장음표시 사용
321쪽
dixisse in iis Doctoris sufflagitim , communiter Aloquendo non posse reddere opinionem aliquam probabilem in pini tutam : quia interitum Doctor potest esse adeo clarus . 5 in Ecclesia
celebris, ut eius authoritas praepondei et ali O- tum multorum rationibus de aut horitata. QMare existimo solam D Thomae authoi itatem poca reddere opinionem vere probabilem, &. in praxi tutam : Tum quia eius docti iris non soliam ab innumeris Doctoribu in & celebrioribus Academiis, sed etiam a pluribus Summis Pontia scibus luit commendata & approbata. nominat ina ab Alexandro VIl. qu uper in bie vi Apostolico ad Academiam L .aniensem millo,
huius S Doctoris dogmata, TUTsMiMA ET INCONCUSSA declaravit . ut initio huius
distertationis diximus t Tum etiam quia D. V Thomas nunquam absque ratione emeaei, sal- . tem quantum materia patitur,vel sine aut hori-' talibus Scripturae sacrae , aut SS. Patrum testimoniis . aliquid in medium producit. Unde
Cra vina noster in tuo Cherii bina Paradis . in
principio dicit, vocem eius esse νMem nimis tu M. per quam omnes n. patres nobis suos sensti exponunt: ideisque potistinum eniti debemus, ut conso miter ad eius mentem omnes casus conscientiae
resolvamus . specialitet hane quaestionem de probabilitate, quae totius Theologia mor 1i, bilis est & fundamentum. QMare non pos-
illum Divi Thomae adulterasse. vel saltem alienis aut alienatis oculis legisle ; & alios receia tiores Camillas , qui illum pariter lic corruptum & vitiatum referunt, Authores non legere, ted absque ullo prorsus examine transcii ps
te id quod alii iei ipse itint , & ut loquitur Navaritis supra relatus, Alios si vii, Aut oves ali
Obiicit secundo Caramuel in Theo l. sun- a
subdit ille in sesuliisne huiusque caruit. Sed iacile respondetur, qu:hd quando aliqui
Doctores allerunt ad probabilitatem alicuius sententiae ius cere hinius Doctoris sustagium, vel loquuntur de Authore adeo claro & in Ec-esesia celebri,ut eius aut horitas aliolum muli rum rationibus & aut holitati pia ponderet, qualem diximus esse Divulti Ihonaain, qui unus pro deeem millibus cona putatur. Ita v iguet vis lib. i . miti t. cap. i s. ubi se ait:In dab,ti sequens
βια ape caro. Vel solum volunt opinionem iusuin satis mirari, quomodo tot Thom ista, alias C lam eenseti pro habilem,quae unius viri docti dograves, prouecundis intentionibus, & etitibus rationis pio indivisibilibus continui. post natura α exiliantia temporis.& aliis similibus quaestionibus, quae nec proficere . nec Obesie possunt animarum saluti , pro S. Doctore tanta animi contentione decertent, & vidi advertant quid in rebus moralibus, de praelertim in hac gravi csma de probabilitate quaestione senseriti Certe
tanto diligentius circa morales materias mens
eius indaganda est quanti certius scimus ipsum prius in seipsis legisse, quae pollea aliis scripsit.& praecepta in materia morum aliis tradidiste, qua a se tanquam ab exemplari didicerat ; atque id unum antequam doceret spectaste , qua
ratione viveret, ut ollenderet caeteris qua lege vivendum osset.
iii Z Cntra nostram assertionem ob te; t in primis Thoma, Satichea in summa lib. I. cap. 9. num. I. & alii recentiores Catilillae poli ipsum. utJoannes Sanctus, La3man . Filiticius& alii testimonium D. Thomae. desumptum ex quiad lib. 3. art. io. ubi S. Doctor linquit san cheχὶ ait Pose quemquam amplecti opinionem qtiam a Maristro auavit in tu quae ad moras pertinent. Sed totum hunc articulum diligenter & ae curate legimus id relegimus, & haec verba in
venile non potuimus, nec ea certe videre pote-
. simus. iiis Sanchea sua illa conspicilia, quibus
videntur ea quae non sunt tanquam ea quae sunt, nostris oculis admoueat. Nam S. Doctor nihil tale habet in hoe articulo , sed totum Oppotatum: ait enim. ut supra retulimus. In tu qua pertinent ad idem O bonos m. νιι nudis excusatur si ρ-
qnatur erroneam opinionem alicuius magisti, i in ta- ιιιu, ἡχ m ignorantia non excuset. Ex quo duo patent aiotatu digna e nuntium Sancnem locum probi sufflagio nititur, quando communi sententiae non repugnat. & ab aliis tit impio babilis &singillaris non iei ieitur ; scut explicant Layman. Filiueius,& alii: opinio vero, quae at serit unum Authoiem per se ad probabilitatum
alicuius sentenciae luctice te . repugnat cUmmum ni Docto uni sententiae , de ab illis non solum ut falsa, sed etiam ut impio babilis, imbut pein ciosa , & innumera, absurditates in materiam doctrinae mola lis invebeti , ieitcitui, ac Ieps batur , ut patet ex e ensuia Doctorum Lova.
niensium supra adducta. Unde licet ab aliquiabus recentio, ibus Casu illis pi obabilis ta tuta in praxi existimetur , ut talis cetii et i non debet λ Maxime uiua cum illi Caiuiua in tam multis deliraverint , & in tam holienda inciderint opinionum portenta, quae supra tetulimus, in quibus manifesta depia vati a lationis apparet, merith in aliis etiam miliusniani festis,corrupta iudicii suspecti sunt, subindeque eorum authoritas non si cit ad reddendam probabilem Min praxi tutam opinio item illam, quae ad probabilitatem alicuius sententiae . unitis tantum Authoris suiliasium suis cere a flexerat. Addo quod, licet authoi itas decem vel quin- a 3 decim Doctorum sussciat ad reddendam probabilem opinionem circa materiam aliquam: particularem , non tamen in quastione de opinione probabili, ut se: quia ipsa est iundamentum doctrinae moralis praecipuum; ad principia autem praecipua Theologiae moralis stabiliet, da, malor requiritur authotitas , & numerus Doctorum , quam ad reddendam probabilem opinionem, qua circa materiam aliquam particularem versatur: sicut in politicis videmus pro maiori vel minori momento rerum ludicanda rum , maiorem vel minorem requiti Judicum numerum & leges fundamentales regni non
posse, nisi a generalibus illius comitii, statui velabrogari.
Ob ieidatemh: bi aliquis homo liniplex de as 4
322쪽
agnarus dub tet an aliquis actus licitus sit, Α - -
potest eonsulere Parochitam, vel Contestatium. aut alium virum doctum ae probum. R. tuta conicientia eius conlatium eu res blutionem se pii , iuxta illud Deuteron. 32. Interroga M.trem tutina . annuntiabit tibi, Maiores tuos, o A. ent tibi. Unde Alberius Magnus telatus a D. Anto ultio i p. tit. s. cap. 4 C. j. io. haec scribit 1 ratersimplex , vel quilibet homo. cκm salute poreusquι in .susIm quantiamque opinoonem volucri Ammori alicuotis Doctoru imagiri Umronem sequa-
Iur. Ethanne, Maior in prol. . sent.se habet:
DRobabilitatum monstra, Ac novorum Casutia statum laxitates , praecedentidius articulis consutavimus: hsc nobis cum Jansentanis pugnandum est, ipsorumqtie excessus in materia
de probabilitate ex D. Augustini, Eu Ang lici Doctoris principiis eorrigendi .es amputandi sunt, ut veritas, qua teste Nouatiatio, m- et ι redi reductu agerentibus. qti nistam si psis dura B ter duos errores, ut Christus inter duos lati nare,sed cupiunt prodis,o bene dia re. Ergo unius nes . media pendet, clarius euicescat , & da
viri docti Se probi authoritas sum cit ad redden
dam opinionem aliquam in materia morum
probabilem. at s Rei pol ieo, concesso Antecedente . distin- encto Consequens r Stisscit ad reddendam opinionem aliquam probabilem limplieiter euabiditate , nego e secundum quid ex respective, respectu scilicet aliculus particularis i ii tae e ignari, concedo. Nam ad probabilit tem iliam respectivam , non solum unius uiri docti de probi aut rubritas, sed etiam uitius rustici aut mulierculae testimonii im interdum sic. scet e potest: si enim puer aut puella rustiea du-b tet an aliquid licitum sit , & Parochum aut Conis: ramum adire non valeat , potest interrogare parentes, & eorum consilium tuta Onscientia sequi; quia licet eos forte tune erraretontingat. puer ac puella eis obtemperans r
tione ignorantiae in vincibilis , excusabitur a peccato , ut alticulo sequenti patebit. Unde quando quaeritur , an unius viri docti & probi aut horitas si sciat ad te 'dendam opinionem probabilem. non est quaestio de probabilitate respectiva de secundum quid . sed de absoluta& simpliciter tali , quam non solum idiotae Scignari, sed etiam docti eia sapientes, tuin coniassentia sequi pollini. utriusque dedit Adversariis gloriose triumphet.
Resertur ac refellitur singularu cuiustam R-
QVidam Recentior, sub nomine Vilhelmi asy
endrochii Salisburgentis Theologi . in diuertatione d heologica de proba oisitate quam ad calcem quintae Epistolae Ludoviei Montali ii subiecit, lingularem est improbabilem habet de probabilitate opinionum sente tiam. Existimat enim nusquam licere uti Opi nione probabili. nulluinque probabile talium,& a lege aeternad scordans,excusare a peccato,etti tali, falsitas. eu cum lege di, ina contrarie ras, in vincibiliter ignoretur quia linquito lic tignorantia invincibilis iuris p .stivi a peccato excuset.non tamen ignorantia invincibilis iuris naturalis; cum haec ut poena peccati Originalis, non vero illa. Haee opimo non minus displicet M praece- dii edens,quae omnem probabilitatem. quantumvis tenuem , ad rectitudinem humanorum actuum sum cere putat, &sententiam minus probabi-aac Ex dieti, hactenus facile intelliges, laxiores O lem, in concursu probabilioris, eligi poste exta Probabilistas vix poste excusari a tribus pess-mis ad quae homines inducunt. Nam primo eos amovent a Midio veritatis, dum ex delectu mi nu, probabilis, illos docent sectari quae minus ad veritatem accedunt. Secundo ab odio peccati super omnia detestandi retardant , dum eos periculo Deum Offendendi exponunt. Te tio a remediis eiseacioribus consequendi salutem eos elongant. Atque his tribus titulis, qui-bti, Christit, siunm ἡ gloriatur, in Evangelio, dum ait : Ego sum veritas, riainvita , se valide opponunt. Nam ut veritas. vult nos ab errore qua possumus Hiligentia recedere. Ut via, oditat nos ab omni specie peccati abstinere. Et tandem ut vita. cupit nobis remedia essea elisima ad turpia vitanda exhibere: hacque de cau- si .idetur in mundum tibim advenisse. ut vitam abundant ita, habeant Ut eleganter ait P. Vincentius Baionius in sua Theologia morali ad versus laxiores Probabit illas.
stimat: sicut enim lixe recentiorum Casu ista rum assertio iugum Christi nimis emollit . &pulvillos , seii cervicalia sub capite hiiminum ponit, ut mollius in suis negligentiis dormitent&quiescant ; ita &illudJante morum dogma plus aequo illud exasperat, eu piram laico more. onera humeris hominum imponit importabilia, duramque nimis ae inevitabilem in eo, in vehit peccandi necessitatem. Unde sapietuerait Illustrissimus D. de Marinis. Aventonensa Archiepiscopus , in Commentariis quae nuper edidit in a partem summae D. Thomae quast. i m
art. c. cap. g. in fine: Theologus ad recte in hoc a dua negotio incedendum . in rebus moratilin. morulamo non mathematicum certatudinem requirat , Ounum ab altera disiemere sciat. iuxta adνertentiam Caietani re sua aurea Sammula , dum de opinionis usa scito O illicito Aquitur. In qua quantum caperepo sumus, aliqui qui nuoru temporibus scripserunt,
μ ν pase rasiticinara videntur ὁ νοlerites enim into tirubium certe aliquorum in hac ρ otescentiam re sestere,ud aliud exiremtim,et eis tranfrectr derimunt.
Ut ergo huic prudenti consito obtemperemus. & non minori studio & cautela Jansentin , rum excessus, quam novorum Casuillarum laxitates
Dico primis r Dum homo tenetur operari, a x,s
323쪽
potest sequi seruantiam probabilem, si facta QD fetenti diligentia , tune alia probabilior ei non
appareat. Ita communiter docent Theologi. post Idi Thomam quodlib. 8 .art. I 3. in argumen to sed iitra, ubi ne ait: Si ali uti adhibet diligentiam , inquirens an hasne plures praesendus ti ci- tam , nec inνenis aliquid quod ipsum mou/ar ad hoc quod si illicitum . miritur quod sine peccato pluresnsit halere pratendus. Ratio etiam id suadet:Homines enim debelli operari humano modo, nee possumus eos obligare ad hoe quod omnium rerum habeant cI ram & perseclam notitiam : Dum ergo facta sussicienti dat gentia , iuxta conditiones rei Scpersonae , aliud probabilius non apparet prudenter operatur homo , eonformando conis
scientiani suam opinioni probabili., o Confirmatur & magis illustratur hae ratio
ex retano in Summa, verbo opinio. ubi schabet : Nan exigit Deri as homine pias uamconditia hominis hante qtita Asina septensia dissonit omnia suaviser: Sed hominis eonditio habet, ut in re-hus morsibus non possit assequi omnium evia dentiam, nee habere certitudinem mathematicam, seu exactam & perfectam omnium agi-hilium, Usum enim exactam non es in omnibus mili modo rasionibus flagitandum, inquit A rist teles i. Ethie. eap. 3. praesertim in moralibus, quia ut ait Diuus Thomas in cap. I . lib. I .Ethic. 'muria moratis talis est , quod non est ei conveniens certitudo, mathematica se ilicet& persecta,sicut rebus physieis & metaphyscis: Ergo Deus non exigit ab homine, ut semper cum evidentia de certitudine mathematica de bonitate morali suae actaonis operetur . sis indeque potest sequi sententiam probabilem , dum facta sus cienti diligentia . alia probabilior non apparet. Unde videmus, Summos Pontifices inregimine Eeesesiae, puta in dispensationibus concedandis , interdum uti probabilibus sententiis , cum ipsis veritas perspecta non est ι &smiliter Reges in administrandis regni negotiis . udices tam Ecclesasticos quam ciuiles. in dirimendis litim nodia , iuxta regulam illam iuris supra expositam, quae praecipit ut in opinionum probabilium conflictu , quod νeri simitias est praseratar . O titi sunt viniones discordes, Iadex sequatvr communem. Denique S
Iomon in iudicio illo celebri, quo iudicavit imiantem , a duabus mulieribus sibi oblatum, esse dividendum, conlecturis tantum probabilibus ducebatur; & tamen Scriptura e M sapientiam& aequitatem mirum in modum extollit. Quod non leue argumentum est , prudenter operari homines, sequendo opiniones probabiles, clam facta sussicienti diligentia, non possint habere
Uara in&perfectam veritatis notitiam,& tune non occurrunt aliae probabiliores & tutiores sententia.
, , Dico secundδ , eum qui operatur ex opini ne probabili salsa , & legi divinae contraria, quam in vincibiliter putat esse veram , Sc legi
divinae conformem , a peccato excusari. Ita
communiter docent scholassici eum Magistio
tibi docent ignorantiam in vincibalem excusarea peccato. Unde Lutiae rus in cap. 32. Cenesar a. h.loici inquito dicunt invincibilam ignorantiam
aia Probatur primo conesiuio ex SS. Patrata
qui passim doeent ignorantiam lavlacibilem
eΣcusare a peccato: Chrysostomus enim homi LI 3. in Epist. ad Roman ait r Neminem unquan ignoranter peccare: qui enim peccaret, indignus utiaque esset qui pania daret. Et D Augustinus in libro de natura & gratia eontra Pelagianos scripta cap. cI. & lib. 3. de libero arbitrio eap. i s Non tibi i inquiu deparatuν ad culpam quod invitis igno- ου. sed quod nullos sarere quod ignarus. Nequa istud ad primum hominis peeratum trahi potest cum haec verba adhibeat , ut hominum querelas compescat,qui ex ignorantia quam ex Adamo haereditariam aecepimus, expostulant. atque hoe sensu eadem verba a Theologis om-3 nibus ae eipiuntur, post s.Homam. - . de potentia art. .ad 3 .ubi se habeti talentam ροὶ dignoramia, qua est omnino involuntaria , non spe ratum. Et hoc es ad Avidistinia dicit: non tibi imparatur ad culpam,si invitis ignores: potic autem quia adiur, sed si pire neglexeri dis intelligera ηρὸd ignorantia habet quod si peccatum. ex negligentia praecedente. Item D. Augustinus tract. 89. haec verba M. i s exponens: s non τenissem, o cutus ex fuissem, peccatum non harirent, ait: Illos ad quos raristis non venit, O quibus non est usum, excusationem habere, non de omni peccata sua . sed de illa qtio in Christum non credidriant. Similia ha- bet Divus Bernardus Epist. dicens: Sitica - tus stiisset, sita non eis, inabed /ntiaculpam ignaram tia eritis reti Denique Augustinus lib.de quast veteras testamenti,relatus a Gratiano in decre
to dist. 3 . se ait : Ille ignorans potes excusari a poena, quia quo diseret non inνenit. Ub glossa Me verba: Potest excusari a parea, se interpretatur, Id s. a peccato pro qκο debetar para , vesa
Probatur secundis conclusio, ex illo trito a a 3
eommuni Philosophiae moralis principio: N ma peccat in ea quad vitare non potes. Quod Din gustinus tu libro de duabus animabus cap. II. usque adeo est e notum & per se manifestum anserit , ut non solim a nemine ignoretur, sed &insuper a toto genere humano cantetur & d i clametur: Mnne sinquito ista cantant O in mania tibin Pastores, O in theatris P. et O indocti in circa. Iis, o docti in Miliothecas, O Magistri in Ghaia. serit, flues in sacris locu , O in orbe terrarum genus humanam 2 Probatur, inquam, cones usio ex illo trito & communi effato : quis enim magis nocessarih peceat , quis culpam vitare minus p
test, quam qui invincibiliter & sine propria cutim ignorat divina lege prohiberi quod facit;
quique ita animo eomparatus est,ut si id malum esse suspicaretur, eontinuo omitteret ' Quid, inquam, potestatem non peccandi longius romovet quam ignorantia in vincibilis, qua cognitionem ad vitandam culpam necessariam tollit , &mentem quae voluntati ad agendum facem praserre debebat , omninci ex coecat φId non soli, m latione naturali manifestum est,
sed etiam ex Jansenti principiis constat : ille enim libro de gratia Christi eap. satetur id duntaxat essem potestate , quod fit a voluntate
cum liena adpertentia rutranti . adeoque ex eius
mente, ignorantia qua aliquid penitus nescitur, impedit quominus illud sit in nostra potestate.
Unde noster Medina i a. quaest. c. art. a. rem observavit : Idorio ignorantrum in vincibilam n
imparari homini ad peccatum, quod nemo obligesis ad imposititi. T.itio suadetur conesusio ex D. Thoma I. 2. ara quaest.
324쪽
quaest.' o. art. . ibi he discurrit: Ad hoc quos lex A mνolintraria, si quia est eius quod u scire non te
virtutem obligandi obtineat. st propritim regis, oportet qas anseriar homiliabus qui secantam eam re Dri debent: tata autem unci. atro se per hoι quod in notitiam eo tim diduci ν ex ipsa promastutione: unde promulgatio ipse necessaria es ad hoc qaod hae habera suam pinurem 1 Sed promulgatio legis naturalis fit per dictamen rationis . intimantis homini ea quae lege natura praescripta aut pr
hibita sunt: Ergo eum deest tale dictamen sui contingit in illis qui ignorantia invincibili suris naturalis laboratio lex naturae non obligat ad eius obiervationem; sibindeque ignorantia iuris Daturalis a peccato excusat. nerar, ratis ignaranei. OMNlNO EXCUsAT
Tertio eadem Naior probatur authoritate atrium Summorum Pontis in. Pii V. Cres iii XIll. & Uibani vi Il. qui damnant hanc. propositionem Michaelis Baii : Ad νat anem Odoin tronem peccati non perti et poluntartu sis, indeque oppostam, nempe istam, ad rationeis O definitionem peccati pertinet rutro volanta j, ut
certam ria indubitatam supponimcimaria eadem Maior siladetur ratione quam insta uat Divus Thomas loco prinia citrio. pec Reatum est actus moralis & humanus: Sed der ars Probatur quartis concluso ratione si inda- n tione actos moralis & humani est quod si v mentali. illud excusat a peccato, quod tollat ab o actu rationem voluntarii, redditqtie illum simpliciter in voluntarium: Sed omius ignorantia in vincibil4s hoc praestat: Ergo omnis ignorantia invincibilis a peccato eYcusat. Minor est certa, & expi ef,ἡ docetur a D. Thoma l. a. quaest. it. 8. tibi loquens de ignorantia antecedente& inviti cibili, ait quis dialis ignorantia causat in tantarium phorrer. Idque patet ex definiti ne volu uarii, quod sedes ea ibitur: potanta stimes id, qaοd est a principio intrinseca cum cognitione:
Unde ite illud eaubtur ex duplici principio,
scilicet ex appetitur operante , qui est princi-luntarius, & deliberatus, ut docet idem s. D
ctor I. 2. quas . l .art. i. his verbis : Illa actiones
proprie humana dicuntur, qua ex voluntate deliberata procedunt di s qua aurem alia aurones homini conveniunt, possunt dici quatim hominu actiones, sed non proprie humana um Ransnt hominia milia Ium homo ' Ergo& Confirmatur: Ut actus si moralis & humanus. debet este liber , cum libellas si radix &fundamentum moralitatis. ut docet Divus Tho-inas in a.dilhr quash 3.art. 3 .dicens: Ibi iacipit
tur : Sed actus non potest elle liber , nisi si v pliam intrinsecum, & ex cognitione dirigente, C luntatius I cum ratio voluntarii essentialiter& voluntati facem praeserente I ita oportet quia oppositum eius, scilicet in voluntatium, cauletur ex oppositis principiis , & proveniat vel ex eo quhd uperatio est a principio extrinse- eo ut contingit in his quae ex violentia aut metu fiunt aut quia tollitur. vel ligatur aut turbatur cognitio,sicut fit per ignorantiam Sc passo nem,ut ita tractatu de actibus humanis disput. i. suse e Endimus.1ic Malor autem, quam Adversarii negant, contendentes aliquid posse esse peccatum actuale, absque eo quod si voluntarium iti actu secundo, probatur multipliciter. Primhex Divo Au gustino libro de uera relig. cap. i ..tibi ait: Usque
adeo peccatum volantariam s. at nasso modo βρα- catum . si non sit rotantariam. Et hoe iis munisi tira est,ut nulla Doctorum paucitas. nulla indoctoram tuν ba d gentrat. Idem te petit lib. s. de libero arbit. p. i7.dc i 8.S lib. i. retrach. cap. 9. ubi ait, quod νoluntas est qua peccatur,o ne e viritur. Et lib. de duabus animabus cap. 1 i. dicit quod nec peccatu, nec νktefactum imputarν ιuiquam iuste po-
te'.qui nihil sei erit PROPRIA VOLUNTATE.
ibiis ultimis vel bis aperte declarat ad pecca. tum actuale non si assicere . quod si voluntarii mvoluntate capitis. sicut si icit ad peccatum originale ; sed requiri nece latth quod si volunt rium voluntate propria illius qui peccat. cludatur in ratione liberi, sicut gradus superior in inferiori r Ergo actus non potest essem talis,nec per consequens peccatum, seu malum mora se, nisi voluntarius st. Denique probari potest conclusio ex variis absurdis&inc vementibus . qua sequuntur ex adversa sententia. Si enim probabile falsiam. quod invincibiliter creditur verum, Nunquam a peccato excuset . in primis sequitur peccare eum, qiu in concursu seu constistu opinionum probabilium. piobabiliorem, imo S probabilissimam eligit: Sed hoe absurdum est. de contra commae nem Theologorum sententiam, ut latetur u endrochius loco supra citato sin. 4.
ubi docet e duabus opinionibus contrariis licere amplecti magis probabilem et Euo dcc. se quela Maioris patet : QDia seri potest ut opinio proba lior, imo& probabili sissima, falsa sit, se a lege alterna discordans; cum falsa, ut ait Aristoteles iii lib. Topi eorum. saepe fiat probabiliora veri, Ergo si nullum probabile fessum, eis in vincibiliter existimetur verum , a peccato excuset, sequitur eum qui in opinionum probabilium conflictu, probabiliorem,imo dc probabilissimam eligit sententiam, non excusari
Secundo sequitur Iacob peccasse, cum pri
accessit ad Liam , quam an vincibiliter putabata s
puttitis nati modo subsacer/t v. ntati , non esset peccarum nec in volantat. . nec in apprehissipa
LEM. Et quali. c. ari. 3. ite corpus articialidi concludit : D sit turis ignorantia qlla omnino A
ab diu te& secundum se erat illicitus , & legi
divinae contrarius . cum lex divina prohibeat ad noti suam accedere. Nec potest aliter excusati Jacob a peccato , nisi dicendo ipsim honelaborasse ignotantia in vincibili. sicut Ceneca o. Abimelech ciam uxorem Abrahae tulis let, putans este sororem eius, excusatur a pee toratione ignorantiae invincibilis . ut pa Am in terpretes docent , & colligitur ex vel bis illi, quae Deo mortem ipsi minitanti dixit . Dominanum gentem ignorantem O iustam interfici., e praetendens sui omnes solem facere diictu instinctu luminis naturalis excusandum elle a
325쪽
culpa, quod ignorans secise l. de non delinera Astilium esse eum qυi ncit aliquid injustum, pla.
Me ignorans este tale. iam eius existimationem consimavit Deus,ita respondens: Eιτο cio quod simplici cordes..eris, O ideo iustodi νite ne peccar es
a 3 3 Tertii sequitur ex hac sententia. plerumque esse tortunae, Sc non voluntatis, quod homines peccem , vel nCn peccetit, prout videlicet id quod agunt est conforme vel distorine iuri naturali in vincibiliter ignotato: quod absurdissimum est; cum vera de icta causa peccati lit vo-
Iunias creata, ut Operansd si imiter ad regulas morum,non vero castis aut for tuna.
Denique e illa sententia sequitur incredibi- ulis concientiae perple9itas. imo Sc peccandi hiele nutu inevitabili sine ce llitas, quotiescumques liquis probabilitei & bona fide iudicat aliquid, sbi agendum esse,neque posse omitti sine peccato. & tamen illud naturali iure illicitum est. Peccabit enim id faciendo . iuxta Adversarios, cui I suxta ipsos ignorantia inuincibilis iu-
Tis naturalis a peccato non excuset: peccabit etiam non agendo. quia aget contra conscientiam, quae ipli dictat hoc esse agendum : peccabit igitur quocumque se vertat, de sive hoc faciat, sive non faciat quod noti selum absurdum est , sed etiam a fide penitus alienum. Unde incensura Sot bonae anno i sco. die a Junii data, hac piopositio ut haeretica proscribitur: Imis V scienda quod iri se est peccat, En non potest non peci areJaciendo quod in se es. Cui simili, est illa dam nata a tribus Pontificibus supra nominatis in bulla contra Baium, Immo peccat, etiam damnabilitιν, in eo quod nec usuri sui in
arcanabusiniana doctrine radia Lugitur, O Extirpatar. UM recte dixerit Augustinus: Radicem ess)Δreat he extirpare compιndium est, non potest firmius conclusio n citra stabiliri, necJansenti de V endroeliit doctrina essicacius confutari, quam eius radicem extirpando: nam quae exilia pullulare dicunt de emor e cere, eadem ope. ra suce dentur. Jan senius ergo lib. a. de statu naturae lapsae cap. a. dc sequentibus, vulgare illud pronuncia tum . quo Philo phorum de Theologo tum Schola omnes personante Ignorantia inpi, cibilis excuμι a pecιato. falsum esse pronunciat, dupli
cemque ignorantiam inuincibilem distinguit, unam iuris naturalis, alteram iuris postivi ; dc docet hanc a peccato excusare, non veth illam; quia sinquit ignorantia iuris natura i is a peccatoo 1iginali profluit. Fc in Adamo nobis voluntaria suit quod ad peccatum actuale sum cere existimat non vero ignotantia iuris positivi. Cuius
diuerentiae rationem hanc reddit cap. c. tanquam radio m arcana hiasus doctrina, quia scientia auris naturalis humana naturae connaturalis est,
eique Hebita naturaliter. dc illa fili Ient omnes praediti in statu uino centiae; ideoque esus ignoratio est vitiosa,nec potuit nis in poenam peccati infiigi: Achs. ticem cognitio iuris potitivi, etiam divini: quia quod feratur lex diuina posiativa, penia etat bera Uei , oluntate, Ac ideirco eius scientia neque humana, neque angelicae
Ignotam suisse hactenus tam reeond tae 3 ctrina radicem diei Vannenius, sed sals : eam enim expresse ii adit Hieronymus Zanch us ON, tim I ut heri, partim Calvini sectator Irb. id heolog. cap. i a.ilies i .ubi post longam de io
En arcanae hujus docti inae Seholasti eis hactenus ignota radicem : cui securim adhibeo. dc duo praecipua eius capita sgis latina aggredior. Et primo quod ait Jansenius ignorantiam tu
ris natui alis non ediculare a peccato, quia OIiaginalis peccati prena est , manu estae falsitatis
convincitur: lati haec ratio valeret, sequeretur motus concupiscentiae prae venientes conseimsum voluntatis, imo Jc ipsi repugnantes, est e vere S propi te peccata homini imputabit ia, cum semes concupatuentiae , seu te bellio appetitus sensitivi. ex peccato original Proveniat : Hoe
Item infidelitas negativa est et peccatum; clam illa pariter a peccato Oiiginali proveniat,3c lit reprobationis effectus, cii :us causa est Ora ginale peccatum . ut docet Jan senius lib. 1 o. de gratia Christi cap. 3.Hoc autem talium de eit neum esse patet: PDmδ ex Bulla trium Ponti Meum supra nominatorum, cotitIa Balum, in quao damnatur haec propositio: In delitas pure ne tiavis,in hia quibus Chrisiis non spraedicatim, peccat mes. Secundo ex Augustinc, Epist. io Hiceu te : In
illusei non aussierant . neque potuerunt, pana peccatio non ι redere, non auιιm platatum. Tertio edi D. Thoma a. a. qu. I O. ait. I. ubi e presse docet.
quod si in Litta, alis attir secundum ne trahem puram, scut in 1llis, qui nihel audierunt de livi, non hiare rationem peccasi , sed ma poena: qtira tutis ignorantia ex peccato primi parentu consecata es. Sequeretur etiam ex eodemJan senii princi
pio. quicquid mal. faciunt insani de phrenetici,
esse peccatum, & eulpabiliter aget e ccccum anativitate, qui volens v. g. canem abigere, hon minem percutit , ignorans in vincibiliter eum adesse. Nam phrenesis, in sania .& caecitas corporalis . aliaeque genea is humani miseriae, sznt etiam effectus de poenae originalis peccati,& ab eo ut rivuli a fonte profluunt , sicut gocet Adversaritis lib. 3.de statunnurae purae capi a. 14.3c i s. Haec autem absit issima esse , & a communi hominum sensu penitus aliena. quis non videat i Unde cum Augustino lib. I .de peccati meritis cap. 36. similem abii arditatem diluente, exclamate possemus: Duant m qui ausistiirint, audiant qai voluerint, credunt qui portierint. Vel hae verba Musdem s. Doctoris lib. 3. contra Julian. cap. ad senianis applicare: Mirusant qua Δitis, norasant qua dicitis , salsa si hi qua dii i-
326쪽
Tirmior non est eiusdem fundamenti pars - 'altera, qua doc ei dati senit x ignorantiam luris positivi ideh excusare a peccato,quia non est in
pinnam peccati inflicta. Nam primo gratis illud dicit , cum nullum s. Augi istini, vel Doctoris alter uis testimoniiun proferat , quo probet ignorantiam legis politi vae, peccati poenam non esse. Deinde sanctis Augustino & Hieron3mo aper threpugnat . qui tam adversus Pelagianos colatendunt ignorantiam malam esse, & peccatum sid est defectum ex originali peccato procedentem , ut intra ex Augustino patebit) plii. i Da ignorantiae facti . . iuris positivi exempla producunt: ut illud Cenes. ΣΟ ubi actio Regis Abimeleel, accipientis in uxore in Saram, qua in invincibiliter ignorabat elle con tigem Abra-
sti rhuitis occiderit, puta qui hominem interfecerit,cressense te feraini uuae est etiani ignoram tia ficti) iubetur recuti ere as civitates refugit, ibique manere, donec stinamus sacerdos moriatur. item illud Levit. s. & a a ubi homini, quipi r ignorantiam facti,aut iuris politivi, aliquidim lindum tetigit, aut sanctificatum comedit,
ta quam pro peccato sacrificium offerre praecipituris, candem illud Apostoli: Mistricordiam i. cuous Irim, quti ignorans feci in incredulitate. quod de ignorantia legis Evangelicae non verδlegis naturalis, esse intelligendus tinianifestiam est. Tertih r Infidelitas negativa est ignorantia ab Inus legis politiuae . se licet Evangelicae: Sed ista eli pona originalis peccati, & edi peccator mi parentis e n secuta est,iat docent S. Augu-irus&D.Thomas supra relati: Ergo ignorantia legis postium est mena originalis peccati. atth: Nulla miseria. nullumque malum reperitur in homine, quod non lat poena originalis peccati . ut d beet lanianius lib. 3.se statu naturae purae cap. t C. ii .sed ignorantia legi, pοι stiva ad salutem necessariae, est magnum ma- Llum&mi etia : Ergo etiam ignorantia legis positivae divinae a peccato prima parentis orta est.& est ui,um ex qua tuos vulneribus a peccato Originali causatis, de quibus ait S.Thomas
Denique:ris lex divina postiva a libera Dei
voluntate dependeat, si tamen te ipsa lata fuerit, non potuerit eius ignorantia in statu innocentiae repetiit; clim ab ilio scelieissmo statu debuerit abdine omne mali im;omnisque miseria,& ignorantia legis divina latae, &ad salutem necessariae, non exiguum malum & miseria sit: Ergo ignoraulia legis divinae politium, in statu naturae lapsae, est poena peccati. Consequentia patet: quia iuxta doctrinamJansenti, ignorantia omni Ruae in statu innocentiae contingere non potuit, poena peccati est. Non potest ergo stibulis te diserimen illud,quod inter ignorantiam iuris naturalis , & ignorantiam iuris positiviJans nius statuit, ii, bindeque nec radix arcanae huius doctrina ; nei ut per belle ait quidam Recentior) a radice tam νitiata acis, sterare fluctu, licet, D.bn qtii arboribus Sodomet Iucsis ripae adfini prostin. duntur, qui cs in exteriori cu e rest antur amoena cteti anti, nihil tamen praeter suliginem atque patro
. 6. III. Onνelluntur priscipua sandamenta Iansienti. ' Ontra nostram sententiam in primis obiici a 3 9, pollunt plura Scripturae loca, quibus itoa nulla facta ex ignorantia. appellantur peccata, ut Cenes 2 .actio Regis Abimelech accipientis in uxorem Saram, quam invincibiliter ignorabat esse coniugem Abrahae. peccatum dicitur. Et Levit. s. statuuntur sacrificia offerenda pro illis qui peccaverint ex ignorantia. Unde ad Hebraeos '. Apostolus ait ; quod semel in anno solus Pontifex intiabat in tabernaculo , quod sentia sanctorum dicebatur . non sine i guine quem offerebat pro sua o popuIι ignorantia. Itenv
David psal. 14. inter peccata sua commemorat ignorantias, scorans: Destia iuventi rum ea , o ignorantias meas ne meansneris. Denique Lucae a a. dicitur quod servus, qui non cognouit Polantatem
D. mini sui. o fecit digna plago .vapulabit paucis. Respondeo primo, haec scriptura testimonia obelle magis quam prodesse Adversariis: cum ληψfere omnibus illis in locis sermo sit de ignorantia facti, vel juris positivi, quam , s est in vincibia .lis, latentur illi excusare a peccato. Secund4 respondeo . in his locis sermonem esse de ignorantia vincibili, quam fatemur non excusare a peccator ut enim ait D. Bernardus epist. I. supra citata , Multa scienda ui maritur, istis Mendi incuria,aut disi vi dista a, aut rere n-do inqu/rendito qnniim ei tith. adi Tnorant ia non . habet excusationem. Unde ad primum, vel dieatur actionem Regis Abimelech , uxorem Abrahae ignoranter accipere volentis ad c niugium. vocari peccatum materialiter, quia erat illicita ex natura rei; non uero formaliter,quia ob Hefecti im cognitionis de scientiae non erat 'eulpabilis, ut antea exposuimus: Nel ignorantiam illam fuisse vincibilem, ut docet Hemicus de Gandavo quodlib. ia.quast a s. ubi sic ait:
in v fiuit ausuist uxor Abruta. oc. Illud ipsum ii siem fere verbis tradit Hugo Cardinalis in
Ad seeundum & tertium smiliter dico , inveteri lege statui offerenda elle sacrificia pro italis qui peccaverant ex ignorantia vincibili culpabili. Unde Summus sacerdos semel in anno . in tabernaculo, quod sancta sanctorum dicebatur, intrabat, ut offerret sanguinem pro sui & populi ignorantiis aliquo modo voluntariis & invincibilibus ; de quibus etiam loquitur
Propheta , dum ait : Delicta iuventutis me , O
ignorantia, meas ne memineris.
In ultimo sermo est de servo non penitus ignorante praceptum Domini, sed ad illud ex negligentia non advertente, seu ex ignorantia vitieibili & culpabili illud ignorante, ut exponunt Magistet in a.dist. 22. & D. Thomas in catena ala Lucam cap. ia. ubi haec verba Theo 3 reti refert Hie oblisiunt aliquidi merit4 punitur, qui si ions volant utem Domini non persequitur. Sed cur punitur ignorans/quia citra ipse potat et, noluit,
sed irritani ipse fuit ignorantia μ' causa. Opponit seciuidh Jansenius duo insgnia D. di i
Augustini testimonia. Primum desiimitur ex libro de gratia Sc lib. arbit. cap. 3. tibi sic ait Illa ignorantia , qua non est eor in qtii scire notant. sed earum qui tanquam fmpsciter nes iunt, neminem sic Qq 3 excusat,
327쪽
Husat. ut sempiteres igne non ardeat ; si propterea
sed is, rasti ut militis ardeat: non enim μι c. tis si-ctum 63 sanis iram tuum insenus qua te non nor runt.caesae verba non postulat exponi de ignorantia vincibili. clim S. Doctor non loquatur de agnorantia eorum qui scire notant. sed eorum qui simplicit ν nes iant. Alter Iocus habetur Epis .ios.ubi idem S. Doctor haec habet : Humana superlsa, tauquam praesumens de νiritus tiberi arbitri , excusatam se putat.quando ignorantia. non rortintatis est quod peccat. Quo etiam testimonio putat Jan senius invicte se probare ignorantiam in vincibilem iurisnaturalis non excusare a peccato.
Verum hac testimonia magis ei nocent quam Osint;cum D. Ausustinus ibi expresse agat de ignorantia iuris positivi, quan an semus docet excusare a peccato quando invincibilis est tmquitur enim de ignorantia Evangelis, ut patet ex verbis illis: Si propterea non credidit . quia non aussivit omnino quod crederet Unde ad primum re pondeo. D. Augustinum ibi loqui de ignorantia vincibili legis Evangelicae, quam docet non excusare a peccato infidelitatis. Ita ipsum intelligit de interpretatur Magister sententiarum in a.dist. 22. ubi ait: Est autem ignorantia triplex. σεorum scilicet qai scire nolunt ιum p int; qua non σxcuset, ala O ipsa peccatum est: o rerum qui quasi implicitonesiam, non renuentes, vel proponentes sire; qua neminem plene excusat, θυι sartasse ut minus puniatuν. Vnde Augustinus ad Valentintim lib. ' de gratia&li barbit. cap. 3.) ignorantra qua non
est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam sciciatur nolunt, natum sic excuset, ut aeremo igne non ard uto.d Iortasse ut minus ardeat. Hanc anterpretatio em plurima confirmant.
a 3 Primo quia non ait S. Augustinus illam ignorantiam este eorum isti psc ternsitim. sed qui TANQUAMsimpliciter neb)unt: haec autem par ticula tu Maum, satis indicat sermonem non esse de ignorantia prorsus invincibili. Secund4 sta tuit hanc ignorantiam nemonem sic excusare. tit lsempiterno igne non ardos . sed FORTASSE Mmitius ardeat : si vero de ignorantia invincibili loqueretur . non adiecisset fortas. nihil enim certius, illum mitius saltem puniendu,qui ex ignorantia invincibili peccavit. quain qui peccavit ex malitia , vel ex ignorantia vincibili &culpabili. Sed idcirco vocem Illam inseruit, ut innueret se loqui de ignorantia vincibili . non assectata , sed neglecta I aliquando enim negligent ia edi qua procedit, potes esse tam modica , quM ii contingat ex illa aliquid mali agi, pomi actus ille aliqualiter excusati, sia
indeque mitius puniri. Terti4 confirmatiar exemplo servi nescientis voluntatem domini δύο Ε quod Augustinus ante vel ba recitata adducit: nam ut observat Theodoretus sit pra relatus, ILIo punitur ignoranι , quia cum scire pota isset, n Iuit, si d plantans =pse fuit ignorantia sitia ιatisa. Ad secundum limiliter dico, haec Migii uini 344 verba. ad Evangelii. non verλ iuris naturalis iginorantiam referri, subindeque non favere Ad vertar iis,qui fatentur ignorantiam invincibilem iuris politivi excusare a peccato. Ibi ergo intendit reprehendere Pelagianos, qui adeo de viribus libeti arbitrii praesumebant,ut existimarent ad credendum gratiam internam non esse neces. aliam, sed suiscere 1 bi revelationem extrinse eam nidi steriorum fidei . ad eisque hane praete xerent excusitionem, non audirimm . i5ὸ non
. credidimus , quam vanam esse ibidem docet, quia quhd non audierint , mena peccati est Dius verba sunt : Ac per hoc inextu abiis es omnis
peccator, ves reatu originti, vel uuartamento pro pria rotant artisve qui noνit spe qui ignorat quia Oipsa ignorantia in inultigere nata. rant, med bitatione letiariam est, an uatem qui non potu νant poena peccati.
Obiicit terti antentus: D. Augustinus dc D.
Hieronymus in concertationibus, quas habebant cum Pelagianas , saepe asterebant norantiam eorum qui intelligere non potiaerant, sive quaeras neces tara O non volantatu, peccaram esse, Opanam pei cati: Sed haec ignorantia est in vincibilis, ut patet. Ergo iuxta illos SS. Patres igno-i ramia iravincibalis est culpabilis de pecca no
Confirmaturr Augustino & Hieronymo hae M in re consonant Onentales illi Antistites , qui 'Dio spoli in Palestina synodaliter congregati, Pelagium Haeresiarcham ad proserendam in se suosque sententiam, Episcopali districtione e
aretariant quos numero quatuordecim nominatim ex preolos Augustinus in confirmationem sua sententia advelsus lulianum lib. .cap. s. adcducere non dubitavit. Coram his in Synodo, praesente Haeresiarcha Pelagi O , recitata fuere quadam capitula delibio Celestii Haeretici ex-
. cerpta, quos una uni m erat: Obi rio O a ον ita non μιsaιens peccato , qudiniam non sectin sim natu rara everrunt,ised sec*ndum nece itati m. Finita re
eitatione synodus dixit : Quid ad hisc qua ticta sunt capitula dicit praesens pelagivi Nonacius Ilaei e nim νι prolat Socia Syno , o Sancti Dei Erit acus Mitia. Ita re init Augustinus lib.de gessi, Palestinas cap. 19. planum igitur es, si tamentem tam illius Synodi,quam AugDstini, eam hac in parte approbantis, Oblivionem de ignorantiam subiacete peccato, non solum quando eveniunt secundum voluntatem, sed etiam quando secuti. dum necesstatem. De si lia enim posteriora illoi easu viguit controversa Catholicorum cum Pelagianis, non autem de priori r neque enim Pelasiam dubitabant, quin oblivio de ignorantia subiacerent peccato, quando evenissent se cundum voluntatem. Unde Augustinus lib. i. de natura de gratia cap. I .loquens de Pelagio,& lesellens quendam elus librum seu tractatum, se ait: Tractat etiam se de peccatu ignoranti , O dicit hominem proeliare debere, ne ignoret, idebisque esse culpandam ignorantiam. Fia 1d homo nes i
set:dum rumin omnia potius diffvitet.quam ut oret Odbeat, Da nisti intellectum ut discum mandata tua.
Ergo iuxta Augustinum, de Paties Synodi Di ospolitanae , ignorantia in vincibilis subiacet peccato, subindeque quod ex tali ignotantia
Respondeo pr imo: t hoc argumentum, eiuL 147que confirmatio Ad vel fariis prostat, ipsis pio bandum incumbere, Pelagianos locutos mille de sola ignorantia in vincibili iuris naturalis, &non de ignorantia facti vel iuris positivi quippe quae excusat a peccaro. iudita doctrinati anneiani i) & errorem Celestii eodem sensu damna tum fuisse a synodo palestina, impugnatumque abAugustino, Hieronymo,allis fidei densoribu At hoc nulla ratione probari potest, imo potius oppositum manifesti patet, tum ex propositio ne Celesti idamnata a praedicta synodo, s a se neralis est, & omnem ignorantiam dc obliui
328쪽
nem invincibilem comprehendit.Tum etiam ex ratione quam suae condemnationi subiungit Synodus post verba supra recitata: tim in Ie sacrificia pro ignorantia , si .at pro peccata offerantur. Nam ex Levitici s. & ar. aliisque locis manifestum est, offerri debuisse in lege sacriscia pro ignorantia facti& iuris post tui. Addo Ss. Patres Augustiirum & Hieronymum, dum contra Pelagianos disputant, & contra ipsos contendunt, ignorantiam malam esse, & peccatum, plurima ignoranti facti & iuris positivi, quae
supra retul imus exempla producere.
1 a Rei pondeo secundo, cum S. Augustinus. aliique Patres, ignorantiam, & quod ex illa sit, peccatum esse aiunt, de ignorantia vincibili l qui, & de psa pariter debere intelligi definitio. nena Paleii ina Synodi damnantis propositiOnem Celestis. Patet hoc ex Augustino libro de gessis Pelagii cap. i8. tibi csim hanc Celestij
propolationem recita let: Oblivionem 2 ignorantiam non sablatere peccato , quoniam non secundum volantatem eren tint, sed secandum nece itatem, ad eam confutandam sive ex silia,sve ex Palestino tum Episcoporum sententia, hae e subdit: Cum David dilat, Derti a iurent titu meae o Cnorantius ne memineris, cara in Ierasti rami a pro ign/rantia, sicut pro peciato Osruntur. Et lib. s. de lib. arbit. cap. 18. & lib. i . retract.cap. 9. utitur his verbis
Apostoli Mistricorium consecutus sum, quia igno- niseci. ut quidam esse ignotantia peccata confirmetsAt in ibis omnibus locis si mentio de ignorantia uincibili, praesertuli in ultimo:
unde II. Thomas i . r. qu. 8c.art.4. ignorantiam quae indirecte voluntalia est, atque adeo vincibilis. peccatum extenuare inde probat, quod Apostolus dieat : Misericoruram consecutus sum, quia tenorans sici. Quem S. Doctoris locum kaConradus illustrat: Patet quod Perbtim sp isti intelligitur dei .rantia quae suis causa peccati,non tamen fuit ini mittim,sed rincis, 'Ergo D. Augustinus, ct Patres Palestinae Synodi .non loquuntur de ignorantia invineibili,sed vincibili. . Nec obstat quod allegatur in eontrarium, nempe Pelagianos non negalia ignorantiam vincibilem et e culpabilem, & subiacere peceato, sed potius hoc expresse asseruisse Pelagium, ut refert Augustinus supra relatus. Non obstat, inquam, quia hoc familiare Pelagianis fuit, ut Catholicorum argumentis oppressi. cederent nonnihil, atque ut dogmatis sui partem tuerentur alia quaedam remitterent : se ab illis tandem Augustinus extorsi. ut faterentur fieri in baptismo remissionem peccatorum, & Cluisti gratiam . non in solo libero arbitrio gratis coneesso, nec in solis exemplis, aut lege atque doctrina forinsecus sonante, sed etiam in interna illimmitiatione intellectsis, es interna excitatione voluntatis consistere. ut patet ex Augustino lib. de gratia Cluilli cap. I. & a Q. Qiud ergo mirum, quod similiter in posteriori cum e em S. Docto te certamine Pelagius prosteri coactus fuerit quod in priori pertisa citet negabat,nem. pe istiorantiam vincibilem elle culpabilem, de cibiacet e peccato. Addo quod pelagiani exissimabant omnem - ' ignorantiam, quae viribus naturae superati non poterat. eis viribus gratiae vinci pollet. excusare a peccato e quia aps non admittebunt veram& proprie dictam gratiam esse neces lariam ad cognoscendas veritates supernaturales. Contra quem eliorem disputabant SS. Paties, piae se tim Augustinus&Hieronymias,&contendebant eos esse culpabiles qui negligunt precibus a Deo postulare de impetrare gratiam, &lumen
supernaturale neces latiumaci expellendam ignorantiam veritatum supernaturalium .quae vi ribus naturae vinci S superari non potest. Item
Concilium Palestinum contra eos desnit talem ignorantiam non excusare : quia vincibilis est virtute gratiae, & per orationem edi pelli potest. Unde Augustinus lib. i .de natura di gratia cap. IT, supra laudato,reprehendit Pelagium, quia omnra potiusdis' ite quam oret O dicat: Da mihi intellectam .ut discam inundata tua.
Non obstat etiam quod in hac Celestii propo- a s istione, quam damnatSynodus Palestina: Ob mact ignorantia non sub acem p cciau, quoniam non secundum voluntatem epex adit, sed sicindam neces tatem, haec posteriora vel ba ignorantiam invinia cibilem videantur excludete . His enim verbis excluditur quidem illa ignorantia, cuius voluimias ipsa causa est, quaeque assectata . seudite. iste voluntaria appellatur , quia secundum voluntatem evenit , voluntate nimirum ilialam procurante & assectante; at non ea quae ex voluntate Originem non trahit.quaeque idcirco tantum indirecte volita nuncupatur, quod voluntas ad eam repellendam non adhibeat dilia gentiam omnem quam potest δe debet. Vel etiadici potest, ignorantiam illam esse necessitatis,& non voluntatis. respectu naturae nudae, & viribus gratii destitutae .non vero respeetia natura
ad ordinem supernatui alem elevatae nain se-
spectu illius talis ignorantia tioli est necesssita tis . sed voluntatis negligentis postulare a Deo lumen & auxilium stupet naturale ad eana viti cendam ac depellendam. Denique ad principale argumentum, & et u s a saconfirmationem responderi potest, quod sicut concupiscentia in bapti=atis, et ii non si vere peccatum , dicitur tamen peccatum , eis quod materialiter peccatum sit, & in peccati poenam inflicta, ut docet Augustinus lib. s. contraJulian. cap. 3, & ex eo Tirtientinum ita . s. can. s. ita ignorantia invincibilis in baptietato non est vere peccatum, appellatur tamen peccatum a s.
Augustino & Patribus Synodi Palestinae, quia
materialiter peccatum est. de in poena in ii: og ta e Ignorantia enim cysomes sunt mare lucia in pec ratu originati, sit ut conversio ad bonumi muta. lain peccato actuas. inquit s. Thomas 'N. 3 de ma
Hane responsionem valide congrmat cele- as 3biis Augustini locus ex libro s. delibero albitrio cap. 1 9. ubi se ait: Izud tioa i rans j liis non recte δει it, o quod recte volens facere mn te 1, ideo dicuntiar peccata, quia de peccato illo I ιtra x lantatu inempe Adami) originem ducant. Illade nim pracedens meruit ista si uentia. Nam Aut singuad timus non solum membrum qaad movemus in ore dum loquimar,s detiam illad quod huius membri motis conse itur, id est formam tenoremque perborum,se cundum quem alia dicitur singua graeca. alia tingua latina: se non solum peccato illud dicimus. quod pro prie vocuttirpeccasu. libera Enim voluntate is a si- .nte committitur; sed etiam 12 d qa.d iam d. hesiti, supplicio consequatκr necesse est. Haec solutio se ii interpretatio praesentem dis a s ficultate plene evacuattilam cum Pelagiani negarent peccatum originale ab Adamo in ptiste ros per generatione traduci, consequenter etianegabant concupiscemiani & ignotantiam ab
329쪽
eo dei ivari. & dicebant eas esse natui ales Aese- is,& non peccati stippi Aia .ut testatii, ADADiti. tuis lib. de dotio per euer. cap. i i . his verbis :lή- unt Pelagiani ignorantium G digiatia dis id est conci piscentiam ex qua Oi itu i dissici lias ad bonum honestum v ne qui in nullus homo nas atur,pri. mordia non suppria esse natura. Hinc laudes illae, quibus Julianus in omnibus fere operibus suis coirii piscentiam exornat . cum illam, naturale bonum. & eius motus. naturaliter bonin appellat. coni up xii tra naturaris e iis verba stitit apud S. A sustinum lib. 3. contra ipsi im cap. 3. )qui vi
diam territ, bono bene ur tur qui modum non I. n. t. 5 no inuis uritur. Nec minori cura ignorantiam commendavit: nam eodem lib. cap. 1 '. contendit perlectani ignorantiam bonam esse , ta si stitiam appellati: Ex hoc, inquit. intelligi diter e
sellam inarantiam. iust tιam x ominari, qu deixu Detis ad Abimelech. qui cum Sara erat concubitvirus,
is oram od uxor est aliena: O ego subam, qua in corde mundo scio hoc. Ut ergo hune Pelagiabolum ei tolem Augustinus eu paties Synodi Palestinae destiue tent , dicebant ignorantiam subiacere peccato, imo Sc esse peccatum, quia materialiter peccatum est cum ignorantia &fomes sint materialia in peccato originali,ut ex D. Thoma supra υidimus & est esse s originalis peccati , cum in poenam illius irrogetur. Obucit quarto lati lenius: ignorantia iuris na-ass turalis per culpam primi parentis in hominum mentes invecta est ; si enim scelicissimus innocentiae statias perseveralset, homines in eo nihil
ignoratient eorum quae ad ius naturale pertinent . Ergo cum culpa Adami sit hominibus voti maria; quia omitium hominum voluntates in voluntate Adami. ut totius humani generis capitis. qtiomadmodo continebantur, ignorantia iiivincibilis ex ea suens & proveniens, ipsis voluntaria censetur iubindeque mala & culpa
bili, est iij Huic argumento quod est praecipuum funda mentum & veluti AchillesJensenti, patet solutio ex dictis F. praecedenti, ubi prata hostendimus quod si hoc argumentum valeret probat et non solum ignorantiam invincibilem iuris in ruralis. sed etiam ignoranti ira in vincibilem iuris pos i vi ,esie malam di culpabilem, cu illa pariter a peccato Originali pioveniat, & pei culpam primi parentis in hominum mentes invecta sit. Cllendi imis etiam quod etsi peccatum ot igi- mi est nobis voluntarium voluntate capitis, quantum ad privationem gratiae & iussitiae oliginalis. sua in prenam illius spoliati itumis, i
men omnes effectus in eo promatiantes non cen.
sentur nobis voluntarii & culpabiles; alioquin infidelitas negativa. &motus inordinati concupiscentiae, pravenientes consensum voluntatis. imb & ei repugnantes. euerit peccata , cum uitiae uas negat va, & si mes concupiscenti sint ei sectus&pαuxor, alis peccati Unde e-riesie D.Thonias in ausis L 3 Aia. l. art. a. in cor p. ortet inquit quodsis, d. δε hoc qsoda L
. cibilis tutis naturalis non sit voluntat a volt tale personae elio sit voluntaria voluntate natura, sicut peccatum originale a quo 1 litit: non est peccatum formaliter, sed tantum materialiter, ut ex supra dictis patet. an Obsicies quinto: Non potest dari ignorantia in vincibilis de iure natui ali, sicut nec de istentia Deir Ergo omnis ignotantia lusis natu ratis, , incibilis N culpabitis est, subindeque a peccato non excusat. Consequentia manifesta est. Antecedens ve id docetur a plui ibus antiquis
ubi docet sus natu ale esse conceptionem homiι ni naturaliter inditam, qua dri igitur ad con nienter agendum in piopriis aesti l us , dc quandam legis aeternae in creatui a rationali pasticipationem, iuxta illud prophetae Pial. 4. Signat mest s/perno tamen xusta tus Dona ne. R pondeo, in aure naturali tria est e geneia praeceptor uin:quadam notist ma S univei salicsima, quae non tam dicenda stant pia cepta.' iam .praeceptos una omnium principia incit usinodi sunt ilia: pontim est salienatim: Malam ι furun dum: Quod tibi feri non .ci , alteri non flexu Ad hae reduci pollunt quadam ex praeceptis Det alogi , quae ex eis nullo negotio i quovis ratione utente cito deducuntur: ut quod Deus sit c lendus, quod patentes sint honorandi. bee.Alia sunt, qua licet ininime diate etiam ex iisdem principiis in seiantur, non tamen iis iacile N e videiu et sciat ea quae modo dix imus: hostismodi sunt a rapta cepta Decalogi , ut niali iti a i non mentari euc. Alia denique sunt piacepta in iure naturali non pei se ota. sed velut conclusones aliorum quae diximus, de qua non nisi disci, i su& labole ex eis deducuntur .QVamvis ergo D m nes conveniant, quod non possit dari i prior an a
in vincibilis se pi aeceptis primi & se chimii generis; certum tamen ta indubitati m est aliud Theologos, de ultimi, poste dat i ignorantiam in vincibilem. nedum apud iudes & as re stes,sed etiam apud doctos & litte latos 'm sape dubitant, & aliquando in contiarias dii uri satur leniarentias , an aliquid iure natura , et ii te iba ritiam
politii O pia ceptum aut pici ibi a m lat. Plus es etiam grave, I heolosi existimant, apud rudes de indiscipli riatos posse dari ignorantiam tu vir et bilem. saltem per aliquod temporis spatatim, de praceptis tertiae classis. imh di toto tempote vita, ii huiusmodi piacepta negativa, v. g. non
occides non furar i non mentiri, considere1Hiar
ut vestita aliqua circi stantia, vel conditione, sicut nitari ad dandam eleemos, nain . mentiri ad propa iam vel alienam vitam tuendam, Occidere eum qui est morti proximus, ne diu agoni-llet. de refert Vamu ubi supra dis ira cap. a. se vidisse iusticum, qui pium ex istimabat, aegrotum lana iam moriturum in alteram partem versare, quo citius talia laret animam . ne dira
330쪽
Bepictensam 3gnorantia invineibili laborasse. Unde cum Albertus magnus. Alenss, D. Bon ventura. dc alii antiqua Theologi iupta citati, docent non posse dari ignorantiam invincibilem iuris naturalis, loquuntur de iure naturali, ut continet praecepta primi & secundi genetis, non vero de praeceptis tertiae & quarta classis. Eodem modo intelligendus est D. Thomas, AEum docet ius naturale esse conceptionem homini naturaliter inditam c hoc enim verum est Ee iure naturae ut dicit notissima illa & generalissima principia morum, quae nullo indigent discursu. sed statim habita notitia terminorum, ipse lumine naturalis rationis innotescunti non veris de aliis, quae non nisi discursit de ore existis deducuntuI.
I ICET ex principiis iam statuti; facile solvi
possint praecipua fundamenta endrochiis me tamen quicquam insolutum maneat, ea brevitet hic reseremus ac diluemus. In primis ergo probat authoritate Doctoris Angelici,opinionem probabilem falsam,& iurimaturali expugnantem, neminem a peccato pe-mitus eximere . & tria adducit eius testimonia ex quodlibetis desumpta . Primum habetur quodlib. 8 .art. I 3 ubi S. Doctor ait: uiud quoda-rtar contra Iedim semper est malum, nec excusatur ἐν hoc qώοd est secandum conscientium Secundum simitur ex quodlib. 9 ait. I s.cti dieit: Error quomon creditur esse peccatum mota te quod est peccatum mortati. Ucientiam non excast a tota, iura forte a tanto. Tertium depromit ex quod i ib. 3. art. I Q.
tibi sic habet; Nuriti eritisatur sequatur urni
nem erroneam alicuius Magini; in talitas enim *morantia non excusat.
AAdit S. Doctorem hane doctrinam ex ing nio proprio non peperisse, sed ex certissimis Scriptui di Oraculis deiumpssse. Qiud enim clarius inquit in quam ii Ia Christi vox: f caecus caeca
dacatum prater, ambo in f νeam eadant ρ Quis autem neget caecum esse qui opinionem probabulem falsam sequitur, eum veritatem, id est verum lumen non ceruattCortuet ergo ipse in s
veam, si secutus fuerit fallax illud lumen, quod ips icillitatem exhibet, similituAine veritatis indutam infid validius addit quam iste Prove hiorum locum ouia qua vid tar homini rectissima, O ηονissima lilius ductim ad manem .Quid enim aliud via, quae videtur recta, & non est, nisi falsa probabilitas, omnino certe conscientia illa probabilis ab erronea nihil differt, eum falsiimumplectitur: Ergo talia probabilitas quantolibet suffragantium numero , seu adventitia at
thoritate muniatur ec iuvetur, Non excusat a peccato sed ducit ad mortem.
ι, ad confirmat exemplo desiimmo ex Evangelio. Nulla enim inquit)opinio falsa probabilior fuit . quam ea, qua Iudaei , quibus minus bene cum uxoribus conveniebat. sis sbi esse cense Bant dare illis libellum repudii;nullus si quidem apud ipsos doctus id suspicabatur illicitum t &tamen ex Christi verbis. qui repudium tantum ad esuritiam cordis declarat DAxis esse conces.sum, & dimissam ab aliquo uxorem sine a/ulterio duci non posse. constans Patrum traditio conclusit nunquamJudaeis iesudium licuisse. Iom. IILA Addit aliqua SS Pamim testimonia,praeseriatim illiidTertulliani de spectaculi, cap. r.Errasmus, nusquam O nunquam racusatur quod Deis damnaten quam se nunquam liceri quisu semper Θ liqvie non licet Et istud D. Beriis idi de praece p. Ecdispens cap. i q. quod probabilitates falsas inquit)funditus disiicit: Ut interi or oculus vere '
tentione, o in electione voltatem : nam fi bonum quidem diligat. sed ueram non eruar, haset qk dem αetiran Dei, sed non secundum scient iam, O n scio quomodo avdicio ueritatu vera esstpossit cum sui tuta
Respondeo p imi, hae testimonia magis no iacere, quam prodesse Uendrochio : Tum quias hac guneraliter probant, ea quae sunt ex ignorantia sive iuris naturalis, sive politivi. non excusari a peccato; 8c tamen ille sect. 3 f. .expres.se docet, ea quae fiunt ex ignorantia in vincibili iuris positi vi non esse peccata, etiamsi sint legi positivae contraria': Tum etiam . quia illa stimeent, non solum non licere sequi opinionem probabilem , sed nee probabiliorem. imh nec probabilissimam, cum contingere possit quod opinio etiani probabilissima sit falsa, de legi ii turali contraria. Cum ergo haec testimonia nimis probetn,nihil omnino suadent Unde . Ad primum to eum D. Thomae respondeo, iL ,- C Iud quod est cistitia i rem semper ese malum, nec ex cusari ριν ric quod ni sickndὰm conficientiam. erroneam errore crasso & assectato. qui non excusata peccato : bene tamen id quo A est sectitidum conscientiam erroneam, errore invincibili de inculpabili, quem a peceato eximere docet S. Doctor, non solum locis supra citatis, sed etiam in illo arti eulo 1 3 . quod lib. 8. in argumento, sed contra .ubi sic ait:. ci aliquis adhibet diligentiam, i quirens an husere plures praelex das sit licitum , nec inνenit aliquid quod intim moνeat ad hoc quod fit i licitum id/rur quod sine poetato plures posit rabem das haber. 1 A t fieri potest quod fit contra legem D divinam habere pluies praebendas : Ergo ex S. Thoma ille non peccat, qui ex ignorantia imui ne ibili facit aliquid legi divinae repugnans Ex quo patet responso ad alium loci m ex quod, libeto s. desumptum': quando enim S. Doctor
ait: Error quo non crisitur esse peccatum moνtale, quod est pecturum mortuis, conserentiam noti excusat arato, luet forte a tanto, loquitur de errore erasse& affectat . non veth de in vincibili& in culpa bili. Idem prorsus dicendum ad tertium textum quodlibet i 3. art. io ubi legitur: Nullus rectis par . f sequatur opinionem erroneum aliculus Mari fri hoc enim intelligendum est de eo, qui ex ignorantia vincibili ac eulpabili opinionem il-E Iam sequitur;secus vero de illo, qui invincibi liter & ineulpabiliter talem errorem ignorat. Eodem isodo exponi debet illud Mati. i s.
carcin cacum ducat. ambo in θνeam cadent: & illud Proveth. i . o via qua videtiar homini iusta, no-xistima autem eius deducunt ad martem Nam in primo sermo est de coetitate affectu a & voltintaria , qua revera pharisaei tenebantur: in secundo de via, qua per ignorantiam crassam & volum rariam vigetur homini recta, non vero de illa squae invincibilitet & inculpabiliter recta existi
Ndveth subnectit endrochius de libet lci repudia, nempe nunquam repudium Judaeis licuisse, & hoe eonstanti Patium traditione constare, non est certum : nam S. Thomas in Rr Suppi m