장음표시 사용
271쪽
num. unde si intellectus Dei qui est eteator αguberna tot univet salis omnium, proponat et usvoluntati aliqua obseela mala de disconuenie tia puta pestem bellum, mortem aut alias male Das & calamitates. ut condueunt ad manis stationem suae iustitiae aut misit te ordi uel ad bo num & pulchritudinem universi, illa erunt bona de convenientia respectu voluntatis divinae, mala autem & disconvenientia voluntati humaιnaei quia intellectus humanus.ctim si pallicula.
ris,ea non proponit sub ratione illa generali bo- Bni,sed ut mala de nociva ptoprio supposito cujus voluntas est inelinatio: Elgo de e. Haec latio illustiati potest lxeripio oeci scietis
lationis,quae secundum lat onem universalem, de te lationem ad bonum commune rei publicae,
qua ratione eam considerat Judex. bona est; sie. que Judex, dum vult occisionem lationis, quaa iusta eli bonam voluntatem habet: secundum
rationem velo particula tem , quatenus se ilia et est privatio vitae latronis, famiba discon ve es. qua ratione eam eonsiderant uxor & hlti ipuus, mala est. licque voluntas uxoris de filiorum .iam lentium maritum, aut pallem occidi. est etiam bona. Cum ergo paritet eadem res, v. g. mors hominis, telaeta ad communem ordinem uni.
vers. vel piopter ostensionem divinae sustitiae, possi t esse bona. mala vero te specti ve ad filium
huius hominis, qui eius pacto ei nio Ortiatus mavinet, Se ad quem non attinet communis ordo uis
ni vetat aut divinae justitiae. poterit simul juste de
rationabilitet esse volita a Deo, & nolita ab homine. unde Augustinus in Enehit. p. I oi. ait: Aliquanda bona polantate homo pati utiqui aquas Dι- non tali. Tanquam I banui filiis patram ν ut νινι re. quem Deis bona νοluntat/ νuti mari. Similia habet Anselmus in libro de voluntate Dei ad medium di in libro de similitudini diu eap. s . ubi haec se libit: N n sempeν eb mis v ltig ad Dus ruit .sed hoc debem is velle quod Devi vult nos ricti debere volassentin Dein s. M artinum ab hac uua tali. .stas hi is di. DFouti hoc iunc νομ pns .cmiles extιι snt; at mlue. runt qu,d natuu . sed νοluerunt quod Deis νο αι ras p.rti tibere-ν iam sustura ιιηιἔre., Confirmatui : Omnes tes mihi molesta, de, noeivas scio in particulari esse factas a Deo. sub. indeque ab ipso volitas.ut venenum . aegritudinem, ardorem solis,combustionem ignis, mus. eas, pulices. culices,serpentes det. & tamen non teneor omnia ista velle; quia molesta & noetva
sunt ; seu possum ac debeo ea fugete devitate:
Ergo non omni volito materiali teneot con iis mali tametii sciam in particulati esse volitum a
Deo, sed pollum ilhad respuere, & media ad ii
lud vitandum inquite te.& adhibete. I Ad velle tamen quod quando at quis adhibet hujusmodi inedia voluntati divinae Oppotita, nori debet id saeete ex intentione repugnandi voluntati Dei. seu impediendi ellicaciam &c dinationem ipsus providentiae. alias peccarensed solum ut tepellat a se id quod sibi noci. um& molestum est. 42 Ad velle etiam media iste in conclusone hominem non teneti confiatmati voluntata divinet in volito malet sali,n si quando voluntaιῶν, voltipras pia ni prohibιιιο ne viam; γ ιαν e quia hoc est discrimen uiter voluntatem Dei praecipiemem, vel prohibe ire maliquid. &omnes alla ut umluntatem bello placiti . consilii. primissionis, quod hae voluntas praecipiens. vel pt ohibens,
habet an rexam voluntatem Obligandi homi nem ad agendum vel non agendum aliquid, quod nos habent aliae voluntates Unde D. Thomas a. a. qu. Itaq ara. q. ad 3. alte Etli non tineatur hamo riai qIad Dein rat . semper tanen unitur ν de quod D in put eum Nil : o hoc homini pratipse inna reuupιν prat tum di pinum: o ιvia tin Iur haMa m
astipantur obrectionis. BII cIEx primo contra seeungam conclu-iicilieri r D. rhomas in I. dist 48. qu iam caait. 4. docet. quod licet voluntas ut natu a.de a pap titus se illitivus. possim te fuge te tu quod Deus vult.deli heraia ta ineri voluntate teneti ut con
formari divin. vhlun ali in volat O. Ucii loquiis tuta perti de volito niatetiali nam respectu vos ii , t malis non habet locum appetitus sensati
vus aut voluntas ut natura, cum non piassint a Dtingete finem propter quem Deus operatur. Et qu.2s de velit .att.8 ad s. ponat dissecentiam in tet voluntatem Praelaridi Dei alique. Quod rotantia nati i non .s rata a nora potanIatu .sti ut di vim a Iunια id rineptume in .E go lux a D. i ho mam ista oti ligatio con emandi nos divinae voluntati , non e ii regulauda per piaeceptum, sed per limpinem volunt te M.
Propter haec testimonia Conradus hie super Mart Io dc Sualeae trach. s. disp. U.s ct ultima. existimant S. Thomam esse mea sententia, quod voluntas humana deliberata.tenelut confotina ri divinae in volito materiali. Velum climS. Do
ctot tam elate & perspicuὸ locis supta adductis
sentetitiam nostram expresserat . di eius mente
non est dubitandum, sed illa loea debent juxta ea quae in aliis explesse docet exponi. Unde ad ptimum dicendum est. D. Thomam loqui de
voluntate deliberata, ut sequat ut cognitionemappie he ridentem rationes supelioreste divitias; quam voluntatem eontraponit appetitui sensitativo,& voluntati ut est natura, quae non respiciunt lupetiores rationes. de motiva,quibus divina voluntas movetur, sed solum particula tes& pioptraxquaesbi naturales sunt: s autem aecipiendo uoluntatem. tenemur consormati v
luntati divinae in volito etiam materiali i quia tune volitum illud non considera tui secundam
sede absoluie sed pio ut stat sub ordine ad finem. ad quem Deus illud ordinat .subindeque ipsumvo tuum formale. id est mota uuin ipsus volu tatis divinae .mvolvit. Alieeundum respondetur, D. Thomam loqui de voluntate divina pio volito sormali quia dicti voluntatem praelata non esse tegulam n strae voluntatis . sicut est voluntas divina , sed
praeeptum eius: constat autem voluntatem di vinam este tegulam, non ratione voliti materia
iis, sed ratione voliti formalis: quia formalii tatio volendi in Deo est ipsa lustiis ma rerum omnium dispositio . cui semper tenemur eonfot mali: ratio autem formalis qna movetur praelatus . est patriculatis quaedam ratio & disposito. cui subditus non tenetur conformati, nas adstpraeceptum.
Objicies lacuntio: Nos pati ruus tu oratione, domi.
272쪽
dominiea, ut fiat uoluntas Dei in tetra se ut in A ad primum valitum amnia νοlita nostra retulaηDν. coelo: At in coelo Beati conformantur voluntati divinae. nos solum in volito fot mali. sed etiamio materiali, ut concedit D. Thom M hic ait. o. ad i. Eigo de in te ira debent viatores volunta istem tuam eon ima ιe divinae , etiam involito materiais: maxime eum voluntas Dei in omni suo uolito si justissima de tectissima.de volitum di vinum utpote primum in tali genere si regula.& mensura caeterorum. Adde quod ad pei fectam amieitiam requititur eo ne ordia voluntatum, seu quod amici habeant i gem velle de nolle. Denique i, Regum i c. Dominus increpavit
Samuelem eo quod lugetet satilem, quem ipse
reptiabaverat, dicens: Usquequa tu Iri s Saulatim esla pynecerim eum narun ι sed non est credibile a Prophetam tune dis eoidasse a voluntate Dei involito Armati esset enim oppone te se divinae providentiae, δ peceatum mortale) sed lotumia volito materia si ex amore Sasilis. quem ipse in regem unxerat .grgo non solum in volito fot- mali , sed etiam in materiali,tenemur confor mali voluntati divinae. Resp deo haec verba orationis domini evi, I salantas taasiat in caelo O in terra, vel e se intelligenda de voluntate praeceptiva; de pet eam nos petere a Deo ut in omnibus in tetra divinis Obiem petemus praeceptis , sicut Beati in eoelo semper obediunt Deci iii mnibus,ut ex Augustino exponit S. Thomas in Catena. super haec
Ad id quod additur de lege pei sectae amici
tiae requirentis concordiam voluntatum .iespon
det similitet in te ψ.ad a. utiὸl mutii. c., φιρ in concordia volunt alam magis quoad ηιm quam q ioad ipsa olita lis enim esset aviti inpbνιι itansi metati in .quiei pinum n rarit propter asimum sanitatώ. qtium flνιῆ ι eis desideriosiussera d/ νιηι palationi, in perι- calum sanitatis. e Deinde dico, non eodem modo loquendum esse de legibus amicitiae cum Deo, fleeum hominibus : nam voluntas Dei est universalissi ina,& complectitur omnia; unde son solum vult aliquid fieti sed etiam vult aliquid illi rei eontra tiati 3e in oppostum eonari: quare eum Deo imoplet leges amicitiae, non solum qui vult aliquid
quod a Deo volitum de factum est , sed etiam qui rei illi contraria tui, dc eo natur ad oppositum secluso praecepi o) quia id totum complectitur voluntas talia amici.
Ad aliud de samuele,lugente satilem , te si
spondeo.verba illa non dici per modum ineleia pationis quasi pee caverit Samuel luget o saulem sed per modum repuliae orationis eius quia in hoe non erat exaudiendus Samuel pro Saule; cum Deus deerevisset eum abiicere. objicies teitio: Homo tenetur eonformati s volito divino sol mali, ut diximus in prima con Husione: Ergo de materias . . Piobatur consequeaquia volitum Dei formale non lepetitui in
verba,&2.2. q a. 18 3. ait 9. ad 1. de I, pati. quaest. C abstracto, sed in concreto, de applieatum isti vel I9.art. 1 I. vel 11 sit firmo de voluntate Dei te spectu cuiuscunque volati,solum denotate nos deinbere consormati divinae voluntati in quocunque volito. non secundum se Ze absolutὰ, sed pio ut stat sub ordine ad finem ad que vi De ui illud
ordinat, velleque ut ordo di. inae voluntatum omnibus impleatur. Quod veto iti patria Omnes consorinentui diurno volito etiam materiali,est propter illius ita: d. Fersectionem, ubi cognita Dei voluntate, op dita. aut solum secundum rationes aeternas de iuperiores, de sub illo motivo quo Deus vult ies illas: sed nobis operantibus juxta partieulates de temporales tationes, liciis tum est velle oppostum secundum illas rationes,imo aliquaudo ad id tenemur, ut infra patebit
Neque obstat quδd voluntas Dei in omni suo 4st volito si sustissima de tectissima: tum quia non
tenemur velle omne quod sustum de rectum est, nisi adsit praeceptum : tum etiam quia cum voluntas Dei sit altioris de uvivet saliotis ordinis, detespiciat ea quae vult sub univet saliori motivo, quam voluntas creata,aliquando id quod justum de tectum est tespectu Dei, ut univei salis pio vi foris. non est sultum nec rectum Iespectu causae pallieulatis.ut patet in permissione peccatotum de damnatione reprobatum,quae Deus recte de
juste vult, Ze quae ego velle non possum, quia
voluntas mea operai ut secundum rationes patinticulares, de ad me non petiis et gubernatio uis niveis
. Non obest etiam quδd voluntas nostra de- γ beat eon imati primo volito, quod est tegula
de mensulaeaeterorum: nam ut ait D. Thomasqα2 .de vetat a i t. d. ad 3. ex his quae pio posuerat in argumento,sed conita 1 primum votitum aDω. quod si mensura o regula omnium aliorum poliatarum. et sinu solantatu e scilitet I b.nitas omnia
enim alia non νult.n propter hunc Inam ; Oidιὸ dum Nuntas n. r. adnaa νalantasi conformasar monti illi materiae: Ergo si homo tenetur conformati volito divino formali, tenetur etiam materialide pallieulati volito conformari. Respondeo concesso Antecedente. distin- Πguendo Cousequens: debet consormati volito materiali secundum se de absolutὸ, nego ut subis est formali. de stat sub ordine ad finem, concedo. Solutio est D. Tbomae loeo supra adducto
ex qla. 23 de verit. art. 8. ubi ait et Darina ratiae ali
impluit 1 in me confirmari se timur: inritia autem non, msisti dum quod illiad volitum ιο deris ιν βιordine ad m, . Unde ab dem in te sp. ad η. α s. docet . quod hoe modo voluntas humana Christi, de B vlaginis, eonformis fuit voluntatio divinae volenti Christum mori r nam quamvis
morte nollent passio m. in illam in te eons de ι aiatam, volebant tamen illam, ut etat volita a Deci ob redemptionem genetis humani, de pi out st bat sub ordine divinae voluntatis de providen
Ad eo replementum hujus quaestionis quae . s
res an licet homo non teneatur semper confot-mati voluntati divinae in volito materiali, id tamen semper lieitum de laudabile si Respondeo id quidem regulatii et loquendo esse bonum de laudabile ἔ interdum tamen non lieete. sed esse malum de peecatum. Prima pals patet: Tum quia bonum de lauda. E bile est quod nos viatotes . quantum possJbile fuerit, consor memur in operando Beatis : At Beati non solum in volito sol mali, sed etiam in materiali conformantur voluntati divinae: Elgo talis eonformitas regularitet loquendo. est bona de laudabilis , im δ veluti quaedam imago ac expresso seu praegustatio de participatio fututae beatitudinis. Tum etiam quia eum voluntas Dei si ptima regula totius sanctitatis tantδ maiastis homo perfici tui de sanctiticatur, quanto in
273쪽
timius divinae volantata coniungitur. Addo. quod urtali conformitate consili perfectissimum exercitium charitatis, ut ostendistit Gra4natentis. Rod riguer. ἐe alii Doctores mysti ei. Secunda vero pati suadetur: Licet quodlibet uolitum maletiale Dei. comparatione ad ipsam Deum ut generalem provisolem,& univeis inbernatote m. sempet sit melius, non tamen te spectu nostra : quia nos aliquando tenemur alis tendere ad rationem aliquam particularem prae/cepti .vel nocumenti proximi.vel seandali; & se saepe erit conveniens, quod sub illis lationibus Particularibus, non ipsum, sed oppositum pro sequamur. Confirmatui : si quia videat patrem suum Φ mori,& mori in peccato mortali, &pet consequens esse damnatum ex ipso opere videt id es se voluntatem Dei,alias non sic evenitet: Sed non est bonum & laudabile quod filius velit
mortem de damnationem aeternam patris. imo in ex charitate Ac pietate tenet ut ei velle de pio curare vitam de salutem aeternam e Ergo tune ionesthouum de laudabile convenite cum volun
tale divina in volito maletiali. secundum se de ab suis te sumpto. Quod addo: quiali tale volitum conlade tetur ut subest talioni formali iubqua volitum est a Deo . bonum est illi consoris mari; Omne enim volitum a Deo. sub illa ratio. ne sub qua est ab ipso volitum , t ultum iu lanis ctum eli: unde Beati in coelo qui operantur solum feeundum lationes aeternas & lupetici res, Mnihil volunt dis sub eo moti vo sub quo est volitum a Deo, complaeent sibi de morte de dam natione patentum, imo Se de pet missione peecatorum & tota serie reolobationis aliorum si hi revelatae a Deo .iuxta illud Psalmi s . Lalabi.
De moralitate actus exteriori si ad qualisvim a O . Dipi Thoma.
PuκA disputati solent de bonitate & maia
lina actus exterioris, quae ex lupta dictis fa-eilὸ intelligi possunt i unde pauea de his nobis his supersun t dicenda.
amdem exterioris aisus. a iuu est de fide actum exteriorem,in te i ori supposito, veram bonitatem & malitiam moralem habere, cum illo lupposito si libet i& rationi consormis vel di Gimi,. Unde in octo primi a Decalogi praeceptis,vel praeeipiuniatur, vel prohibent ut actus exieri teMeertum est
autem quod a Dc O non prohibent ut uisi mala. nee praeeipiuntur nisi bona. Item passim tam lavete ιi quam in no vo Testamento teptehenduntur plures actus interiores , & alii laudantur: A quod euidens argumentum es aliquos esse ma lo M alios bonos moraliter. Hoc supposio, inquitimus an actu exteritit a addat bonitatem vel malitiam ad interiorem, quo mpetatur; vel extrinsecὸ tam sim ab eo ho nus aut malus denominetur, seu turma extrinsece tantum diei tui lana a sanitate quae est in
Scotus quod lib. 8.art. . existimavit actum extetiorem adde te bonitatem vel malitiam actui interiori, quant vincunq; efica ei; ita ut plus honitatis motalis habeat uoluuias dandi elema mosynam cum actu dandi. quam extritis et iis ima pedita; de plus malitiae voluntas oeci Aenda hominem, Occisione secuta quam impedita. Eandem sententiam tuentut esus Discipuli, Lique- lucrattate ius. Bassolina. Rada. de alii quos ie-feti 5c sequitur Flaneiscus Felix itactata de bonit. de malit cap. s.climcuti. I. Quibus ex pat tesuNe tibi tuasqueethIc disp. 3 .cap. s. ubi docet
actus omnino extera O .uti uiati, cellere . dcc.
esse formaliter malos primatio Ac per te. Ac non solum per denominationem a malitia interno rum I de bonitate veto asserit eam non inveniri solio aliter nisi in actu voluntatas. νOppositum doeue te Magister Sententiarum in 1.oist 42. & ibi Albet tus Magnus. S. Bona ventura, Richardus, Duranduti & D. Thomaaiae a tr. 4. eam omni is ejus Dileipulis. quos le-quuntur plures ex Recentio tibus. Undes. I. Gratilia negati pastutatim. Ieo igituri A eius extetior qui est mera exeis cui ci interlotis actus voluntatis non addit 3 illi bonitatem vel malitiam simplieiter in ordine ad praemium vel poenam ellentialem, sed solum feeundum quid , 8c in ordine ad praemium vel poenam accidentalem; scque non simplieiter.3 sed solum se eundam quid hominem meliorem aut peio te messicit. Prima pati hujus eo ne lusonis in primis eoivgit ut ex Seriptura.&SS. Patribus: Deus enim 'Genet. 22. dixit Abraham: Q MIecsι hane rem,o an p*ινtilia plia tua angentia propteν me benedicam risi. Uhi apparet quod Dominus essicacem Ainhiatae voluntatem non distinxit ab actu, nereis tutione non posito ex impedimento exteriori.& adeo gratam voluntatem ipsus habuit. ac si vetὸ cecidisset filium. Unde Chrysostorem ho- mil.4 .in Genesm verba illa expendens subdit:
Quantiam ad palantalem cruentaverat dexter n. Pa.
triamba. θριν cutem puινι immiserat gladiam . post Etamqtia abia erat sacrisciam:Oι ν commisin. quasi μιν iore se consummato, audat iustam. Item Marci ra.& Lucae 2I. duci minuta, quae vidua paupet mist in gallophylacium. anteponuntur a Salvatore magnas divitum eleemostianis: quia se ilicet voluntas in ea fuit major te non excipere.sed ex voluntate desumitur bonitas seu meritum, quando deest iacultas. Unde Cyptia
quanta illisset. dixit. νidua cla piis amni,vi mi ι iadana Dra. Hi ne Augustinus cone. s. in Psal. tcs infiti nullum esse quantumcunque paupe lem. qui non possit habete eleemosynae meritum:
274쪽
ba et cor se rotantus . Vel ut loqui tui Gregotiui A lud. Sequela Majoris est evidens: potest enim
Magnus homi l. s. in Evang. Ante oculos Dernunia quam να His manis a munere sipiant arca corda ν
plera bona polum at L Id etiam videt ut innuete A . postolus 1 ad Corinth. t. dum invitans fideles ad eleemos γ nam dicit: νι quemadmotam pro trao animia voluntatu,itast perficiendi ex ea quod habe tu.Sι erum luntri prompta est, secundum id quod ha. bit acceptao non seiun tim id quod non habet. id est ut exponunt Theodoretus, Hieronymus, An-lelmus, Nicolaus de Lyta.& alii) no' mindi Deo aecepta est animi vestri promptitudo. etiamsi minima possitis date quam si plura daretis iquia ex voluntate, non ex operabus, pensat ut
liquis alium violent et impedite ne aliquod o pus bonum quZd efficacitet determinavit, executioni mandetrv.g.potest illum euntem in Ee.clesiam ad audiendum satium, ab inccepto itinere violenter te ita heres vel dum vult praebere eleemosynam paupeti , paratam pecuniam ei sulti peter Ergo si actus exterior potentiae exec tivae honitatem vel malitiam simplicitet in ordine ad praemium vel poenam essentialem Q. per addat, potetit aliquis alium invitum aliquo merito & praemio essentiali private. Secunda pars eone lusionis, quae astetit opus , Exhibitum de exeeuiloni mandatum , adde temeritum.Unde ait G lossa ibidem, si qua palan d quandam accidentalem bonitatem , vel mali-
Denique Christus Dominus Matth.3. ut in anuat consensum internum voluntatis eandem
habete malitiam ac si actus elieitu fuisset.dicit
Umno qui pident mulierem ad cancupsendum eam, tam moechatis est eam in cordi tua. Quae verba exponens D. Betna idus Epist. .subuit: Qui pluit in quod palantia pro facta ν Fatur, ubι factum eaecluestnec si tu. Et D. Augustinus de lib. arbit. eap. 3. Si cu inquit noa ιοnti ais cultri cantambendi camcani ea una . planum tamen aliquo modo fit id eum cupere, ροι vi detur .facturum esse, non m 4s reus est,quam si in ipsos. to deprehender tur. r Probat ut se eundo eadem pars ratione sundamentali. Bonitas vel malitia a qua actus est de
denominat ut bonus vel malus moraliter, non
est inhaes ψε in actu exteti oti, sed in interiori,iquo extet tot extrinsecὰ denominat ut bonus, vel malus: Ergo actus exterior nullam addita.ctui interiori bonitatem vel malitiam mora. lem.Consequentia patet: quia denominativum exit insecum nihil formae addit supra denomi nati vum fot male. sicut sanum in utina nihil addit sanitatis septa sanitatem animalis. Antec dens probat utptimber D. Thoma hic ait. 3. ad iam . cui praemium aut poena accidentalis eor respondet expresse docet ut a D. Thoma in a.diit. U. qu. .ati. . his verbis : Ictis exterior nihil ad aurit ad pram um . sinitati: tantum enim meretur
qui habet persec vin voluntatem aliquod bonam si unis di quantam sineret irrad : tits facit unum alium. quantum faceret mulsos, voluntatι equalitιν persecta
manente. Adpram uni autem accidi niale ordinatur r
idio a. in ικι νιον adiungit aliquid ad premium iniridentati.
Id elatὸ patet exemplo martyrii, quo D. Thomas ibidem utitur ad id explieandum:docente ni meommunii et Theologi cum eodem S. Doctore in a.dist. 9.qii. s. ait. 3. quae iliune. h. ad 3. eos qui sola voluntate martytes sunt, posse quidem mereti aequale , de majus praemium essen.
tiale , quam qui te ipsa patiuntiit pro Cht isto,
non tamen praemium aeeidentale, quod aureovila dies tui; quia illa sollim debet ut ipsi extet toti
pallioni, len actuali tolerantiae mollis. in qua est speetalis dissicultas. cui praemium aliquod accividentale cortespondet.
Ex dictis intelliges, ineptὸ omnino constitui s
vasque differentiam iniet bonitatem & mali. 3. ubi ales sicut a sano quod est in eo stre animala. de. - tiam.quantum ad hoc quod i ita, non vero illa, Firatur sanam ad med . nam ct annum 1 hoc modo a V repetiatur formalitet de in itinlee in actu exte-
Ergo sicut sanitas soldmextrinseca de uominatione est in medie inade utina ita de bonitas mo/ralis in actu extetioli. idem dieendum de malitia: unde idem S. Doctor insta qu.7 .art. a ad s. negat membra exteriora esse subjectum pecca. ti r quod falsum esset. si actus extetiores essent imaliter de intrinsece mali, malitia motali. Seeundb idem Antecedens ratione sua deis tui: Bonitas de malitia motalia sun dantui in ii. bertate .ut disput. i. ostendimus , unde ibi solum potest esse bonitas vel malitia moralis intrinse- ea. ubi est libellas init inse ea:sed in actu exietio. E tum a voluntate est formalis malitia, de non fol. tioli. Cum enim bonitas de malitia opponantultonitatiὰ, aut plavativ/, nec elle est ut in eodem
subjecto, in quo est una, posti t esse de ali i , opposta enim lunt in eodem subiecto proximo de immediato,a quo se mutud expellunt: Ergo si in actibus externis si formalit et de intrinsece malitia motalis, bonitas quoque in illis formali tet& inti in se eὸ esse potetit; vel eco tutas in illis non possi bonitas intrinseeὰ repetiti, neque eisitam malitia forma litet de intrinsecὰ in ipsi ellepotetit.
Consi matur si in actibus alia tum potentia. sit potentiae executivae. non est libellas intrinse ca, sed tantum extrinseca, ut eommunitet docent Philosophir Elgo nee bonitas aut malitia motalis intrinseca, sed duntaxat extrinseca, ab actu voluntatis impetante desumpta. e Probatur tertib eadem pars ab ineonveni. enti quod sequi tui ex adversa sententia. Si enim
actus extet tot potentiae executivae bonitatem motalem intrinsecam actui interno voluntatis
ipsum imperanti superadderet sequeretur quod posset aliquis alium invitum private aliqua bo. nitate motali tabinde qiue metito de praemio es sentiali. ips eoite spondente de pro potis Onato: sed hoe dici nequit, alioquin bona honesta. de dona supernatu talia gratiae de gloriae. essent fotinu e subiecta. sie ut bona extetiora: Ergo nec il-T.m. III. malis bonitas, seqait ut in illis potentiis esse habitu a vitiosit , qui ex malis actibus eatum ste
quentatis generantur.& in eisdem non posse e si se habitus virtutum Sed hoe dici nequit: Ergonee illud. sequela Maloris patet : nam ii in appetitu se ustivo v. g. multiplicantur actus intemperitantiae fot males. neeelle est quod ex illis se mul. tiplicati,dite petitis genet et ut habitus intemperantiae elim autem in tali potentia vasque et nouadmittat actus honos formales temperantiae, non poterunt ibi generati habitus eastitati, de tempetantiae. Abluiditas etiam Minotis este vi dens: s enim vitia de virtutes essent in di vel sis sub lectis, non se mutuo excluderent. sed possent sese compati,etiam in gradibus intensi, si eut ea
tot qui est in manu non expellit sigus pedis, i
275쪽
mis possunt simul esse esor summus in manu, de Α uxotis, de rei alienae, de tamen fornἰeatio & fir: frigus summum in pede.
tigem auream. Et quaestio ite a.attieulo I .dividitur in ραιatum cordis orti. O ophis: Ergo non tum interiores actus, sed etiam extetna facta Bedicta sunt motaliter peccata.lubindeque Imrminsece mala
ri Responderet eoncesso Antecedente. negando Consequentiam: nam per dicta de tacta,&Ier peccata oris,& opetis, non intelligunt ut so- iactus externi, sed unil cum actibus interni, a quibus impetantui, & in quibus maliti x eonfistit. Unde sensu, praedictae definitioni, Ze divisioni, est , quaedam dati peeeata purὸ interna,
quae in sola voluntate consistunt neque in Opus ad extra prorumpunt. de haee vocantur peccata Cordis: quaedam vero quae transeunt usque ad ex. terna verba vel Opera . de haee pici ut ineludunt tam actus interiores imperantes, quam exteticiis res imperatos. dicuntur peccata olis vel operistum . quae sunt actus exteliores illis eoite spon
de tes,ptohibentur sexto de septimo praecepto: Ergo signum est quod actus edit et tot addit no
valla malitiam superactum interiorem. Sed nego consequentiam monideo enim ponuntur diversa piaecepta de actibus in te motibus
de exterioribus supra dictis , quod in his si divella malitia,vel ad divelsa vitia peti in eam: sed quia cum concupiscentia si pio isto statu maxime homini connaturalis, poterat aliquis sacis litet sibi suadete. eoncupiscete tem vel ux Iera alienam, dummodo actus non sequatui, non
esse peccatum . sient quidam Haetetici asserue-h runt quae hae te sit regnabat apud Judaeos . ut ex V vel his illis Salvatori, supra adductis colligitur:
nari harm s tam intortisuo. vel etiam diei potest specialibus praeceptis eo neu pilcentiam rei 5e uis xotis alienae fuisse prohibitam . quia respecta hominia deli detia ter alienae de venereorum lunt maxime concupiscibilis, 3e sequentia. desideria vel halicitum actuum pio hibitorum per alia praecepta non ita: quod optime explicat s. Do
objicies quatia r si a ctus extetior non ha- , beat in itinsecam de formalem malitiam, quam 'addat supra interiorem, nulla est ratio qui te sit in consessione explicandui : sed hoc damnate ommunis Eeelesiae eonsuetudo: Elgo .&e. Respondeo.negando siqneutra Majoiis: Li-e tenim actus exterior non habeat intrinsecam δα formalem malitiam , quam addat supta inisteriorem; quia tamen est complementum subismi tui ex lib. t 3.de Trinit.eap. 6. ubis. Doctor D stantiale actus interioris, &ex utroque fit unus si ea iit Mala s.lantaιι seisiata quisque misere es cirunt sta miseriονροι via, qua Lllaeium maia Gluntasu impleiar. In quibus verbis fatetur actum extericiis em, adimpleti sum mali desidetii addere supra ipsum des detium majorem miseriam, subinde que majorem malitiam.
et a Restistis uatiis solutionibus, quas eitatus Author refert de impugnat. Heilh respongetur ex principiis supra statutis.quod peeeator fit miserior per adhum exteriorem . non ex eo quod ex
illo nova malitia essentialis aeetestat , sed propter aee identalem malitiam . & varia incommod a qum actus exterior se eum addueit. quae si- actas motalis in certa specie malitiae, puta futti,
vel adulterii, debet in eonfessione declarati,ut
eompleta peccati speetes explieetur. Addo eum Salmantieensibus in t iactatu de peccatis disp. i ci. dub. i. f. . in fine, parum vel nihil renita ad hoe ut actio extetiot debeat in consessione explicati quod in se habeat, aut ad dat , vel non addat malitiam supta interiore dummodo enim talis actio teipsa mala& peecatum grave sit, sive hoc habeat a forma sibi inhaerente, si ve existente in alio actu debet apeti ri in consessione: quia istius plaeceptum non se lum malitiam neque solum actum eui inhaetet. ne dubio miserabiliorem effieisnt peccatorem, E sed quicquid denominat ut abicit ut E peccatum quam esset per solam voluntatem peerandi. Exactu enim exteticiti malo magia hebetant ut seu, sus & potentiae extetiores pioniores reddunt ut ad malum a erillo etiam multoties generatur standalum. & incurritur exeommunicatio, vel irregutilitas , aut obligatio ad restitutioneae; quae pet solum amim interiorem non inducuniatur. Ex quo patet. hoe testimonio nos lx senistentiae defenso testion torqueri , sed potius seeundam nostrae conclusonia partem luadei i.
13 Obi ieies terti δ: Actus interior&exteti ordi stin 'iii treeptis prohibentur: nam nonum &decimum Decalogi praeceptum sunt de actibus interioribus innium, nempe de concupiscentiam Ortale. sub se comprehendit; nee eurat unde actus acet piat hane denominationem , sed anteipsa illi substernatur. Obiicie, ultim δ: D. Thomas hic ari. I. a.&3. actibus externis, quos dicimus bonos vel malos ex genere , concedit bonitatem vel malitiam propriam, nempe ex proptio objecto & eitcnn-
stantiis i suetuique huiusmodi bonitatem vel malitiam esse pri tem honitate. malitia actus voluntatis, ab eaque distinctam 5e independentem Ratio etiam id suade te videt ni: Nam id, δiste actus. rati surari. habet esse peccatum, quia ipsum sutati est malum de peccaminosum, non contra; si enim furati non esset malum,neque
276쪽
hilam estet velle sutati r Ergo potius actus voluntatis stimit malitiam ab actu exteriori quam converso actus exterior ab interiori., Respondeo in actu exteriori duplicem esse distinguendam bouitatem & malitiam ; unam quae eonvenit ei ex oblecto , vel materia circa quam vertatur, de quae idcirco abi Iiνa dicit uti alteram quae ei competit ut exercetur a potentia exequente. mota a voluntate, deformatu appellatur. Prima est intrinsece in actu exteriori; non veth secunda, de qua soldm agimus in praesenti Quando ergo S. Thomas tribus prim:s aristiculis hujus quaestionis. actibus externis bonitatem vel malitiam propriam coneedit, loquit ut de bonitate duntaxat objectiva,quae convenit eis quatenus sunt voluntatis objectum, non vero de formali , quae ipsis competit quatenus sunt voluntatii de libeti. Ut patet ex articulo tiin eorp. de in solut ad i . ubi sic ait Duendum quod factis exterior 6 obi ctum voluntatis. inquamum pro ponitar palantati a ratione ut quoddam bonam apprehensum, o ordinatum per ration m o A est prius bonum quum actis voluntatu: inquantum νινὸ cantis id executione aperu, est effectis voluntatu, is sequitur va. antalem. En quomodo tota illa bonitas vel malitia quam extetior actiti habet a ratione antecedenter ad influxum voluntatis , convenit illi ipraeei se ut objecto, 3e si e tantum est obiectiva, non veto formalis, quae est in executione operis, de siquitur bonitatim voluntaria qua est principium eius. ut ait idem s. Doctor in eorp. eiusdem attieuli.Quod etiam fusὸ explieat in a.dist. .qu. l. art. .ec qu. a. de malo art. 3.ubi ait:Si coissedo turactus Iecundum se malus. puta suriam rit homicidium, prout est in apprehintiane secandum suam rationem, sic primordialiter inνιnitar in ipso ratia mali, quia non ψνι uia ribuis linunt ιιιι. Sessiaecipiatur actia pec/cvii. si Δη24m quod o in eritationa ne=is, i primoris dialiter θρινργω es ιulpa in voluntate. Ex quo patet solutio talionis subiunctae: nam hum diei tui. ideo hic actus, votis ari, est malus, quia ipsum futati est malum de non e contra, vertum est , si ly uιὸ dieat eausam oblecti .am de
specifieativam: ex eo enim quod exterior actiolatandi seeundum se , 3c ut apprehenditur a ra tione, est objective mala, refundit in actum voviluntatis quo eligitur,& cujus est objectum speciem malitiae; seut omne objectum, inquantum objectum dat speetem actui ad illud terminato. Si autem sermo sit de causa omnino formali,
suae per seipsam denominat, propositio illa est
alla. de contraria absolutὰ vera, nempe quod ideδfutari est tmaliter malum , quia volitio qua procedit,est tmesitet mala r unde silire volitio ob aliquam rationem, ut propter igno tantiam in vincibilem, a malitia excusaretur, nequaquam ipsum futatri esset tune formalitet peeeatum,aut poena dignum , licet adhue tune esset objective peeeaminosum. Est ergo inter actionem externam de internam mutua lausalita de dependentia e nam exterior ut obiectum, ptreedit de spe etsi eat interiorem ut actum; inis tetior vero ut forma de actio imperans , praeeradit. 8c specifieat exterio tem ut effectum e se ut eadem bonitas finia. ut est in intentione , est prior electione medio tum ; ut vero est in exeeu, tione illa posterior est.
quuntur actus humanos ratione bonitriis aut malitiae moralis, nempe ge tatione laudabili, de vituperabilis meriti de demetiti, sed quia de hia agemus in tractatu de metito,in praesenti absti
277쪽
Seu de opinionum probabilitate & delectu.
278쪽
riam introductarum, quibus disciplina Evangelica resolvitur, ac conscientiis eum gravi animarum periculo illuditur, maximeque velle, a I heologis nostris, in Emclesiae hoc morbo laborantis remedium , opus parari ex sevetiori de tuta D. Ihomae doctrina, qua ho morum licentia, quae in dies grassatur, quas cauterio eo- hiberetur. gι sane aqu/βιmum erat , tis is quem tectista angeticum Doctorem, se Toden rana 'nodus, in dirimendis fidei controversis ut lacer concita ora ον ν fri)lysium lapidempria averas; mitis a mnam, a Deo infusam, de miraculis plenam, Ioannes XXII. veridicam S Catholicam. Urbanu, V. certissimam Christianae doctrinae regulam, haeresumque omnium peremptricem, eius V. commendaverant, o quam ωι sequeretur Florenti Mma Iesu Societas tis in epollem Constistition/btis, decreto ςς. Congreg. s. vruere est plursmtim Clemens VIII. heroptabat : Is anquam, quem irim Clemens, Divinae voluntatis interpretem, Paulus V. Splendidiis nium Catholicae veritatis athletam, o cujus ipse Ati,and r LII. inconcussa, tutissmaque dogmata noverat, hujus arava perieulis plenissma e Iroversia δε σιnionum probabilitim dilectu, audex es arbiter eonparueretur. Vsinam qua rebus Theologicis , ae poti A mam moνatibus sudent, Angelietim Praeceptorem sequerensuν l nustam sane in messitim sentent am
D. Thomasectiliarum sentensium , ad quam Iutis me vitam omnem, o mores non exigas. ι τιdes, cum perseulo aliis creditur : Sed nemo unquam cum D. Thoma erravit. Vt en m
qui eum impugnavit, semper fuit de falsitate suspectus I ita numquam a veritatis tramite, qui eum secutus est, deviavit. Pati.
279쪽
O M se Is MYIAM abyssum Esse multum . elegantet tradjt s. Bernat dus in principio secundi libri de eonscientiar gitat enim inquit
licet res ita se habeat quantum ad secreta ora cordis negotia piarim mim hi ιον hamisti O inscrutabiti. Jerem. quantum tamen ad praesens attinet, non e in dissicile conscientia quid. ditatem, qui huidam conclusionibus explicare; cum etiam ex ipsa nomitiis ethymologia sussitient et intelligatur. a Dico ergo primh. eonseientiae quid ditatem sive naturam, recte ex ipsa nominis ethrmologia eolligit.
probatur: Nam vel sumitui prout idem estae tarda βιιιntia. id est sol, homini patens ut eam tumunt D. Bernat dux lib. 1. de conscientia cap. 8 Hugo lib.de anima cap. it. vel accinctus Oneti scientia. ita ut eon se levitia idem sit aera nata. dens sientia ut explicani D. Antoninus I. p. lat. I. cap. IO.&Sylves et in summa, vel bo is abientianum. I. vel quatenus importat oldi m siuentiae ad aliquid;ita ut conscientia idem sit accum alia scientia, ut juxta magis proprιam vocabuli signis eationem docet D. Thomas l. p. qu. 7 9.
att I 3.& qu.i .de verit.ait 1. ubi dieit quod can. suntia addit Apra silentiam, aulicationam scientia ad c um parti uiarem i sed quocumque ea istia modis sumatur, bene intelligitur quid sit eo niuientia; hc Et tertius magis tem explicare videatui, ut expetientia mustat.& Omnes post s. Docto temeommuniter tenenti Ergo&e.1 Di eo secundo: Conscientia propriὸ loque n.' aci neque est potentia, nec habitus, sed aetiis; non voluntatis, sed intellectvi, nempe judicium intellectus practici, dictans de bonitate vel malitia eorum , quae hie&m1neil nobis a. genda sunt.
Haec concluso persectὸ declarat quid ditas
reati νιlhabutii proprie loquendo. hoc nomen aιιraba non issedsolum actui Et l. p. qu. s. ari,is. ex presιὰ doeet conscientiam non esse potentiam, sed aehum Et probat tum quia eonscientia pOtest deponi, de mutati saepeque mutatur de mala in bonam, vel E contra; potentiae autem,cdm snt ptoptietates animae, sunt in vatiabiles, &in. separabiles: tam etiam quia conseientia, ut nominis e thymologia indieat est applieatio scientrix ad aliquid; applicatio autem seientis ad aliis quid non fit per potentiam . vel habitum, sed peractum: Elgo conseientia propitὸ loquendo non est potentia, nec habitur, sed aetas. Id
etiam confirmat ex eo quod proptietates eon scientiae.quae sunt testificari. ligare, instigate, a culata.& temordete, seu Ieprehendere, con
suunt in actu, de nomin habitu, vel pote Dixi, proprie Iosaindo, quia tui ibidem norit S. Doctoi) amptoptie. & nomen effectu lapis
plicando causae. psa potentia intellectiva . vel synderess quae est habitus primorum principio
rum praeticorum, nobis a natura inditus. c u
scientia appellatur, quia ab intellectu vel syuderesi procedit conscientiae actus, non quidem immediate , sed mediantibus principiis ab ea cognitis , eo modo quo in speculabilibus et principiis per habitum primorum etinet piorum cognitis ; elieitur se lentis ea eo ne Iuso alicujus
veritatis, ad scientia habitum immediate pertinentis. Quod autem eonscientia non sit actus volun- 4tatu. ted intellectus. patet primo ex eodem S. Doctore. qui loco citato in te' ad i. ait quod conicientia quoddam menta dictamen.Secundo ea SS. Patrihua: nam Origenes conscientiam v Cat stimium conectorem pad Iagum anima et S. Batainax halaratiJuduatarium anima; S.Cht sostomus D umsd is intimi de denique S Bernateus SH go victorinus,supra telati, dicunt conscientiam
esse quasi caνdascumram. Ex effectibus quoque, de quasi a posteriori.
constat conseientiam pertinere ad intellectum: quia egestus illiva solum in intellectu inveniun. tuti&actus elusiunt. Nam conscientia dicitur testificati. ad Roman .s Testimentiun mihi perhibra. trianseuntia mea. Et a. ad Cotin th. . Gloris frahas hi, testimanum consumia nostra. Dicitur etiam scire,aut esse aliquid in conscientia quasi in eo gnitione. Eceles 7. Ait enim consilentia tua quod lucrabνomatidistis aha . Genes 4. Nono iano rac sualia quisposuerit eam i κοφνω marsupiis. Item conscientia dicitur iudicate. I. ad Corinth. io. V quid libινια mia tui caro ab asina tonsienIM Praeterea conscientia dicitui etiare. accusare, ercusale, ligate. teprehendere:quae omnes actio. nes sunt intes lectivae . & ad intellectum petiinent: Ergo conscientia non est actus voluntatis, sed intellectus.
Denique quod sit adius intellectus practici, . dictans de bonitate vel malitia eorum, qua a nobis hae de nune agenda sunt , etiam constat: ium quia cognitio seu consideratio bonitatis de
malitiae moralia actuum humanorum in cominmuni, pertinet ad scientiam moralem, non ver
ad conscientiam tum etiam quia,ut supra ex in Thoma dicebamus, conscientia est applicatici scientiae ad opus dileetnendo stilicet an sit bornum vel malum mota litet: hoc autem non potest contingere nisi citea actua motales in particulati sub omnibu, et eum stantiis inspectos. Ex quo patet quod seientia de eotiscientia se habent sicut intelligere de dieetecquemadmodum enim dice te est intelligete eum quodam modo, sciliscet exprimendo eo neeptum. seu producendo verbum, ita tonscientia est scientia cum quo dam modo, nempe applicationis ad opus. Dices AE Conse sentia diei tui bona vel mala: ιAtqui bonum de malum non peltinent ad inteulectum sed ad voluntatem: Elgo: Ergo consci entia non est actus intellectui. sed voluntatis. Respondeo bonum de malum non solum di vi de voluntate sed etiam de intellectu pia cisaeo. iuxta illud psalmi Do. ivi senti benin amnisin δει-ιitiaram, quia tegulat & diligit opera bona: unde eum eo Meientia si actus intellectus practi ei, diei tui bona vel in ala, suasotm aliter, sed regulative.
280쪽
D leo te itid, conscientiam ex parte objecti A malum: unde siliitti habiιαι Hrrasti intia ictu in dor im4 dividi in bonam & malam, seu vetam α alsam. Probaturis uia vel intellectus p racti eua per
suum actum attingit vetitatem sive bonitatem operationis moralis, vel non 8 Si primum , est conscientia veta sive recta, aut bona r si secundum falsa vel erronea,aut mala.
secundδ dividitur ex parte assensus in cervitam plobabilem & dubiam,ad quam reducit ut et upulosa. Plobatur etiam faciter quia aliquando conias eientia absque omni protivi sormidine judicat aliquid esse bonum vel malum aliquando vero ita uni parti assentitur,ut tamen habeat formidinem de opposita, aliquando etiam ita anceps est,ut neutri parti stiat se determinate ; scute dii mineonsilio est inquisitio di iudicium, ita dein conseientia:sed primum effeti eonteientiam certam ; secundum plobabilem ; tertium da biam : Ergo&e. Diximus autem scrupulosam ted uel ad dubiam, quia sicut dubia ex appatenistibus . ita serupulosa ex levissimis. N in tetdum ridi eulis lationibus suspendit sudicium. De conscientia eleganter dissetit Hueo victolinus lib. 2. de anima cap. 9. ubi se ait: Convisitens a lova titulis ψ νε unu . templum Salom eis, ager breid Iranti, lorius delatarum, rutinata. Num aureum, gaudiam Iutraram, aria Iaderti, theistiria Reu, aula Dei, habilMulum Dirmis Sam
Anti truus ι sequi opinionem minus prolaia
h Iem aventem tiber tali, in concursu
aliquas habet suadentes veritatem illius, cum formidine tamen alterius opinionis oppositae:ut colligitur ex D.Thoma I. p.qu. 9.art. 9. ubi ait: Opinio glutiat actum intiθι rus, qtis seriar in unam pa tem ι avi radictianti, cum Iermidine alterius. Unde opinio probabilis essentialitet habet annexam Atmidinem alterius partis oppositae, & apparentiae tantum ae veti similitudini, non autem evidentiae aut certitudini nititui, ut eleganter declatat D. Betnardus s. de eons det. cap. a. his verbis: Intit ictus rutuni innuitur. Idis authon. t tr.epima sola vera militudina se tutiuν. Ilatim illadus certam remalem di sed fiti, ilausam O mrolutam, inriguentia nudam ct manifestam. Cateram opima G1ti nihil habras, verum per vera tia querit. πιιtis
Ex quo inferes, Opinionem non computati inter virtutes intellectuales: quia ut discurrit S. Thomas I. 2 qu.s .ati. 2. ad 3. Nabitus vinulis deier minare se habes ad ιο m. nulla aatim mala adcumur, quibus smριν Duuν rerum . Onunuellam fati
srio non sum Duile uales νιν tates. Quale ibidem articulo. s. quinque tantum virtutes intelleiactuales constituit ; tres speculativas, nempe habitum p timorum principiorum, sapientiam. &kientiam , quae circa veritatis spe lationem versantur; di duas practicas, nimirum, prudentiam, di attem, quae agibilia di facto bilia te iaciunt.
Notandum feeundδ. duplicem a Theologia
solete distingui plobabilitatem, unam mirin se ea .qua amotivis intrinsecis, seu a rationibus eam suadentibus petitur: aliam extrinsecam,qur motivis extrinsecis, qualia sunt Doctorum
iu fitagia di testimonia, sumitur. Unde Tamis huimus lib. I. in Decal. eap. 3. 3 3. post alios Recentioles quos reseri, sie defit,it opinionem probabilem : Opimoprobabita ψ . snsui intillidus
de aliqua re, qui vitatur rationi rei aut stati altiu-
Notandum teti Q,aliud esse opinionem ali quam esse tutiorem,& aliud, esse probabili er pinio enim dicitui tutior,quae magis a peti culo peccandi te movet ; probabilior velo. quae vetitati & rationi appatet conformior. Unde
fieri potest quod aliqua opinio sit magis tuta in
praxi,di tamen speculative sit minus probabilis, ut patet de sententia D. Bonaventutae, docentis lapsum in peecatum motiale teneti statim subpiaecepto ad confessionem, habita copia Confessotis; haec enim haud dubi E tutior est. lic Ee communiter habeatur minus probabilis. Regula ergo secutuatis motalis in opinionibus, non ex majori vel minoti probabili late, sed ex ea. rentia petituli offendendi Deum pensanda est. Regula veto ptobabilitatis ex majori vel minoin Ii apparentia vetitatis de sumi debet. Notandum quarto: Quod quando quaeritur in titulo, An iuitam sis siqui vinumm minas proba bilem, in concu=μ ρr abitioris p non est sermo de ιequela speculativa, sed de practica: concedimus entiti quod in Scholis . disputationis gratia, possit defendi quaelibet proposito motalis. habens minorem, imb& minimam probabilitatem, dummodo non sit temeratia : sed solum
est quaestio de sequela in p t axi, seu quando homo tenetur operati ,& aliquam actionem moralem, cui subest peccandi periculum , exec
Notandum quinto . itia ab omnibus fete Theologia ei tea opinionum probabilitatem ut certa supponi,& totidem in contio versam velisti. In primis ut certum supponit ut, licitum esse sequi conscientiam& opinionem probabilem,
asse tentem aliquid lieitὲ posse fieri . dum facta sussieienti diligentia, alia tutior & probabili otnon apparet Hane suppositionem iuse infla art . ostendemus cantia Wendrochium , existimantem metam probabilitatem, nunquam tuta motum regulam esse posse, nec unquam ope rantem ex illa a peeeato excusare, etsi veritatem ignotet inuinei biliter: nune breviter suadetur.
Deus non exigit ab homine impossibilia: Elgo
cum non possit semper in rebus motalibus evi dentiam & Gltitudinem mathematicam verita.