장음표시 사용
301쪽
Tertiδ.Exterabs Jee te verba blasphemiae in .
Deum,etia ins dicati ir sne intentione blasphemandi, sed ex mei hi, vel vana ostentatione, est intrinsece nialum. x peccatum mortale, quia de se tendit in grai m iniuriam & inhonorationem Dei : Ere, umiliter adducere Deum exterius as testic andum salsiim , est de se & ab intrinieco Galum. & peccatum mortale,quia paritet de se est gravis irreverentia D.
reιcatum est mortuis . qti, i anticatur cultus cui non
debitor: ita Oil adrethmonium. D m est mihi testu. quo d . factus reIutono, upplicare mendacio, irre verintra mortalis, ut discuriit tetanus apud S tum lib. deIustitia quast i . ait. I. Denique ut ait Suare a lib. i. de iuramento
cap. 1 9. num. a. Tatis modus stirundis valde contrarius principali ni iurament .qui est firmare humana
sedera o perbus nuru ex Asecta hujus interna inten-rronu iurandi. multum videtur enerνari es cacia auramentit unde nisi teneantur homines gravi obligatione ad habendum talem intentionem cum tiarant. prorsu oenitur ici ramenti fructus O si curitas. Est ergo hac gravis obtigatio, natu exuntrinseca ratione
iuramenti . O roeνentia Deo debita ; O ideo ejus transgresso est ex suo genere grupe peccatum.
i, rn dies.sto per duas horas νatura serrilibus,non est
.peccatum mortuis . qkia modicum tempus iudicatur duarum horarum spatium , comparatione uigintiquatuor horarum. Vn f herus qujssium habens duodecim semos, instingui eti laborem integri diei. Ui
Pro hae etiam assertione resert Sinniel, itis q. 4o . Tamburinum, illamque quoad secundam partemide qua praecipue est dissicultas, egregie hoe discursia consutat. Cum iuxta veridicam Augustini doctrinam Saulus Stephanum eorumnianibus lapidasse censeatur quorum vestimenta servabat . ut expeditius lapidarent; quis non Ivideat potiori iure herum illum toto die festo serviliter laborare, cuius aussit tot famuli,davisis inter se horis , toto die serviliter laborant Neque enim miniis , sed longe prosecth magis cooperatur operantibus, qui herili aut horitate laborem indicit, quam qui laborantium vesti menta custodit,vel alia expedite laborandi i m.
pedimenta duntaxat semovet: etenim inter co- Operandi modos primus omnium Iecensetur
Confirmatur si quis mansaret diuersis sa mulis modicum quid furati e singulis templis unius provinciae vel regni, proculdubio pecca-Ier mortaliter,non solium in genere furti, sed &saerilegii, si illa Minuta sngulorum furta notabilem quantitatem sacrilege per partes silue-ptam conflarent: Cur ergo non peccet mortaliter.qui similiter diversi, famulis in ungit,ut singuli modicam partem temporis Deo consecrati profanent, quando omnes i i lae partes in unum collectr. notabile temporis sacri gratium consanti Sicut enim res permanentes subtrahuntur profanis usibus,& deputantur divino cultui per ritualem consecrationem,ita& tempus per felli vitatis indictionem.
. q. III. alia probabit tutam monsa confutantur.
ram Aam. ascendentem persem rum adit, prandum virginem. multestis eiu/m in servit de recida palam. Utriendo ianuam, aut id simili do erando. non peccat mortu iter , stit suciat mitti notabitis
detrimenti, ptitu ne a dom)m male tractet r. ne tor vis acutis astiιiatur . ne domo expellatur. Castro P
lao, Merula. Hurta do, de alii apud Dianam: qui-; bti, subseribit Tamburinus lib. s. cap. I. g. 44
Hanc assertionem iure merit1 Mercorus noster i. p. libri si apra citati, ait s. si dicat omnino
improbabilem. Primh quia si famulus in huiuLmodi casibus non peccaret,etiam in culpabilitet posset cooperari in his quae proxime inserviunthon Icidio . aut furto perpetrando a suo hero: quod nullus admittit. seeundhr Vel cooperari ad stupriim , est in triniece malum, vel non ' sinon: Ergo et idimsi non timeretur de damno .famulus p sset sti pio
cooperari: Si vero est intrinsece malum. neque . id licite potest, etiamsi mors immineat: ea enim' quae sunt intrinsece mesa .ex nullo bono sne honestari possitiat. Addit Mercorus,mirum esse quos Recentio. res illi teneant hanc sententiam , & nihilo mi nus reiiciant doctrinam rhom istarunt. asserentium Deum ut primam causam , & motorem ac provisiorem generalem, motione physica ad substantiam & entitatem actionis malae conc u rere . ahsque eo quod concurrat ad desoimita
tem qtiae ei ex cooperatione causae secundae ac
ei diti ii enim hoc negant de Deo omnipotente,& causa prima & liniversalissma . quare id do famulo , seu de causa secunda 3c palliculati
concedunt e Certe chira concursus causae fecundae non si praecis vus. nec ita universalis . sicuti eoncursus causae primae, si iste non possiit attingere substantiam & entitatem actus mali, abs qtie eo quod se extendat ad ea us malitiam &deformitatem, a fortiori nec ille id pia state po
dub. 4. S alii quatuor relati a Salmanticensibus tract. de peccatis disp. 1Ο. dub.6.3. 3. num. 22 3. Oppositum docent omnes alii Theologi Casu istae . existimantes huiusmodi ahorsum quinto illo Deealogi oraecepto , Non occidis, prohiberi. Quamvis enim in rigore physico non se homicidium, eo quδ3 in imis fretus non si . complete homo , morali tamen aestimatione censetur homicidium,& ad illud reductive pertinet , quia per illum hominis futi ii natiυitas impeditur.Unde scut is . qui non quidem aliena tollit, sed tamen alium impedit. ne ditescat,aut lucrum faciat , quamvis proprie non suretur, peccat tamen contra septimum piaceptum De calogi; ita qui futurum hominem impedit licet non proprie occidat , peccat tamen contra quintum Decalogi praeceptum , & committit
aliquam speciem homicidii , ut passim docent
302쪽
M. Patres, relati a Joanne Sinniculo libro supra citato I. .TertuJlianus enim in Apolog.cap.
nas ntem At a b r : homo o o qui . saturus, O fructus omnulum D, semine U.Item Minutius Frelix in Octavio: sunt inquit mulieres qua in ipsis
Wsceribus. medicaminibus .p.rti. originem salari hο-m nti extinguunt, parriciduum D. iant antequam paria, t. Sim lia habet D. Ainbrolitis lib. s. in He Nam cap. 18.ubi medicamina illa,quibus aborius procuratur, Parrici satis sucios appellai; perhoe Binuens. sce ininas eas utentes, pasticidis crimine innecti Cui sub se libens Augustimas serm. 244. de tempore. sic ait: Murier qua sec.rat hoc, per quod tam non pust ι suo j re. ua sinitimque par crepoterat. taxi oram homiιιά ortim ream se esse. Vnu . scat. Denique D. Hieronymus Epist. 22. cap. s.
re bor ιν venena med tantur, O necdum nati hominis homicidium sacrant. Ostequente retram ipsa commortua, trium criminum reae adinseros perticantur,
quae agunt secum urtitera conceptos exiuirant, aniι
qua quidem definitio es, tisque ad ιxitum ditia ei ab
quo plane apparet, quantopere Ecclesia primitiva horrendum procurandae abortionis scelus detestata suerat. cui tam gravem, tamque diuturnam poenitentiam infiixit. Facellat ergo impia illa assertio: Dc t procurare aborsum ante ani mationem serus ut consiti utar honori puella, elusiue Utetur infamia profecth enim, si infamiae periculum ad tale facinus licite perpetrandum fiassceret, vix ulla unquam abortionis procuratrix
culpari posset, cum vix unquam intamiae periculum possit a belle. it L, i r Coracubinarius non tenetur pellere domo concubianam. sed pυyiceri sibium .se deinceps cum ea non peccaturum . quando ea relicta ritum transigeret tristius. Joannes Sanctus in te lect .disp. I G num, et . apud Dianam s.p. tract. 19..esolui. i C8.ubi se loquitur : Sι concubina nimia urita esset ad obiectamenium concubina', vulgo REGALO. dum desciente illa, ni Maegre ageret Pitum. Ouriae epulae lassis magnari ceren concubinaritim, o uisa amula ad id nimis Afficile inreniretur. eiicere illum non erit concub narius obligandias; quia obticlamentum dictis circanmniatis consideratum Hi maiora aestimattonu,quam quodcumque bonum temporale.ob quod sas erit de noxaudia
LUM . f alium non in reniat paru qualitatis illis in rebus.quo, hiant maxrmetiti es seu m οἷ hunc cutium, iam recepta in expostere non consti instar, ιι amiure admittera illam erit concelsum.
Haec a stertio, ut recte aiunt Doctores Lova- is nienses scuti Epitiareor m placitu pidetur consona, ira Chrisianorum retasu costiar aduersa. Nomne enim ingens est commodum, habere integrum corpus. oculis inanibIis , pedibusque instructuin siligensque incommodum, habere mu-
A tilatum de truncatum ρ Et tamen veritatis Ma gister Christias, eum perhibet consentire an cati 6alum.qui non eruit, aut abscin sit abs se cru-lum,mamam,aut pedem scandalizantem hoc est ut explicant SS. Patres) quir o semovet ac non ne cludit res omnes aut perii nas,aniam rui- nae , 5c occasionem peccan ii ipsi pio buiau ,
quales praecipue sunt meretrices si cunctib ae, iuxta illudPii ver b. s. 'lah. vi bi iliomoab b c / dere ignem in nu A..ut res mensa eiici 1. uritia te aut ambulare superprunas, ut nox. . . bura/tiari an ιὰ eius Uc i ingreditur ad Mulierem, non ci u Mundus ιum tetigerit eum. de Ss. Patres frequenter admonent, caetera vitia iesistendo , libidine .nu vero fugiendo superari, it aeta illud Apostoli i,
ad Corinth. c. Fugite rnicationem. QDI verba
exponens S. Thomas ibidem te t. a se amor
ditu fidelium sunt procul arcenda ; sicut A icta
. s. sornicatum. Haec assertio, quam novi quidam Casuis aedocent, ash ordine tertia ex septena uecam quas anno i ,s s. ad intantiam Archiepiscopi Me chlinientis Lovanienss Academia censuravit, atque assisam ct erraneam proscripsit: huiusque censurae veritas&aequitas patet ex verbis illis Apostoli ad Roman . . Qua sub pira es mutier, νι- vente viro atriora es Ieries autem mortaus su/rit viseivi, solata es a lege νiri. Igittir νisente vira vocati tur Idustera sis erit ram alio viro. Ubi clare Apo-h stolus nihil amplius exigit ad hoc ut mulier alti teri mixta, dicatur adultera, quam ut vivat vir eius : vivit autem vir qui consentit in eopulam suae uxoris cum alio: Ergo talis uxor ex Apost 1i doctrina debet dici adultera : e usque copula adulterium. Id etiam ex ipsa nominis significatione pater:
riam, ut ipsum nomen sonat. est at cum ad alienum
thorum Sola ergo alienitasthori attendenda est, quando de adulterio quaestio proponitur: unde cum maritus suo conseruii non possit facere, ut suus thorus non tu alienus comparatione cuiusvis teriit, planum est, illum non posse ullo suo consensu efficere, quis daecessus euauseis tertii ad suam coniugem non sit adulterium. inriti
303쪽
ergo consensus non tam ad hoc servit ut adulte- Irantem e raraneum relevet , quam ut consentientem lenocinii crimine involvat. Quare Tertullianus in Apolog. cap. 3 9.Socratem & Catonem qui uxores suas amicis communicaverunt ut edia is sobolem stisti perent. lepis assime his vel bis deridet: Osipient a Attica, or Ramana grava latuaxemplum i Leno et philosophus o Censer. Addo hanc assert)onem Gnosticorum flagi-y- tia a labe adulterii exeusare: nam ut testatur E piphanius haeresi a c. apud ipsos, post lauta & opipara convivia. quae amicis exhibebant, foemi me coniugatae . non solum consentientibus, sed etiam pr*ci plantibus maritis, cum extraneis mi steri solebant Largas inquito π opipara edulia,caranuesam. O vini potum apponunt, etiam fi pauperesserint. Ex hoc autem tibi compotarerint. O venas s tietate 3mpleverint, ad Osrtim si raripertunt; O νir quidem concedens uxorem alteri, att ad shum Sarge, Osc dilactionem cum Iratre.
, Comedere is bibere assue ad satietatem abstaen ' cessitat. OB SOLA M VOLUPTATEM, nullam est peccatum quia licite potest a peritas naturalis siris
actibia frui Escobarius traei. r.exam. a. num. I a. pro eadem sententia reserens Joannem sanis eium
Falsitas huius assertionis constat ex principiis Di s. in tractatu de moralitate actuum humanorum arr.3. statutis. Ibi enim suse ostensimus,delectationes sensuum a creatura rationali non esse per se expetibiles. sed solium ratione boni honesti, euius imi illecebra,& veluti condimentu. quod profluida & sagax natura in operationibus ad conse vationem individui vel spe et ei neeestitiis apposuit, ut bruta,quae non possunt apprehendere bonum honestum,delectabili traherentur. V de delectationes seρ siti imprimario &principa liter. seu tanquam finem intendere , est natura
bruti, & vitium hominis, juxta illud Augustini
de peccato origin .cap.4o. Tanta excellentia est m.omparationepecaru homo, ut vitium hominis, natarast pecoris. Osod egregie confirmat &illustrat S.
Thomas i . aquast. 4.art. a. ad a , his verbis: Approh ψ. Fositiva non attin t ad communem rationem
est in animalibus, operationes querantur propter dele .ctationem ista intellectis apprehendit unipersalem rationem bani ad cutis consectitionem sequitar delectatio;undae principatius intenci bonam quam talectatio
ttitor natur .delectationes apposuit propter ver 1ο- .es. Igitur iudita utrumque s. Doctorem, Oper
tione, sensitivas propter solam delectationem, tanquam propter finem quaerere, et more brutorum agere, & maxima de ordinatio exeaturae rationalis , quae solum bonum honesium tanquam finem debet respicere, de utile ac delectabile ad illud. ut medium ad finem. vel accellotium ad principale. ordinare; seu frui solo bono honesto. & utili,delectabili duntaxat uti. Unde Augustinus libro de moribus Ecelesiae cap. 21. hanc viro temperanti. & Christiano prastribit regulam. I abris inquit)pir temperans in rebus moria talibu, se fluentibus vita re Iam utroque Telamoto firmatam: ut earum nihil diligat. nihil peν se appetenduin puter. sed ad vita huius, atque officiorum n
sessitatem,quanti satis est usurpet 3ITENTU M DESTIA NON AMANTIs AFFECTU.
eoncinit D.Thomas a. a.qu. I 4 l .art. c. in corp. se dicens t omnia deiectabilia qua in tisitim hominis veniunν, ordinantur ad aliquam hulvi pita necis itatem .sti tit ad finem; se ἐιὸ temperantis accipit nece statem hilaus pila sit tit regulam dile fabilitim qitibustititur. Q siticet tantum .u tiratur, quantum noceas; ια huius vita requirit,
Id ipsi im niagisterio natura instructus, &solo ii rationi, lumine illustratus edocuit seneca libro de vita beata eap. i o. ubi quendam Epicuri de
grege porcum redarguens sic ait: Tti volti atem complecteras. ego compesco, tu νο uptatefitieris. ECOUTOR Et Epist. 8 8. Imperantia inquit) τolΗ-R tutibus imperatralius odit ut ne ab sit alias disensat, ad sanum motim redigit. NEC UNQUAM AD lLLAI PROPTER IPSAS VEN1T. Unda Sancto vel Ese obario illud, Augustini adJuli
num, voluptati senibali similiter olim patrocinantem, regerere lubet:obsecro te,non si honesto Philosophia Gentium,quam Moitra Chriyana. qua una es vera Philosephia, quandoquidemstudium vela mor solentiasgnificati, ν hoc nomine. Ex his confutata manet alia Joannis sanetia sertio.qua docet disca 3. num .as. nens orsus d lectationis in conjugatis, ne veniare quadem esse pe cartim. Si erat in peccatum & de ordinatio creatura rationalis est actiones ad individui conseravationem spectantes, ob solam delectationem, C tanquam propter finem elicere; etiam peccatum, saltem veniale, erit in coniugatis, actum ad speciei propagationem ordinatum,ob solam delectationem. tanquam propter finem exercere. Unde Augustinus libro de bono coniugali cap. c. sic ait: Coniugalis concubitus generand gratia, non habet culpam. concupiscentie vero satianda. sed tamen cum conjuge. propter fidem thori. VENIALEM HABET CULPAM. Et cap. I. Reddere debo tum coniur iis viqilit)nussin est criminu;exi te re autem ultra generandi neceptat m, EST CUI P E VENIA Lls .Et lib. contraJulian. cap. IV.
dicit e Coniuges contrahere tinde quotidie . diacant .d morte nobu debita nostra, quando motam renorationi necessarium,causa stim voluptatis excedant.
D si milia habet Gregor ius Magnus lib. ia. moralium cap. I .ali4s a . ubi haec scribit: Tunc solum coniuges εn admixtione fine cu a sunt, cum non pro xplenda libidine .sid pro sus ipi nda prole miscentών. Et de cura pastorali p. I . admonet. 2 8. Admonexili
nerint causa coniunctos; se cum ranmoderata admixtioni servientes, propagationis articultim in tisu transferunt voluptatu, perpendant quod i ter extra non exeant is ipso tamen coniugio .coniura stira trai ficendunt. Pnia necesse es. ut ι rebras exhortatronibus moneantur.tit de leant quod pulchram copuiasti cien. admixti, roruptatibus sordant. Denique D.Thomas s in A. disi. 3 l . qu. 2.art. 2. in corp. dicit: Duobus s- Ium madu coniuges assque omni peccato conpensunt. scilices causa prolis procreandis,.Lbiti reddindi a
cam,vel quotamque labore illicitastinuit. Filiutiti, tom. I. irae . 27. num. I 3. Addensquhd si e
tiam in fraudem ieiuni, sese nimium fatigasset, adhuc liberaretur a lege ieiuni . Hac assertio est aperte falsa : licet enim miti
304쪽
sua cuin in mothom incidit, ciui ante aegritudi- Λne,non teneatur ieiunare.ut D. Antoninus, C
tetanus,sylvester,&alii Casuiliae communiter docent; secus tamen qui labore illicito sese fatigavit.maxime si id fecerit in haudem ieiunis. Ratio disparitatis manifesta es morbus enim ieiunium reddit protius impossibile ; lassitudo vero .seu defatigatio, illud tantum molestius ac difficilius redditi quid vero iustius,quam ut al- perius ieiunent noeenti ores. & qui dissicultatem ieiunandi sibi suis sceleribus pepererunt' Et quid injustius, quam ut illi a te; unio liberentur,qur propter scelera sita plus egent ieiuniis; id etiam iniquius, quam ut ille qui in staudem ieiunis sese nimium satigavit, laberetur a lege ie- siunii. & ex tali fraude commodum istud reporteti Ex his confutata manet alia Filiutia assertio,
qua tesse Elelabatio tract. i. exam. 1 3. cap. 3. aD
serit. Etim qui Aruire nequit. n. vestere sumpt.i cae-xά.non teneri ieiunare,rm. neque in prandio collationem sitimere,quamvis hoc modo isti incommodis abutare post. Quia linquit nemo tenetur perperiere ordinem restitonam. Egregiam sane rationem, dignumque patella operculumlinisi veth ifle qui ieiunat, nihil molestiae aut incommodi ex jejunio reportare debeat 3 & unusquisque praeceptum divinum aut Eeclesasticum, eo modo quo potest. non teneatur impleret cPlures aliae me cirea ieiunandi praeceptum
novorum Casuis im laxitates quas recenseIesussietet c illae enim adeo absurdae sunt, ut eas retulille, confutasse sit. . ita in patinas Tamburinus, inter novellos laxita tum patronos celeberrimus lib.4. cap. s. j. l. num i c. ait: probabile esse sui men inter iactit inia numerari, atque adeo passe recipi in ieiunia. Et l. a. m. o. asserit , Icere intra diem testin3buere vino, mustum. cera ν fiam . aquas ex herbis. νHex ratim vino disidat, etiam de mane , etiam obsiam delectationem . etiam multoties in die , e
iam in Datim trian . Isem asserit Eseobarius tibi supra ,de vino quod vocatur Clarea, gallicu oΗΨοcras. Item idem Tamburinus *. .num. 3.dΟ-cet Mendicantes, & eos qui ipsolum privilegiis gaudent,ut Patres SocietatisJESU,posse in die ieiunii prandere in hyeme, duabus horis cum dimidia ante meridiem, id est hora sesqui- nona. & in aestate tribus horis eum dimidia ante meridiem,seu hora sesquioctava: quod plane ridiculum est. Addunt alii,ova,& facticina, tempore quadragesmae solum prohiberi sub veniali. ita gundea apud Mercorum 2. p. art. 22. Alit,ut Pasqualigus teste eodem Mercoro, V sunt ieiunia quatuor Temporum observari ex sola consuetudine, de qua non constat an sit introdiaeta eiura obligatione ad mortale. Denique a Caramuel in Theol sundam num. Ia8. Omnes Religioses a lege ieiunii conatur eximere, hoc discuisti as, iis a ieiunio excusantur: ut omnes Reli
canunt quam Monachi, senedocti praecipue . Ergo Monarii non tenendar testinare. Qua raι ο idem de cete m aerii seriescit: nullienam qui non cantret us- p. am bitilares. Subdit postea. Erros Ritigiosis Oriuru excludimus.qui erunt in Ecii a Romana qui te ne tur obse rvare seianiai Jo non severe sed δει ereeruaeri. a' Crantum haec primrvae Feeleliae instituto reia pugnent, patet ex sS. Patribus: Hieronymus e
quadragesimam, ex Apostoloram traditione, cοπνι a tempore testinamus. Et Ignatius Epistola ad Philippenses, in tine 2kadragesimula se univi mnester- aina . Basilius item serm a.de ieiunio,testatur ieiune quadrages malis legem, suo tempore adedreligiose observati suisse ibi ita, ut nemo prorsus ab illa sese eximeret Non ivisela inquiij noterra, non civitas. non gens,non denique Divi ullus tam d. sertus, tibi pridicario sa non su/rit audita, s d o exercitas, O iter satientes, terra marique, mercatores astque omnes militer audiunt os cipitini. Et rur. sus: Nemo seipsum ex ista unum catulago eximat,m quo omnia genera, O omnis aetas. G amnes dunttatam disserentia recensentar. Diνes es, ne a crus contumelia seiunium . dedignatas ipsam commensarem sussere, ne aliquando te apud ieiunioru Iegislatorem accuset. Paver cavistus non impetat j uniam; iam olim ipsum contubernale habens. Naseribus u tem velut res rure, ita etiam seiunare prsprium est. O secandum naturam. paeri velut planta νε rides letum Maa irriguntur .senibus asuetudo o familiari tri ab antiquo ad ipsum,kνem scit laborem c c
damnum tertio. νδ ad domum ejus aut segetem incedendam. non tenetur ad restitutionem litius damni lia Iuli. Stephanus Baunius in lumina peccatorum,
pagina so . & 3o8.editionis sextae. Huius assertionis falsitas patet ex Gregorio IX. cap. s cala x. de iniuriis dc damnato. ubi
ait Si carpa tua factum est damnum, vel iniaria iν ruata. siti aliis irrogantibus opem talisi, aut hac im peritia raoνe negligenti e nerunt. iure super his
sATisFACERE TE OPORTET. Sed dam
num famam ex suasione & inductione alicuius, eius culpa factum est ut patet: Ergo iuxta leges Ponti sietas tenetur ad restitutionem illius.Unde Academia Lovanientis ait hanc Baunia anseri ionem esse aperie salsam, O recepti u sust a regulis contrariam. I IConfirmatur ex D ah ma a. 2. qu.ca .an. v.
se dieente: Quicumque is causa ini a acceptionti, tenesur ad restitutionem. Quod μιdem contangit dupliciter , directe sitsuro indirecter directi quidem quando aliquis indvicit asium ad uti piendum; ct hue quidem tripscuer; primo γιῶm modo, morendo ad sesam Eceptionem, quod 'praecipiendo. constienda. eon sentiendo exprese, in Dadanda uriquem quasi re iam d. hoc quod aliena accepit: atis modo ex parte ipsis Meipientis, quia siciscet eam receptat, via qualiteritinqvie ei auxilium sene tertio modo ex parte rei
accepta. quia sic particeps est sunt νιl rapina quasi scius malefici . Indirecte vero quando aliquis non impe
d i. cum post o debeat impia rei vel quia stibi rabie praeceptam spe Unam. impediens furtum rei rupi nam ,vel quia subtrahit suam auxistim quo posset οἷ- sistere;vel quia occultat postfuctam. Quae his τὸ Aia
comprehenduntur: Iusso .conficium. consensem. palpo recursis: Parricipans .multu non obstan non manis flans.
in imo idem S. Doctor ibidem in solutio ne ad a. aperte docet ad restitutionera princi palius teneri iussorem, quam ipsum facinoris executorem . mod Caietanus, Bannea, Tanne-rus. & alii interpretes, ad consultorem 5e indu- torem extendunt. Et sane clara lusor, consultor, δc generaliter inductor, potiores partes teneant in crimine iniquae acceptionis. vel gravi. damni illationis, mirum est venisse cuiqitam in
305쪽
m matem. ut eorum quempiam ab onere restitu- Α ordinationi res t. o secuniam hae et claudi rem
. Confirmatur amplius: Idem s. Doctor Ibi-' Hem qu. r. art. 3. docet quod quia Advocatur θauxrsum . O consilium praestat ei cuius causa parrocinatur. f scienter intuliam causam de Endit, abstred i. grariter peccat. o ad restitution m tenetur ius damno.quod ι Ontra justitiam per ei, auxilium altera pars ancuνν. r. Ergo a fortiori censer,eum qui per consilium aut si asonem movet alium ad furandum . vel ad inferendum grave damnum tertio teneri ass restitutionem leu reparationem
damni illati. v III. i 3 3 Non tenetur quis μι p a peceati manan. restituere quod abrarum est per parra furta,quantumcumque fit magna summa toralis. Baunius ibidem pagina 22 . Hanc assertionem. quam etiam ad intantiam Archiepiscopi Mech linienss, Academia Lova- mens, reprobavit, recte ae erudite confutat sin. nichius 6 442. ubi sic discurrit. A qu. repugnat justitiae retinere rem notabilem alteri debitam, ac eandem uno actu auferre: si ergo hoc postremum, ipsis etiam laxonibus fatentibus, si peccatum mortale,quo veris militudinia colore negari potest, primum iuud esse mortale peccatum', Nec resert quod lingulae minotae ablationes sorte fuerint peceata duntaxat veniat ia:quia restituendi obligatio non ex solo aceeptionis titulo, sed etiam ex titulo rei acceptae nascitur; ut proinde ea sit gravis, de sub mortali quoties rea aliena notabiti ter pretiosa detinetur quomod libet ea aes detinentem pervenerit. Unde non solum qui per minuta peccata, sed etiam qui absque ullo peccato ad ponessionem rei alienaen ta bis iter pretiosae pervenit. tib gravi reatu eam restituere, cognita eius alienitate, obstringitur. Sive igitur auferendo, sue detinendo rem alienam notabilis valoris, contingat te habere plus notabiliter quam debeas, & alterum ex adverso minus norabiliter quam debeat grave procul
dubio vulnus infligis iustitiae,quae utique exigit, ut uniuscuiusque posessso ita adaequetur auri possden At qLo pollet, ut nemo plus aut minus possessionis habeat quam suris;item ut consimili plane modo habeat se possessio uniuscuiusque ad posseissionem cuiust ibet alterius. quo se habet ipsius ius ad ius alterius. Ex quo praecipuum,imb& unicum Baunia fundamentum manet solu
1X. 1 pracvtam servandi festa non sit 'ut sub mortali,sposito sicanduis si absit rentemptis. Huic asseri ioni, quam facultas Theologica Lovaniensis. ad in λntiam Arelli episcopi Mech liniensa reprobavit, favet i amburinus lib. t. in Decal. cap. LI. 8.num i a ubi ait: Leges Ecclesiasticaι non multumst quenter sub mortali obligare. Oppositum communiter docent Theologicum S Thomai . a. qu. 9s. an. . se dicente: Leera
Iora ιιnsii ntia. u lege aeterna. aqua derivantur. ρ-cundum issud proxen. g. per me Reges reaenant, ct k-xum conditores iustu decernant. Quod confirmat in resp. adi . his verbis: Apostolus ad Roman. i 3. dicit.
Omnupulsus humana a Deo est: O ideo qui potestati relint in h. qtia adpor flatis ardinem leuinent, Dri
Idem docet Bem inuὴ specialiter se prae- Icept Eeelesam eo observandi fest, . sib. 3. de cultu Sanctorum eap. 1 o ubi se diseurrit:etur e vi- vino praecipitur, at aliqui dies in obsorint Q.Vιamoi nassi sunt ceni diei a jure diν,na dere minari: Ergo Abiait esse in EreIesu p.rsm determ mandyce ta, dies. O obligandi ad eorum ob errationem quia alioquin non servaretur iis divinum. Unde quemadmodum cibi igatio servandi diei festos, a Deo lim peculiariter determinatos, fuit pravis, &sub mortali, ut patet ex poena mortis & lapidationis in violatores decreta, de qua Exo ii 3 I. u & Numer. 1 f. ita similiter gravis censeri debet obligatio observandi dies stos, ab Eecletia in locum veterum illorum festorum subrogatos; subrogatum enim fortitur naturam eius in cuius Ioeum Ribrogatur. Nullo ergo pacto audiendus est, sed omnimodh repellendus quisquia asserere prae si impse diis raceptum seruanssi sella non abligare sob mortali, sepositos undula .fabsit comem/rin. Et hic assertio favet errori Lutheri in libro adve sus Cathisinum se Alcentis: Duod/c maficies Antichrisi Ussorum dieris obfirmari. .ei m omnes dies int tiberi. o ad Ieriandam, o ad laborandum. Csaris facit priscepta Ecclam δε audiendo cra. εκi I 3 7 duas es in partes,im, quar-smuid di νersis relebraη.
tibis audit. Esccbar tractu i. exam. I l. num. I 3.
editionis Lugdunens, ni tis . Ex quo interipule brevi simis temporu intes risim sum audiri, squatuor ν . altaribus paria missa proport/onat.έ tem porti anterioritare is celebrentar,at .um vina inchoatur. secanda ab Erun tia tuni in consecrationem ρυ- cediat,tertia a consti ratione in cons mesonem, qua tu denique a consiti, tune usque ad terminum.
Ubi obiter notandum cum Sinnichiol. 39'. novos Casuitas. & laxitatum patronos . pedetentim processasse in peius: eum enim pridem aliqui ἁocui sient satisfieri praecepto audiendi missam. auditione successi υ1 duarum medietatum δiversarum missarum etiam ordine inve se; alii inde in iebant scitisfieri eidem praee pio , auditione etiam fimilitanea diversarum missarum, ae demum alii longius plogressi coim tenderunt satisfieri eidem piae repro, auditione etiam fmultanea trium vel quatuor partium diversarum missarum. Quae progressJonis regula, ehm tam bene locum habeat te spectu viginti, vel etiam quadraginta partium rotidem respective missarum diversarum, filiae Estobarii. &aliorum recentiorum Casu istarum assertio x eraesset, sequeretur missam uno ferὲ momento ponse audiri: quod planὲ ridiculum & nugatorium est. Unde Academia Lovaniensis hane assertionem, ut salsam , O praceptorum Eretim e timam, proseribens. Ribdit e Nec enim majorem habit apia parentiam de quatuor scri partibus quum is viginti. Plures aliae eitca auditionem missae sunt novorum Cassiimrum laxitate, omnino intolera bile, Tamburinus enim lib. 4. cap. a I .num. 3. censet satisfieri prreepto audiendi missam, et iamsi quia non intersi consecrationi: Quia poto inqilito actarere opinioni, aserιmi sacrificu es n-tiam in conmtinione conmere; atque adeo non est di-ιendis omisis sacrificii m. Asserit etiam ibidem 1. a. um . . probabilem esse, si abindeque in consei entia tutam, aliquorum sententiam, qui docent
306쪽
mlam omitti possisne ιυψa in die sim, propter lu-
. 1 u.n Iuod rum ciret, si qua M se adlet. Et infra , . . num. s. adem censet de opinione aliorum. qui affiniant praevi litinem caletitiae missa non Onitate , quominus qui, proficit catur venatum ad locum Aesemim,ubi ola penui iam sacerdotis nequibit die festo miliam audire. Item lib. i . cap. 3. . 8. Hum. i a.di ac, in audienda missam depracep. t. . vel recidanta iura ex obtigatione. satu ese attentioMem exi. ruum, unde pos quemlibet voluntarie d - prati. Et lib. 3 . cap. s . q. s .num. 3 . docet Testisfacere pracepta . s horas rriares animo non sat aciendi : Cui doctrinae consonat alia quam tradit Fagundea res bl. morat. pa aec est. lib. I. cap. 4. niuaa.4. ubi docet, Euni qu; scit Upιυnem volun-rarre nullam,suiuscere praecepto Ecclesiis.
XI. iris tria. cui proponitur no ra des ae magis credibrio , diam ι iusserap obibiliter adhuc crea b is apis paret . non leuitur ad recipiendum nostrum siAm. Ἱ homas Sanchea Joannes Sanctus,& Diana ,apud Eleobarium illeos .mores. p. 3 9.quibus sub ictibit Elardus Billius tract. I. cap. l . de fide, ubi ait q.iod puer in haereti educatus, non peccatcν dod. bHὸ smi proposita. O quam a parentibus edo cis est. nis habeat argumenta conr/ncentia, o probab I,tatem excludintia sese secta quandiu enim probabitu est. uon peccat eum sequendo. Qαὸ μ tir multa puella usque ad νι sinam annum νια censeri p. intharetica, quantumιumque ad coenam,tit appellunt, a aedant. Quu en m dicet eas non hasere argumenta Irobabilia μὰ secta e Mnemopeccat sequens opinaonem probabilem.
Haec allertio plusquam falsa est. Primo, quialte et Haereticus ignorantia invincibili sui erroris laborans, non peccet, δc sat materialiter duntaxat i irreticus. snam ut infra olle ndemus contra lanientum de V endrochium, error seu ignorantia invincibilis excusat a peccato) ille tamen eui fides Catholica videtur ningis credibilis. dc probabilis non laborat ignorantia invincibili, sed vinciuili:tum quia ratione formidinis annexa opinioni minus probabili. errorem aliquo moco praevidet: tum etiam quia sequendo sectam ii tam,quae ipli apparet minias probabilis, seli miniis cons Ona veritati, & relinquendo liam, quae probabilior& credibilior,seu verit, ii eon ornator aut vicinior ips videtur , verita tem eontemnit, dc parum de ipsa curat: Ergo ille non exeusatur a peccato.
Secund4, quando illi Authores dicunt quod error probabilis excusat a peccato. vel loquum tur de probabit itate vera, vel duntaxat apparenti ;Primum dici non potest, cum nullus error aut lueresis veram probabilitatem, sed duntaxat salsam & apparentem habere possit. Nec etiam secundum. alias sequeretur nullum sere propter haeresim damnari pollia liareticum; cum nullus si pene,qui non assirmare possit sibi sectam suam v Heri piobabilem. Ex quo ulterius seqlaetetur ad L, lutem in sua quemque Religione, quam probabilem putat, posse pervenite Unde Caramuel in probabilitatis doctrina vel satis limus, de
omnes eius consecutiones apprime callens, impaeem hule dissicultati resolvendae se agnoscit, eique videtur iiiccumbere, dum in Theologia fundamentali pag. a. refert, & insolutum re linquit discursum cuiusdam Basanomem Litherani, qui fatebatur fidem Romanae Eeelesae
A esse quidem probabilissimam, asse Zque se rise
simam, sed contendebat etiam Lutheranam, quam profitebatur .esie probabilem. atque adeo securam , si bindeque sibi licere esse in quieta conscientia apud Lutherum , & in eius secta se poste salutem consequi .Quia saturioin ius i inquit)
siam. vel rece Andum a Christo, serpidi insurrexit. O
νano non est nec Caria retitin iam ad Romanam Fc Heiasam .aut sieceriη tam a Christo. Nam praeter Romanam
mmatim ; omnes probabiles . omnes celebres, sm
ροι aqua itire reponent , vel adra itendum use Scotis his uni. vel relinquendum Peripatum. Tuni enim argumentatio urgeret : cum v I una Chrsu Retia
generalia morabitur : haec enim . ut ait . probabilia ar mixta. O non evadentia min rant: quoniam
siam s. pr.sabili ram . adeoque in soro interno ess si cur imam ; O tamen hoc ipso non obflante. La- therarium quam ipse pro uertir . esse etiam probabi ιι m. atque aeque Chrsianam, ac sic ram et IMO
Cur non licebit ad ra , ρ ese m quilia consilentia Oo apud
307쪽
vel aprincipali opinione discetire Unde redit illud Augustini, quod supra tetulimus, Hoc ta qtii emaeonsentu, sed hoc sequitur ista qua senis. Mata ergo
XIII. Dare pecunia .vel aliud quid temporia pro bene-' scio, ut m btivum, quo volunt ia collaroru ad allud conserendum thdacutar, non est monia, fi non disti ν ut pretium boti*io equale. alentia tomo 3. dis c. 'U. IE. p. 3 .l anne rus. Est barius. Sanctius. Milia hardus, & alia recentiores Casu ista. Cppositum colligitur aperte ex D.Thoma a. a. qu. O .art. .ad Dubi ait: Antequam alicat ac quiratvir ius in Epis opatu. νeI qauctimque devitate. vel prahenda,'er ele lionem. vel pravi anem, seu co Iutionem smuniacum esset ariersantium obstaculam. cuma ressimeres cenim pectin Λ parareobi usam ad
rem stiri valem obtinendam. Ex quibus verbis hoe argumenti m conficio, Per pecuniIm parare Qbi viam ad rem spiritualem obtinendam, iuxta D.Thomam,vera simonia est: Sed qui dat pec niam, ut temporale incitamentum qu animus collatoris ad conferendum tibi beneficium inducatur, pecunia parat sbi inam ad rem spiti tualem obtinendam I ea enim ut medio seu in strumentri utitur ad excitandam & flectendam colla totis voluntatem, ut ips beneficium coti-serat: Ergo ille vere sinon iacti, est. Unde Ee clesia semper pro sceleraris & simoniacis lia huit eos omnes, qui pecunias bi ad sacerdotium.&alia Ecclesia ministeria aut beneficia viam muniunt, & hanc nundinationem, quavis arte, quovis colore Reatam, smoniacum scelus a pellavit. Hinc generatim nesant Camones fas asse, per pecuniam ad Ecclelix dignitates perve nire , ut patet ex Cadonibus Apostolicis Can. o. ubi se dicitur: siqvu Episcopm,aulPresbyter. edia onin, per pecunias hunc obtinuerit dignit rem. derciat ν. Hinc etiam generaliter vetant,ne quis
ad Ecclesiae munia consequenda aliquid osse taevel promittat. ut constat ex Concilio Tolet. 8.an quo sic habetur: Si quupra percipienda sacrariis
ρη aunitate Odtibet premium detectis fuerit abii ose, ex eodem tempore unathematu se νerit oppνε ιγ o csndemnatum item in Concilio Melphitano ut i oso stricte vetatur, Neptu data. νe1 prom se τε pretio. vessiere tro, ea 3ntentione smpense ursi palem nitatur asequi dignitatem. Confirmatur: Cum D. Petrus Simonem Ma-
'gum de simoniae scelere increpavit de hoc eum reprehenditquhd donum Dei pecunia possideri
polle existimastet, ut patet ex verbis illis Actor. Pecunia itia tecumst inperssitionem. γοηiam δε-ntim Dei existimasti PECUNIA POssi DERI sed quod pecuniaris muneris practatione per
A modum illecebrae permovent Is obtInetur, tam bene peculi a posscetur , ac illud quod per ipsam iiib formalitate pretii sumptam acquiruttir , ut de se patet: Ergo qui dat pecuniam Demotivum, quo voluntatem collatoris ad conserendum sbi beneficium inducat , tam benh s-moniae labe inficitur, quam qui illam praebeta epretium beneficio aequale. Confit matur amplius Si ad Simoniam necessarib requitatur, ut pectinia par modum pretii beneficio et uat is Offeratur,vel eonferatur,tam rarum erit S moniae vitium, ut ab eius labe o nes Simoniaci iacile se purgare possint,dicendo scille et se temporale pro spirituali dare . non B tanquam pretium, sed tanquam motivum. Imb& ipse Simon Magus, simoniacorum omnium parens eadem distinctione , seu praecisione me taph1 sica, ab eodem scelere facilὲ excusari poterit , nam eum pro impetranda gratia impertiendi Spiritum sanctum per manuum impositionem . pecuniam offerendo Apostolis, vendendi aut emendi, vel pretii verbis nequaquam usus merit , ut patet ex verbis Scripturae supra relatis , dici poterit ipsitim obtulis te Apostolis pecuniam, non sub stirmali ratione pretii, quo talem potestatem emeret , sed duntaxat tania quam moti viam qDo eorum voluntatem ad eam sibi conferendam inclinaret : neque enim illa curabat modiim , sed tantum ut rem quoquo modo assequeretur. Similiter a labe Simoriae purgari postet Balaam Propheta in quo Simonia vetustiori vocabtilo Palaamia dicitur, ut notat Adrianti, quodlibeto '.quaslionea posset enim pariter dici , ipsium munus a Moabitieo Reg. sibi missi,m aeceptasse, non ut pretium prophetiar malec ictionis , sed ut motivum : neque enim vel Rex curabat, quonam titulo ille mu Diis acciperet , dum quoquo modo ad malediae ensum hostibiis eum permoveret;nec palaam admodum corabat , quonam titulo oblatum motius sibi Obveniret , sed ut quoquo modo filam avaritiam inde expleret. Idem clam proh portione de Gieat , R de omnibus alii, sin, n iacis dici post ei. Irgo ii s andum sit novorem Casuiliarum doctrinae , & si praefata sistinctio
pecuniae in ratione motivi, & in ratione pretii valeat, & si istam sit ad vitandum simoniam, peccarirm smoniae a rebus humanis exulabi , Min mundum platonicum dem trabit , vel smisini a barHis & stupidis, qui dii inctiones illa,& praec isiones mel. pli 3scas capere nequeunt,
committetur. Unde Caramuel in Theologia morali lib. a.tium .pcisi si ριον inquit ονι puro m sit , nulla ι rit cinum stan iis ab λι ιoma iai, ja: f aatem audent or, V smonia conceptis, Ei ia ID EA PLATONlCA , ut dicit ν , qua
Nee valet quod a liqui Reeentiores Aletini; nempe eum qui pecuniam, vel aliud quid tem porale pro beneficio , per modum illecebrae
permoveritas, DCn verι per modum pretii M. neficio aequalis confert vel offert , non eo
mittere quidem Simoniam contra ius divinum, quia ad hanc requiritur quod temporale pro spirituali detur ut pretium , esse tamen reum simoniae contra ius postivum , quia leges &Canones Ecclesae id vetant. Non valet in quam quias. Thomas in A. disi. et s. qu. 3. art. 3. ad i .docet quod sJudex spiritualis munere ali quo, sive parvo, sive magno . sectatur ad ali quid faetendum , simoniacus est coram Deo
308쪽
apertε docet committismoniam contra ius divinum . quando muneribus, sive parvis. sive magnis . aliquis inducitur ad aliquid spiritara te conseiendum ibidem etiam in iei p. a. q. ait, quod Qui dat ah muisita. D sipr nivali
ter moveatur sivore precam , vel timore rogantis,
NUM , Domum commuiit O retitus , orogans , si hoc intendat. Unde Suare 2 in tract. de Simonia cap. 3. pro hae sententia S. Tho-m m . &'alios antiquos Theologos & Ca- non istas refert r saepipime s inquit o legimus apud Atinores tum Theologos quam Canonias . minondam meritatem committi , quoties per stiritua-Lm ictior ιm vel durionim principatitιν intenditur acquisitio alicuius ιοmmoda temporalis. Ita tenent G: ga. Abine s. Panormitanus, Nara reus, Cο-varruvr.ν, X. Thomas. Caletaxus, Maior . Durandus. Altissurirensis, Adrianus. Arton mus, Cor
diba. Geron. O c. i Addo quod , cum Ecclesia non possit mutare naturas rerum . nec efficere quod ii monia sit id quod vere simonia non est, si oblatio pecuniae per modum ille eebrae ad conferendum bene fi cium permoventis, simoniae labe careat. eXe praecise M Ecclesiae legibus & canonibus vetetur. 11 moniaca diei non poterit: subindeque vera simonia a rebus humanis exulabit, de ut verbis Caramuelis utar, erit idea Platonica . qua
id explieati & illustrari potest exemplo ex 343 novorum Casu istariim docti in adesiumpto : illi
enim communiter docent. contractum qui ab Hisipanis Mohatia vel Asrutra , & ab Italis Moco appellatur qui tunc fit quando quis egens pecunia emit pecunia credita a mercatore merces
pretio summo , &statim ei peeunia numerata pretio infimo revendito non esse verὲ usurarium, de usuris labe re ipsa eaterea: de quo infra. Si eutergo s talis contractus Ecclesiae legibus 8e Canonibus prohiberetur . quemadmodum civilibus legibus vetitus est, ineptὲ quis diceret,
mercatores eontractum illum exercentes, non
esse quidem usurarios. Diura contra ius divinum, ab usura tamen contra ius Ecelesiasticiam non esse immunes; quia cum Ecclesia non possitreium naturas mutare, sitis legibus & canonibus emcere nequit, quhd usura si id quod vethusiata non est. Ita similiter, s oblatio pecuniae, per modum illecebrae, seu incitamenti,ad conferendum beneficium permoventis. smoniae labere vera sit expers, ex eo quδd legibus & Canonibus Eclesi vetetur, verὲ simoniaca non erit, nec eo nomine, nisi nugando, Se terminis abutei, O. Aonari poterit: unde inepta planh ad ompolitiim 8c ehimetica videtur distinctio illa 11. monia in sinoniam iuris divini de iuris Ecclesiastici, quam ad vim rationum praece/en inmae ludendam recentiores Casii istae excogita
Ex dictis consutata manet alia Estobarii ac
moniacum non esse . qui promissa sine intentio-Iam. II I. Α ne solvendi pecunia ad saee Motἰum pervenit. Cum enim pecunia parare sibi fiam ad νem stireum Iem obtinendum. vet. simonia sit,ut ex D. Thomasi1pra vidimus, δέ ille qui pecunia promissi, sine intentione solvendi, ad sacerdotium pervenit, ea sibi viam ad illud obtinendum non minus p raxerit. quam ille qui pecuniam de facto exhibuit. planum est, illum non minus e lesimonia clim,nam iutrobique pecunia ratio est cur beneficium eonferatur. Unde in Cone illo Melphi tano si apra relato, non modo ne pro beneficio obtinendo pecunia detur, sed etiam ne promitiatatur,vetitum est.
Confirmatur: mod in ius ieiis eorruptio est, B id in obtinendis bene fietis est simonia r Sed non minus corruptor indicii est . qui argentum pollicitus est ludi ei. nec praestitit, quam qu promust& praestitit: igitur non minus limoniacus est, qui promisit cum nolit solvere, quam qui promisit&solvat.
Cum numerat pecunia pretiosior sit numeranda, o nullus si ροι non m sorti faciat pecuniam praesen- intem, quamsuturam . potest credisor aliqkid titiris sior tem a intituat arro exigere, o eo titulo ab usura exims ιν1. Caramuel in Theologia morali lib. a. num.
C 7y9.relatus a Sinnictio h. 443. Haec assertio non solum improbabilis . sed
etiam erronea & intolerabilis, est. Cum enim pecunia ex se de ex natura sua fit sterilis,non mi niis contra naturam est, ut quis ex ea frumimmediante frenore expectet . quam si ex mula. exsita naturusterili, mulum gigni speratet. Unde Aristoteles i. politie. cap. . relatus a D. Thoma Eo.qu. 8.art. I. ad 3. docet quδd uatralia acquistio pecuniarum est maxime praeter naturam , quia in foenore NUMMUS NUM MUM PAR T. Hine Baslius Magnus in psal. i4 Pe eoniam, BESTIAM FOECUNDAM appellat , non quidem quod ipsit ex naturati sua vim gignenda habeat , sed qυεδ humana
nequitia & avaritia foetum ex ea innatu talem
aeres,an contra his Mohatra , si pra expli t si eatus, licitus sit. 3c eatear labe usurae' Respondeo li talis contractus fiat eum inten. tione lucti. & cum pacto revenditionis praei ieinito, ut communiter fieri solet, ipsiim esse illicitum,& manifestam Userae palliationem quic quid recentiores Casilistae in contrarium dicant. Ratio est quia luerari aliquid ultra sollem, ex vi mutui praecise, usura est, ut omnes fatentuI: Sed per illius contractus ambages. mercator ultra sortem. ex vi mutui. intendit lucrari. 8e des facto intra breve tempus lucratur id , qWo summum mercium pretium stiperat infimum ; ut enim supra dieebamus, contractus Mahat tunc fit. quando quis egens pecunia , emit pe nitereὰ ita a mercatore merces pretio summo , gestatim ei pecunia numerata pretio infimo re- vendit : Ergo eontractus ille quando fit eum intentione luci i, se cum pacto revenditionis pravi hinito, veteri si rarius est merumque frenoris integumentum. seu manifesta usurae palliati odi. ei debet. Inde praeclare Ambrosus lib.de To hia cap. 24. Quodctimque inquito seras accessit. usura est. Quod veru er nomen imponas,usiura est.S15-crtum est cur vocabulum resuti. ιυν velamen obtexueti iuuitum est, cur ancrementum requiris p Appel-O o a lent
309쪽
ient ergo recentirires Casi ita hunc contractum Aquoctimque nomine voluerint,iptii in Mos iram Earatram. Σωo, aliisque barbam ratim:nibus nuncupenr homina ramum non res mutu irae. quasi mutata nomine cti a transfertur pavia . ut supraedi innocentio Ill. dictuin est.
pix unquam tenetur isqau ad Homomam pre-riia ex stiperflao status . ιum vix unqviam hul modi sup Ulcium in saeculuribus .errana m Regibus . inven/artir, Va quea in Optalc. de eleemosyna, SpIuies alia recentiores Casilistae Oppolitum expresse docet s. Thomas a. a
ium miseriis e largiri; alio si per Dan bus pauperum necessitatibus erogare, iuxta illud Chii sit Lucaei l .Quoasu ινιν 4 eu mo nam. si autem vix unquam divitibus, et i iam Regibus .iu perflua suppetunt .ut ait Va que2 ' Hielarius quom iptos vix unquam superilui lai g. endi lege urgeri Conliat etiam falsum esse quod ait Lab trian ist
cuset a vires smpera. quam ι sum insec-prκι scri ιur reιus i. ne impe illam, nihti habeo stipes M. Patet, inquam, hanc doctianam es e falsam: quia dives ex debito legali, si ibindeque ex praecepto,
qIlaesi. 32.art. s. in corp .ubi ait Dareetio obnam se & non solum ex consilio, tenet ut sbi supe fitiadi s p.rflua. est in pracssio, o dare eiae Molrnam ei qai est in extrema ne. sitate. Edi quo ibidem ins runt Ca: et anus. Bannes . & a Di D. Thomae imterpretes, ut eleemo stria sat in praecepto, non requiti duo simul scilicet lupertiuitatem ita dante, es extremam nee es statem in recipiente, sed quodlibet eorum seorsim suis cete. Unde S. DO-ctor eadem parte quast. ii 8 .art. 4. ad a. sie habet : sit titi tenetiar ex debito legati bona sitia pauperr-ιus erogare , vel propter periculam necolitur . . MEL
TORUM. Quae verba ibidem Caietanus e pmdare pauper ibus ut ex D. Thoma iam vidimus: unde si monitus a Consessatio hoc facere reci
set. & ex sola ascendendi libidine piacludat
viscera sua pauperibus, ne quidquam de stipei fluo iptis largiatur. absolutionis incapax est insas mihi i i nquit Caletanus opust de eleemo iasina cap. c. ) 3Pud obiecerti. quod siluit diri tim
proramitidio dipes non du=ensans 'perflua sied cumulans ad emendum tibi dominium. ex sola ascendendi libidiae. non si ira illicite agit propter libidinem δε-
pandis super 'fia . QUAE PAUPER lBUS DE BENTUR, EX HOC IPSO CD SUPERFLUA SUNT.
FAVET Gregoriiis Magnus homil. 3 3. in Dr 13 vang.& de Cui a Pastor. p. s. admonit. 22. tibi notat eleemosynam in Scriptura nomine iustitia explanai,tat nanuatur non liberalitatem sed iusii. tiam. subindeque non conlilium sed praeceptum Deile. ut divites de superfluis necellaria indigentibus subministrent. Cum quislibet necessaria sinquit) indigentibus rem stram in . sua ita retamus,
non nostra largimam tali t=is debriam pom s solvimus, quam miseericordia opus im/lemus. Vnde O ipsa vent, . . tim de miseericordia cote exhibenda loqtieretur. au : Atreia te ne itistitiam vestram fac. itis horam hominibus. Cus quoque sententiae etiam Psata sta conci-riens ta in laister'. dessit pauperrbus. iustitia eius manet in aethraium. Gm erraru largitatem 1mpensum rati er bis praemisisset . non hanc vocara mι ιμ-djam .sed suintiam malustri uia quod a commvns Domno tr battur,ltistum prosecta est,ut qui accipitini eo commtinito alantuν. Idem Aocet Theodoretuso- arat. 9. de providentia .ubi ait : I ibitias a Amma re νam administratore concesse, siause hominibvi. ur sta-
riam ; temperantiae utique in ordine ad seipsos. itistitiae uero in ordine ad alios , qtiorum iridi gentiae subveniendum esse, summus ille administrator rerum sancivit. i s4 Ex his patet primo,V quem, & alios reeen tiotes Casu istas, praeceptum eleemosynae de truncasse ac mutilasse: illud enim ut ex D. Tho ma ostendimus) duo continet capita seu praeceiapta, uno iubemur necessaria in extremis paupe- Addo quod, causa illa seu excusat o quam scpraetexunt diuites. ut ab hoc pracepto sese exi mant, nempe nihil habeo stipe sum, frivola est uenim divite, res necessarias ston cupiditate me tirentur, qua modum nescit, sed pietate iudic rent,qua necessitates inge tuose conci ahit, ut s-bi lupei sit quod in officia liberalitatis essundat. multa invenirent superflua : stixta illud Augi
uini in Psal. i superstia habemus a non η si
Nec gar ia toeam . nan si inania stramin iliis spcit. Cui consi nat illud Senecam Epistolis:lti. p a pauca desunt. raris a omni . t Ncnest etiam pratermittendum . novellos probabilitatum patronos, dum ex una partesii dent placete divitibus, eos exonerando a praecepto largiendi de nupet quo bonCrum pauperibus, ex alia plurimum ipsi nocere , eosque fimis ac direptionibus pati peium exponete, dum docent pauperibus pernussum este i uiari, non solum in extrema necessitate, sed ea iam in gravi, ut videri potest apud Lestium lib. a. cap. a 2. dubit. la num. i. Dianam, Escobariti l am.
butinum, &alios. Unse dum illi volunt plac re divitibus, sunt inhumani erga paupetes et cidum volunt favere pauperibus, fiunt iniusti et gadivites, simulque ex eodem ore calidum & frigidum effant. atque ut ait sinnichius, pauper di
tina manti panem. Itera lup dem ostentant
Ν Hre a stert io est postremus ex septem Aecim articulis quos Aeademia Lovaniensis ad instantiam Archiepiscopi Meeli liniensis te proba vitreiusque fallitas patet ex communiori Thetilo gorum sententia. asserentium cum S. Thoma. a.
a qu a. an. I. & 8. in nova lege fidem expliei tam mysterii incarnationis, & Trinitatis, non soliis necessitate praecepti, sed etiam neces lita-
310쪽
temesis esse ad salutem necessariam. Ut enim v tor ad terminum pelvetiat. debet & loeum ad rem tendit, & viam qua ad illum tendit,
ratuumιm . o m emam Inia reatranti . O po tin rasti. iuxta illaci Att. a. Non est airtia nomen da. m- hominibus, in quo oporteat nos tuiνos feri, inquit S. Thomas loco citato r terminus veto ad quem
per sd, ni tendimus . est clara υilio Dei Unius Trini r Elgo nullus est ira via salutis . nec consequenter capax abiblutionis . qui pernegligentiam culpabilem ignorat mysterium Bo . . Sanctis limae Trinitatis . & incarnationis. De -..1. quo plura in tractatu de fide. l. V.Corollarium notaria dignum. V xliis modernorum Casu illarum assertioni L biis , & pluribus aliis,quae Orevitatis caiisa praetermitto, patet illorum scientiani vix aliud elle. am meram Aivinorum praceptorum e litisonem ; vel ut belle Aicebat Naec laus Faber, Ludo .iet xl l l. Galliatum Regis Praeceptor,
Cain Havens, in Epistola Pastorali ad Clerum suae dire celis, supra citata Unde recte de peibes le observavit Sinnichius libro saeph citato de Saule Ex Rege modernos Casu istis, experimento edoctos quam aegre conformemur mores humani legi divinae, tentas te ex adi et soconformare legem clivinam morious humanis;
quasi lex Decalogi foret REGULA LESBIA, ad sui regulati normam. N ad quod quisque ieii.
tit & vult accommodabilis. Regula enim M., a ait Erasmus in Adagiis) dicitar , quoties prapo sto. non satura ad rationem, μd ratio ad facitim ac
commodatur, O cum Da mortius appri. .atur , non mores ad legem emendantur. Quale Augustitius
nibis magna ct usitata perversit ν, qua . um debearitus virere seiundum νοIuntatem Dei, Deum volunt vivere secantam voluntatem suam: cum ipse nolint
tes quod ille ruis , ed quod ipsi volant. aco Pollet hoc corollarium variis exemplis. quae fuse prosequitur idem Sinnichius loco citat . de elarari, sed istud sit sciet. Delectat v. g. luxuriosum aliquem conservari &b eo habitare eum Demina, quae blanAitiis suis ipsi ira ad pec- eandum saepe allicite movetur Dei sei mone talem occasionem fligere, & abscindere a se oculum. num. aut pedem scandali 2antem se, dieitque ei saepius Spiritus sanctiis haec verba libri Proverbiorum : Numquid potest homo abs οΛdere,enem in sinu sua . at vestimenta illius non ardeam;
Ieria peria re eua. . tibianem vera I modo sive rari. & alia quae supra sise expendimus : Denique Apostolus ei piae ei pit ut fornicationem .stigiat , N. mollitiem ac immunditiam abhoc arat , quia semicarii , molles. & immundi re anum Dei non possidebunt. Sed venit benignus
aut pueri infamiam,de alia quae sitim retulimus,& conmtavimu : atqDe ita molibtis hominum depravatis legem di inam accommodare co-B natur, Se regulam sit regulabili conformare, non veth mores hominu:ii ad Dei legem emendare & corrigere.
Sed quaeso, AMi CE LECTOR, si tuae sa- is
lutis cupidus lis,ne audias benignos illos Dee logi interpretes, qui humanarum probabilita tum prastigii,& blanditiis , ac ben1gnioribus interpretiario arbus. praecipua Dei pracepta et dere dc evacuare coriantur. Iene te inquit Augustinus J ad legem Det, sequarti pravarichtores eius: non enim secundum liuium sinuem, sed si
cundum illitis τὸν talem l duab rti. Ne trahamur
addit Lamiatius) atithoritate cuiusquam, sed νeritati potjus faveamus est avi edamus NuIushra tem νuat, Iocinest : matern m pultitia poena stiis undia C est, si asi posena manis .aut opimo fa.sa doeperra Chiis usi, indixit homini, inter Dei legem& hominum interpretamenta constituto , cili, consentiens benigniori Decalogi in te, preti. sed fisso ion sint una adrersario tuo. Quarumtib ait mi gustinus J bri, adversarium ius debeamus consenti-
Cm mos iste in Euma simper riguerit, ut quo
quisivae s. res religiosior , noveris ad rixentro nibus contrairet , ut Vincentitis Lirinensis ait. noti mirum mod nuper plures docti & vigiles Pastores, ae celebres Theologi , ad verrentes perniciosam hanc novorum Casu istarum do. minam , vestit almaniam quandam in Ecclesiae agro succrescere . sensim eae delectibiliter plurium animos occupare,adversus eam, v v ce , & scriptis, sortiter ac generose pugnaIMI,