicam eonscientia expellere: nam . ut supta dieebamus . seut ex contingenti solum
contingens . ita & ex ptobabili & sal libidi Aonnisi probabile Ae falli bile sedui potest. 39 Ex quo pater. sudi .um tessexum de probabilitate senterulae mintas probabilis, in contulsa probabili otis, non posse eertis care conicien
Nam de tectitudine operationis, & omnem
sol midinem ae dubietatem de malitia ejus excludete dubietas enim de formido non
excludi, nisi pet aliquod ptincipium fit mum de
eetium : Sed istud dogma Adversatiorum:Ω-
cellum aut simum, sed dubium, incertum deduntaxat pro habile & opinabile, ut jam osten. dimus Eigo,&c.
42 Consi matut primδ: Dubitatio ge bet sem. per tolli pet aliquid certius eo de quo dubita. tui: sed praedictum dogma Adversatio tum non est Gitius eo de quo dubitatur, puta an Iurat habere plaris Walendi An Κιium si pi ινι re dias', m. utrumque enim solum probabile est, Esubindeque ine eitum de sali bile : Ergo per tale dogma. seu per judicium te sexum de pto. babilitate sententiae , non potest tolli omnis formido de dubietas de malitia motali operaritionis.
eognita in aliqua opinione . seu i udicium te sexum de probabilitate alicujus sententia . Omidinem & dubietatem de malitia morali ope
rationis exeluderet, sequeretur assit mationem esse eausam negationis. de possem recte conelu.ἁere me non habete de aliquo formidinem &dubietatem . quia de eo habeo formidinem de dubietatem EeAhoe absurdum est: Ergo Ze illud. Sequela patet: quia formido & dubietas sunt de intrinseca ratione opinionis probabilial
tur. Non dat ut conscientia dubia. nisi simul eoniscipiat ut cum aliqua probabilitate ; ideo enim quis de veritate alicuius pio poli tionis dubitat, de fluctuat inter utramque pariem contradisio nisi quia ut linque habet rationes probabiles: Etiago si sola plotabilitas it flexe cognita in aliqua
opinione, certificat eonscientiam detectitudine & honestate operationis , sequitur nullum unquam ex conscientia dubia peccate; nam sem. pei habebit aliquod principium ipsum cetiis. ejus ex- eani de honestate 3e rectitudine suae operatio- pollunt mi, nimirum illud: Sequens quamcunquι sint κιiam
pRArridi rationem iam adductam , quae
praecipua&fundamentalis est , plutes aliae suppetunt ad nostram conclusionem suadendam , & ad piobandum non esse licitum sequi Opinionem minias probabilem faventem liber. tati,in eoncursu probabilio iis, quae stat pro piae
Ptima esti sententia minas probabilia. Ieδι 43saeundum se. & dum non apparet alia pro habilior si probabilis, tamen compalatione facta ad probabiliorem, non manet plobabilis, sed salsa de improbabilis eenset ut r Atqui senten. tiam eognitam improbabilem de salsam , nemo tuta conscientia sequi potest: Ergo ne e sentenistiam minus probabilem, in ton cursu piobabilioris. Masor,in qua est dissicultas.probaret: Siele habet minas verum ad intellectum, sieui miis nila bonum ad voluntatem: Sed sie est quis d te. spectu voluntatis, lieEt quodlibet vetὰ bonum in amabile .secundi)m se sumptum, tamen eom. palatione ad majus honum , non est amabile. neque honum iunde facta eomparatione inter
287쪽
majus & minus bonum , voluntas non potest eis ligere minus. tepudiato majori, ut in tractatu de actibus humanis disputatione s. articulo 3. suae ostendimus t Ergo limilitet licet opinio minus probabilis secundum se,& pta se indendo ab alia probabili oti . probabilis si, & possit tutaeon scientia eligi , secus tamen in concursu ait rius probabilioris.
44 Potestque haee tatio & doctrina illustrali de
eonfirmati ex Divo Thoma prima palte . quae stione quinquagesima, articulo ptimo ad priinu, ubi ex Aristotele docet, medium eomparatum
ad unum extremum, alterum extremum videri, verbi gratia,tepidum comparatum calido .videtur frigidum. de eomparatum frigido, videtur calidum:& media fidium.gravis, comparata ad ultimam dieitur, di acuta ad primam i fustum compatatum ad nigrum, album dieii ut, de nigrum, si compatelut ad album. Ex quo ibidem
infelt sanctus Doctor post Damascenum, An gelos diei immateriales, de incorporeos, quan tum ad nos;& eomparative ad Deum dici mate xiales & eolpotales. Unde eum opinio miti iistobabilis mediet inter improbabilem de pro-abiliorem , licet eomparati v E ad improbabilem probabilis sit,sacta tamen comparati ne adprobabiliorem censet ut i inprobabilissubindeque in eo nevisu illius tuta conicientia eligi nequit. Ex qua ratione praeeipuum Adversatio tum sundamentum penitus evellituC. esto enim quod
ille qui sequi tui quamcunque probabilem se n.
tentiam, tuto opei et ut . de de recti tu sine suae G. perationis securus sit. non sequitur tamen posse tuta conscientia eligi minus plobabilem . in concursu probabilio D s;quia, ut jam ostendimus comparatione ad probabiliorem , celasetur aut videt ut improbabilis; nemo autem tula conscientia sententiam improbabilem sequi potest.
Secunda ratio: Dictamen regulans rectam οι petationem non debet esse indasse tens ut con- ut metui . vel non conformetur legi aeternae,
quae estptima regula bonitatis de tectitudinis
nostrarum operationum ut docet S Thomas a.
ε. quaest. II. art. 4. sed debet quantum est de se ipsi eonformati . saltem quantum ad apparen tiam, id est, debet magis ipsi conforme quam difforme appareterse ut horologium ut sit tecta
mensura durationis rerum eorporeatum. debet
quantum est de se, comparati motui coeli, qui est ptima tegula & mensura omnium motuum inferiorum 1 Atqui dictamen rationis sundatum in opinione minus probabili stante contra praeιceptum . in eo neutia probabilioris quae favet Praecepto , ne apparenter quidem legi aetetnae
conformatur; quia stante Opinionum confictu, non magis apparet non confoImari, quam e nisArmati quia pars probabilior magis suadet non conformari: Ergo tale dictamen non potest esse
Tertiatatio: ille non agit rectε, qui in sua - 4s petatione non sequitur dictamen rationis: Sed talis est qui telicta opinione probabili oti secta. tui minus probabilem: Ergo,&c. Major patet:
uia dictamen rationis est proxima & imme-iata tegula morum , ut docet sanctus Thomas loaci supta ei tato. Minoi vero suade tui: Dictarimen lationis nihil est aliud quam inclinatio potentiae lationalis ad assensum : Sed qui relicta opinione probabiliori sectatur minus probabilem , non sequitur hujusnodi inclinationem;
eum inelinatio intellectu, seratur ad illam par
tem contradictionis, pto qua sunt sortiora motiva,& magis convincentia. qualia sunt ea quibus opinio probabilior innititur: Elgo qui telicta opinione pio babiliori sectatur minus probabilem non sequitur dictamen rationis.
Quarta ratio: Qui Leit opus quod piobabi- 47
liui et edit posse displicere amico. etiamsi probabilitet et edat non displicere,contemnit amicum , subindeque conita leges amicitiae peccat: v.g. quis probabilius putat a mi eum gravitet os fendi , si in domum suam recipiat ejus mimicum,quamvis probabiliter credat non offendi, si vult nihilominus ieei pete inimicum,contem. nit amicum.quia ita agit, ut etiam si eontingati amicum laedi, non curet ; si enim timeret eum laedele, vitaret peraculum ipsum laedendii sed qui iequitur opinionem minus probabilem. inconcursu probabilioris asse tetim actum esse ilia
licitum . facit opus quod piob, bilius et edit displicere Deo, eti imii probabile eredat ips nondit plicere ; eatenus enim opus displicet Deo, quatenus in se illicitum est : Eiso qui sequitur sententiam minus probabilem, asse tentem actum esse licitum,in concursu piohabasiolis, af si mantis ipsum esse illicitum, peccat contra lege in amicitiae quam Deo exhibete tenetur. Quinta ratior Licet ignorantia in vincibilis gexcuset a peccato, non tamen ignotantia vinci bilis, quia una tollit ab actu rationem volunta: tii non veto altera.ut atticulo I. svsh expendem vir Sed qui sequitur opinionem minus pioba bilem, quam putat esse fallam. de a lege aeterna dis eoidantem.telicta ea quam vetiorem &pto
babiliorem , ac di vinae legi magis consonam existimat, non habet ignotantiam in vincibilem, sed vincibilem vetitatis; tum quia ratione fiat midinis.annexae opinioni mrsus probabili, et- rorem aliquo modo praevidet; tum etiam quia
vetitatem aliquo modo contemnit, non curan
do de alia sententia,quam probabiliorem,sub indeque vetitati magis consonam aut propinquam arbitratur: Ergo ille qui sequitur sententia in minus probabilem, faventem libertati, telicta probabili oti, quae stat pro praecepto, non, excusatur a peceat . sexta latio: Qui habet suspieionem scrupu- 4slum. seu levem credulitatem, quod aliqua actio est illicita, peccat 5e quidem mortaliter, si eum tali suspieione , scrupulo, vel eledulitate levi, in gravi materia operetur : Ergo a foti toti ille eccat. qui habet conscientiam non solum du-
iam de serupulosam , sed etiam plobabilem, imo de probabiliorem. quod actus quem facit stillieitus. Consequentia patet: quia probabilitas de malitia actus , praesertim si magna st,
qualia illa est, quae probabilioli sententiae con venit , magis aecedit ad certitudinem de illa, quam levis suspicio , sci upulus, aut dubium: Ergo si ille qui agit eo nita dictamen conscien tiae dubiae , aut scrupulosae . existimantis aliquem actum esse illicitum , peccat, a fortiori ille qui agit contra opinionem , quam non solum probabilem. sed etiam probabiliorem existimat . &quae assetit actum esse illieitum , delegi divinae conitatium, non excusabitur a pe
Antecedens veth expresse habetur in lute. in cap. peravia a. de Simonia , ubi de ei ditur esse
peccatum mortale Operata eo ita conseientiam
scrupulosam , nisi pisuaso imido de serupulus
288쪽
deponantur. Item in capite inquisitioni de len- A manam potida fidem amplecteretura I
ent. excam.cum propostus esset casus, Ancon- sux hab/m conscientiam de impedimenta dirimente,
casu dicit textus: pastorti sui confitiam ceη-
scientia lui o ι rearia crudelitatu explosa) Itii te potirit non solum reddere. sed etiam exigere delirum cenis
iugati. Per parenthesm illam innuens. quod si credulitatem illam etsi vel temetariam,non ex ploderet, sine dubio debitum petendo vel Ied.
dendo, peccat et .so Confirmat ut ex DiuoThoma quodlibeto o
terra si peccatum mortale. Ex conscientia alitem oblua
trama tiis quod agri . fipe etiam trabeat opinion m cum
aliqua dubitarione. Et go ex D Thoma ille peecati qui elitit aliquam actionem,quam ex eontileniatia dubia seu set upulosa existimat esse illicitam, licet talis actio te veta non si illicita. nee legi divinae contratia. Unde eum ille qui habet eoosci. entiam probabilem. im Λ & probabiliorem, de malitia suae operationis, it tota motiva habeat& magis convineentia qud dea illieita si,quam ille qui ex eonscientia dubia seu serupulosa eam quam Calvinianae factae adhaerete perseveraret: quippe ex partis ulti que consensu, se posse, Ro/manae Eeelesae sdem p tofitendo, sututae beatitudinis compotem seti; at secundum Catholicorum doctrinam si Calvinianam haeresim non abiuraret, aeternae damnationis poenam de vita re non posse e viri porto prudentis esse,in salu tis negotio patiem tutiorem sequi. Quae ratio . . in summo Pi incipe usque aded valuit, ut repuis dialis Calvini etto tibus, in Romanae Ecclesiupartea migia verit.
Simili di sevisu inpiaesenti materia uti licet:
cum enim incertum ae dubium sit, an siceat sequi sententiam minus probabilem. in concursu
probabilioris . idque plutei glaves de docti
Theologi constanter negent : Eeontra veto Omnes Doctores, tam qui nostrae adhaerentie M utentis, quam qui Oppostam amplectuntur .unanimitet, nulloque prorsus discrepante, tutonos polI e probabilio tem sequi sententiam, relicta minui probabili. pio fiteantur : nonne v ti prudentia est, in salutis negotio, a quo tota hominia pendet talicitas. tutiorem & probabiliorem partem sequi. relicta miniis tuta. Aeminus probabili, nee se expouete probabili in
materia morum errandi perieulo. in qua sut ait tibia Lactantius si quid erraium fue=it, νιra omnia exorti- p .
Confirma tui: Homo non minus debet esse ea uiua in his quae ad salutem ammae spectant,quim imilia quae ad salutem eorporis pertinent:
malam ei istimat, si iste peeeet, a fortioli de ille e Sed qui in istis uteretur opinione minus proha- peceabit. I. v.
eae sunt , & exputissimia ae limpidissimi, Angeliei Dactotis fontibus sumptae ; ea quam
hie expendemus,moralia erit , de ex dictamina prudentiae . seu eommuni virorum prudentum iudieio de existimatione petita . ae sundata in pereelebri illo saeto tum Canonum dogmate: In dubio taliam pari ε' eligenti. de quo fuiὸ atticulo quinto. Cum enim dubium sit ae incertum, an te aὸ operemur, sequendo sententiam mi, bili .relicta probabilioli, imprudenter omnino de stultὸ agetet; verbi gratia qui medieamentum reciperet,quod probabilius putatet esse moniis fetum, vel qui navi se eommitteret quam pro babilios crederet petitutam; aut qui sponte imgrederetur sylvam, quam probabiliva putaret alationibus inhabitatam : Ergo fortiori mptu- denter agunt, qui salutem spiritualem animae, ci
rat non timent animasua letem dare, quam corpori sua pras rabere uolant. Confirmatur amplius e si ex praeeepto pruis . dentiae tenemur emere vestes, quae meliores de commodiores nobis apparent,& sumere media cinam,quam eredimus salubriorem. aut eligere viam quam arbitram ut tutiorem; a fortiori prurinus probabilem , in eoneuisu probabilioris,& P dentia imperat,vel saltem suadet.in matella mo. nullus dubitet lieere sequi probabiliorem de tutioiem. relicta minus tui a & miniis probabili, recta ratio Ae prudentia suadent . hule potius adhaetere sententiae . quae nulli prorsus etiandi aut peccandi periculo nos exponit . quam illi quae nos probabili saltem errandi de peeeandi
Galliei Annales reserunt, Hentieum IV. reis I 3 eenti, & inelytae memoriae Gallorum Regem. cum ex eolloquio, quod eo postulante habitum est intei Doctores Catholieos,& haereticae prauitatis Ministros, audiisset ab iis qui tum ade- Erant haereti eis Ministiis, eo a qui Catholieam fidem sequerentur, Apeti modo pie Ae rectὸ vi verent. in via aeternarsaluti, ambulate ; Catholi-eia Doctoribus ex adverso asseverantibus, eos qui Calvini statum doctrinam sectarentur . non posse ad aete in m sortieitatem pervenire; Regem, inquam. s, ientissinὸ dixisse, id prudenti coasilici conveni e , ut Catholicam de Rarum probabiliores, M tutiores via a sectati, deperiorem eligeriplisqvim vestimemam, ut discuttit
Divus Chrysostomus supra patagrapho secun do tela tua. Et certὰ si talis sa ala prudentiores stillati. istanctatum sua fiunt ut aitChristus Lucae de
homines enim saecularea 3e mundani,in agibilibus saeculi,& bonorum te otalium adas ministiatione. Omnem quam possunt secutita istem sollicite quaerunt: novi autem husual euli Theologi de Caluistae, quibus animarum curaeommissa est. Ac qui givini luminis dispensatote, de administii ut Dionysus Angelos appellat non ineongiuὸ dici possimi , vias minus tutas. Ee minas probabiles, probabili oti bos &tuti citibus anteponi posse profitentur I id qua
in salutis negotio,quod omnium maximum est. de a quo, ut supra dicebamus, tota hore in is penadet talicitas: & quod mirere magis in ipso et iam mortia atticulo,in quo aeternitatis lacitur a.
lea , mortis enim articulus inquiunt) novam
289쪽
operationum motat; um tegulam non indueit, . subindeque quod in de euisu vitae licitum est, in ipso etiam mollia articulo tuta conscientia fieri potest. 1s Sed quam noxia & periculo lasthaee sentenatia, non solum lationes adductae manifeste declarant . versim etiam pluta suadent exemplaia Navis smis Authotibus telata r inter quae illud
celebre est, quod de quodam Philippo Caneellatio pati siens quem damnatum esse dicunt,
eo quod bene si elotum pluralitati nolens con tra aliorum sententiam te nuntiare in ipse morotia articulo dixe tit se velle vim probabilitatis opinionum expetiti.& videte an haee ad damna tionem sussiceretJ te seiunt Dionysius Catthu- is anus opuseulo de pluralitate heneficiolum, Spondanus , & Maluenda ad annum milles-mum dueentesimum iliges mum octavum, &ante illos Cantiptatanus . integettimae fida ivit . & ut ait Catthulianua, luιerasis o nobiis, libro primo de apibus capite decimo nono, pa
Iagrapho quinto, ubi de praediisto Philippo lo
quandam νirum hoc quoιγι , cum me adhuc vivam cerna , o omnes nos νινιntes adhaι mari nu ipsit, antequam mundus inflante iussitis finiatur Dia a Non mireris , inquit . quia nec Auntia . nec opus, nec ratio est apud infecto, ν νιηιi. Et has diram , iamiabra abaculis mirantis eνanuit. Usi autem Episcopus
predicatione sitia clericu sisnibus recitariι. Hae e Cani lii platanus. Ex quibus evidentet habetur, unam ex ea ulis damnationis illius Cancellarii fuisse, quia contra plurimo tum sententiam tenuerat
lieitum esse habete plura beneficia . di in hoe se damnationis peticulo exposuerat e Sed irate sententia tune temporis erat probabilis ; nam, ut ait Di.us Thomas qui eodem tempore visvebat , & qui Canti platani fuit eondis et pu ins) quodlibeto nono,articulo decimo quinto. Inν nrantur dι tua quasti.Λι an se ilicet lieitum sit, habere plutes praebendus) Theologi Theologa. Ora saluisti iontraria siniισι r Ergo peraculum
. damnationis repetitur in sequenda opinIonem inda tuta de minus probabili, in conculis probabiliotia & tutioris. Quod alio exemplo relato a Beat. Petro Damiano , piissimo & doctissimo Cardinali, opusculo trigesimo quarto, eapite quinto consimari potest. Curita inquit) Coloniensis ti-ιlim νadam fluminis transibat i ct ecce Beatas gerari
probabili, eum plures Casu istae doeeam licitumelle. Ob rationabilem eausam, Hotas divini OLficii prae venite, illudque totum mane simul teia citare , quando oportunitas illud holis debili,
reeitandi, propter urgentes Occupationea,prae.
videtur non affutura : Ergo falsum est, omne probabile esse lieitum M honestum, & quam .cunque opinionem probabilem, probabilitate
quantumvis tenui,exculare a peccato, ut reeen
tiores Casuistae docent: subindeque vetiores &i probabili olea sententias eligere semper tenemve . & ptudens illud Augustini eontilium se qui : In his qua saeuiusum. TENE CERTUM.
DA a I et veniam Lectore iudi tua . sadhoe nnovorum Calaistatum dogma. cujus tantum est vitus , ut omnem pene Theologiam moralem iniseerit, penitus evertendum, aliud argumentum motale subjiciam, ex eo desumis p tum, quod in antiquis Patribus, &in Ecclesae Doctoribus nullum extet ipsus vestigium gi ut vel ex eo cerni potest . quod nullus omnino Caluistia. ad illud stabiliendum, vel Scriptutae vel Patrum loeus adducatur. Cogitti autem apud se tuaquώιnuamniamgravi imasi inan mu lubdit eleganter v vendrochius) an aliquid νmm
ritatem asserret , mi eam morius , nil ad ετ itin
290쪽
Per expeditius. Magnum salutis pro utimnaitici 4 et
qui eam didicit ἔ magna adminιιtila patraretur qui eamn sit. Ainto tit in 1ecenturam Casiuistarum scriptis, sciuris ene risbus intule tur. Cur igitur tantum araranum vir parribus insidit Dias, rei nobiι Patres inviderunt 8 Cur ipse probabilitatibus istu nuhil utuntu1 Cur Dubi in rebus Mindvi non is ipsis explorata veritas tan tum timoruptaseserunt, ne sorte quod eu ridetur re.ctum ιn quum. σφraptim, a Deo Induetur Quis non videat. quam sit absurdum , ut in νι tanti momenti,
quod Patr bus ignoratum suil, hu postrema ιempanoMiu u. aluerit , simili discuta utuntur quidam Reeentici res contra Suatem, contendentem obligati hominem ad actum contritionis in articulo mor tis , nee ei sufficere sacramento lem absolutio Nem cum attritione cognita. incredibiti s inquiunt illi apud Catamuelem Theol.fundam. numero Ior.) annumturu mille sexcentis rem tam mos anam .s la xera. satis in Etitim Ramana igno. ratum. Alti δε Dti m ινιιordias prasiumendum: non enim admittendum est. ab auo ira totam taci sitam δε- seri,ut in re tanti mam nlis ιν fuerit d cvta. una ratio stubdit Caram uel) tametsi moratust. Ononmtivb .a i fortu interram est, usi , ut Suaruspavia r tDiatur. Sed quis non videat pari iure, de simili discurse , tetici posse eiusdem Caram uelis.&aliorum Reeent lotu in dogma, quo ait erunt omnem Opinionem probabilem, pro- sbabilitate quantumvis tenui . tutam esse. subinis
deque lieete sequi sententiam minus probabilem. in concursu probabili otis Cum enim antiquis Ecelesiae Pallibus tale dogma ignotumst. de ne levissimum extet in eorum libris ipsius vestigium , credibile est illud non .elle velum,
nee ad morum institutionem . & conscientia rum quietem dc tranquillitatem Meetntium, ut novi Casuistae passi vi asserunt: incredibile enimo annu integrum:θι sex. ntu . νιm tam nec fa ιam suis is ξιιlisa Romana ignoratam. Ast ut de Dei mι struamdiu est nasumenti vi non enim admittendam est, ab Ἀilo ita totam titi sum d seri, ut in re tants momenti s ιν sutrit deceptu. Cirte ut vetbis eiusdem LCatam uel is utar hac ratio tam ιβ moralis sio non mush3 uasor tu inlatim ,δe sumetens,ut recentiorutii Caluistatum dogma te, ieiatur. Unde metito adversus eundem Authotem. cum Hie. ton 'mo Epillo la lexages ma quinta exclamare possumus : Cur post quasi αιοι annos dicamus nos mille sexcentos laterens niserti , quod ante nesciri χαῖαν nostra in medium quod 'trus o Paulin
qua puιν natis sum. Nee valet quod ait Catam uel numero cente smo nonagesino septimo , 5e centesmo nona. gesimo editionis Francotoid. in maiesta morum Em oris facunda sunt iuniorum opinianes, quam vertiarum, quod hac argumentatione , ex pet petuo corporis Ac animi consi ctu desumpta, stridete conatur: I identar inquit)cavus o animis caul myraptivo digni re quod probant naturalia o moralia; O iunc animum sortiorem o liberiorem reddi . eum corpus maceratur o debilitatur. Cum igitur non postiamin negare, Veteres maiores molt, o paribus robusturti satis cronimia re m ct colimus hodie eximia sancta- am multorum carpora , habemuι in ιhsauris hastas, ensis Oalia Principum antiquerum arma, qua nobis 6sint impia mota d Gribamus h cessaria, Iuniores subtilioribus ingeniis raditos, o Socratibus, Platani
A Scotos. Molinas, Suarius. Vassulos. Unde alibi diei it
Non multum ego temporis impendo utit perdo in rete. rum libru luctati,nεn quod contemnam illοι. sidqu)demnia qua palilae cogitarunt , iamsat ultimo tibia
summo flvio climata. similia habet Theophylus
Ra1naudus in novae libertatis explicatione par te secunda,capite quarto, patagrapho septimo ubi se ait: siti aluinstreiores 'peν senes inIιllaxe
nis usi super humerum suanetum uotarus viderιt quam Iuvi Mapastinares Siholastis , ex initi siver humeros priorum longius urini quam priores. Catam ueli de a Theophylo assentiunt ut Regina idus, Cellotius,& alii as eientes Idem e veteralia hauriendam, δε- cirinam matum e Ricentioribω quoniam Antiquio, tum placita viciniola sunt traditioni. Apostolueaeque doctrinae; Recentiores ueto in docti inamo tali magis instructi. Unde Catam uel in Theologia fundamentali numero IIc8. alias 98s. Tota moralis Thei iura inquii 4 noua est. Quis im negare audiariisse hadti m Diana centinus v mo nes probabiles, qua Augusino, o anιιquis Lictim Patribus gnata sue,unt/Potio haec ita absurda sunt , & a eommuni sapientum sensu adeo aliena. ut impugnatione non egeant, sed ea retulisse conlutasse si quateis noti plura duera Δ νι tanta, quia melius eam commorto ilium gemitibus quam aratιanibus meis, ut cum Augustino loquar. Cum ιβι non iam d. lutationi. bus. quam orationibus est agendum: plu4 iti ne dubii novi prolamus, ut curuansur oremus, ncium tantis
reprodatur. ΡLust A licet ex adversa sententia sequantur in convenientia, ea tamen ad duo praecipua capita revocari posse existimo; nempe ad inquis sitionem veritatis , quam haee sententia teddit prorsus inutilem ὁ & ad morum puritatem, de innocentiam , quam etiam violat de corrumpit
Primum recte & eleganter expendit ut a Io.
petere a Deo ut errarem legis Dutilitentiam orasumenses
se iam per remis adscuritati, sussciretiam. Unde si Casui stas tecentiores audiamus, qui omnia pure probabilia tuta existimant,eumque, qui pro-