장음표시 사용
471쪽
iurabami peccari piaeterito, sed ex aliquo ter duo intrinseco ab ipio inaninia peccdoris recto m ipsa habitualiter permane te, donec pergiatiam justiticantem tollatur. Confirmatur a stimii : Ita te habet quoad praeteris denominatio peccatoris de injusti ad formam ex qua oratur, sicut opposita denominatio iusti de sancti ad formam unde sumitur: beri haec secunda denominatio . ex eo quod exprimit statum subjecti, α modum estendi in illon xum & permanentem, nequit desuvii ab siqua operatione vel actu secundo quintumvis opti- fediolum a gratia justificante,
quae est torma habitualis & permanens : Eino neque illa prima poterit ob eandem rationem delumi ab actu pravo & peccaminoso, sed tollim ab aliqua ratione, quae fit habitualis & perinanens qua las est gratiae pravatio. Confirmatur ampluis : Ab habitu vel forma
permanente non potest sumi immediate denominatio exprimens tendentiam & motum, utieli denominatio peccantis , vel denominatio merentis: Ergo neque ab eo quod est tendentia G motus, sicut sunt peccatum actuale, de actus Mitatis , sumi poterunt denominariones ex primentes permatientiam dc statum , uti exprimunt denominatio peccatoris, de denominatio Dico tertio, maculam peccati . seu peccatum habituale , non esin habitum inclinantem voluntatem ad bonum commutabile ut ad ultimum tinem.
Probatur primo, ex D. Thoma in . dist. i 3. quaest. I.art. 2. in sed contra, ubi sic dil currit: Ex peccato non remanet postmes a uid .aniana nisi di uis res Libui , qua comuuntur peccatum ex parteactus, ex quo aliquidponιt : Sed nia uia MnestasPostio exactu causata, rucharitin ; quod pia et ex
hoc quod o habitus possumMegratia destrari
positi rem animia. Addo quod per justificationem tollitur omnino macula,& tamen nou tolluntur omnino pravae dispositiones & habitus vitiosi:
I ua Ditus vitioli: tione adsi
i. Probatur secundo : Finis ultimus peccatoris est bonum proprium & privatum ipsius, ut patebit disputatione sequenti et At clica bonum proprium & privatum nullus constituitur habitus, cum Voluntas, utpote inclinatio totius suppositi, sit circa tale bonum per seipsa in sufficienno x MLerminara , ut in tractatu de virtutibus ostensum est : Ergo macula peccati non potesteonsistere in habitu inclinante voluntatem ad bonum commutabile ut ad ultimum finem. Probatur tertio: Habitus convectens voluntatem ad ultimum finem,debet illam sibi ibeundum omnes inclinationes Se affectus subiicere ea inque adaequato de total: ter tali lini subordinare ; cii in ratio ultimi finis ii ne tali subiectione Sc iub ordinatione salvari nequeat: Sed nullus habitus a voluntate produci potest id praetare, cum ut minoris do inferioris vrrtutis quam Ipla voluntas, sicut omnis e ctus aequivocus est inferior sua caula r Ergo macula peccati non potest consistere in habitu a voluntate producto, ipsam inclinante seu eonvertente ad creaturam tanquam ad ultimum finem. Confirmatur: idcirco habitus charitatis po- est convertere nostram voluntatem ad Deum m. III. A se ut ad finem ultimum , quia cum non sit ejus effectus, neque virtute aut actibus eius acquisitus, sed participatio voluntatis divinae, S a Deo infusus , eli omnino superior ipsa voluntate, quam convertit, de hac ratione potest eam sibi,& Deo ut ultimo hiat ad aquale subjicere: Ergo cum habitui malo haec superio litas respectu voluntatis peccantis nullo ex capite pollit accidere, non est quo pacto eam plene sibi subjiciat, Mad creaturam tanquam ad finem ultimum inclinet de convertat.
Denique suadetur concluso : Habitus non 34, generantur , nec destruuntur , m spei plures actus repeta os . tu communiter docent Philosophi: Sed macula peccati per unicum actum pec-B caminosum causatur in anima , di per unicum charitatis ec contritionis actum deletur: Ergo non est habitus. Daco ultimo, maculam peecati mortalis, seu 3s peccatum habituale, quatenus est morale, esse privationem nitoris gratiae sanctificantis , cum respectu ad actum peccati praecedentem, a quo caulatur. Ita expie,se docet S. Thomas variis in locis Nam h Ie qu est. 86.arm. ad 3. se ari r Ma cula non est aliquid positare inanimis , neι signiscat prι rationem solam, seumstat pyrrationem quaη-diani κιtorti a nam in ordine ad suam cistisam, qua est precatam e cridia dirersa pratata di νινμι mattitis ista uni fit Usuile dι uulra. qau est prι iratio timι-nti ex Objetio ui cu in corporti ostiandtim dareota-rcm corporam oletioram dario cantur timιr . Et m an4. dist. a X. quaest. i. art. a. v a macula sinquit)quantum ins es, nihilponitri usintristia nis purationem gratia, Iedponit ut causam obsuttilam praca-δι, quod allat ad gratia receptionem, o propter hoc
la in animia non ponit nutaram aliquam , Ied isti.m gratia privationem . tamen cum rest e u ad actum pecca ιι priscedentem, qua huympνι patronti causastiit,
vel esse potuit. hx quibus locis non solutia ha bemus quod macula nihil positivum dicat, sed etiam quod sit privatio glaciat eum con noratione ad suam causam, scilicet peccatum a tua
si enim esset pii vatio sine prae-
dicto ordine . com omnia peccata rota veniant ex parte a vei sionis& privationis gratiae, seque retur quδd omnium peccatorum esset una in cula, quod est ablui dum: tot enim sunt macula quot peccata actualia quae committuntur , ut infra dicemus.
Potest etiam suaderi conclusio ratione Irim d 36. quia id quod primo de per se excluditur per sustitieationem, est macula peccati, seu peccatum habituale . cum justis eatio impii st remissio
peccatorum, ut ostendit D. Thomas infra qu ii 3.
art. i. Sed quod primo de per se pei iust scationem excluditur, est privatio gratiae,cum eius an fusiost tei minus ad quem justificationas , ut Theologi doeent in tractatu de gratia, unde S. Doctoribidem art. 1. ait quod non poster intestis remissio culpas non adesset infuso gratia. Εigo in a. cula peccati, seu peccatum habituale, in privatione nitoras gratiae sanctificantis consitit. Probatur secundo: Per illud homo constitui 37 debet peccator de iniustus habitualiter , cujus oppositum constituit illum habituat uersanct si& iustu in; cum denominationes opposta a formis seu rationibus oppositis petendae sint: Sed gratia sancti scans immediate constituit homi uem sanctum&iustum habitualiter: Eiso qui Minm Priva -
472쪽
privatao immediate illum de ominat & consti ruit peccatorem de injustum habitualiter;& per conliqums in tala privatione ipsum peccatum habituale formalit et de immediate eonsistit. 3 a. Terti λ: Eodem proportionali modo philosophati debemus de peccato habituali personali. scut de originali: sed peccatum habituale oti ginale in pri vatione justitiae Originalis, ut voluntaria voluntate capitis, formalitei consistit, ut disputatione praeeedenti vidimus r Ergo etiam peccatum habituale personale consistet in privatione gratiae sanctificantis,ut voluntaria voia
luntate propria ejus qui illam habet. 39. Confirma tui: Sicut privatio originalis justitiae habet qui equid requiritur ut sit formaliter
peccatum habituale Originale, ut ibidem osten dimus; ita & privationi gratiae lanctis cantis nihil deest ex his quae requiruntur ut sit peccatum habituale personale ; est enim habitualis de voluntalia aversio a Deo ut fine ultimo & supernaturali , sicut ipsa gratia sanctificatis est unio de conuersio habitualis ad Deu in ut finem ultim vin & supernaturalem: Ergo dcc. o. Denique probatur conclutio: Cum peceatum
habituale non consiliat in deputatione ad poenam, nec in denominatione extrinseca, delum p-ta peccato actuati praetento, nec inhabitu in clinante voluntatem ad bonum commutabile ut in ultuniam finem, ut praecedentibus conclusio
nibus ostentum est vix aliud restat per quod cOstituatur, quam privatio gratia sanctis cantis. 4r. Adverte autem, me dici ille in conclutione, peceatam h tb tuale, quatenus mortati est: quia si loquamur de peccato habituali secundum se . de abstrahendo a mortali, consilit in privatione
conforninatis adlegein, seu rectitudinis rationis, talis enim pia vatio ex quocunque peccato in anima relinquitur; ex solo autem peccato mortali, privatio gratiae sanctis cantis causatur. Unde D. Thomas hic art. a. ut misque privationis meminit, dum ait: Mnιma hamans duplia tan habet
autorem quo privatur per peccatum b unum quidem eae resalgent a luminti naturalis rationis , pιν Dquam dirigisuris suis actibus ; atium pero ex refulgea. tia dipi aikiisti siluet sapsent a ct gratia,per quam etiam homo perscatur ail b ne o decrater agendum. 6. III. pratipsa objectiones solvantur. a. . Bjicies psimo: D. Thomas infra quaest. D 3.
Part. i. docet justificationem impii non esse sireptieem mutationem, sed motum a contrario in contrarium , atque adeo a politivo in positivum Ergo censet peccatum habituale, quod es terminus a quo justificationis este aliquid positivum, & non solam privationem gratiae sanctι- Εfieantis. Unde qu. 18. de verat .art. 6. dicit quod talpa ahqaid ponit. Er nsa salam absentiam gratia. 43. Respondeo primo, D. Thosnam non intendere, terminum a quo justis rationis esse pio-ptie& rigoro se contra, Hi in , ut contingit In aliis motibus stricte sumptis , puta calefactionis, aut dealbationis; sed large de improprie. ut dici suent contraria quaelibet opposita inter quae cadit medium , sive utrumque si potitivum, sive unum positivum & alterum privata via... secundo responderi potest, concesto Antecedente, distinguendo Consequens: Ergo e en set peccatum habituale ole quid positivum, cundu tu id quod importat iii recto, nego ἔ 1e
A eundum illud quod dieit in obliquo & de eoa
n Ot ato, concedo: nam lub hac ratione importat peccat um actuale praeteri tum, ex quo habituale ortum duxit; & rationem offensae Deo illatae per adi una peccati, di non solam absentiam seu privationem gratia. Ex quo patet solutio ad aliud testiano naum ex quaesi. χ8. de verit. de sumptum.
Ob icies secundὁ: Si quis offendat ali- 4s. quem Regem . post actum offensae nihil aliud
remanet quam Ieatus,seu deputatio ad pinnam:
Ergo uitialiter dum quis offendit Deum , post
actum ossessa nihil remanet in peccatore quam ieatus p nae aeternae a & ita macula pec B cati nihil aliud erit quam reatus seu deputatio ad poenam aeternam.
Respondeo concesso Antecedente, negando Consequentiam,& paritatem. Ratio diserimi ' 'nis est , quia amicitia Regis nihil intrinsecum ponit in eo quem diligit, bene tamen amicitia Dei consistens in gratia de charitate: quate licEt dum quis offendit Regem , & amicitiam ejus amittit, nihil intrinsecum perdat , bene tamen qui offendit De uiti, amittit enim habitum fratiade esistitatis; subindeque per talem offensam in
eo causatur gratiae privatio, quae macula ammae dicitur, dc sic in peccatore post actum peccati, praeterreatum poenae aeternae , macula peccati C remanet. Unde inter piopositiones Michaelis Baii, a Pio V. de Gregotio XIll. damnatas, haec erat o. In peccato duo sunt,acius, O reatin et transeante autem acta,mhil remanet ms reatissipe obliga
Obsietes tertio: Homo transacto actu pecca- Ἀ-ti,non solum manet habitualiter aversus a Deo, sed etiam conversus habitualiter ad creaturam,
seu ad bonum commutabile tanquam in ultimum snem : Sed haec converso seri nequit nisper habitum postivum moraliter malum: Ergo an peccatore, tra facto actu peccati, remanet prava aliqua dispositio, seu liabitus inclinans de convertens voluntatem ad bonum coinmutabile ut ad ultimum finem , in quo peccatum habituale consistit. Major est certa, nam homo semper habet aliquem finem ultimum, cui adhaeret vel in actu vel inhabitu : Ergo sicut existens in statu giatiae, est habitualit er eonversus in Deum ut in finem ultimum ; ita existens in statu peccati moi talis, erit convelsus ad creaturam, seu ad botium commutabile, tanquam ad ultimum tinem. Minor vet4 si radet utinam talas conversio ex ipso nomine importat & expii init quid positivum, sicut averso privationem; ex eo autem quod est ad bonum commutabile tanquam ad tinem ultimum, atque adeo perversa S peccaminosa, debet seri per aliquid degenere mali; cumque sit conversio habitualis, oportet ut
positivum per quod fit, habeat lationem mali
Confirmatur: in voluntate peecatoris nihil Α - aliud excogitari potest pio eonstituenda tali convellione,nis vel ipsa voluntatis natura, vel privatio habituriliari ratis, per quem era aut ea in Deum ut ultimum finem conversa , vel aliquis habitus vitiosus& pravus: Sed non constituatur per primum , natura enim voluntatis eadem est sub gratia, de sub peceato, & sub conversione tum ad Deum, tum ad commutabile bonum.& ita nequit per i eipsam ullam ex his convertio ibus constituere. Neque per secundum, quia conveIno, ut diccbamus , ex ipso
473쪽
nomine importat quid positivum . ae proinde
pet solam privationem nequit constitui: Er dicendum est tertium , viAelicet constitiai per habitum praxum de vinosum. , Ad ob ectionem respondeo, concella Majori . negando Minorem. Ad cujus probationem. concedo quidem conversionein peccatoris ad honum commutabile est e quid positivum , &malum morali ter e sed nego inde sequi eam debere seri per habitum pravum S uitiosum; quia ut supra annotavimus finis ultimus peccatoris est bonum proprium de privatum ipsius ; ad rationem autem communem boni proprii voluntas per sei psam est susscienter determinata, si cui quaelio et alia potentia D 1ationem eo m- Η munem sui objecti ; de ita neque indiget habitu determinante seu inclinante erga tale bonum, neque est capax illius, ipsa quippe inclinatio ei- sentialis praestat eminentius quicquid praestare posset hamius Talis ergo conversio est ab ineli natione ellentiali voluntatis sper quam ipsa est habituali ter conve Isa ad bonum proprium de privatum lion nude&solitarie sumpta, sed ut con notante pii vationem gratiae de charitatas, per quam tale bonum redditur irrentibile ad Deum. subindeque habet rationem ultimi finis. Ex quo patet ad confirmationem: nam revera tam ipsa natura seu essentialis inclinatio voluntatis.quam privatio charitatis &gratiae, concurrunt in converso ne habituali peccatoris in suum ultimum snem , unaquaeque suo modo; quia totum positivum quod in tali conversione reperitur . est ab ipsa inclinatione voluntatis in bonum proprium oc privatum ; perversio veto illius convel sonas tota est ex pravatione chara ratis de gratiae , impediente relationem ad bo num diu in utra , S cogente sistere in ipso bono proprio tanquam in ultimo sne so . objietes quartis: Peccatum actuale consilit in positiva tendentia ad Obiectum dissonum te-gul a morum, uin actuali conveidione ad boanu meommutabile ut ad ultimum finem: Ergo peccatum habituale ex actuali relictum & eau satum inivili tendentia, seu conuersione ha bituali debet consistere. Antecedens patet ex dictis in s. disp. art. i. Consequentia vero manifesta videtur ex paritate rationis.1 i. Respondeo concesso Antecedente negando consequentiam ' paritatem: ideo enim peccatum actuale in tali tendentia seu conversione actuali formali ter consstit, quia primum quod in illo intelligitur est postiva tendentia in objectum prohibitum ; privatio Vero gratiae aut rectitudinis actui debitae , consequenter tantu inde secundatio ad illud se habe tr primum autem quod intelligitur in peccatore remanens trans, acto actu peccati, non est habitualis tendentia in objectum prohibitum, seu convel sio hab: tua lis ad bonum eo inmutabile ut ad ultimum ἀ-nem, sed pii vatio gratiae Ee charitatis, ex qua ut supra ostendimus Oritur rota perversitas quae in habituali conversione ad bonηm pro praum de privatum reperitur. Obiicies quinto: Si quis in puris naturalibus
peccaret,ccntraheret maculam : At tunc non
esset privatio gratia, sed sola negatio , cum in tali statu natura humana ad Ordinem graiiae non esset elevata: Ergo macula peccati, seu peceatum habituale . non consistit in privatione
ss. Huic argumento inpriinis respongei i potest,
A nullum esse intonveniens dicere,peccati in habituale in statu naturae purae sole alterius essentiae Se rationis quam modo est, ac proinde habiturum aliud constituta vum, nempe pia vallonem subsectionis seu conversonis habitualis in Deum ut ultimum finem naturalem. Secundo dici potest, quod ite ut macula reli- 14.cta ex secundo peccato mortali quod corninittitur,est privatio gratiae, quia licet per accidens tale peccatum ea ira non destiuat, eo quod ea in non inveniat an tu hiecto, per s. tamen de ex natura sua est destructavum illius; ita smilitei macula quam contraheret homo constitutus in pu ris naturalibus, si peccaret mortalitei pollet di
ei privatio gratiae, quia illam excluderet, si in subsecto inveniret, oc a Deo ut sne supernaturali averteret si hominem ad talem sinem ordinatum reperiret. ,
Objicies ultimo: Si macula peccati esset pri- ss.
vatio gratiae sequerentur plura inconvenientia. Primum es et, quod macula peccati, seu pecca tum habituale, nullius esset determinatae speeiei in genere moris, cum pri vatici gratiae secundum se ad nullam determinatam speciem moris pertineat. Secundum esset, quod omnia peccata habitualia forent eiusdem rationis &specier; privatio enim non alit et habet unitatem aut uittanctionem . nisi juxta unitatem aut distinctionem: formae qua privata gratia autem sinctificans,no' est nec esse potest, nisi unius speciei, ut dicet ut in tractatu de gratia. Tectium esset, quod qui n4λeommisit gravius pecchium. non haberet malo- a.. 4tem seu deteriorem maculam, quam qui com- s misit minus grave a quia qui commisit minus grave,aequc privatur gratia, ac qui graviori se obstrinxit. Denique, eum privatio gratiae non sinis una in unoquoque peccatote . si peccatum habituale in ea coli sinat. unum tantum erit
in quolibet peccatore. eis pluta dc divella pecia
Ut solvatur hoc argumentum, di clare Ostendatur illa inconvenientia non sequi ex nostia sententia duo breviter praemittenda iant. Pra-
mum est, quod privatio gratiae duplicem dicit respectum, nempe ad gratiam qua privat. 3e adactum peecantinosum a quo causatur. Sectin- dum et t. quiad talis privatio non constituit peccatum habituale, quatenus praecisu dicit ordine ira ad formam qua privat, sed quatenus addittes pectum ad illum actum qui fuit esus causa. ut expressὰ docet S. Thomas locis insta referendis. Ex his elate patebit praedicta inconvenientia non sequi ex nostia sententia: Unde Ad primum negatur sequela: Licet enim pri- s vatio gratia, secumlum se considerata. ad Dul lam determinatam speciem moris pertinearia si tamen consideretur in ordine ad suam causam. si e reductive peltinet ad speciem , ad quam spectat peccatum actuale a quo causatur, surti videlicet moechiae, aut gulae,&e.
Ad secundum nego pariter sequelam : quia 33. etsi priuatio gratiae viaeetias iter , de quasi inesse rei, unius tantum sit speciei , formalit et tamen de in est e rationis consimilivae peccati habitualis, multiplicatur, de distinguitur specie, juxta diversitatem speciscam peccatorum actualium ex quibus resultat, ut docet s. Tho
mas hie art r. ad 3. his vel his . I uendum quod ni ia
474쪽
veres pectata diversas matutis isducunt. Et es μ υ de umbra qua est primatio lumiuis ex objecto ali-cugus corporis, o secundum diversitatem carporum obrectorum diversi caηtis umbra. Ex quo liquet
tertium inconveniens non sequi ex nostra sententia : tanto enim macula peecati, ae privati gratiae, eensetur deterior, quan id peccatum a quo eausatur gravius est, & magis contrarium charitati.
se . Ad ultimum etiam patet solutio, eum enim peccaream habituale sit privatio gratiae , ut dicit tespectum ad actum a quo causatur: tot sunt peccata habitualia in homine, quot sunt peecata actualia mortalia , quamvis omnia eandem gratiam au erant, ut docet D. Thomas in 1. dist. 32. quaest. . art. . ad a. his ve bis : Cam omnium peccatorum mortalium genera hoc commune habeant quod gratiam tollunt non tamen omnium est una macula. sed di persa . secvndum quod flefectus grata ad
viversas causas resertar : und/ dege iis grat,a exacta luxuriis proveniens. et macula urrus peccati. Ose d/ alis. Et in a.dist is . quaest. . art. 2. quaestiune. i. ad i. Quamvis inqui qua nitim ad ιρ- sam privatιonem gratia non disserant macula peccato-νum, disrunt lvimen quanti. m ad causam ex qua macula consequitur , O secundum hoc etiam quodlibet
peccatum unam maculam addιt, inquantum novum
obstaιulum gratia porit. co, Ad complementum hujus quaestionis, quaeres in quo eo sistat macula peccati venialis Respondeo illam conii stere in privatione seria votis charitatis . seu in diminutione charitatis, quoad habilitatem & expeditionem ad eliciendos suos actus & imperandum aliis virtutibus. Ita colligitur ex D.Thomam. . dist. υς. quaest. 2.aret. a. quaestiune. r. ad i. tibi distinguens iniermaculam culpae mortilis S venialis; se ait: Di-eendam quod macula potest esse a liciter : uno modo per praν uionem pulchrι rudinis, o se in veniali
non manet utiqua macula . qu a non tollit Iratiam, qua est anime decor : alio modo per hoc quod pati bratiιὰo qua est gratiae , imperitur ne exterius appareat,
rie in actibus exterius ossa fatur. Ex quo h .ihetur, maculam peccati venialis non essti maeulam
simpliciter. led tantum se eundum quid r quia non foedat animam simpliciter , neque tollit formam per quam inest ei pulchritudo, scilicet gratiain de charitatem, sed tantum obnubilat &quasi tegit, ut minus reluceat & splendescat in actibus : habetque se ad animam existentem ingratia, sicut ad faciem venuitam pulvis , quo nonnihil sordescit, nec tamen ejus pulchritudo destruitur. Quo sensu dixit S. Leo Papa ratim S . . per rarias acta es vita huyus solicitudo distendituν necesse est da mundana pulpere etiam religiosa corda a n sordesere.
Drum pereatum non flammaculam,sed etiam
Dico primo, peccatum non solum maculam
cali Oiei nati ima, sed et1am Ieatum prenae
indueere. Cones usio est certa de fide: o variis entiri Scripturae locis cottigitur , praesertam
t ex illo Matth. s. utii dixerit fratri suo fatue , re
erat gehrena gnu. Ratio etiam illam suadet: Nam reatus poenae lic se habet in peccatis, ut dignitas praemii in bonis operibus : Sed naturali lumine constat, honestam operationem dignam esse praemio: Ergo & peccat utra supplieio. Praetereruiit discuti it V. Thomas hic quaeli. 37. art. 6. Recta ratio pollulat, ut quando ab aliquo ordo seu αqualitas iustitiae violata est, ab iplo reintegre tur & resia utetur et Sed qua peccat, transgreditur ordinem & aequa luatem divinae iustitiae, plus voluntari suae indulgendo quam debeat r Ergo oportet ut hunc ordinem & aequalitatem rost autet, ct divinae justitiae satisfaciat per aqua, a litatem prenae, iuxta illud Apocal. i8. uuantam seiorasuavit . in de ι is fuit, tantam date illi ror- cntum G latium , lieque peccatum debitum
Dico secundo, peccatorem per peccatum tri- cI. placem reatum pinnae an currere,juxta triplicem legem, inquam Offendat. Pravius nascitur, ex eo quod contra Oidinem rectae rationis nobis a natura in 1itum α praescriptum agat i secundus, ex eo quod agat contra legem humanam e tertius, quod contra divinam. Primus, seu prim 1 poena est remorsus conscientiae,aut, tit i quut tur Theologi, syndere iis, quae nobis a natura a. npres la est,ta nunquam in ea extinguitur; un-z de Seueca : conscientia est stanum ante peccatum, Oguessum ps peccatam. Cui etiam contonat ilia lud Augustiati : In te se es flagellam tuam, scrin-dtiatur in rebellem adverγιι Deum , at ipse stifibelram. ι noluit pacem haber/ιum Deo. Secunda poenae ii temporalis , quae ab humano judice
in hac vitam uigitur. Tertia denique est aetet ria, cu us Deus est author , cum ignem inferni.
quo an aeternuin cruciantur peccatoIes , crea
erit. Ita discurrit S. Doctor ait. i. eiusdem quaeli. 87. Dico territi, reatum non esse ordinationem cs.
ad poenam , sed obligationem seu condagnita , lem au poenain sustinendam. Probat ut e Sicut honesta operatio ptias est digna praemio , quam ad praemiuin Ordinetur adeo enim ad praemium ordinatur, quia est praeiamio proportionata , Neo dignab ata operati mala, priusquam ordinetur ad supplicium, est digna poena ; imis ad illud non ordinat ut , nisi quia est digna poena, sicque reatum inducit: Ergo reatus non in ordinatione, seu deputatione ad poenam, sed in obligatione, seu condignitate ad illam sustinendam formaliter consistit. Confirmatur: Ets Deus hominem, qui moria 64'taliter delinquit, non desinaret ad poenam ut de lege absoluta potest nihilominus haberet condignitatem & demeritum respectu illius ιquia condignitas ad poenam oritur ex ipsa culpa - veluti ejus proprietas et Ergo in condignitate poenae, non vero in Ordinatione seu deputatione ad illam, reatus poenae consilit. Confirmatur amplius: Oi dinatio ad poenam ce est iusta& hona, subindeque a Deo i reatus uero Apoenae est quid niatum , α 3 Deo non est : non enim Deus facit hominem reiam, aut poena digianum i Ergo reatus non est ordinario ad poenam, .sed eon dignitas seu demetitum illius. In hoc conveniunt sere omnesTheologi eon si
tra Scotti qui, ut vidimus articulo praecede nata, inin maculam quam reat am eonstituit in oriadinatione ad prenam, quam dicit posse consse rari ut discon vetuen re mammae , ct sc esse eius
475쪽
maculam; vel ut destinationem ad pisam, &sc este ejus reatum. Sed non constat apud illos' quid sit hujusmodi reatus seu condignitas poemee aliqui enim existimam esse respectum realein : alii dicunt esse relationem rationis, quam
intelligimus resultare & iundari in macula in Mrdine ad poenam: alii deniq; asserunt esse ali quid absoluium . a peeeato habituati distiniacium. Nihilominus. gr. Dico quarto: Reatus poenae neq; est relatio realis, vel rationis, aut aliq id rea latera pecea to habitualidistinctum ; neq; etiam ipsi in pec- .carum habituale secundum suu ira conceptum
primarium; sed est quidam conceptus ejus secundarius, virtualiter distinctus & consecutus; licut in 1 ubstantia creata ratio naturae est conceptus virtualiter distinctus, de consecutus ad
rationem essentiae, quae est conceptus rei prima
raus. Ita docent Salmanti censes h Ic disp.r7.dulio I. conclus. 3.& probant discurrendo per singulas partes.
In primis ergo quod talis reatus seu condignitas pce irae non sit relatio realis patet: Tuin quia reatus fundatur in peceato habituali; peceatum aurem habituale, cum sit aliquid privativum, ut articulo praecedenta ostendi mus, nequit sun- dare relatione positivam & realem: Tum etiam quia relatio realis petat terminum realiter exi-
si entem; terminus vero praedictae relationis qui ideberet esse poena, scepe non existit: Ergo reatus poenae non potest esse relatio realis ad ipsam. ε8. Quod autem non possit esse soliis respectustati is, facile suaderi potest contra aliquos ex nostris Thomistis hae ratione. Denominatio realis debet provenire a forma reali, repugnat enim quod ens solius rationis talem denominationem tribuat e Sed denominatio reatus, est denominatio realis; realiter enim peccator est retis poenae,& dignus ut puniatur, in quo reatus e n-
sistiti Elgo forma vel ratio a quo sunt tur,de. bet esse realis.
14. Confirmatur: Relationes rationis non exi-
stunt ante ops rationem intellectus: Sed anteeedenter ad quamlibet operationem nostri intellectus peccator est dignus poena . & habet condignitate1ti ad illam : Ergo talis condignitas
o. Respondit Curael, &alii, esse duplex genus
relationum rataonis: quaedam enim sunt per inia tellectum adinventae S attributae rebus, ut relatio genetis speciei, S stitisses; & istae non deno
minant realiter, nec conveniunt rebus ante operationem intellectus: aliae vero sunt, quae non ex
adinventione intellectus, sed ex quadam necessitate consequuntur in rebus quas intelligimus; quo pacto se habent relatio Cleatoris , es relatio Domini in Deo erga creaturas,relatio aequa litatis inter Divinas Personas,&aliae hujusmodi; & istae conveniunt rebus, & denominant illas antecedenter ad quamlibet operationem nostri intellectus: unge quia relatio rationis, in qua reatus poenae consilit, est hujus secundi generis, potest tribuere denominationem realem,ci convenire peccatori ante omnem operationem nostri intellectus
Ti. sed hane solutionem & doctrinam recte impugnant Salmanti censes loco eitator nam vel sermo est de relatione rationis se chndum tuum
esse formale, uel de fundamento talis relationis i Sihoe secundum, vera est praedicta doci ri na, quia sundamentum tutationis rationis non A est ipsa i elatio.neq; ens rationisaeed aliqua rei tio realis in peecato habituali reperta. Si autem sermo sit de praedicta relatione pro formali, quo pacto est foran aliter ens rationis , sals4 dicitur
talem relationem, quantumvis necessario admodum intelligendi eonsequatur, non dependere ab operatione intellectus, aut convenire rebus a parte rei, aut tribuere denominationem
realem:est enim manstilla implicantia, quodens solius ratio iis, cuj iis cuinq; generis sit, a par te rei exillat,aut a parte cet conveniat subjecto. vel illud denominet, alaas tale ens rationis in nullo distingueretur ab ente reali.
Ex quibus manet etiam probatum aliud quod a diximus, videlicet reatum poenae non esse aliquid realiter distinctiun a peceato habitualianam praeter relationem realem aut rationis, ni
hil appa i et quod possit ab illo realiter distingui.
Quod autem virtualiter ab illo distinguatur tanquam conceptus ejus seeundarius qui est ''ultima pars conclusionis) patet: Tum quia ratio primaria peccati habitualis sumitur per oris dinem ad gratiam qua privat. N ad peccatum
actualea quo causatur, ut articulo praecedenti declaravimus; ὰ contra vero reatus sumitur immediatὰ per Midineni ad poenam sine qua non
potest intelligi: Tum etiam quia condignitas Doenae supponit peceatum habituale seu maeu- . lam ; prius enim concipimus aliquem habere maculam peccati, quam intelligamus esse poena aeterna dignuin. Unde clepeccato habituali,nc ut de gratia habituali. proportione servara, pLilosophandum est: quemadmodum enim pri Amarium gratiae habitu alas munus est sanctis eate hominem , & reddere illum participem divinae naturae; secundatium vero est facete illum di ianuin vita aeternar ita peceatum habituale duo ab et munia inadaequata, quorum primum est maculare hominem , & reddere illum immundum & odibilem Deo; secundum autem est facere illum condignum poena aeterna,& in isto reatus poenae sor malit et consistit. Ex quo intelliges aliqua seripturae testimo- 3.
nia in quibus peccatum , reatus appellatur, ut Exodi sa. Per casu Domιnus populum pro rearia rituti: Et Deuteron. 1 I. Aufertur ab eo reatus sanguinis. Haec enim veris cantiit de peccato habitu li, quantum ad munus ejus secundarium, quod est faeere hominem condignum poena aeterna: aut per methonymiam causa nomineeflectus appellatur. Vel ut ait D. Thomasini. dist. a. qu. I. art. a. Quia obligatis poena qaodammoda est medra inter culpam o poenam, ideὲ nomen messis transumιtur ad extνemum, ut interdum ipsa calpa , per
Pro majori hujus difficultatis elucidatione, ' q.
duo breviter hie observanda sunt. Primum est, quod sicut licet privationes, negationes, ac denominationes extrinsecae conveniant rebus il parte rei, de ante omnem intellectus operationem aut fictionem, adeδq; non sint entia rationis, sed ad genus entis realis. reducamur; quia tamen nullam ponunt entitatem in subjecti, quibus attribuuntur, re intellectias nosset nihil concipere valet ius ad modum eniis ideo cogi iatur, quoties circa illas versatur, esibrinare aliquod ens rationis, sub quo eas appreheda trita pati ter eis reatus seu condignitas ad poenam
peccato convcniat a parte rei ante omnem mentis operationem, quia tamen nequit aliter
a nobis concipi, quam sub respectu M habitu
476쪽
dine ag poenam,hitis est quod quotiescumq; il- A tibi discurrit; peccatum per ρ ιι 2.cta.
ramappiehendinius, relatu,nem rationis eiungi Duse de hac forte de eausa aliqui ex nostris Thomistis cloeent talem reatum consistere incespectu tat Fonis ad prenam. Secunda est , quod quando in hae ultima asisertione diximus, reatum poenae non distingui realiter a culpa , hoe de reatu poenae aeternae, qui in eulpa moi tali 1 e parari nequit, intelligendum est: si enim loquamur de reatu poenae temporalis; cum iste a culpa mortali separari possit, se iula perinfusionem gratiae ablata, remanere, quousq; vel per poenitentiam in hac vita, vel per p irgatoria ignem in futura, fiat integra satisfactio; manifestum est ipsum a culpa habitua ii realit et distingui; cum evidens signum di sinctio nas realis inter aliqua sit separatio unius,b alio. Si autem quaeras a quo, sublata per infusonem gratiae culpa habu u. li, homo denomine- mr reus poenae temporalisὸ Respondeo illum eum de obligatum ad talem poenam denomina ri a sute quod habet divina sustitia ut obliget ad talem poenam, quandiu ea non est totaliter soluia ea aut condonata. Ide in cum proportione diiscendum de reatu peccati venialis . supposito quod ex illo nulla relinquatur macula habitualis in anima, quae talem reatum fundare possi t, ut aliqui existimantis autem aliqua maeula ex eo Cin anima relinquatur sui alii probabilius sentiunt, sicut patet ex dictis in fine articuli praeceia dentis I ipsa, ut comvitans munus & t nectumiae undatium, habebit rationem reatus, ut de macula peccati mortalis respectu reaius poetiae aeternae dictum est. Ex quo facilὸ solves quaedam argumenta, quin contra hanc utrimam asia sertionem fieri polient.
tur sicandum quod egressitur a voluntate; su enim habet rarionem culpa: de ratrone autem panis ε' quod si e tria voluntatem: unde manifestam o, qa.d
peccatum per se loquendo nui . modo potist 69 ρ ape cati. Simili licuisu utitur in a. dist. 36 qu. .
nam, non tamen secundam eandem rationem, quia omnia pana , inquantum paena est, Poluntati contraria invenitur: omnia autem culpa νιlantarii russo.
κιm habet. Quibus verbis S Doctor tationem fundamentalem nostrae assertio nix expressit: Nam de ratione poenae est quod sit quid malum& disconveniens patient , subindeq; repugnans B esus voluntati, quae est inclinatio ad bonum
piopiij iuppositi: sed peccatum secundum se
conlideratum , seu quatenus habet annexam malitiam S deformitatem, est voluntarium, saltem per accidens dc interpretatiuE; licet enunpeccatores peccando nollent hane deformitatem incutiere,cUnsideratis tamen onam bus circumstantis, , eam hic dc nunc interpretati, E volunt& amant, si non per se&i in mediate, satatem mediatὰ,inali quo bono utili aut delectabili, a lege aut a ratione prchibito, quod ex
presse ruolunt: Ergo peccatum secundilm se. de
quantum ad suam malitiam re di ordinationem, non potest habere rationem poenae. Dices: Mortificationes N a filictiones sponte suscipiae, non repugnant inclinationi voluntatis, S tamen habent rationem panae: Ergo non est de conceptu de ratione pcenae quod repugnet voluntati. Sed contra: Licet tales mortificationes de an fictiones non repugnint voluntati actuali, sed sponte ab ea accepti ntur, repugnant tamen inclinationi, qua Omnis voluntas in proprium bonum propendet; quod sulficit ad rationem poenae, ut docet D. I homas quast. l. de malo art. . Peccatum veris,lic Et repugnet inclinationi m
taliquam volunta, habet ad botium honestum. - r u H R e I, k - nu Π nςΠ inclinatioru ph si eae & his titiali.
A, pereatam fraxia se, si secundo G D qua propendet in bonum pro ii supposit
Liagos peccatum polle habere rationem poeis nae secundum aliquid, quod antecedenter, vel concomitanter, vel consequenter se habet ad ilia
lud. Ex antecedentibus enim rationem poenae
habent permissio ipsius peccati, ti subtractio
gratiae α auxiliorum quibus vitandum erat: ex
concomitantibus assietio, molestia, lailitudo, des milia dispendia & incommoda, quae lapὰ illi vidinis centute deniq; ex consequentibus,
damna de detrimentum iii vita,honore, valeluis
quia in peccato reperiri potest bonitas aliqua utilis aut delectabilis, qua parti sensitivae, toti. que supposito sit eonveniens. 1 robatur iecundo conclusor De ratione post in o ianae est ut sit reparativa ei irpa, seu boni honesti destructi per illam: sed peecatum secundum
suam mali Dam nullo modo reparat tale bonum,
sed potius illud destruit: Elgo quantum ad illam nequit habere rationem poenae. Major patet: Poena enim ex sua propria ratione, & exi Raa lege, ordinatur ad reparandam eulpam, α ejus deordinationem reintegrandam; qu)a
lex iussit ae post at, ut quori s ordo justitiae x rationis ab aliquo suerit perversus, periculo dine . di .itiis, cte. quae ex illo frequenter se- E sςuun puniis illius adedq; per poenam ab eo se
Assirmant D. Bona vetitura in a. dist. s. art. .
qu. a. Scotus ibidem dist. 7. quaest. unica,& ex Reeemioribus suate1 hie disp. . sect. a. Valentia alii. Negant vero Discipuli D. Thomae, Dulandus. Cum et, de plures alii, cum quibus 8. Dico bleviter, pe atum, quantum ad tuam malitiam de deo,clinationem, non poste habete
Probatui pruno ex D. I homa hic quaest. X .lutaui, restitiintur. Minor vero suadetur: Malitia moralis ex se tendit ad destructionem boni honesti, ad invertendum ordinem rationis, constitutivum talis bonis, imo quaelibet talia malitia addit novam inversionein de destructi nem huius ordinis ἰErgo non potest esse illius
Teri is probatur conclusior Quaelibet poena Q. ivlia est. oc a Deo tanquam abathore proficiscitur, ex Dionysio 3.de divin nomin. Sedd formitas 5 deordinatio peccati est mala , & a Deo non procedit, sed i voluntate ereata de fi ciente, di dato, niter ad resulas morum opeia
477쪽
rarae l. Ergo non potest habere rationem poenae. Ati. Dices pximo. deformitatem peccata elle quidem malam in se sed tamen ut per ordinati nem justitiae refelliti ad puniendum ipsum pec- . catorem , eumq; ad ordinem reducendum, esse bonam, Sse habere rationem poenae inflictae
Contia: Quod per se, de ex natura sua malum est, non potest ex bono sine honestari, ut patet in mendacita, surto, adulterio. Ad alios actibus intrinsecὰ, de ex sua natura malis: Sed deformiatas peccati, cum si vel importet privationem rectitudinis debitae , natura sua mala est, ut per se patet: Ergo ex ordinatione divinae justitiae, ea ira rententis ad punitionem peccatoris , ne- siquit esse bona. a 3. Diees seeundo, non requiri ad rationem pα-nae, quod sit a Deo positivὰ tanquam ab influente in illam, sed sustieere quod stab illo
permissi v/, tanquam il non impediente. Sed contra Si hoc sufficeret, nullum esset discrimen inter eulpam & pcimam, de Deus tam culpae quam poenae author dici pollet, cum rospectu eulpae se habeat permis livd: Debemus
ergo ultra permissionem, seu non impeditione , tIabuere Deo alium modum concurretidi ad
g Dices tertio eum Ssolo: Licὰt Deus non posisit positive causare peccatum ut est actio, seu quatenus egreditur effective a voluntate, bene tamen inquantum est pastio , de recipitur in ipsa voluntate ; unde quamvis priori modo non posisit esse poena , bene tamen posteriori, nam ut se potest esse bonum t se ut passo Christi, ut recepta in ip b, elat bona , & a Deo intenta, ut pcena de satis faetio pro peccatis nostris; licet inquantum erat actio Iudaeorum, esset pessma,
Contra prim): in actibus immanentibus,qui non identificant sibi motum proprie dictum, proindeq; non sunt de praedicamento actionis, sed potius de praedicamento qualitatis, non datur passo praedicamentalis, quae iit aliquid ab actione distinctum . sed ipsemet qualitas, quae prout egreditur il potentia dicitur actio, ut re cipit tit in illa, de informat eam , habet modum passonis: Atqui peccatum sibinialiter i umptum est actio immanens eum sit actus voluntatis: Ergo in eo locu non habet praedicta distinctio. M. Deinge. Non minus repugnat Deo causare effective malitiam ut insormantem sub echum, di habentem modum passionis, quam ut est actio egrediens a principio, esim causare effecti-vὰ malitiam ut informantem subje tiam, nihil aliud sit quam causare e meienter essechum formalem ipsius malitiae, qui consisti in tali infor- Ematione, seu facere quod malatia tribuat lubjecto talem effectum , reddatque illud malum, turpe. de peccan inosum : Ergo non minus re pugnat peccato, ut est passo, habere rationem p nae, quam inquantum est actio egrediens ilprincipio. Nec valet exemplum de passove Christi, Aepeccato Judae omini, quia talis passio receptam Christo. quamvis fuerit effectus illius peccati. non tamen fuit ipsum peccatum, aut ejus malitia, etiam prout ista consilieratur per modum
passionis, sed aliquid omnino diversum, de in subjecto distincto existens; passo quippe erat in Christi corpore, peccatum vero & malitia inJudaotum voluntate, unde non avium quod talis passio silerit volita a Deo, scut plura alia quae sunt peccati effectus. Seeus autem passo, de qua in praesenti loquimur, quae nullo modo est aliud ab actione & malitia peccati,& ab ejus effectu formali. Ex dictis in prima probatione eones usonis inseres entitatem quae subest malitiae peccati, Sese habet ut quid materiale respectu illius, non
posse habere rationem poenae: nam ratio voluntarii prius & magis entitati convenit quam ipsi malitiae, cum illa per se&3irect/ volitast ista
vero per accidens tantum re indirene: Ergo sideratione poenae si esse in voluntariam, seu voluntati repugnantem, manifestum est,entitatem
physicam actus peceaminos non posse habete
objiciunt in priinis Adversarii aliqua Seti-pturae de S s. Patrum testimonia, quae videntur militare contra nostram sententiam. Apostolus enim ad Roman. i. de aliquibus peccatoribus,
qui graviter deliquerant, dicit quod Deus propter illa peccara, tradidit 1llos in gestiria cordi earum, in immunditiam ctc. Et anseritis idem repetit , subdens: propterea tradidit illos D us inpiniones ignominia. Item Psal. 68. dicitur: Ap pone iniquitatem super ιηι vitatem Gram: Id est, permitte ut peccatores propter sitam iniquitatem in alteram incidant: Ergo ex Scriptura unum peccatum potest esse poena alterius. Unde Magister sententiarum in 1. dist 36. testimoniis Setipturae &s S. Patrum ostendit erimina eriminibus saepe a Deo vindicari , & posteriora peccara esse poenas priorum. Imδ aliqui S S. P, tres docent peccatum esse poenam siti ipsus Augustinus enim L. Conse l. cap. gr. ait: Iasiisti Damiae , ct cest, ut poena suasisti omnis inordinatus animus. Et in Psal. s. ore se sinquit est et Iam tuam. sic Mndicatur in rebessem adversus Deum , ut ipse βι fit bellum, qua pacem noluit hab re cum Deo. Cui eonsonat illud Senecae in Epistolix: Maxima pana peccantium est peccasse . o si lis in sceIere santicium est. Et istu 1 r Nulla a
Respondeo hae e&s milia testimonia intelli- 89. genda esse de peccatis, non quoad malitiam, neque etiam quoad entitatein actus voluntatis sed solum quantii in ad alia quae antecedunt, eo n- comitantur, vel consequntur: susscit enim ad veris eandas smiles locutiones, quod aliquid peccati . sive antecedens, sive concomitans si veconsequens, habeat rationem poenae, Λ ordine tur a Deo ad malitiae punitionem. Obi ieiunt secundo ; in peccato semper reperitur aliqua deformitas seu macula, quam vOluntas nollet ullo modo recipere; quaelibet enim creatura, quantum in se est, vult nos desol- mari 3e inquinari: Sed quod voluntas invita δerenitens patitur, habet rationem poenae: Ergo peceatum ratione hujus deformitatis poena est sui ipsius. Respondeo deformitatem itum esse volunt a riam per accidens de inierpretati ve : quod sis sacit ut non habeat rationem punae, sed culpae; cum ad pomam neces .ilio requitatur ut ea si prorsus involuntaria. 8e renitenti voluntati in fetatur,ut ex supra dictis patet. Objietes tertio: Peccatum habituale, sive otiginale sve personale, habet smul rationem culpae de poenae: Ergo Sc peceatum acti rite. An te cedens quoad utruinq; partem supra a nobi, ostenis
478쪽
osthnsum est. Consequentia vero liquet a pati. atate rationis: Nam sicut Decatum habituale coniis it in privatione gratiae sanctificantis, ita dc peecatum actuale in privatione rectitudinis
flebitae actui : Sed nulla est ratio cur privatio tectitudinis non habeat si inui rationem culpae de poetis. secundum da vcisas formalitates, sicut habet privatio gratiae: Ergo dcc. Respondeo concesso Antecedente, negando consequentiam. Ad cu)iis probationem dicendum est, inter privationem rectit adinis, & privataonum gr ae notabile esse discriment privatio enim techitudinis stilum alii en actum, tollens ab eo debitam continensurationem eum lege, de ita solum est maia ies pectu ipsius actus: quod genus inal pertinet ad culpam, de non ad poenam: privatio vero gratiae afficit suppositum Betiam in ordine ad seipsum, de tollit ab eo formam perii eientem in ordine ad se, estq; proinde malum etiam ipsius sapposti, quod genus mali pertinet ad poenam .s . Haec solutio de doctrina explicari & illustrati potest ex dictis disp. praecedenti art. s. l. . ubi cum Salmantieentibus, in gratia sanctificante duo munia distina inius, unum subjiciendi hominem Deo , ut sit tolus ipsius, Se ab eo possideatur; aliud trahendi Deum an hominem, media pati ei patione divinae nam rae, ut homo per talem participationem in seipso perficiatur: ex quibus illud ptius pertinet aes bonum Dei, Shoe posterius ad bonum hominis, ut ibidem expi cuimus. Unde quia privatio gratiae haec
duo munia auia i t, conaequentei duo mala in
cludit, nempe dc malum Dei,sto ut tollit subse- bonem ipti debitam, de hoc modo habet ratiomem culpa ; de malum hominis, quatenus ab eo aufert formam, illum in ordine ad seipitim per' ficientem ; N hoe pacto h . bet rationem poenae. Hie autem distinctio non habet locum in privatione rectitudinis, quae est malitia actualis 3 qitia talis rectitudo solum est peet cito actu, inoiditie a i legem, non vero est sorma perficiens suppositum in ordine ad se ; ac proinde non po
test esse malum portice secundum aliquid sui sed i
tota debet spectate ad malum culpae. An Ticu Ius VI.
Ioram peccatum monale per se es ex malis a
damnatorum sore aeternas, nullumq, finem habituras saltem de lege eommuni; atq; adeo omne peccatum mortale, quod in hac vita per baptis nulti aut poenitentiam non dimittitur, poena aeterna in futura esse plectendum. Haec suppositio est contra origenem, qui Lb. i. Periarchon cap. 6. asseruit poenas damnatorum non esse in aeternum duraturas, sed per Dei misericordiam tandem aliqtiando sniendas. Et quamvis nonnulli eum ab hoc et rore vindicent, ita tamen eum sensile testantur Hieronymus ini. Ze a. cap. Epistolae ad Ephes. & Augustitius i. de haeresib. cap. 3. ubi ait: Moertiordiorem suis s. Origenem quam deceret, o tanto errasse disον- miras, quanto host hac in re sid est, in poena dam
nator it clementius. Et lib. 11. de civit. Dei cap. 7. Hac an re misericord Or profecto μιt Origenes, qui ct ipsum Diabolum atque Angelos uis post graviora pro mentis atque diuturniora supticia .exillucraciatibus eruendos, atque sanctu Angelis sociaη- dos credidit. Sed illum o propter hoc, o propteratia nonnulla , o maxime propter alternantes sne ιessatione beatitudines ac miserias, non immerita reprobarit Ecclem. Epiphanius etiam in Epistola ad Joannem Constantinopolitanum Episcopum haee de Origine seribu : Quadida compleminorationem, secundam ritum navemoram, pro om piabaa. O pro te quoque dicimus: Custodi illam quipradicat verιtatem, ne Ongenti erroriam in pravum sastim adducatur. Illud enim l doleam an rideam nescio) rictor egregius Origenti audet dacere, O asserere nititur , diabolam ita rursus stiturum esse quod fuerat, O ad eandem red rurum dignstatem. Ocsuscensarum regna caelorum ; si qMe gehenna panarumaternam negas durat ori m. Quod ex anilibus de fictiois Platonis commentis quem Tertullia nus omnium hareticorum condimentaraum appellat deprompsiste videtur.
Hic error vallis scriptutae testimonijs reselli potest. P. aecipuum est illud quod habet Isaiae 6 c. ubi Propheta loquens de damnatis . ait:
tinguetur. Quo tessimoitio utitur Christus Marci ad perpetuitatem poenae damnato lum d clarandam, ait enim : Bonum es tibi detilem intraire ad vitam, quam duas manus hab/ntem ire in se-hennam , in i em inextinguit fim , tibι vermis eorum non moritur, o igni, non extorti tur. Nec valet
quod dicebat Origenes, ignem quidem inferni
fore aeternum, A non combustionem aut cruciatum damnatorum per ipsi uia. Nam ut observat Augustinus I b de fide de operib. cap. I. Chi istu hanc respi,nsionem prdividens. ut eam ex luderet, di, it Matth. 11. ibunt h nempe damnati l in supplicitima ei num; vel ut legit idem S. Doctor, in combustion m . ternam. Quibus verbis apertὰ declarat non tantum ignem inserni fore aeternum, sed etiam con bustionem seu 3 ciliciatum damnatorum: unde Apostolus 1 ad Thessalon. i. ait, quod cum in die judicii revelabit ut Dominus Jesus Ae e elo dabit vindi
In hujus rei typum ignis fornacis Babyloni ea quadraginta novem cubitos supra sortiaeem 27
astendebat, ut testatur Scraptura Daniel. q. n unia
quam tamen ad quinqiragesimum, qui est nu- L metus Jubilei, perveniebat, ut per hoe significaletur , ignis tartarei combustionem fore perpetuam , de damnatos nunquam veniam seu indulgentiam peccatorum consecuturos. Unde egregie Cyprianus: Immortales τι virent interiniendia, oraco u tib Ies flamma nudum corpus D m. aliambent: ardebit purpuratis dapes, neque erit qui
meas miserabilia corpora cremabantur, o omni ror-mὸηιο atrocius desse 'ut o condemnatos assint. Non inistretitura Ira Deus, neque tunc aud et poι tentes,
stra erit ista conjesiis, o cum clausa erit Jaχua, frustra carentes oleo acclamabunt exclus ; atillum
479쪽
nationis hujus immobile corii tutum. 98 Similia habet D. Glegorius lib. s. morat. cap. at .ad illud Iob. ao. Luet qua fecit omnia , necta mea consumerar. Persiarii linquit) impius in to Menta ea qua hic adicitaser mi dilideria, o flammis ulινι Mus trassitas, semper moritur, quia semper in morte foratur: non enim in morte consamitar, Dis I
consume etur Tua morientas, cam vita etiam paruam
poena compertitur, Me cujus sita hic mortua sustin culispa, lilia e as mors p vat in poena. Uude Propheta Regius Psal. g. loquens de damnatis, ait: mors depaset eos. Non enim mors eos eradicabit. vitam ea toto auferendo, sed depascet, conservando radicem vitae , ut iterum pullulent, it sarm. tum di iterum, atque in aeternum depascendi.
tem in his qui fuerun: Christiani, non erunt
Communis solutio est, D. Hieronymum non dix:sse hoe ex propria mente, εe quasi asserendo, sed ex alio tum sententia , de quasi arguendo. Magis tamen placet responso quam adhibet - Matianus Victor in se holiis ad illum locu in. num. 33. nempe S. Doctorem loqui de Christi nis qui ingratia decedunt i die untur autem in peccato praeventi, quia motiuntur post peceata commissa, de non dimissa quoad poenam, quam quidem luent in purgatorio , de postea ad cauos
aci Haec suppositio . ut dixi, de lege eommuni de ordinatia intelligenda est: quia non repugnas aliquos pet potentiam extraordinatiam. de singulari quodam privilegio , ab inferis revocari, ut de Traiano imperatore. pi Gibus D. Greg
a. quaestiune. i. Abulens sin . lib. Reguin cap. 4. qu. s7. vincentius Bellovaeensis in speeulo historiali lib. 11. cap. a1. Sixtus Senensis lib. s. Biblioth. annot. - . Navairus in Enchirid. cap. ar de alii quos refert Alphon sus Ciaeonius inlibello siue Apologia de hae te conseripta , ubi veritatem hujus historiae vatiis argumentis detestimoniis demonstrare eona tur. Eam tamen ut fabulosam, de a quibusdam personis, rigorem divinae justitiae extenuare volentibus , confictam . reiiciunt Bellar minus lib. a. de purgat. cap. 8.&Baronius tomo 8.aδ Annum so . diis cens risu potius dest candum esse, quam dii arationasema ι sutodum. Addunt alia orationem pro mortuis, in qua hae e historia legitur, non esse Damasceni . cui attribuitur . sed incerti cuiusdam Authoris . nullius in Ecclesia authoritatis 1 praesertim cum in ea multa fidei contratia extent. Sed quicquid st de vetitate hujus histotiae, negari non potest, ex tanta multitudine more Orum, quos Christus Dominus, Ae Apo stoli. aliique Sancti resule itarunt, plurimos in peccato mortali obiisse, cum noti pauci fuerint idololatiae de infideles; atque adeo ex inferno, vel ex alio loco, ubian tormentis detinebantur. Tom. III.
A fuisse levoeatos, subindeque non repugnare a liquos ex speciali priva legio , de potentia extra ordinaria, a poenis anserna liberari. Unde solum diffluitas est , an peccatum mortale. dese& ex malitia sua intrinseca exigat poenam aeternam , vel solum id ei conveniat per accidens. propter legem a Deo latam , qua illud sub pinna aeterna prohibuit , vel ratione subiecti ; quod quia in aeternum erit privatum gratia , aut maculatum , in at ei num punietur.
Ratio veris dubitandi est, quia poena debet io
esse proportionata culpae, iuxta illud Deuteromas. Pro mensura peccati . erit opinaνam nam B rus r Sed poena aeterna nullam videtur habereptoportionem cum culpa mortali illa enim perpetuo durat, asta veis brevissimo tempore committitur, imo in momento, de in ictu oculi, cum committatur per consensum voluntatis , qui in instanti , secundum Philosophos, perficitur : Ergo poena aeterna videtur esse ultra demeritum ipsius peeeati ; ideoque Deum plus exigerem pinna, quam coinmissum fuerit in eulpa. Unde Glossa ordinatia ex Augustino delumpta , exponens verse ulum Psalm. i. Ex usaris cir iniquitate rerimet animas eorum . inquit, usuras esse peccata, qua nobis cum magna Ianore poenas pariunt. de subdit : Deus enam pias extigιι ιη panu, quam commillam suerat is culpti. Nihilominus Dicendum est , peceatum mortale per se, de Ioaex malitia sua intrinseca, teatum poenae aeterna inducere.
Hane cones usonem probat D. Thomas Heart. s. egregio discursu , qui se potest in sotitia
proponi. Peccatum dicens in Ordinationem iris parabilem, per se, de ex malitia sua intrinseca, inducit reatum poenae aeternae : Sed peecatum mortale dicit invidiuationem irrepat abalem rErgo per se & ex malitia sua intrinseca reatum poenae aeternae inducit. M ijor patet : pecca- ,
tum enim inducat reatum pinnaetatione suae inordinationas , ut art. . deelaravimus a undetandiu debet manere reatus poenae , quandiu
D remanet inordinatio culpae , subindeques ista sit irrepatabilis de perpetua , ille quoque aere nus Scinterminabit .serit. Minor vero . in qua est dissicultas, sic potest suaderi. Peccatum moltate avertit de d eordiam hominem ab ultimo fine, ut patebit ex dicendis disputatione soquenti : Sed deordinatio ab ultimo sue ex sua
propria ratione. 3c ex parte peccatoris, est irreparabilis; quia ultimus finis in moralibus est sicut prunum principium in speculativis; error autem ei rea primum principium in speeulati vis, irreparabilis est: Ergo occ. Ex qira rationes equitur, peccatum veniale de se reatum poenae temporalis solum inducere , quia non dicit in-Ε ordinationem irrepatabilem ν cutia talis Aeoliadinatio non sit circ1snem . sed tantum citera media, qua proinde potest reparara ex tec 1 intentione finis , ii eut error circa conelusione corrigi potest ex tecta cognitione principii Un de peceatum mortale se habet ut mois animae desitu tis primum principium vitae spiritualis, quod est gratia , coniunctici ad Deum ulti iamum finem: peccatum autem veniale est veluti morbus de aegi Hudo illius, qua principium viista spiritualis non destruit , sed tantum lango-iem di debilitatem spiritualem inducit. Nilii Alias
480쪽
Alias rationes ad dueit s. Doctor g. contragent. cap. 44. quas fuse expendunt Salmanti censes hic disp. a . dubio sed eas brevitatis causa praetermittimus. Unde Adiationem dubitandi dicenssum est intelculpam M poenam non requiri aequalitatem quoad omnia , praesertim quoad durationem :nam in judiciis humanis vigemus pro breuissimo delicto perpetuam vitae privationem , aut perpetuum exilium soepe infligi r sed sufficere quod sit proportio inter reatum poenae,& in oris dinationem culpae; ita ut si ista aeterea sit, de it- reparabilis, ille quoque perpetuus S interminabili η 'esse debeat.nt antea exposuimus.
Addo quod lieet actus peccati mortalis sit
transitorias,8 aliquando momentaneus, tamen
voluntas peceandi est aliquo modo aeterna , inquantum ille qui peceat qui voluptatem v .g. Deo praeseri, ita affectus est, ut s semper viveret, in peccato semper vellet perseverare, & tali voluptate perpetu Λ frui; iuesta illud Gregorii Magni: peccator reli/t Me me virere, ut sine ηι posset purare. Unde etiam ex parte durationis aliqua reperitur proportio inter culpam mortalem, di poenam aeternam, inquantiun asse enis peccatoris erga bonum commutabile , in quo rationem ultimis nis constituit, virtualiter dea qui valenter aeternus est. Quam rationem tania
sit D. Thomas contra gent.cap a 4 a. ubi sic di scurrit : Apud virinam iudicium νοlantas pro facta camputatur : quiascat homine, vident ea quae exteri- .s aguntur, ita Devis iussucit hominum corda. Quiaatem propter aliquod bonum temporale aversus ε' ab ultimo sine, qui maternum p deretur , praeposuit stultio aem temporalem illius boni temporalis, aterna fruitioni ultimi sinis una patet quod multὸ magis νolvisset in aternum ills bono temporali state Ergo sotandum dirinum iussilium ira paniri debet, ac I atὸν nal terp/ccavisset Ni sis autem dubiam est, Din pro
te ν na peccato a ternia poena flebeatur: debettir uitarei qui ab ultimosne avertitur, poena aterna. Ad hane rationem reducitur ea quam ex D. Cregorio idem S. Doctor adducith Icari. 3. ad i.
dicens r Iustum .' secundum Gregorium Dod qui in
suo aeterno peccarit contra Deam , in aterno Deo paniatur. Dicitur autem aliquis in sua aterno peccasse, non secundi m continuationem acini in tota hominis,fita durantis. sed quia ex hac ipso quod finem in pec
Ad loeum Augustini desumptum ex Glossi
ordinaria super hune versic illum Psalm. i. ra uriso iniqkitate redimet anιmas eorum , dicendum est, Augustinuin sum intendere . quod poena quantum ad ae et bitatem doloris excedit culpam quoad delectationis iue unditatem; sentiet entin damnatus aeerbissimum & aeterianum dolorem, pro delectatione modi ea & brevissima quam peccando pereepit I non autem vult mensuram p cenae , quam Deus infligit, ruamvis gravissima&sonsistimast , excedere emeritum culpae, aut esse, secundum justam appretiationem , majorem quam illa meis
eatum veniale per se non inducere reatum poenae aeternae; cum non avertat hominem ab
ultimo fine, nec ipsum privet gratia &eharitate. quae sunt primum principium vitae spiritualis.l Sed disse ultas est, & controversia inter Theo logos, an saltem per accidens. &Ob conjunctionem quam in damnatis habet cum mortali, pcena aeterna puniatur Quae quaestio in duplici casu potest agitari, vel de peccato veniali re misso quoad capam in hae vita . & remanente' solum in altera quoad poenam, uel de illo m nente in inferno quoad culpam, & quoad p nam. pro resolutione, ab hoe secundo casu in eipiendo. Di eo primo di seceatum veniale non remisi sum quoad cultam in hae vita, &conjunctum mortali, per ac ei dens punietur in in serno poena in aeternum duraturui quamvis aliὸs poena illi debita temporalis ellet. Est contra scotum: in .dis .ai qu. 1. Almathum, Bellarminum i mo 2. lib. A. de poena t. cap. .& alios Recentio
malo a r. io . ubi in corpore se concludit : δε- tale peccatum non meretur paηam a ternam ex stetiestia, neque ex parte inharentia ad subrectum, per sel/quenda. quia non prirat gralaa: sed per aciidens si irrem ibi e peccato mortalι conrunctum , inquantum
es insubqιcto prirato gratia , ct Aper accidens puni-rur pana aterna. Et qu. 3. arta. ad 3 ait: Peccatam veniati in eo qui decessit cum mortalι , quia nunquam rem Ititur, aterna parηa punita , propter gra, eis carentiam: osmili modo esset , si quis deced rucum originati ct veniati peccato. Idem docet hIeart. s. ad 3. Plobatur seeundis concluso ratione su a- ros mentali, quam s. Doctor locis citatis ins nuat. Peccata venialia in hac vita non remissa, non remittuntur in inserno quoad culpam : Ergo nee quoad poenam. Consequentia manifesta est . cum enim reatus poenae sit effectus culpae , tandiu perseverat, quandiu permanet culpa; undes ista in inferno nunquam deleatur, ille pariter nunquam remittetur. Antecedens vero, in quo est dissicultas, probat ut multipliciter. Primo, quia . ut doeet S.Thomas 3. p. qu. 8a. ari. 4. pe ratum veniale remitti non potest sne mortalie una quo es conjunctum r Sea constat damnatis non dimitii mortale quoad culpam r Ergone e veniale. Secund5 probat ut Antecedens: Existenti intermino non datur remisso peccati quoad culpa mi Sed damnati sunt in termino: Ergo peccata venialia non remittunt ut ipsis quoad eulpam. Die es t Animae exi stentes in purgatorio sunt in termino, chm snt extra statum viae ; & tamen ipsis remittuntur peccata venialia quoad culpam quae in hac vita non fuerant plene remissa. Sed eontra: Animae existentes in purgatorio. secundum quid sunt in via , cum non totalit et pervenerint ad ultimum terminum, & habeant