장음표시 사용
361쪽
' mius viniatis . non exercendo actus aliarum r A eonnexionem. hoc intellig; aebet ae virtuti e Ergo & aequirere imam virtutem line aliss.
Antecedens patet,Consequentia probarer Vir- 'tutes non acquiruntur nisi per proprio, actus
Euo Mni non exercentur nisi a s unius, non posibiu a li, ac qui Ti., si Rei ondeo concelso Antecedente . distinguendo Consequens : potest acquirere unam virtutem sine aliis, quantum ad essentiam, & mr a tu i perfecto,eoncedi in statu perfecto,nego: uatus enim perfectus virtutis non dependet Tolum ex actibias gignentibus essentiam viri tu,sed etiam ex consortio & comitatu aliarum,
a quibus iuvari debet,ut facile 3c prompte ponmt in propria materia medium Tationis attingemoralibus, quarum subsectum est rapax, non vero de illis. quarum est incapax i coniugati vero qui voluptates venereas expertus est, non est capax exstitatis virginalis , sed Hi taxat coniugalis.
Obi ieies quarth: prudentia est omnino prior sy, virtutibus moralibus o Ergo potest esse perfecta sine illis, ae proinde praecipuum nostrae sententiae tunssamentum corruit. Consequentia patet, probatur Antecedens .Primh quia virtutes m Tales acquiruntur per actus prudentiae,regulantes actus proprios ipsarum, a quibus immediath producuntur. Secund4, quia virtutes morales non rectificant intentionem finis , sed electi re, non Qlampei recessiim ab his, quae in pro- B nem mediorum, vinus enim dicimr habitus ele-
pria materia possunt abducere a tali medio ad quod sussicit ipsa virtus) sed etiam per reces.sum ab his, tu e possunt absolute, & iii quacunque materia abducere.
Dices: Si status persectus unius virtutis dependeret ne dum ex frequentatione proprio-i um actuum, sed etiam ex comitatu dc conso tio aliarum virtutum, sequeretur quod dum v-na virtus in statu perfecto acquiritur, deberent omnes simul aequiri: sed hoc videtur impossi-hile;tnm quia in eodem instanti exerceri neque.
t actus omnium virtutum I tum etiam qui: cti viri;intentio autem finis prseedit prudentiam, virtutem moralem; et usq; rectis eativum ex parte voluntatis est synderes ,ex parte vero appetitos est naturalis tectitudo voluntatis. Respondeo prudentiam non esse omnino pri- M. orem virtutibus moralibus , sed soliun in esse imperfecto, & in fieri, ut loquitur Caretanus, quatenus scilicet acquisitio virtutum moraliatim incipit ab ipso actu prudentia taxante medium in earum materiis; acquistis autem uirtutum habitibus, & perfecte tectificato appetitu circa fines illarum,prudentia fit omnino perplures sunt virtutes, quarum actus non possunt e fecta. Ex quo patet ad primam probationem.
ab aliquibus exerceri ; pauper enim nota prest
exercere actus magnificentiae, neque cons Ligatus actus virginitatis: Ergo &e.
Respondeo concessi Maiori, negando Minoiarem. Ad cuius primam probationem dicendum primo cum Caaetano. virtutes in statu perfecto
simul aequiri, non simultate physica, hoc est in uno nastatui , sed morali, id est brevi spatio
temporis : nam brevi tempore occurrere poD sint omnium , vel saltem principalium avius, praeserrim enm materia morales valde inter se connexa snit,be aliae aliis immisceantur. Secundo respondet idem Author , non esse inconveniens, ut unico actu, in virtute multorum praecedentium , simul generentur omnes Dvirtutes in esse persector nam etsi talis actus eli citive sciat maliter stimius tantum virtutis p test esse virtualiter multarum , quarum actus praecesserunt: sicut ultima gutta in virtute praecedentium cavat lapidem. Imε actualiter potest idem numero actus ab omnibus principalibus virtutibus oriri r ut ii mulier eligat subire mortem, ne violet castitMem coniugalem: ille enim actus simul est fortitudinis ratione obiecti . &temperantia atque iustitiae ratione motivi;quia propter servandam fidem coniugi quod perti
net ad iustitiam J & sibi eastitatem quod spe
ctat ad temperantiam) amplectitur mortis periculum , quod est proprium munus sortitudinis. E, et Ad secundam probationem dicendum , ad
aequisitionem virtutis non tequiri, quhd actus exterior illius exerceati ir , sed sussicere actum internum electionis.absolutum vel conditionatum : Diades pauper eliciat actus internos co ditionatos liberas itatis & magnificentiae , poterit illas virtutes sibi comparare; δe smiliter
coniugatus virtutem virginitatis, quantum ad formale, quia potest habere QTpraeparatione a
niini integritatis conservalidae propos tum , si hoc sibi competeret. Addo uod .cum diximus virtutes moreses habete inter se ne cellariam Ad secundam vero dicendum virtutem mo- ΑΙ. talem nedum rectifieare electionem medio ru,
sed etiam intentione licinestatis in propria materia cuiuslibet vimitis ; quae intentio, quia est acceptio unius prae alio , dieitur etiam electici lato modo sumpta, de virtus habitus electivus appellatur. Addo quod ,dato quod virtus definiatur per ordinem ad electionem stricte sumptam , implieite tamen in eius definitione in volvitur intentio,quia ex hac semper procedit electio.
Vtrum virtutes moνAes aequi a sint necessario connexa cum charιι Me e CErtum est virtutes morales insusas esse cum
charitate necessarib eonnexas e tum quia
sint proprietates gratiae sanctificantis ab ipsadimanantes,& ab ea inseparabiles e tum etiam quia ut discurrit D. Thomas hic art. a. virtutes
morales infusa non possunt esse sine prudentia infusa, aqua diriguntur & regulantur e scutvirtutes morales acquista diriguntur a prudemtia naturali de acquisia i prudentia ver4 in sanon potest esse sine charitate quia perfecta prudentia, qualis debet esse infusa, non potest dari absque per tecta rectitudine appetits s circa finem , cum non possit esse rectitudo circa n.edia ad finem , nisi supponatur rectitudo circa ipsum finem r cum ergo sola charitas perfecthrectiseet appetitum circa ultimum finem stipei
naturalem,ad quem ordinantiar omnes virtutes
morales infusae , prudentia perfecta & infusa
absque charitate esse nequit. Solum ergo disti ultas 5c controversa est inter Theologos, an virtutes morales acquisitae necessat in stat cum charitata connexae . iubiniaήeque an sine charitate ulla vera virtus acqui-
362쪽
,i,aut conservari possit' Ut autem omnis aequi- ά vocatio tollatur, & status huius Ηissicultatis, qua, ut re e dicunt 'salmanticensea , non est tam de re,quam de modo loquendi,clarὲ perci
Diligenter advertendum est, aliud est virtutem aliquam esse veram , 5c aliud esse perfectam : tunc enim virtus aliqua vera dici potest, quando habet quidquid requiritur αδ eius ecsentiam, & omnia praedicata essentialia sibi debita r tunc vero perfecta & virtus simpliciter appellatur, cum habet omnia ad suam parsectionem& statum comaturalem requista. Hoc 'praemisso .sit
Reser tar sententia, O pera es suri 3. 'laea propositam dissicultatem duae sunt em tremae sententia, & alia media . scotus enim in 3. dist. 3 c. quaest. I. docet non solum veras , sed etiam perfectas virtutes posse sine charitate reperiri, quamvis non sint ita perfecta sicut illae , quae cum charitate reperiuntur. Jansentita vero in alio extremo positi. negant ver Sc proprie dictas virtutes possie sine charitate reperiri. 1am opinionem amplectitur et amJoannes as. Thomaliac disp. .ait. .nbido cet virtutes racquisitas destrui quoad effetitiari, indire e , Acconsequenter ag 3estructi odem charitriis;quia tollitur converso ad Deunt,ne di ut finem supernaturalem. led etiam ut La turalem , sine qua nulla vera virtus subfstere potest. Pro explicitione mediae 3c verae sem .
tentiae rDico primo,acquiri posse veras virtutes, aes acquisitas conservari sne charitate.
ari. 1 in corp. tibi sic ait: Virtutes marales prout sunt operati νὰ bona in Ordine ad finem qui non excessit scultatem naturalem hominis, posunt per vera hamana acquisii ri OA acquisera sine chariture esse e
possunt, Icut fu/runt in multis G/utibus. Qibus verbis utrumque asserit, & quia virtutes nat rates potant acquiri sine charitate s quomodo fuerunt a Gentibus acquisisJ dc quod pollunt. Ine charitate conservari.
stotelas, Plato.& alia,quibus nibal summaturalium ima tuit,agnoverunt v rasia proprias virtutes morales, eariamque essentiam&praedic ea quidditativa descripserunt i Ergo virtutes morales, quanthinad suam essentiam & praedicata quidditativa, a charitate nonae pendent ;subindeq : sine illa acquiri monservati possunt. 4ς. probatur terti. t Nihil est quo per ablatim Inem charitatis destruantur virtutes moraIespluribus actibus acquisitae a iusto in statu gratiae, quia non dependent a eharitate . nisi selum quoaὰ ordinem in finem supernaturalem , qui non est de ipsarum essentia. sea persectio qukdam eis per accidens seperaddita ex vi imperii Histitatis; &aliunde habitus acquisiti pluribus
actibus , non destruuntur totaliter unico actu contrario : Ergo virtutes aequisitae in statu gratiae pollunt deficiente gratii adhue remanere quoad essentiam. bd veto possint tae gratia & charitate aequiri ex eo ostenditur,quod existens in peccato mortali non semper maletoperatur , sed multoties potest se bene moraliter exercere circa Tam. HL
matorias virtutum moralium, puta moderando
pastiones, &c, Ergo potest per huiusmodi
edi ei citium acquirere habitus inclinantes ad . les actus, qui cum respiciant determinate bonum, habe: ,unt veram virtutis essentiam, quae
in hoc consastit , quod sit inelinatio ad bonum
Dico fecundδ, nullam virtutem smplieiter.& perfecte talem acquiri, aut conservari poste
Probatur primo: Virtus persecta non potest v 'esse sine perfecta prudentia r sed persecta prindentia non manet ablata charitate per pecoritum : Ergo nec perfecta Virtus. Maior patet , Minor probatur. Prudentia corrumpitur per peccatum,& quamvis non destruatur rotaliter per quodcunque peccatum,hen. tamen ex parte, quatentis appetitus male disponatur circa fi- nes , artutum moralium, qua mala disposition. extilente non potest esse firmum &rectum iu- dicium de agendis in omni eventu . Ergo pem secta prucientia non manet ablata charitate per
pio batur secundδ: Perfecta virtus non stat 48. cum facilitate ad peccandum e Sed hoc ipso
quod aliquis labitur in peccatum mortale .co trahit facilitatem ad peccandum ; quia ut ait Gregorius his. l. ii. in Eaechiel. Peccatum. quoa mox per poenitentiam non deletar, stio pandere
trah r ad aliad. Ergo perfecta virius sne chariis ate stare nequit. Maior patet: quia de ratione virtutis Perfectae est reddere opus bonum facile,peccatum vero dissicile. Confirmatur: Existens in peccato non potest 4'. in sensia composito este dispositus ad eligendum raedium in materia cuiuslihet virtutis contra quod eunque impedimentum g cum sit converinliis ad aliquid omnino eontrarium alicui virtuti,nempe ad obiectum peccati, & finem proxi- num aptius,puta ad desectabile tactus, aut gustus. Ergo non filibet virtutem perfectam & sm-
, pliciter dictam. . Confirmatur amplius: Virtus persecta facit
habentem smplicitet bonum, ut constat ex definitione virtutis : sed existens in peccato, de carens gratia & charitate non potest dici sumpliciter bonus : Ergo carens gratia & charitate virtutem persectam habere nequit. Ex quibus intelliges, virtutes, quae possunt esse in homine peccatore , quamvis retineant ess-m iam virtutis, esse tamen ita impertrectas.
ut virtutis nomen non mereantur ; quia carent ordine ad ultimum finem,tam naturalem,quam supernaturalem, saltam ex parte operantis, Mhabent potiri statum dispostionis, quam habi- tas , cum facile sint mobiles a subiecto ob pr
vam dispositionem appetitus; nec extenduntur ad eligendum medium in omni eventu, & eoi tra quaecunque impedientia quamvis,ut diximus, adhuc sint virtutes quoad essentiam . quia ex natura sua tendunt ad bonum,dc aliunde postulant, quaniam de te, habere statum habitus,&persecta virtutis. 6. II.
Ontra primam eone lusonem obiiciunt in- si . - primis Adversarii varia Patrum testim nia,quibus asseritur peccatores&infideles nul-. XX a lani
363쪽
llam ver in virtutem hAbere. In quo multus Apraeter caeteros est Augustinus variis in locis,sed praesertim q. contraJulian. cap. 3. ubi ait nan se veras virtutes, ns ubi s reν. . sapiens iv. cha
otii essent vera sapi ale.. 1lud osique censendi. Idem docet fidus eius sectator Prosper lib. 1. de v cat. Centium cap. . &sape alibi. subscribit Bere ardus se .aa. in Cantica in fine, &plures alis.
sa. Ad haec faei Ie respondetur, Augustinum, dccilios Ss Patres, Momine vera virratu intelligere
virtutem pei festim, qtiae hominem promoveatvid vitom aeternam sive ut ipse loquitur loco citato, I berandis beati*andu hominibus deseri 1, iat. Unde ibidem ait: Si adeonsequendam v ram beatitudinem,quam nobis fides perChristum promisit, nihil proflant amisi virtutes , non sunt vera virtutes. inod vero idem S. Doctor agnoscat in peccatoribus & infidelibus veras virtutes. ideli quae retineant essentiam & quidditatem virtutis, patet ex epist. i 3 o. ubi ait continentiam Polemonis ad huius vitae honestatem vat isse, hoc est isse vere honam intra gradum virtutis moralis Philosophicae , di donum Dei iulam appellatr ringat tamen ad iraturam immoris
talitatem valnisse , quia demit charitas & reli gio in verum Deum. Apelth etiam lib. Ae spiritu& littera cap. 27. docet Gentes , etiamsi impias, & a veri Dei notitia ac cultu extorres, quaedam tamen opera edidisse, qua secundum su-siit a regulam Merito recteque lauduntur,t ac pro-m p. i. an te undequaque Dona sunt, & verarum virtu-- . tum. De quo fusus in tractatu de gratia. 1 3. Obi ieiunt secundis r Charitas est sorma vi
tutum. ut docet S. Thomas 2. a. quaest. 23. are.
8. Ergo tam impossibile eli virtutibus quibus.
vis esse in rerum natura sne esuritate . quam h mini absque anima rationali. Respondeo quod quando charitas a Theol gissuma virtutum appellatur, non eo sensu hoc dicitur quas charitas si aliis virtutibus essenti- Dalia, vel abs.lute ne cellaria. Di illae in suo ordine, & intra finem sibi connaturalem, sint & di . cantur vera virtutes 3 hoc enim a nullo pro b to Authote assertum est, & reficitur a D. Thoma eitato in resp. ad a. sed sensus selum est ut Ldem S. Dochor in corpore eiusdem articuli de
clarat ) charitatem esse formam assistentem, &intrinsecam, qua caeterae virtutes in suis actionibus adfinem ultimum diriguntur,ac veluti formantur. accipieneso persectionem illam extrin secam quae ipsa advenit ex eo quod referantur
ad ultimum finem hominis stipernaturalem. inque in non subveherentur absque charitate. Nihilominus tamen ex suo intrinseco & connaturali fine qui natura septis coercetur habent ho Enestatem & bonitatem naturalem supernaturali adventitiae stabstratam , sed quasi insormem,
eo quod Aenudetur ornamento illo insigni , quod ἡ-r es aritatem posset aecidere. 14. Obiiciunt tertio : Sicut scientiae dependenta principias, ita virtutes morales a finibus: Sed impostibile est dari scientiam intellemi errante circa principia. aut ea ignorante r Ergo etiam impoisbile est veras reperiri virtutes , si
appetitus non habeat rectum assectum circa si nem : Atqui existens in peccato mortali est aversus a Deo ut fine ultimo, tam naturali,quam supernaturali r Ergo non potest habere veras
spond/o quod Di intellecli in habeat veram
pila illius hiaticipia . vel ea firmiter credendo, vel evidenter in te cognoscendo , quaculaque existerue dispositione circa principia cum munimina, quamvis sne illa non si scientia per se Era , sed halis at potius statum dispositionis , quam habitus. Similitei ut υeia viritis acquiratur,& conservetur in appetitu, siasticit quod appetitus sit bene alse eius ad finem proprium ipsus virtutis, quamvis non sit conuersus ad si nem ultimum simpliciter; sne qua conversone virtus non potest esse persecta,ne en retur sim.pliciter nomen virtutis , magisque habet statum di positionis . quam habitos.
Oblicies quartis contra secundam e eluso δ' nem: Per unicum amim intemperantiae charitas destrui potest puta per unicam comestionem
carnium die ab Ecclesia prohibito Sed nulla
virtus acquisita per unicum actum corrumputur . sicut nullum vitium per unicum actum et neratur e Ergo vitius acquisita potest sne cnaritate conservari. Undes. Thomas infra qu.
I. ari. 4. docet unum vel alterum peccatum
mortale simul cum virtute acquisita esse posse ,
Respondeo hoc argumentum probare qui s . dem virtutem acquisitam. quantum adessentia am posse sne charitate subsstere , non tamen quantum ad perfectionem & statum e quia ad huiusmodi statum destruendum sussicit unicum peccatum mortale ; eum illud sumetat ad destruendam persectionem prudentiae. Neque Divus Thomas loco citato insnuat peccatum moreale coniungi posse eum virtute acquisita in statu persecto existente , sed duntaxat cum virtute acquista quantum ad essentiam. Potestque hoc declarari exemplo vitiorum . quae lichi quantum ad substantiarn non destruantur uni eo actu contritionis, vel eliaritatis , destruuntur tamen quantum ad statum vitii, ut Hocet idem
his verbis : Licet per actum tinum simplic- non carrumpatur habitas acquisitis seilitet secundum substantiam) tamen acta, eontritionis virtuter tia habet quod prampat habitsin vita unde in eo qui
habuit habitam intemperar cum conteritu , non remanet cum virtate temperantia refusa habuia intemperantiam ratione hab1tus , sed inma caνrmptionis.
docet D. Thoanias da aquatitare se
ratione τιν Iutum , Memter expendantur.
DE his proprietatibus tam copiosὲ disserit
S. Doctor hJe quas . cs. 3cs . ut nihil protius addendum sit, sed breviter & compendi se e Yplanandum , quod ille fusiori stylo &lato calamo tradit.
antum ergo ad aqiralitatem virtutum qu. se. cc. docet . quod an virtutibus, qnae disserunt specie, una est maior alia, seeundum quod est rationi propinquior :&quia inter virtutes mora. les prudentia magis perficit rationem, illa aliis virtutibus moralibus praesertur 3 seut visius Oiamnibus
364쪽
trinibus externIs sens bus antecel it: Unde sic ut . Philo visum, Reram sensuum appellat, ita prudentia virliatum moralium Regina nuncupatur, propriusque elus actus est imperium. Si autem sermo si de virtutibus eiusdem speciei, sienulla est maior , vel minor secundum seipsam. sed solum ratione participationis subsecti, vel' maioris intensionis seu radicationis in diversa subiectis , vel etiam in eodem secundum di versa tempora. Quod si attendatur prout sunt simul connexae in aliquo subjecto, tunc ratione participationis subjecti fiant atqueses quadam aequalitate proportionis , quantum ad id quod hst formale in illis, nempe constitutionem medii rationis. At quantum ad id quod est materiale . nempe quantum ad inclinationem ad actum virtutis. potest esse inaequalitas: quia potest aliquis promptior esse ad aactum unius virtutis . nempe iustitiae quam a/ actus alte rius , puta fortitudinis , idque vel ex natu ra , vel ex consuetudine, vel etiam ex gratiae
3λ Hae doctrina D. Thomae consulatus manet error Stoieorum, qui ut videre est apud Tullium s. de finibus, & apud Laertium in Zenone
virtutem eiusdem ubique staturae esse asserebant, nee intendi poste, aut remitti . Quo spectat illud Seneer Epist. 7. Virtus no potest milior aut minor'ri, anius statura est. Et mox: Non intertia diruν pistri . idem esse dicebat Socrates νeritatem orirtutem. Quomari illa no crescit,sic nec virtus quidem. Habet numeros suos, plena est. Rursiisque pau- Ih post 1 p.rsuadriit sapientia unum bonum es , quod honestum hoc nec remitti, nec intendi pose. mmmagis quam regulam. Pa rectam probari solet.quam emi. qaidquid ex illa mutaveris, iniuria est rem. Idem ergo A rirtute ducimiu ; O hac recta est, frixuram non recipit g rigidia est, amplias intendi non potest. . Docet praterea s. Thomas eadem quaesti ne virtutes intellectuales praeeminere moralibus r quia illae perfieiunt intellectum; iste a petitum , qui est miniis nobilia quam intellectus. Inter illas verδ sapientiam dieit esse omnium persectissimam: tum quia considerat o lectum nobilius. nempe altillimam causam,quae Deus est: tum etiam quia eum per causam iudicetur de effectu , & pereausam superiorem de causia inferioribus , sapientia habet ferre iudicum de omnibus aliis virtutibus intellectuali-btia, & eius est alias in suos fines dirigere, & oriadinare ; unde est quas architectoniea respectu
Quae autem ex virtutibus moralibus praeeellat aliis, qua verd cedat, dissicile declarari posise asserit Narianaenus orat. ic. Quemadmodum
atque ad primum eum decerpendam alliciente. Nihilominus s. Doctor inter virtutes pii remorales iustitiam ex eo dieit praeferendam esse relumis. quδd de subiectum habeat sublimios,nem pe voluntatem, cum reliquae appetitui siens iavo insideant; & obiecto etiam nobiliori potia.
tur ; versatur enim circa operationes ad alte rum, qaribus homo non in se tantum, sed etiam
erga alios perficitur: Unde A ristotelex s.Ethie. cap. r. praelarissima virtutam inquit 'jastitia.
o neque Ηseras , neque Ixιόργita rub tu. Dixi eκ virtutibus purὲ moralibus , quia prudentia, quam caeteris virtutibus moralibus praeferenda melle diximus, nedum moralis est, sed praeterea intellectualis. ε A. inam veri si ordo dignitatis inter tem perantiam Sc sortitudinem, disceptatio est inter Philosophos. Plato enim 1. de legibus . temperantiam sortitudini praestare docet. Cui stima gari videtur Seriptura . eum ait Proverb. I s. stat dominusa ν animo sua concupiscentiam semnando melior es expugnatare urbium. Unde Cyprianus libro de bono pudicitiet ii hostem vicit, illa fortior fait : pedulter qui libidinem repressi, sertior seipso sit r qui inimicum p=o rarit, exteνnum holem percusit; qui cuiritatem represiit h. 'm domesticum superavit. Nihilominus Aristoteles& D. Thomas sor
titudinem temperantiae pneferunt: nam S. DO ctor hie qu. cf. art. 4. in corp. lic discurrit: vir tis aliqua psciter dicitur maior, secundum qaad
in ea maius bonum rationis retaret Oc. Inter alias uatem variares morales, quasium circa pastunes, ta ia in anaquaque magis retarat rationis sonum, quam eo circa maiora motus appetitiνM sti,ditur rationi. Maximum autem in his Da ad heminem pertinent,6 νita .a qtia omnia aria depenLntro idea fortitudo. qua appetitivam inorum subdit rationi inhv ad ri tum o mortem pertinent, primum Iacam tenet anter pinutes moratis , qua sunt circa passones. Unde quando Proverb. Ic. dicitur : avi dominataranimastis, merior est ex amarore urbiam , per do
minatorem animarum , in eo divino Oraculo, non
ineommode intelligi potest ille qui per patientiam, fortitudinis administram, cohibet impatientis animi motus, ne erumpant; ita ut his verabi, nihil aliud significetur, quam inter munera fortitudinis patientiam praestire aggressioni rquod verum esse in tractam de virtutibus cardi natibus ostendemus. sie sanh eum locum intellexit s. Gregorius homil. in Evang. ubi hdie seribit r Minor est pictoria arias expugnare. Dextra sunt qua pincuntur: malas autem et qώsdi popatientiam νincitar, quia ipse a se Mimius .ra. tur, O semetipsum bimeti subluit, quando eam patientia in humilitate ratiranti stravit. Articulo ς ejusdem qu. σά. doceis Thomas charitatem esse maximam inter virtutes Theologi eas , quia propinquius Deum respicit quam caeterae. De quo fuse in tractatu de vinutibus o . . Thologicis. p. 3. Quantum veia ad durationem virtutum idem S. Doctor quaest. Q. art. i. docet virtutes ει morales acquisitas non remanere post hanc vitam. quoad ipsarum materialer quia ibi nullo erit Ioeus concupiscentiae,& deIectationibus etiaborum &venereorum . quae sunt materia temperantia; aut distributionibus, & commutationibus rerum quae veniunt in usiam praesentis vitae, circa quas versatur iustitia: remanere tamen in Beatis, quantum ad earum formale, nempe quanthm ad modum, seli ordinem rationis, quo appetitus rectificatur dc conseimatur rationi. Unde Augustinus 14 de Trinit. cap. Prudentia ibi erit fine asso pericati errarus sortitudo memo- Dina raserandorum malorum I temperantione reis pugnantia libiiunum. Atticulo a. smiliter asserit virtutes Intelleis ales post hanc vitam remanere quidem in
omnibus , secundum id quod in ipsis est Arma
365쪽
le , ni rum se eundum species Muelligibiles in intellectu pestibili iervatas ; non manere tamen quantum ad materiale , nempe quantilia ad Mantasmata,e quibus extrahuntur per intellectum agentem : quia cognitio non set tune per convellionem ad illa, sed erit alius modus inte:ligendi. Atticulis sequentibus docet ex vii tutibus Theologicis, nec fidem ue e spem . sed divitisat charitatem remanere in patri De quo in Uactatu de virtutibur The elogicis.
CVm dona spiritus sancti maximam cum
vinuribus habeant cognatio Nem. tracta tui de virtutibus subiungimu veluti inpendicem disputationem de donis Spiritus Samoi, in qua de illis tam in communi quam in particulari breviter disseremus.
VIram dona Spiritus Sanctιμι habit in , a τινιutibus eι iam an sis distincta ex. I Uplieiter potest aliquid diei sonum Spiria
tu, Sancti: primogenerali quadam ratione, quia stilicet gratis a spiritu Sancto ut a causaeisciente procedit; & in hoc sensu omnes gratiae , & virtutes ii tuis pollunt ὀici dona Spiriatus Sancti r secundo speciali quadam ratione, quatenus donum importat lpecialem chipolitionem a Spiritu Sancto animae imprellain, quadi ponitur ad hoc ut bene dcfacile ab ipso ad mpera extraordinaria moveatur. Dari aute in nobis huiusmodi dona seu dispostiones . constat tum ex Scriptura, Isaiae Ii . Ecesesast. t o. dc i s. i. ad Corinth ia.& alibi cape , ubi fit ex prella illorum donorum mentio tum etiam ex hymno
Eetlesiastico, in quo spis itus Sahctus pisor .
manere appellatur, ipsumque sis verbis Eeeleta interpellat: Da itiusti ibus in te con identibus satram septenarium. a. Accedit ratio D. Thoma, qui hic art. t. se Aiscurrit: omne qώοd wονetur necesse est prodirrianarum esse motori, o hai spersectra molita inquan tam est mobile . disso tia quadὐοnitur ad hoc quas bene moreatur a sao motore : Quanto igitur ma penses altior, tanto necesse est quod mob is perstitiori . - ψtione ei proportionetiar ; A,I vidimus quod per pilius vortet es d siopulam dio tam ad hoc ut a
tiorem doctrinam cupiat a Doctore. Mumsistum esatiram quod virtutes humana perficiunt hominem. ρ-can iam quod nasus es moverι per ratronem in ha quaintea ins per exterius agit : Oportet 1gitar inesse ho
ιur Israe 1 o. Dbm nus apertiit mihi aurem ego stitem non centrusco, retrorsum non abit
vocantur etiam in Scriptura persectiones illae iri itis iniae ii. Requiescet super eum p ratus I .m i .umtus spientia o intolletius, uiritus c-- L . fora. tuuinu, Spir)tti, scientia o tetur . . o γι- plebi: euis vir rua trisoris Domina. Cuius appellationis harias egressas rationes seu congruentias adducit Joannes a S. Thoma hic disp. i 8. M t. l. PI lma est, quia perfectiones illae donantur a Spiiitu Sancto, cui nomen Spiritus & nomen doni tribuitur. Secunda , quia ex amore
spirante dc ponderante, di veluti ex spiritu cor dis Dei procedunt. Tettia, quia quasi ipse Dei B halitu inspiratur anima , quae ipsis ornatur, amplectendo ipsum quasi sponsum osculantem se,& osculo oris ibi sphilum ei immittentem , ut
perficiantur. & eleventur virtutes ad superiorem modulii Opeiandi. iuxta illud Psal. 32. Verbi Domini iure, firmatti sunt. O stirita aris eius omnis virtus eorum. Denique dona illa e celestia Spuit Mappellamur, quia his liomo a spiritu Salacto gitur, movetur , ac impellitur ad opera ardua& extraordinaria. iuxta illud Apost ad ROnian 8. Qtii 4ir1Iti Dei agunt ar . hi fis Dei sunt. Ubi Gloila: Aguntur,iι t. non reguntur: plis est enim agi, quam regi: aga enim risimus aliquem rix asem, tem, regι atitem quas sum aliquid agentem, qui idne νι tur vi recte agas: sed univir non quodnihilpιν se agunt, sta quod ut aliquid agant , ι ιta grassa impellania 1. His plantissis Duae circa illa dona occurrunt dissicultates,
in titulo huius atticuli insinuatae , & breviter hie discutiendae ae resolvendae. Prima est, an illa lint proprie habitus Secunda. an disti Mantur a virtutibus Theologicis, fit moralita
pri. nabitus. Ita communiter docent The digi cum D. Thoma lucrit. 3. licet aliqui, ut refert Lorca, existimaverint haee dona lumes te actus quosdam virtutum speciales, non habitus Probatur primo : Isur ii . dona omnia in Christo phrmanenter fuisse asse itur, his ue bis Requies ιι super eum Spiritus Domini. 'iritis sapienti. O intellectus m. requiescere enim permauentiam importate sed donum permanenter inhaerens est habitus, non vero actus , vel disposito transiens et Ergo dona spiritus Sancti sunt vGiE habitua. non veri, actus, aut dispositiones tram
probatur secundo: Anima nostra est mobilis a triplici motore, scilicet a ratione , alumine gratiae & fidei. &a speciali impulsu & instinctu Spiritus sancti praeter communes regulas naurae & gratiae: disponitur autem ut facit. & couia
naturaliter moveatnr a Iatione, per virtutes mea
rates aequisitas ἔ ut moveatur a lumine fidei de gratiae, per virtutes morales infusas : Ergo ut connaturaliter moveatur a Spiritu sancto,debet
etiam per aliqua dona habitualia disponi , ae proinde dona illa debent esse veri habitus, scis virtutes morales acquisita & inruis. Confirmatur e Pec dona nobis, ut ita loquar
366쪽
tonnaturalio mir actus ara quos movemur ex Α cari nequeunt: Sed talis donatron possunt redu-
speciali nistinctu Spiritus sancti sicut per virtutes morales acquilatas, vel insulas. actus honesti ordinis naturalis vel si maturalis, fiunt nobis connaturales: Sed propter hane causam virtutes illae habent lationem habitti: Ergo & si liter dona Spiritus Sancti. Dico seetinAh . dona spiritus sancti Aistingua realiter a virtutibus insulis. sve theologi eis,sve moralibus. Est contra Se tum , V quein Lorcam , & alios, existimantes dona haec esse ipsasmet virtutes inlusas secundum aliquam peculiarem denominationem, vel ossicium, ratim ne eulus aici uitia dona. ' Probatur primis concluso ex D. Thoma hic pari. i .in sed contra, libi ex S.Cregorio lib. i .m Talium eap. i distinguit septem dona, quae ἡ
est fgnificari per septem filios iob) a tribus vim tutibus theologicis, quas ait per tres filias Job
figuratas esse. Et ex secundo moralium distinguit ea a quatuor virtutibus cardinalibus . quas
dicit fgnificali per quatuor angulos donati Job. t. Probatur secund4 ratione sundamentali: Illi
habitus distinguuntur realiter. qui respiciunt di. iuncta tormal iter obiectar Sed virtutes & dona respieiunt oblecta formaliter diversa: Ergo distinguutur realiter. Maior constat, Minor pro
ei ad fidem, seu cum illa identiscari tum quia fuerunt in Christo. in quo non fuit fides ς tum etiam . qui at tu insta dicemus) remanent in patria, a qua fides exelu Aitur, utpote cum elara Dei vilione ineompossibilis , ut in tractatu ἁe uirtutibus theologi eis ostendemus: Ergo dona spiritus sancti a uinutibus infusis realitet diastinguuntur,
Silaritar abiectiones contra primam ancissionem.
iicies primo contra primam conelusonem: De ratione habitiis est permanentiae Sed haec non convenit donis Spiritus sancti: Ergo illa non sunt habitus. Maior patet, MinOI v To probatur primhex D. Gregorio lib. I. m Ial. cap. 4 i. ubi se ait: In cunctis fisi bis Diritas sanitas νenit, sed 1ns a M.Lutare semperstingulariter permanet: Ergri dona non habent permane tiam in aliis hominibus a Christo. Secundδ probatur eadem Minotiprophetia, dona miraculorum. & aliae gratiae gratis datae, non dantur hominibus permanenter,& per mo dum habit is , sed transeunter,&per modum
batur. virtutes aequisitae resipietum obiectum ut C morionis: ut docet S I homas 2.ta: quaest. I idirigibile per regulas prudentiae aequisitae; vir- α. Ergo de donis Spiritus Lancti dicen
tutes vero infitia illud attingunt ut diligibila per regulas prudentiae infusae, modo communile ordinatior At dona illud respiciunt ut dirigibile modo altiori . nempe per quandam specialem inspirationem& motionem Spiritus sancti , praeter regulas prudentia , praevae ad confialium&deliberationem. Unde Aristoteles lib.
. morat. cap. de bona fortuna, ait quod lus Dimoventur ρὸν instinctam diviηum, non expetat consiliari secundiam ratronem humanam. ρd qu adsequantur interiorem instinctum ; quia moνent ν a meliori principia. qu. fit rat a humana: Atqui obiectuin ut dirigibile modo altiori supra regulas plutile modo altiori supra regulas plu- 3 MMU Ma a fdiit inguitur formaliter ab obiecto ut D libito exercere : Ergo talia donation mi qua-
. πω - litates permanentes & habituales,sed motiones dentiae , - ν
ὰ trigibili 2ltim per regulas prudentiae : Ergo virtutes 8c dona respiciunt objecta formaliter Aistincta. Confirmatum habitus quibus aliquod mobila
disponi. ur ad recipiendam motionem ab aliquo superiori motore, Aebent inter se distingui, iuxta motorum distinctionem N qualitatem: Sed homo per virtutes aequisitas redditur prompt. mobilis alumine naturae; per virtutes vero infinias a lumine gratiae & fidei; & tandem per dona
a speciali impulsit & instinctu Spiritus sancti: Ergo dona debent distingui ab illis virtutibus.
Minor est certa. Maior vero ex eo constat quhd ridum est. Probatur tertiδ: Homo eoneurrit sol im ut in. strumentum ad actiones donorum, clam potentiae antinae non habeant susscientem proporti nem cum illis . Sed de ratione institimenti est operati selum per virtutem seu motionem tram euntem, a causa principali impressam: Ergo dona Donsiliat aliquid in nobis permanens , sed timsens & ssuens. Denique probatur MinoTHabitibus& qualitatibus permanentibus utimur quando voluismus: Sed iustus donis spiritus sancti ornatu instructus , non potest eorum operationes pro litates permanentes de habituales,sed motiones actuales-transeuntes. Resipondeo concessa Maiori,negando Min rem Ad cuius primam probationemdicenduna, teporium vel non loqui de donis Spia itus iam
cti, sed de gratiis gratis dat s. quae non sunt permanenter ce per modum habitus in fidelibus, si cui in Christo: Mess loquatur de donis, solum intendit quhd illa fuerint in Christo longe excellentiori modo, quam in aliis, non vero quod in aliis iustis non snt permanenter,modo tamen imperfectiori . Minor est certa. Maior vero ex eo constat quod Ad secundam respondet D. Trahis arti omne mobile debeat proportionali suo mo-E 3. ad 3. concesso Antece , g sequentam, & paritatem : dona enim Spiritus
Tettid suaderi potest concitisio. & Adversariorum sententia convelli , argumento ad hominem: Ciura enim Scotus, va quea, & Lor-ca,.contra quos ditputamus , non admittant virtutes insisas morales, sed duntaxat theol gicas , si dona S. iiitus sancti a virtutibus infusis non Histinguerentur, deberent reduei ad viri tes theologicas, seu cum illis identificari: v. g. sapientia, ieientia, intellectus, S. consilium, ad fidem reduci deberent,seu identi fieari cum illa, nam cum in intes Iectu resideant, cum spe & charitate, qua in volt late sub ectamur, identifi-
ancti sunt necessaria homini ad salutem; prophetia vero sinquit is de donis qua sunt ad mahi e latio
nem Inritus , non autem ad necesstatem salum. Quod diserimen insinuatur a D. Gregor. Σ. mois Tal. cap. 4 I. dicente, quod in illud ntisne aibus ad viιam perveniri non paest , Spiritu. sanitu neticis omnibus semper mMur. sed in aliis non sempie
AA tertiam dicendum, de ratione quidem n- stramenti pioprii&rigo si esse operari per m
tionem & viitutem trano euntem; non tamen de
ratione instrumenti large M impropith sumptit o
367쪽
quo pacto homo se habet ad actiones donorum. A Instabis: Ad attingendum aliquiss sub motis
cum potentiae animae, ut per dona elevatae h heant sufficientem proportionem eum illis. solutio est D. Thomae lite art. s. ubi secundo loco sibi idem argumentum obiicit , dc respondet, quod ratio illa procedit de nstrumento, catus non es agere, si istam agi t tale autem instrumentam non
o homo, si ocissitura spiritusnito. quod etiam
agit inquantam 3 liberi arbitrj , tinis indigeth
bitu Ad ultimam respondeo, hoc axioma: ut1mur
habit,bus quando volumus intelligi de habitibus subditis rationi, & communibus regulis 3 non veth de illis qui non subduntur rationi , nec regulis ordinariis , sed extraordinariis utuntur, cuiusnodi sunt dona Spiritus sancti : unde ut homo illic utatur, indiget speciali motione illius ; sicut ad actus indeliberatos , 'qualis est prima intentio finis, debet specialitei moveri a Deo . absque praevio consilio &deliberationerationis, ut docet Aristoteles lib. I. moralium Eudi intonam cap. 18. dc D. Thomas supra qu.
Didiuntur astutectiones contra secundum cones
vo altiori non requiritur nova virtus, sed su15-cit quhss eadem sat intensior minimὲ vero quod distinguatur specie ab ea quae potest tantum attingere illud sub motivo inferiori dominosaris duo: Ergo illa ratio non convincit dona distingui realiter a virtutibus infusis , sed ad summum accidentaliter, sevi virtus intensa distinguitura remissa. Respondeo distinguendo Antecedens i Aa attingendum aliquid sub motivo altiori non
requiritur nova virtus &e. quando motioni altius diminiis arduum sunt intra eandem rati Dis mensuram dirigentem , concedo Antece-B dens: sechs. nego Antecedens. Motivum autem, sub quo attingitur obiectum per donaspirutus sancti, est extra lineam mensurae motivi, sub quo attingitur per uirtutes intrusas: quia ista respiciunt obiectum, ut modo humano intra or- dinem tamen supernaturalem)attingibile,dona vero respiciunt illud ut attingibile supra omnem modum humanum.
Dices: Etiam in virtutibus theologicis inteuedum eontingit aliquem Operari praeter communem & ordinarium modum, ut chmaliquis ex charitate animam ibam tradit pro amicis I vel tam pellectani habet sesem , ut ea sussietat ad montes transferendos , de miracula patrandae solum dona, sed etiam virtutes sum I a
QBiicies prim4 eontra secundam eonesus 'naturales εe infucae, respieiunit suum obiectum, Mnemr Idem praestant virtutes theologicae, ut supra omnem modum humanum attingibile.& morales infusae, quod dona: Ergo non distinguuntur realiter inter se. Consequentia patet, Antecedens ver4 probatur. Dona per nos habent disponere animam ad recipiendam motionem spiritus sancti: se A hoe iflem praestant vi tutes ineologicae, & morales infusae; cum enim homo noti possa tactus illarum virtutum elicere, nisi spiritu sancto movente . inspirante, & illi minante , eo ipso quoε illae disponunt & complent potentias animae αδ actus supe maturales eliciendos . etiam illas disponunt ad recipiendam motionem, inspirationem.& illuminationem Spiritus sancti: Ergo &e. I 4. Respondeo negando Antecedens, ad cuius probationem dicendum , quδA licet virtutes theologicae. & morales infusae, disponant animam ad recipiendam motionem Spiritus ni cti, diversimode tamen a donis , nam dona illam disponunt ad motionem Dei specialem, qua homo a Deo movetur , noti medio consito& det iberatione. sed divino instinctu; virtutes vero theologiem. & morales insuta, illam disponunt ad recipiendam motionemSpiritus sanacti communem&ordinariam intra ipsum ordinem supernaturalem . per quam scilicet homo natus est moveri supposito consito & deliberatione rationis. Unde D. Thomas hic art. i. ad 4. Sapientia dicitur inregi Euaru νiνtus . secundum quodprocedit ex itid c, a rationis ; dicitur utilem do nuin, sicundi u quod operatur ex re inciti dirino. I s. Obiicies secundo : Virtutes inlusae. 3e dona versantur circa eandem materiam. v. g. fortitudo ut est donum , & ut est virtus; similiter fides& intellectus iespiciunt eadem obiecta : Ergo non distinatiuntur inter se realiter. Respondeo virtutes infulas & dona respicere quidem eandem niateria in . sed modo valde di versi, nam dona eam attingunt sit, motivo longe alteriori, nempe ut subest mensurae excedenti
Respondeo quod quando virtutes theologicae actus aliquos heroicos de extraordinarios et ieiunt .adiuuantur a doni Epiritus sancti,quia sola ratio eum virtutibus illis non sussicit ad tales actus eliciendos Unde cuilibet virtuti the logicae aliquod donum correspondet a Fidei enim correspondent Intellectus & scientia , ut docet s. Thomas a. a. q. X.& s. Spei donum t moris, ut dolet qu. iv. de Charitati donum suisentiae, ut asserit qu. 4ss
EX dictis inseres primδ , Aona in communi
se posse definiri, seu deseri hi 1 Dona sunt bonae qualitates mentis a Deo infusae , quibus nullus malentitur, & quibus recte vivitur . rectitudine operationis quae est supra omnes regulas prudentiae. tam aequisita , quam infusae ex Metiliari instinctu & inspiratione Dei. Vel ali ter : Dona sunt dispositiones ad optimum, excedens regulas ordinarias cuiuscumque pruindentiae
Interes secundδ dona Spiritus sancti esse ho mini necessaria ad salutem. Ut enim discum it M S. Thomas hie ait. a. quo a imperfecte habet naturam aliquam , vel formam, aut virtutem, iti npoteli pei se operari. nili ab altero moveatur. si
cut luna, in qua est impersecte natura lucis, non illuminat , nisi illuminata a Soler Sed virtutes theologica, 3c morales infusae, impei secte informant animam latu,nalem : Ergo per illas non ita perficitur homo in ordine ad ultimum finem , quin semper indigeat moveri quodam
siperiori instinctu spiritus sancti , subitideque
donis illius . quae animam ad motionem illam disponant
in te, tertib , dona Spiritus sancti non pric
368쪽
se esse sine charitate, quia sicut virtutes mor les reddunt vires appetiti vas mobiles a ratione, ita dona reddunt vites animae mobiles a Spirita sancto: sicut autem Yatio perficitur per prudentiam , ita Spiritus surctus habitat in nobis per charitatem: Ergo setit virtutes morales conne. rctuntur eum prudentia, ita dona cum charitate.
Ex quo ai. Inseres quarib, quδd sciit una virtus sne aliis non est persecta, ita nee unum donum sine a lio periectum este potest. Unde Gregorius
i. morat. cap. I s. Sicut vinaquaeque virtu, sine alia valde dist tuitur; ita unumquodque donum sine alia imperseeum erit. Minor est sapientia. qaa in- , tegeeta caret : sapientia enim , qua est ne intelle-
tu,s h/bes. Instilis est intrassectis , , ex sipientia non sub at i quia cuin aliis rasine sapientia ponde
xat. Vile est Gosum sine sertitudine : quia quod
tractandis iuvenit me viribus ad . ictum non perducit. Fortitudo erram. qua prus potest. ne moderamin/ νationis in prato, rtiit. Nulla est silentiasM pietate di quiaqvia bona oetusta nan e uitur.graritis iudicatur. Pi/ti, nescientia dis retione quomodo miserriatur ignorat. Timor siue his nihil νatit, quia ad a
mnia trepidans,ia υδ tis operibus torpet.
aa, Inferes quinto , quod dona spititos sancti
quoad ipsi, tum materiam , circa quina nunc iversantnt, ipIa se lichi opera vitae activae, non remanebunt in patria, nam opera illa non habent locum in statu gloiiae: remanebunt tamen,& quidem perfectisti ne quantum ad es Ientiam donorum quia tune homo totaliter Deo subdi tus. Spiritus sancti motionem persectissime sequetur. Habebunt etiam omnia dona actus iij-os in patria circa ea , quae pertinent ad vitam contemplativam quae est vita beata. UndeAmbrosus lib. i. de Spiritu iancto cap. ao. CixitGDei illa Hierasalem cassa , non urea aliculus m, ii terr irra alluitur, sis ex pilasnte procedens sp ritus sumtus, cui: is nos breui satiamur huisti . ia illis calestibus stiritibus νedundantius videtur assuere , es plena septem ν:rtutum furuuasum serpens meatit. Inseres sexib . dona spiritus lancti esse quidem in seriora virtutibus Theologicis. sed superiora virtutibus moralibus, sive infusis, s .e acquistis .
Prima pars huius corollarii patet. Nam virtutes Theologicae coniungunt nos ultimo fini. dona vero deserviunt ad movendum nos ad ut timum finem , iuxta illus Psalmi 141. viri stuus bonus deducet me in uiuia rectum e Ergo vi tutes Theologicae omnibus donis praeferend2
Secunda etiam pars non est miniis evidens :Homo enim per virtutes morales acquisitas dita s ponitur iit facile & coniraturaliter moveatur aratione ; per infusaa, ut moueatur 1 lumine side i& gratiae ; per dona vero disponitur ut colina luraliter moveatur a Spiritti sancto . Manis lumes aurem inquit s. Doctor hie art. 8.) qca iudultiorem motorem oportel maior persterione mob lesed sos tam , Ergo do a persectiora sunt vi tutibus moralibus , sive infusis , sive aequi sitis. a . Confirmatur: Virtutes morales acquisitae reiaspiciunt suum obiectum ut diligibile per regulas prudentiae acquisitae 3 infusae illiid attingunt ut diligibile per tegulas prudentiae infusae, modo communi & ordinario ; dona veris illuὰ respieiunt ut dirigibile modo altiori, nempe pet
A quandam specialem motionem , & Inst In mSpiritus sancti Ergo illa superiora &persectio, rasunt virtutibus moralibus . sive infusis, sue cicquisitis.
ARTICULUS II. De donis Spiritus sancti in paniculari. SEP T E M datis piritus ancti dota, eom nni, est Patrum & Theologorum consensus e& colligitur ex Seriptura Isaiae Ii. ubi septem recen xentur in verbis uruietur νirga de rudia zeles, o sto, de radice eius ascend i , O requiescet siver eum stiritus Domini: Spiritus sapientia cti etell/ctus . v Aitus consui ct sortisad his , Spirstus scientia se pietatis , O reptibit eatis spiritus timoris
rit enim sint operationes poterularum, quaerant principia humanorum anuum . tot sunt
don: Spirith, sancti: Sed trinem sint operati ones potentiarum, quae sunt principa humano rum actuum Ergo leptem stant dola sphitia, sancti. Maior probatur . quia dona Spiritus . lancti sint quidam habitus perficientes homi nem ad hoc ut prompte sequatur instrictum psiuospiritus sancti ; seut virtutes morales pera
fietunt vires appetiti vas ad hoc ut obediant rationi e unde sevi morales virtutes sunt secun dum numerum operationum,in quibus virtutes appetiti vae moventur aratione S ita cuna tot sunt,qriolopeiationes potentiarum, quae sunt apth moveri a Deo. h Iinor etiam suadetur et Nam .is,quae est principium humatio tum actuum, duplex est, scilicet ratio. & appetitus I ratio etiam duplex est , hi mirum Ueculativa &practica ; & sie est triplex prineipium humano-xum actuum , nempe ratio speculativa , ratio practica. & appetitus ; operatio vero intellectus,tum speculativi, tum practici. duplex est, scilicet apprehensim veritatis , & iudicium de veritate similiter appetitus Auplicem habeto perationem. unam perquam se hibit ad ea, quae sunt ad alte tum, aliam vero per quam se habet ad ea,quae sunt ad se ; & haec sunt suo. Qitieet perieus adc delectabilia r unde septem stant mperationes harum potentiarum. Dprimis in tellectus speculativus apprehendit ver statem ;&hic operatio perseitur per donum intellectus: secundo iudicat de veritat8 apprehensa ;& hae perficitur per donum sapientiae: simi liter intellectus practicus primδ apprehendit veritatem , & haec apprehensio fit per donum petentiae 1 secundδ iudicat de veritate apprehensa ; & haec perficitur pei donum consilii. Appetitus vero in his quae sunt ad alterum, perficitur per dolam pietatis ; in his autem . qufi sunt ad se, primo in timore perieulorum perfi- eitur pet donum fortitudinis ; lecundi in conia cupiscentia delectabilium perseitui per donum timoris , secundum illud proverb. c. Iutimore Domitili decIinat omnis a mala e de illud
p sal. i 18. Conte timore tuo carnes meas . a iuriatiis enim tuis timui. as diceret sinquit Glonia ) da mihi cassumti moram, scilicet filialem,
quo omnia earnalia desidetia configantur. Et go septem sunt gona spiritils sancti, nempe donum intellectas, donum 'apientiae, donu stienia
369쪽
tiae,ssorium consili dotium pietati ei lonum fore Atitudinis , 5e donum timoris. Maena. ratitut per septem oculos super lapidem ii i m , deus sit menti Ozacliaria ι. per epte; n lucernas , de quibus dicitur Exodi 1 s. t acies luce M septem, pones ei sivιν candelabram: per i septem stellas in dextra Clirilli,qtias vidit Ioae
nes Apocal. i. per septem lampades ardentes ante thronum , de qui blis Apocal. 4. & denique per septem crines, in qitibus sortitudo Samsonis polita erat ut habeturJuditum ic. ag. Hac septem dona sinit contra septemmata, quae enumerat Gregorius Magnus si per illud
Job i. Ventus vehemens irruit a regione deserti e chis x erbis : Spirittis, qui mente tita omnιapya
eandim cantra sineti a tonsamenta septem νιrtutibus instruit. Contra palestiam sv ent I ; iantra hebetudinem intes ecta contra pracpitat onem c filio , contra timorem sort)tudine ; contra ignorantiams ienna I contra duritiam pietate; contra superbi
a j. Donuiuin eue fias ita nuncupatur,quia co te spondet babilia in s incipiorum. & habet proportionem ium ti β' ἔ proprium enim ossicium illiu, ea acuere inteIectum ad penetrandastes fidei, nedum simplici apprehensione . ted Gliam quodam iudicio discretivo. & 1ine admixtione errorum e ii quo da iseri a donis sapien- itiae tu scientiae , quet habent iudicate deae bus supernaturalibus modo quodam re allativo persuas causas vel effectus ἔ sapientia quitiem per
causas supremas, nempe per intimam unionem ad Deum ; cientia vero per causas interiores ein quo etiam differim a scle, quae tertur in tesdi.inas & se pernaturales sub praecisa ratione formali divitia revelationis. Sed ut elatius adhuc horum dono rhina, tum uiter se, tum a rivia distinctio percipiatur :Supponenda est doctriua , quam tradit s.
Thomas a. a. quas . 4s .art. a. ubi docet cupliaciter aliquem posse liabete cognitionem, & iudicium serre de aliqua te: Diau modo per inqui. stionem seu studium ; alio modo per ex pera- lentiam , &qitali cotinaturalitatem ad rem illam : setit de castitate aliter iudieat Philos, phus ex disciplina Ethic , &disputatione de
virtutibus Ialiter temperans& calliis ex coni Mturalitate ad ipsam eontinetitiam &castitatem: unde de supernaturalibus & divinis possumus
habere cognitionem tu iudicium , vel ex studio de disputatione circa te, illas , sive ex praecita illustration e veritatis ; vel ex quadam eonnatural itate 3casse ictu. ac i eluti gustii& experientia divinorum. Donum vero intellectus non acuit . nec perficit mentem ad penetrandas veritates divinas & supernaturales ,
quali ex studio & disputatione, & quali mota- playlice sed ex connatui alitate quas am de uni- lone ad diυina,& imystice. seu per quandam e perientiam, & gustum divinorum , ex speciali uni ne cum Deo perceptum. Similiter sapientia iudicat de superuaturalibus per causas altissimas, ut cognitas huiuimodi experienti 1& giilla divinoriam ; & seientia per causas iii.
selicites cic humanas , ut eadem etiam rationa
manifessitas. Ex quibus elare constat horum dono tum distinctio, tum inter se, tum a fide, tuae non furtur in res divinas, ut cognitas huiusmodi experientia &gustu divinorum,sed lumine revelationis obscura. A dono autem conlia
li id geri t. quia istud hominem a a ea, quae
penda suiu . dii igit,noti ex rationibus humani sidclivi uis, non praecise lucopnitis a fide , vel piophetia, quae possunt esse in peccatore , sed ex assectu N experientia intima divinorum , ex qua homo iusius docetur & inspiratura Decide necessari s ad latii tena, etiam cum disci iri, dc interdiun collatione aliorum ue hoc enim to tum inspiratur a Deo: unde proprium ossicium
Iutuε doni est praecipere agenda hecellaria ad salute ira ex vi affectus experimentalis , de quasi gustus divinorum , ac proinde prater regula
De hoc dono eleganter disserit C regorius
disti re satiratur. Q oad dona, qux pertinent ad appetitum, s donum pietatis ex hibet Deo cultum per inuin-estim spicitus sancti in calibus extraordinariis, an qui bile talis cultus a prυδentia ac iudata, vel inius a regulari nequit; ut si quis ex speciali ii
si in cis moratione pei maneat . eamque conti
nuetusque ad mortem . hoe enim non dictat prudentia : vel si Dei in oret,ut pro desentione Et conservatione Reipublica miracula faciat, illa oratio non erit actus religionis , sed doni pietatis. Diiseti etiam doniam pietatis a teligione in II. eo, qt: od religio respicit enitum Deo exhibendum .iit primo rerum omnit impi incipio,& supremo Domino danti elie&conservanti omni, bus rebus creatis at uero donum pietaris inclinat ad exhibendum cultum Deo secundum praecise quod in se magnus est, siue bona, fave mala nobis faciat, & cum quadam quasi ni,ditate 3cannihil ati ne omnium, ad ipsiim sol inattendendo , & ad infinitam eius magnitudibilem, iuxta illud propheta Psal. Magni ca
ipsi an : lioceli. non propter ea quae nobis tribuit , nec itidita mersuram henefici Ortim, qira ab eo iecepimus. ipsi ira colamus, sed propter il pium, &infinitam eius magnitudinem Und.
i. ad i. in hoc distinguit pietatis Aoniam a pietate virtute, quae reddit etilii Deo, di est ipsa religio,quod pietas. ut est virtus, accipιt a Didhumanum pro mensura, scilicet benεμ iiam ineo aι ceptum .ratione ckies es ti bitor ei; sed pi taι.qtia es
tithilicet 1 eo honorem impendat, non γiast ei δε-bitus , sed tu Deus bonore dignus es , per quem modum etiam ipse Deus bi honori s. Diversa illa motiva colendi Deum aperte in scriptus a declarantur: Nam Apocal dicitur: , Dignus
370쪽
Dignus es Domine Deuι nostὸν accipere oriam, Ohonorem. o virtutem, quia tu cres' omnia: Ecce motivum religionis honorantis Deum , quia creavit nos , &est aut hornaturae. Et rursus cap. i s. Dignus es Domine accipere l/brum . O aperires acula eius, quoniam occisus es , o redemisti no, Deo in sun ultio , o sic i nos Deo no- 'o regnum , o sacer res. Ubi etiam virtus religionis ad Deum laudandum , ac colendum imitatur ex benescio supe maturali redempti Onis , & quia nos facti stimus regnum Dei per gratiam. At vero donum pietatis relictis his χ nanibus motivis beneficiorum Dei, gratias agit
Deo, & colit ipsum. quia in se magnus & pius
est. ut cum ibidem cap. ii. dicitur: Gratias agi- ὶ Mus tibi Domine Deus omnipotens qui es, o qui erra, ct i venturus es.quia accepsi virtutem tuum magnam , O re Us. Et iterum cap. i s. Quis non timebit te Domine, o magnificu, t nomen tuum . quia
selim pius es ' Et Ecclesia canit in hymno Ange-sico r Gratias agimus tibi propter magnam gloriam tuum. Ubi cultus &gratia tuctactio non redditur Deo, propter haec aut illa beneficia nobis eoi lata, sed quia in se pius est,& propter gloriam suam.quam habet, δί quia accepit virtutem& nlagnitudinem & regnavit. Donum fortitudinis simat animum contia cpericula , praecipue mortis , & inclutat ad ea subeunda praeter regulas prudentiae , &modo quodam super humatio e motas enim agendi hominis per virtutem intusam elevati est eum quadam adhuc infimitate 3e trepides ione iiibire terribilia.&iecundum dictamen prudentiae, ves naturalis,vel insuta e M vero donum fortia tudinis firmat omnino hominem, &ab.eoomnem infirmitatem &trepida v viem depellit , de silpra regulas communes prudentiae ad se eunda terribilia inclinat. Hoc dono roboratus Apostolus exclamabat: omnia posum Da eo, i me confortat. Et Propheta Regius Ρcalmo i . dicebat: In Dio meo trans retur murum : id
est stit interpretatur Divus Thomas in 3. dist. rq . quaest 3. ait. I. quaestiune. i.) Omne quod potes in rinitati humari obviare. hoc enim nomine muri interiaitar. Eodem dono eonfortatus lonathas cum solo armigero aggressus est totum exercitum hostium e S: Sanalonita rupit viniacula,quibus ligatus erat, sicut tela aranearum. Unde de illo Judicum s. dicitur : Irruit supeream Spiritu, Domini . se est solent ad odorem ignistina conitimi, ita mincala quitas ligatus erat, disipatasans O soluta. Denique ipse Christus, qui imminente passone sua ad ostensonem infir
miratis naturae, quam iunceperat, trepidavit.&timuit in horto Olivarum , statim rediit ex dono sortitudinis in suam soliditatem & se eurita tem , & ut loquitur Leo Papa sermone g. de ΕPassione r Depulsu trepidati.ue in rmitatis, o
eonfirmata magnanimitute virtutu, rasit rasententiam sua disestionu aterna. 34. Ultimum spiri id, sancti donum dieitur donum timoris, quod Et docet S. Thomas 3. p. quaest. I. art. c. ) duplicem habet actum alteiarum primarium, qui est subiectio reverentialis ad Deum ob divinam eminentiam, non in spe iactam abs tute nam te vereri Deum absolute consderatiim . ad humilitatem. vel ad pietatem pertinet) sed ut potentem infigere malum. saliatem ipsum non esse, reducendo nempe ad nihilum: alterum se eundarium,qui eli refugere malum culpae poisibile,aut pcena propter culpam.
A Primus actus suit in Christo & remanet In Beatis. Unde diciturJob ag. Columnae caeli parem. O contrare scunt adnutum estis r ubi per columnascis inihil inintur Angeli beati,ut explicatGregorius Magnus l . morat. cap. i. his verbis rotarena rati contremiscant ad nutum eius : ipsi /nim l ri te estis um,qua Deum sine cessatione cam Naxr.1nipsa contemplarione contremi sunt. Sed dem tremor. ne eis paenulti' , non timeris es sed a d. Mirationis. quia scilicet admirantur Dore ut suras exsentem, o in O incomprehensibilem. An-ro actu, secundisius hujus doni in Christo,& in hBeatis reperiri possit , dicemus in tractatu de Incamatione, tibistiam fusus de illo dissere mus. Quaestione agit s. Thomas de quibus. 3 Ddam actibus donorum . quibus ex instinctu , &uotione speciali spirius sancti ad vitam aeteria
iam aece/imus . iuxta illud P al. 142. Spiritusettius boniti deducet me in viam rectare: unde illae, o Mortim operationes si liciter Beatitudines
appellantur, vel quia ad beatitudinem suetum pervenire, sed quia si ni veluti quaedam participationes , & inchoationes fiatum beatitudini,.ulaverδ octo estnim erantur Matth. s. ex qui bus quatuor peltinent ad exclusonem & rs, motionem falsae beatitudinis . nempe paupertas Dirilsis, quae amorem inordinatum divitiarum rem vel I mansuetudo. quae inordinatas passone, irascibilis excludit et luctus & fletus, qui removet inordinatas pasiones delectationis αgaudii; & patientia in per ecutionibus , quae
removet favorem & applausum humanum, ut ait Divus Thomas quaest. eitata art. 3. a A GAlix verδ quatuor pertinent ad dispostionem& tendentiam ad veram & reternam beatitudia nem: nam ad eam disponimur& tendimus petardens illius desiderium, quod times &sti, iustitiae appellatur; per opera misericordiae, quae erga proximum exercemus I per c r8is munis ditiam . quae ad contemplationem & claram Dei, visonem disponit . unde ab Augustino Deus pa-rificara mentu intestirentia appellatur ; & demum per paeem& concordiam cum proximo, quae est persectissimum iustitiae ct charitatis o
Quaeres primδ, quomodo s sunt tantum se ptem dona , ponuntur octo beatitudines , quae ut diximus , simi aliquae donorum operationes Respongeo eum s. Thoma quaest. citata arta 3. ad s. octavam beatitudinem pertinere ad septem praecedentes , quas confirmationem de manifestationem earum; eontinet enim quandam firmitatem animi,ne propter humanas pera secutiones recedat ab his, quae per alias septem beatitudines & septem dona fiunt , unde illa per omnia dona versatur. Qua res secundd, quare Lucas enumerat s, Π lum quatuor beatitudines , Matthaus veris octo ResponAeo eum eodem S. Doctore in resp. ad K. Lucam scillim enumerasse illas beatitudines, quasChristus recensitit in sermone,quem habuit adtiirbas,descendendo de mont ut expresse habetur Luer c. Christus vero in eo sermone ideo soli1m quatuor beatitudines enumeravit. quia cum turbis loqueretur, noluit nisi illa tantum eis proponere,quae removent fal sam beatitudinem . quam plures, praesert im Evulgo,ponunt in bonis hujus saeculi ; & si e so-