장음표시 사용
51쪽
Panem assismativam tenent scotus & eius A ut est in a. nec per consequens beatifica ut co- discipuli in i dist. 1.quaest a. quibus adharent stabit ex infra Hicendis. Molina, arer . & alii ex modemis: negativa i Alii denique nostram conesusonem aliter M.
vero communis est in schola D. Thomae. eamia probant,discurrentes in hunc modum. Relatio que docent Lorca, V queet, Salas, Montesino,
43- τ' Ieo igitur, esentiam divinam sne personis A non esse suis elena obiectum ad beatificandum hominem i undὲ si per impossibile Sancti
in coelo Deum ut Trinum non cognoscerent,
Non essent vere beati, & periret essentia beatitudinis. Colligitur ex D. Thoma χ. a. qu. a. an. g. ad
ubi ex dupli ei capite probat videri non ponia a Beatis euentiam divinam sine personis P Anab quia videtur prout est in se: Trinitas autem Personatum in illi prout se essentialis. Secundo idem probat ex eo , quod ipsa Personarum
vi lio perducit nos in beatitudinem: iδ est inquit ibidem Caietanus θ quia Personarum viso
pertinet ad substantiam obiecti beatis ei. Variis etiam rationibus Theologicis solet Me conclusio suaderi. Monte litto ,& quidam alii illam probant m hunc modum. Implicat Deum videri,ia non videri ut Trinum r Ergo Personarum Trinitas pertinet ad essentiam οὐ lecti beatisei. & consequenter divina essestia non est sola ad beati fieandum sumetens. Verum hic discursias non plaeetr Tum qina non admittit suppositionem factim, gratia diaiputationis,ad inuestigandum obiectum beatulicum quoad egentialia r Tum etiam, quia ut communiter docent nostri Thomissae l. p. qu. Ia. art. 8. divina essentia videri non potest. tiam de potentia Dei absoluta, non cognitis ere Muris , sitiem sub communi ratione emis ere abilis;& tamen illae non pertinent essentialiter ad obiectum visionis beatificae, prout est beati-audo quare ab omnibus debet concedi haee eon ditionalis.s divina essentia videretur nullo mi ldo cognitis ereaturis , esset ad beatificandum sussciens: Ergo ex hoe qu/d essentia divina nequeat videri non visis Personis, non recte inseris tur relationes pertinere ad essentiam obiecti beatifici, & visonem divinae essentiae ad beati-sitandum non si1ssicere. 43, Alii cum Lorea lite disp. a 3. membro I. existi iamant resolutionem huius quaestionis pendere ab alia. qum in materia de Trinitate agitari solet. an se ilicet relationes divinae addant perfectionem&bonitatem ad essentiam. Unde sicarguunt. Relationes divinae. cum snt entitates reales, simi perfectiones ii finitae. Ergo eum beatitudo ad omne honum se extendat, illis non visa non potest stibiistere essentia beatitudinis. x ESed hoc etiam ρundamentum simum non est: um quia γ obabilius est , relationes divinas non addere bonitatem & perfectionem relati-υam ad essentiam, sed solum gaudere bonitate
de perfectione infinita essentire in illis intimhinelusa; alias darentur plures ultimi fines relaiativi;quod nullus coneedit , sie ut nee dari plura relativa principia , ut in tract. de Trmit. suse expendimus e Tum etiam quia etsi relationes' divinae propriam perfectionem non habeant, ilia iis tamen non visis visio divina essentiae non quietabitpersecte intellectum,nec erit visoDeiram. III.
nes divinae esto non addant perfectionem& nitatem fiama divinam essentiam θ addunt tamen distinctam vetitatem Ergo illis non visis
istare nequit essentia beatitudinis non minus, ac si adderent bonitatem&perfectionem. Anteceridens inquiunt) manifestum videtur, quia vertios sequitur entitatem consuleratam absolute rSed relationes diuinae addunt essentiae distincta entitatem:Ergo istinctam veritatem. Consequentiam vero se probant. Non minas est daratione beatitudinis quietare persecth intelle B ctum quam satiare voluntatem: At si relationes divinae seperadderent bonitatem, illis latentibus non staret beatitudo, eo quM non perfecthquietaretur voluntas r Ergo saddunt novam veritatem, S non videantur,nora stabit beatit
do; quia non quietabitur perfecth intellectus. Sed hie etiam discursus displicet: Tum quia
falso nititur principio, ostendimul enim intra- D ctatu de Trinit. relatio es divinas non addere' distinctam veritatem ad essentiam festo ad sanidit inctam eruitatem , sumendo entitatem ut
praecise oppositam nihilo J quaa non addunt illa diveriam immaterialitatem, & intelligibilita- . tem, sed gaudent lumi minaterialitate, & in- telligibilitate essentiae, qua gerit vices speciei intelligibilis. & obiecti motivi respectu sui, a
tributorum,& relationum. Tum etiam,quia licet non superaddant veritatem ad essentiam.
viso tamen essent iisne illis non erit viso Dei iot est in se,nec subinde perfecte quietativa sa- . .
tiativa appetitos innati gratiae, ut statim dieemus. Unde his rationibus pretiermissis, Probatur primi concluso ratione fundamem 4s. tali. Ut essentia divina st sussciens obieetiam ad nos beatis eandum. debet videri ut est in serAt illa visa sne Personis noti videretur ut est inser Ergo ut se non esset ad beatificandum sussciens. Minor est ceria: Deus enim prout est in se, non solum est unus. sed etiam Trinus absque ulla dillinctione reali inter essentiam , Rc relationes: Ergo visa per impossibile essentia divina sne Peribitis, Deos non videretur ut est in se Maior autem probatur primis ex illo I. Joan. 3. Cum appara crur, imitari erimus scilicet in beatitudine 3 quoniam videlimus ora sicuti est: u-hi ponderanda est illa eausalis quomam e ligni fleat enim causura, seu rationem a priori, cur viso Dei si beatifica. esse, quia terminatur ad illum ut est in se. Secundo probatur eadem Major: Ut cognitio Dei sit perfectὴ beatifica, debet elle intuiti -
va,dc non pure abstractiva : Sed cognitio Dei intuitio debet ad illum, ut in te est,terminaris quia per hoc distin quitur cognitio intuitiva ab abstractiva , quia tire apprehendit objectum . proportionaliter ad captum intellecttis , &di 1 inguit illud non ut est in se, sed tantum in habitudine ad ipsi militellectum, illa vero ridet&intuetur obiectum ut est iniea parte Iei , ut ia .
ostendimus in tractatu de seientia Dei : Ergo
cognitio Dei,ut sit beatisca debet ad illum. Uz ceri sin se est,terminari.
Tettiis eadem Maior suadet: .ula solum
cognitio Dei est beatilicativa. qua quietat appetitum innatum gratia : Sed appetitus innatus gratiae est ad Deum videndum prout est in
52쪽
seipso', nam gratia, utpote semen gloriae, inclinat ad Deum videnduin eo modo, quo de facto
a Beatis uidetur e Ergo cognitio Dei sui sciens ad beatificandum debet terminati ad illum uti ase eli. Seci Ao probatur eonclusis: Non minus est de racione beatitudinis quietare perfecte intellectum. quam satiare perfecte voluntatem At si viso terminaretur ad essentiam divinam,&non ad modum. quo subsistit in tribus persionis, noti quieta et intellectum: Ergo non esset beatifica. uaior patet ex supra dictis , Minoi piobatur. Videns aliquam formam desiderat videre movisum io subiistit,& non quietatur donec videat illum sicut ergo si essentia divina subssteret
in unico tantum supposito, non quietare tui intellectus qui eam videret. & non videret illam
ut subtillentem in uno illo supposto: iras vilio
terminaretur ad essentiam divitiam. & non admodum qitio de facto subsistit in tribus Personis.non quietaret intellectunt. 4 . Tettio suadetur conclusio: Deus pracisa iit unusnon est istiseiens obiectum suae beatitudi
' nis Ergo nec nostra. Conlequentia patet . quincimi nostra beatitudo sit participatio diuinae freti citatis,idem debet esse obiectum utriusque Iscut quia charitas est participatio amoris, quo
Deus seipsum diligit , idem habet obiectum
cnod divina dilectio. Antecedens autem licostentant. Dei beatitudo est formaliter Dei
comprehenso Sed Deus ut illius non est sussiciens obiectum comprehensionis sui: Ergo naque sua beatitudinis. Maior est certa e beatifica snudi cognitio . qua Deus beatus est , debet essa perfectissima & infinita, subindeque comprehensiva. Minor probatur e Cbsectum coni prohensionis debere se cognitum , quantum c xio scibile est Sed Deus cognitus praci se ut uia Dus non cognoscitur quantum cognoscibilis est; cum etiam sit cognoscibilis ut Trinus: Ergo Deus cognitus praecise ut tinus non est suiliciens obiectum comprehensionis sui. 8. Confirmatui ct magis explicatur haec ratior
Si per impost bile Deus se cognosceret solum
ut Unum,& non ut Traimm . talis cognitio non
est et eius beatitudo figo si a nobis prout sic
cognosceretur , talis cognitio nimiellet nostrabeatitutio. consequentia est nota ex dictis . Antecedens probatur. Illa cognitio non esset comprehenso Dei Ergo nec eius beatitudo. Dices,ex hae ratione sequi. creaturas esse deessentia objecti beatisci Dei, subii, teque illas Ingredi essem editer obiectum sol male nolis aebeatitudinis: Sed hoc dici nequit Ergo haec ratio incita est valida. Seque lapiobatur: Creaturae pertinent ad obiectimi comprehensionis Dei icum Deus seipsum compreheradere Dequeat, nisi in sua ellet tia & om i potentia cog oscat cieaturas ponabilest sed beaticusso Dei est cognatio coli prehensiva sui r so creaturae es emialiter pertinent ad Obiectum beatitudinis
9. Respondetur tameta Negalido sequelam. Ad cuius piobationem dicendum , quod creaturae
uim secundat Hait 'ter mi iauexi cum livina omnipotentia . at vero
ues divitiae pertinent ad obsectum prin eiusE eomprehensionis Ac beatitu- . Prim , quia fiuat modi intrinsect, ut in tractatu de I ri
R. nitate stendimus. secundo, quia eadem cum illa gaudent immaterialitate. ratione cuius aliquid constituitur mira obiectum priniatium divitia cogi itionis. Tettio quia sunt te imini intritice ei & essentiales divina tacunditatis. V de licit praesictae relationes snt de essentia obiecti beatifici Dei. sub msseque ad Ohiectura nC-strae beatitudinis essentiat iter pertineant: n rita meti creatura, sed istae ad eius obiectum duntaxat materiale & seeundarium spectant. Ex quo sic potest cod firmari &magis suaderi conclusio: Relationes divinae pertinent essentialitet ad obiectum primarium beatificum .utpote modi essentiales naturae divina, dc termis ni in litiseei diuinti Meunditatis : Ergo impliacat illis non viss subs stere beatitudinem. Coim secuentia patet: nam defructio,seu negati Oa- 'Eius recte colligitur ex desectu cuiuslibet essentialiter pertinentis ad illius obiectum , etiams et modus tantum ipsum ingrediatur.
iicies primδ: N ntia beatitudinis om
Isuit ii, hoe , quod sit visio , seu ostenso
nanis boni, iuxta illud Ees odi is . in ψα πι- omne bonam tibi: Sed vi,, divina essentit etiam-ς si noti videtentur Peliani , ostenderetire & visederetur omne bonum a cistri relationes, ut survonmus, nullam addant bonitarein pers 'ctionem ad essentiam: Ergo uis divina es enis a sue Pelionis, beatitudo subsisteret. Contis matur : asecuto bon6 infinitoqvie- D'tatur voluntas : sed uisio essenna divina tine Personis eset asse tio boni infiniti: Ergo perfluam perfecte quietaret ut voluntas, subindeq; Talis viso esset perfecte beatifica; cum beatitu- 'do, ut supra dicebamus. nihil aliud sit , quam Pei secta quies, seu satietas appetitus rationalis. Ad hoe argumentum patet sollitio exu dictis. Maior etii distinguenda est 1 beatit Moest viso seu ostenso omni, boni prout est in se, concedo Maiorem 'aliter ac est in te nego M sorem;& sub eadem distinctione Minoris nego Consequentiam. Itaque visio Dei non habur, i d sit beati fiea ex praeciso conceptu visonis limmi boni, sed ex conceptu visonis Dei,prout est in seipso i quia sub e tantum conceptu est 'cognitio initi itiva & quietativa appetitos in-tiati gratiae , ut in primo sundametito nostra conclusionis expendimus. Unde sicut in semen. tia Adversariorem tib titia abstractiva quidditatis Dei non foret beatis ea. quia ets eia et co- Hiitio omnis boni , non tamen est et cognitio E illius ut est hi se. ita in nostia,uiso divina essemetiae absque Personis non solet beatifica e quia
licet terminaretur ad omne bonum, non tamen
prout est in se ; eum de facto divina natura in ribus Personis sit bsistat, & eesistat. Quare ad confirmastionem distinguo Maiorem: assecuto bono infinito, eo modo quo est in se, quietatur
voluntas, concedo Maiorem sine tali modo ne-so Maiorem , & distinguo Minorem eodem
Obiicies secundo: Sola essentia divina est ob- εjectum formale visoni, beati sedi Ergo ea Vi-ba , licet non viderentur Persona,eilentia beatitudinis stibsisteret. Consequentia videtv I bona. cum enim specificatio actsis sumatur-Obsecto formali , asto remanente . ille subsstit.
53쪽
Antecedens veth docetur a nostris Thomistis Ad objectionem respondetur distinguendo in tractato de visione beata,& probatur : quia A Antecedens. homo beatificaretur beatitudine
vilio beatis ea est participatio divina: intellectionisu ubindeque habet idem Obiectum formaleae illa r Sed obiectum formale,tam motivum, ruam terminativum divinae intellectionis , estivina ellentia. ut virtualiter ab alti ibutis& rea, lationibus distincta stetit ostendimus in tractatu de attributis Erso sola esseruia divina ost obse- etiam sormale visionis beatineae.14. Respondeo primo , retotquendo hoc argumentum in Adversarios : nam essentia divina est obiectum formale divina cognitionis quatenus est comprehensio , & tamen implicat qu4d Deus seipsum comprehendat , nisi se ut a ritium in Persisnis cognoscat e Ergo licet en Asentia divina sit obiectum Mimale nostrae beatitudinis, Don recte eolligitur illam sine cognitione Personarius poste subsistere. Undh ss. Respondeo secundo, concesso Antecedenti, negando Consequentiam: ite et enim relationes divinae non siit obiectum forinale & primarium beatitudinis, pertinent tamen ad ipsum ut modi essentiales illius et eoque proportionali modo se habent ad essentiam , quo sensibile commune ad sensibile proprium v. g. qi antitas
de figura ad eo lorem: unde ficut i inpossibile est eocul uincorporeum videre aliquod corpus coloratum, nisi sit extensum de figuratum ideoque corpus Christi non potest natural iter oculo corporem videri in Eucharistia detectu figurae& extensionis loealis ) ita repugnat videri ecsentiam divinam sine Personis,de illis non visis essentiam beatitus inis subsistere. s C. Tertio dici potest,qubd licet laessentia divina sit obiectum sormale quo visionis beati fi eae de intellectionis divinae 3 obiectum tamen formale quod. Se pure terminativum, sunt i piae tres Personae diψinae r seut obiectum formale quod cognitionisAngelieae non est sola Angelienantia. sed ipsemet Angelus ; &scuis Deus ellet unus suppostaliter. obiectum formale quod
eiusdem rationis ae illa,qua de faeta est , nego
Antecedens diversa rationis, transeat Antecedens , dc nego Consequentiam. Et quidem rectemam beatitudo qua de faeto est. petit terminari ad Deum prout est in seipso de iactor undes aliquid quod de facto et lentialiter ei competit. suppositione impossibili et non competere suppcmatur, tollitur consequenter beatitudo. quae de facto est ; α ponitur alia diversia rationis specificanda a Deo prout esset in seipso. in illa hypothes impossibili quo non licet in-
serre. Deum pracish ut unum esse nunc de iacto obiectum ad beatificandum sussiciens. Ad confirmationem .distinguo Maiorem. enseteiusdem rationis, in ratione visionis, trans eis
at Maior : in ratiore beatificantis. nego Maio rem: & concessa Minoil negoConsequentia IN
Ratio autem distinctionis est,quia ut si ima dicebamus)visio Dei non habet qu5d sit beatifiea ex praeciso conceptu visionis summi boni, sed edi conceptu visionis Dei prout est in se ipse: in
casu autena, quem fingimus, cum Deus supponatur non Trinus , viso illius, prout est unus praecise esset viso Dei prout in seipso, de consequeiater foret beatitudci : in easu veth nostrae disputationis, cum Deus supponatur in re Trinus& Unus. de visio supponatur terminata ad illum prout unum praecish;talis viso non terminaretur ad summum bonum prout in seipso est: dc consequenter, eis cum visone in altero casti admissa eonveniat in ratioue vilionis, non tamen conveniet cum illa in ratione beatitudinis.
Obiicies quarth: Cum Deus si obiectum Do cr. st beatitudinis,eodem modo aliquid pertinet ad objectum nostrae beatitudinis , quo pertinet ad constitutionem ipsius Deir Atqui relationes ut sie non sunt de conceptu essentiali Dei . sed solum Divinitas, nee divinae naturae eonstituti nem ingrediuntur. sed solum Personas divinas constituunt: Ergo relationes non pertinent envisoni, beatae non esset inla Deitas, sed etiam D 1entialiter ad obiectum nostrae beatitudinis. illum postum .in quo subsisteret. r . Obiicies tertio: si per impossibile Deus non esset Trinus in personis,eius tamen visone homo beatificatetur : Ergo beatitudo hominis non petit essentialiter.&ex natura rei vilionem divinarum Personarum. Antecedens videtur
certum r tunc enim manet et summum bonum.& fiummum venim Sc consequenter,possessim prout est in se,possidentem beatiscaret. Consequentia vero probatur,Ideo colligimus relationes non esse deessentia Dei ut est primum principium creaturarum. quia ii per impossibile perirent relationes Deo remanente ut uno,
salvaretur in eo ratio primi principii : Ergo scasu dato essentia beatitudinis stibiisteret, recte colligitur illam non petere est elatialiter visi O-nem divinatum Pet tiarum , & Deum ut unum esse obiectum lusi e iens ad nos beatifiean
18. Confirmatur Viso Dei in illa suppostione enset eiusdem rationis eum illa,quia Deus si non repugnaret ) videretur solum ut unus,quamvis in re sit Trinus: At indicta suppositione visio viso terminata ad Deum, piscis ut unum,
quamvis in te sit Trinus, beatitudo esset; & per
consequens ad beatinidinem cognitio Perso itine sentialiter non requiritae.
Confirmatur: Sub ea ratione Deus est nastra beatitudo,sub qua est ultimus finis: Sed relati ones non simi de quid ditate Dei prout est ulti mus sinis: Ergo nee quatenus est nostra beatitudo. Malor patet, Minor probatur. sub ea ratione Deus est ultimus finis. sub qua est primum principium creaturarum I cum ratio ultimi fi . nis, de ratio primi principii sbi invicem corre . ἰspondeant: Sed relationes non sunt de quidditate Dei ut est primum principium ; alias excreaturis cognitis cognosci posset naturaliter Trinitas personarum: Ergo non sunt de esset titillius ut est ultimus sinis. - . Ad obiectionem respondeo distinguendo γ'
maiorem: eodem modo quo pertinet ad constitutione in ipsius Dei, physicam .concedo: metaphysicam, nego. Similiter distinguo Mino rem: relationes non pertinent ad Dei constitutionem, metaphysicam concedo : physicam.
Explicatur 1 Dupliciter potest constitutio divinae naturae considerari, scilicet ut pli disca.&ut metaphysica physica Dei constitutio coale tisiquam relativis quippe Euri onusta Dei pr dicata sint realiter eumDeo identificata: met
54쪽
cum sui Aamento in re. & se habet veluti radix A& origo aliarum ; & hoc genere constitutionis Deυς in nostra sententia per ipsiam intelligerei purissimum, & actualis smum constituitur, ut
docuimu in tractatu de attributis r Diei natis ergo , quod licet relationes non sint He meta--ph, se, eonstitutione Divinitatis , pertinentetamen ad illam essentialiter se cur dum physicam eonstitutionem: tinflectim visio beatificaesentialiter perato mari ad Deum prout est in te physich, non vero prout obiicitur inad 2-quaris conceptibus nostri intellectus, essentiali- petiet ter minari non solum ad naturam divi nam & attributa , sed etiam ad relationes, de
persistas. Quare ad confirmationem, concessa
quam quod ingrediatur; non lἱese tamen inseris re , quos in illo priori ingreditur ventus fene se a clausa & si init iter lic Et in genere causae
laterialis praeliis ponatur materia imae , ut pote subiectum eius . tamen non prius materia
ex illit . quam forma. Quam doctrinam, quia non attendit Vastqueν hie disse. a 3. cap. r. in fine, itisti ilicienter argumento respondet. Aa secundam probationem,/istinguo Antecedens Pater alternus est seipso beatus. obie-erive ad aequare,nego Antecedens: principiative. id est per exesu sonem principii communicativi suae beatitudinis,concedoAntecedens,&nego Consequentiam: quia ut beatitudo eius
non salvetur in visione solius essentiae , issicit Maiori . distingito Minorem 1 relationes non B qudd ex parte Obiecti ingrediantur relationes, sunt de quid ditate Dei prout est ultimus fini;. Qtsi non intrent ex parte principis secundum metaphysi eam ipsius constitutionem in ratiotie ultimi finis,transeat Minor r secun dum physicam eius constitutionem , negatur Minor, & consequentia. σε. Dices: Ergo si e et relationes sint deessentia obiecti beati fiet se eundum physcam eius constit ution em , non tamen erunt de essentia eius
secundum metaphysicam constititionem illitis;& consequenter illis per impossibile visonem' non terminantibus , obiectum beatis cum iii bs sterer.& appetitum quietaret i sicut quia illae non inisse metaphysica constitutione rationis ultimi finis. licet per impossibile perirent, suta sistet et tamen ratio ultimi finis. Respondeo negando Consequentiam: nam chm visio beata petat pro obiecto Deum prout est in se, de finem ultimum prout est in se ipso; . quod est de essentia finis ultimi, prout est in seipso. est de primaria constitutione o hiecti bea etifici, hiqirantum beatificum est. ss. Obiicies ultimo: patet aeternus est beatus ex vi visonis ibi ius essentiae , praecisae a personis: Ergo essentia praecise iii mpta . &ut praevenit relationes . est ad beati se audiam sum ciens. Cona se atientia patet, Antecedens probatur primo Inflaut Seotista, Se dicunt non minus ad eo- mpnitionem requiri tib lectum quam potentiam:
Amui si beatitudo Patris aeterni ellet ab intellectu,non prout in Patre solum,sed etiam prout in I ilio. non ellat ex seipso beatus. ita beatitu dinem haberet a Filio: Ergo si est beatus ab ecflentia ut ab oblecto. non solum prout illa est ira
ipso, sed etiam prout in Filio, beat itudinem suam habebit a Filio.
Respondet Caietanias.& bene, quod licet u C etrumque recessarium sit ad intellectionem onetamen eodem modo ; potentia enim exigiturit intellectionis prinei pium, oblectum vero ut 4ntellectionis terminiis r unde si visio Ρatris ecset ab intellectu ut mi ilio . Filius esset prine
pinni a quo Pater visonem acciperet. & eonsequenter ab alio procederet e ex eo autem
quod essentia, prout in Filio, obiecti vh beatis cet Patiem. non insertur illam. prout in Filio, esse principi u beatitudinis Patris . neque suddPater seipio non sit beatus , per exesulionem principii Originis. Sed urgent adhue Discipuli Scoti o Cogni tio non solum ab intellectit, sed etiam ab obiecto ut principio, effective procedit, iuxta illud quia P. rei aeternus pro illo priori originis quo se commune axioma ex Augustino desiimptum r
produc illi ilium, intellisitur re est perfecte beatus : Sed pro illo priori non intelligitur visio illius termitiata ad Filium; cum pro illo priori
nondum tute iligatur Filius productus, nec proinde ex istens : Ergo Patet aeternus intelligitur persecte beatus vitione rei minata ad essem Mira, ut praevenientem relationem Pilia. secundo probatur idem Antecedetis : Pater xternus est seipso beatus & non a Filio aut spiritu lancio ; alias acciperet ab illis maximam perfectionem. quod est inconveniens. cum a se sit insitiite perie his: Ergo est beatus ex visione
essentiae prorit praevenit telatrones.
Probatur te iti h Essentialia in divitiis sint pi tota notio italibus,tri sape docet Divii, i ho mas : At beatitudo est praedico tim essentiale in Deo : Eiso est prior relationibus, de consequenter Pater aeteranus ex vi v sotiis solitis emiae praecisae a perionis intelligitur bea
Respondeo neganseo Antecedens ad cuius primam probationem, conces a Maiot i, nego Mitiorem : prioritas enim originis solum est
prioritas a qua non in uno etiam iecundum rationem : unde ii Patet ili pilor origine Pilio. non tamen potest esse, nec intelligi beatus sine
illo. Si ei t in cieatis,etsi prilis s et iii genere causa es cientis . quod vetitus aretrat ienciliam, Ab oblecta est potentia pantur nor Da : Ergo si essentia ut in Filio obiective beatiscat Patrem, erit in Filio principium beatitudinis Patris. Facile tamen respondetur distinguendo Antecedens: cognitio procedit ab obiecto formaliquo & motivo .concedo Antecedens: ab obie-εto formali quod de pure terminativo,negoAntecedetis & Consequentiam: nam Filiatio, etsi obiective beati seet Patrem. non tamen habet rationem obiecti motivi; cum non gerat vices
speciei intelligibilis. sed pure terminativi ,& ideo non concutrit ex parte principia. Ad tertiam probationem Antecedentis prin- οῦς lcipalis,distinguo Masotem: ellentialia in divi-E nis sunt priora notioiialibus , prioritate Di r .
reali,vel rationis, nego Masorema: prioritate o virtuali, concedo Mas rem & Min tem.
de distinatio Conse liens diu nestione Maioris. vel etiam dici potest cum Marco a Seira qu.;
sequentia it. 8 dubio unico,docti inam illam D. l Acimae intelligendam elle de ellentialibus , quae non tutelliguntur cum ordite ad not D ma lia, secus velo de illis, quae intel tigi nequeunt. nis eum ordine ad notionalia e voluntas enim qua Dei is mill Filii generationem . di scientia i qua Deus cognoscit Personas. licet sint absoluta l& ad essentia i ta peltineant, i a tamen prae in- ltelliguntur generatiosi, aut personis, quae ad i
55쪽
notionalia pectant. Unde clim beatitudo intelligatur noti dum moidine ad essentialia. edeciam ad notionalia quae Deus per illam videt, non prae intelligitur illis; vel f prae intelligitur, non coneipitur adaequate, sed inadaequale nempe ut terminata ad obiectum veluti partiale dc
De esuria beatitudinis formatis.
PRα missis his quae ad beatitudinem obi
ctivam pertinent, accedimus ad examinanda illa quae spectant ab beatitudinem sormalem. Sed quia plura ad illam spectantia intractatu de visione beatifiea declarata sunt, iupraesenti solum adducemus quae ibi desiderantur, ad materiam beatitudinis pertinentia
ereata, o a deaso elatata. 3 . Artem negativam tenuere olim plures antia qui Theologi, qui circa essentiam beatitudinis totinalis varie opinati sunt. In primis enim quidam asseruere hominem beatis eati per increatam visionem Dei sibi unitam. Quam opinionem quibusdam suo tempore placuisse. ait
blice detentam Parisiis , refert Gregorius ira 3. dist. . q. a. Eam expresse teoet Hugo de S. Victore toruo 3. tract. de sapientia animae Christi. tibi ait non aliter animas sapientes constitui,Deumque cognoscentes,nis Dei cognitione & A pientia: & de Deo loquens, ita concludit: Ipsie sapientia qua ιognoscimin; se amor quo vitigimuralipse gaudium qas exvitamus. secutida sententia docet quδd beatitudo r- malis consistit in illapsu quodam speetali Dei inessentiam animae, ex quo manet substantialiter sanctificata & deificata, &quodammodo trans formatur in ipsum Deum: sicut serrum canAens in ignem,& diapliatium in lucem. Hac communiter itibili sistet Henrico Candavensi quod-
Tertia, quae est D. Bonaventura in dist 4'. qu. i. ad ultimum, asserit quia beatitudo Qt mali, eonsistit simul in habitu & operatione, &principes ius inhabitu, quam in operatione. Ultima, quae tribuitur Nominalibus, docti quidem beatitudinem formalem in sela operatione e littere , sed vult intellectum beati ad illam mere passive se habere , illam recipiendo, Deo, qui sit illi, unica&adaequata causa. Cui
sententiae tavent quidam Recentiores , qui etsi negetit beatum de facto ad propriam beatitudi nem comparari mere passive, assirmant tamen non repugnare, quod per Operationem a se non elicitam constuiratur beatus. Ita Valentia in praesenti disp. 3. qu. 3. puncto a. VegalibK. in Trident. cap. . aesidius lib. I O. de beatitudine qu.
Relicitar prima sententia. Quo primo . homines inereata Dei visone 2.
A non beati fiear . Hanc conclusionem probat Uaκquea exconcilio Viennens in Clementina ad inistν.ι in. de hae reticis, tibi definitus lumen gloria creatum Me cessarium esse ad videnAum Deum: s autem, im quit,visone increata videretur,non esset neeec
sarium lumen creatum. Valentia vero eam probat: quia ex opposta sententia sequeretur Beatos comprehendere Deum: habetent enim in se increatam Dei visumem, quae est comprehens a illius Vetum hae rationes non sunt eaeaees : ad primam eni in facile responderi potest, Beatos lumine gloriae indigere non ad eliciendam visionem, sed ad disponendum intellectum ut eam recipiat. Ad secundam vero, nefari potest sequelat quia increata Dei viso posset uniti intellectui cieato, non ad aquate. sed inada quate. sicut de facto essentia divina, ut gerens vices speciei intelligibilis, inadaequate unitur intellectui
Beatorumsquia non unitur ut repra sentans Om
nia quae ab intellectu divino cognoscuntur, sed tantiim aliqua. His ergo rationibus praete
probatur concluso ratione fundamentali. 3. Beatitudo formalis est operatio vitalis qua Beatus in actu se eundo vivit, ut patet ex illo Ioan. I .vac est vita aeterna,ut cognoscant te Detim vertim: sed impli eat Beatum vivere in actu secundo per visionem increatam Dei: Ergo implicat per illam constitui sormaliter Beatum. Maior patet, Minor probatur prinia. Implicat naturam divinam,sub conceptu vitae radicalis,naturam creatam radicaliter viventem constituere; alias m set lapidi uniri, illumque reddere viventem radicaliter: Ergo implieat etiam qu/d sub conceptu vita actualis constituat inteli ectum creatum, viventem in actu secundo. Consequentia patet, tum a paritate , tum etiam quia actus proprius vitalis alicuius naturae communicari nequit,
Secundo probatur eadem minor ratione a priori r Vita actualis debet convenire viventi ab intrinseco;vel per identitatem,qualiter coH-
tingit in Deo.'ui vivit in actu se eundo per actustii omnino identificatum s vel per egressionem effectivam ab illo, qualiter contingit in vista actuali creata : At divina intellectio nequit intellectui creato convenire ab intrinseco, ullo ex his modis; cum in utroque maxima imperfectio importetur: Ergo omnino repugnat intellectum creatum per illam constitui viventem.
Addo quod intellectio est actio non solum' vitalis. sed etiam immanens: unde licet esse intrinlecam altero ex illis modis non peteret ex praeciso conceptu vitalis, id tamen ex conceptu immanentis expiaceret; ut magis eonstabit eX infra dicendis , eum sententiam Nominalium refellemus. i Dices, in ereatam Dei intellectionem. neque s. per identitatem. neque per informationem uniri intellectui eteat1, ιὰδ alio modo, ab utroque distincto. scilicet an esse intelligibili, absque eo quod illi per identitatem , aut per informatio
Sed contra pinaci : Ide. non est necessaria
56쪽
in specie unio secundiam esse physicum & natu
rate, quia se tenet o parte oblecti,& vices eius stippi et: Atqui intellectio non se tenet ex parte obiecti , sed ex parte potentia intellectivae. ut ultima eius actua litas m linea in relligibili activa r Ergo requirit maiorem unionem quam in elle intelligibili, nempe per insormationes aut per identitatem. Contra secundo: Quia essentia divina, ut gerens vires speciei intelligibilis, non unitur. nec uniri potest intellectui creato, per informati nem. aut per identitatem. non potes illum viventem in actu primo constituere: Ergo si divina intes lectio Dequeat per identitatem. aut per in imationem, intellectui ereato uniri , non poterit illum viventem in actu cund eonstituere, nee per consequelas beatum: cum beat i
tuso forma lis. ut supra dicebamus, sit operatio vitalis, qua Beatus in actu secundo vivit. Tettih: Iset natura divina non potest unirictam creaturis, illas constituendo in esse intellectuali radicaliter , quia non potest e is physichuniri per informationem. aut per identitatem: Ergo pariter . si repugnet divinam intellectio nem utroque hoe modo intellectui ereato uniri, repugnabit etiam . qudd illum viventem in aetnsecundo constituat , quamvis Haretur quod ei posset in esse intelligibili uniti. 6. II.
cap. tillimo duo dicit de visone,qua Sancti beatificantur in coelo, nempe quδου illi Deus es , bonus & beatus . & quod ipsa sola est summum
bonum: sed hae duo de visione creata velificari neqneunt : Ergo nostra beatitudo formalis est aliquid increatum. c. Ad primum respondeo in Caietano 3. p. qu.
intendit Augustinus, eandem numero visionem esse beantem Deum At nos. sed eandem objective a& modat iter,quatenus idem obiectum. & idem modus est utriusque : utraque enim terminatur ad Delim, prout est in seipiis: ipsumque clare &intuime cognoscit. Ad secundum respondeo eum eodem Caietano , beatitudinem ab Augustino vocari summum bonum. non simpliciter, sed inter bona creata e hoe autem modo non repugnat enti creato rationem summi boni obtinere. Vel etiam diei pote si cum D. 1 homa hic ait. i. ad a. beatitudinem elle suminum bonum. non sormaliter, sed assecutive: quia est adeptio, vel stultio summi boni. . Obiicies secundo: Essentia divina unitur men- Etibus Beatorum pei modum speciei intelligibilis.ut docuimus in tractatu de visone beata Ergo etiam illis uniti t. vel saltem uni ii poteli per modum intellectionis. Consequentia probatur primo quia si ellentia divitia absque informatim ne, vel dependentia ab intellectu creato. exhibet munus speciei, cur etiam absque insolitiatione & de pendentia supplere non poterit rationem sol nia Ien intelle itoni, Secundo probatur: Non min is est de rationea ius primi vitalis esse intrinsecum vix enti in actu primo , quam de ratione a ionis vitalis
esse inti iti ecam viven: i aestialiter: Sed divina
A essentia, ut gerens vices speeiei, eonstituit I tellectum beati in actu primo proxime vivemtem vitalitate summaturali: Ergo etiam pol rit illum viventem in actu secundo constituere, licet non sit ei intrinseca per insormationem, vel per identitatem. Probatnt tertio: Ratio speciei.& ratio inte, Iectionis actualis, non distinguuntur in Deo vi tualiter, elim ad eandem lineam pertineant, ut in tractatu de attributicostensum est : Ergo re- ω pugnat essentiam divinam uniri mentibus Bea- - ι. torum, sub conceptu & formalitate speciei, nisi etiam illis uniatur per modum intellectionia
a Respondeo eoncesso Antecedente, negando p. Consequentiam. Ad cuius primam probati nem dico, hoe esse discrimen inter speciem &intel le est ionem, quδd species ex propria ratione 'sormali non petit inhaerere vel iussirmare , sed hoc ei eonvenit materialiter & per dieeidens in rebus creatis, quia accidens est: intellectio v xis, eum si actio vitalis . ex eonceptu formali intel lectionis habet quod sit intrinseca naturae quam reddit intelligentem, subindeque qubdillam informet, vel et identiscetur. Ad se eu am probationem, coneessa Maiori s. nego Minorem: nam divina essentia,ets effective ad intellectionem concurrat,non tamen con-C currit ut virtus intellectus ereati,illum elevans,
aut dans illi vires hoe enim totumprovenit Iluinine gloriae ) sed solsim praestat e rursum
obiectivum, ut virtus obiecti. a quo & a pote tia smul patitur intellectualis notitia: unde intel lectus ereatus Beati . non redditur per illam vivens in actu primo. Ad tertiam, concello Antecedenti, negando Consequentiam: ut enim aliqua Dei perfectio, duplici gaudens format state , si bunauniatur creaturae . Ec non siib alia, non requiriturquMillae formalitates virtualiterdistinguanoer, sed satis est qu43 distinguantur eminentialite mqui valenter, id est qu5d ratione suae eminentiae aequivaleant pluribus Per tectionibus m rebus creatis realiter distinctis: nam ratio subsistentiae& relationis in personis divinis non distinguu-tur virtual iter. S tamen personalitas verbi Divini unitur natura humanae in ratione subsistemtiae, absque eo quod illi uniariis in ratione relationis. Licet ergo ratio intellectionis, de rario speciei. non distinguantur inter se virtual iter in natura di vina quia tamen distin utur eminei maliter, & aequivalenter, utpote aequivalentes speciei. & intellectioni creatae, quae realiter distinguuntur, uniri potest ellentia divina eum intellectit Beati, prout exercet munus speciei. abique eo quod ei utitatur prout gerit munus intellectionis obiicies tertid: De sacro ellentia divina tini i 1. tur mentibus Beatorum in ratione verbi,& speciei expressae 1 Ergo etiam unitur, vel eis uti iri potest per modum intellectionis. Antecedens supponitur extractatu de visone Beata: Co se quentia ver 5 probatur. De ratione verbi est qui is sit vitale, ut colligitur ex D Thoaraa qu. q.
de verit. ait. a. ubi avelit esse de conceptu verbi. quod sit expressum& productum ab intellia
gente: Ergo si iisti obstante hac verbi vital itate. uniri poteti essentia divina per modum verbi intelle, uineariatiim, poterit etiam uniti per in
dum intel lectionis , non oblime quod illa stactio vitalis. Rein
57쪽
3 R. Respondeo concesso Antecedente, negando Consequentiam. Ad cuius probationem, distinguo Antecedens: de ratione verbi proprie&
aequale accepti, concedo Antecedens: accepti communiter & madaequate , nego Antecedens& Consequentiam.
Explicatur e verbum, ut ibidem asserit D. Thomas, potest dupliciter accipi, vel propri
vel communiter: priori modo acceptum,est via tale terminative,& ideo in divinis solhm notionaliter dicitur: acceptum veris secundo modo,
set sim exposcit, quod sit reproesentatio actualicsma obiecti,& hoc modo in divinis etiam dicuetur essentialiter . nam divina essentia respectu cognitionis sui est assitatissima repraesentat omui ; & in hae aeceptione habet rationem verbi respectu liuellectus Beati ; non vero in primarintellectio vero, quomodocumque accepta, dicit vitalitatem, & ideo non potest stippleti abessentia divina. Dices : Ided verbum utronaque istam dieeeptionem admittit quia dicit habi tudinem repraesentationis ad obiectum , Ac habituAi Deiri expressa ad priueipium: Ergo cum etiam intelletito dicat habitudinem tendentiae intelligibilis, comparatione iacta ad obtei tum, & habitu Hinem vitalis respectu principis; poterit utran 'que similem acceptionem admittere; & se di vina essentia uniri poterit cum intellemi creaiaeto, sub priori conceptu .absque eo quod ei uni tur stili secunda conlideratione, sub qua obtinet rationem vitalis. 4. Respondeo coneesso AnteceAente negando Cotilequentiam de paritatem. Ratio autem di-
crinurus est, quia verbum est ultima actualitat ex parte Obiecti; unde per hoc quod aliquid exerceat munus ultimae ae malitatis in linea intelligibili pastiva , per modum repraesentationis in actu secundo esto non procedat ab inteli ige-ete salvatur in illo rario verbi incommuni acceptione: at vero tendentia actus ad obiectum, sexenet ex parte potentiae, dc per illam vivit potentia in actu secundo i& si ita non sit, alva tur intellectionis ratio in ulla acceptione Implicat autem potenriam ridere in actu secundo, per tendentiam a se Non elicitam, vel sibi ti identificatam, ut constat ex silpra dictis.
Secundis dieredi avidis refellit r. DIco secundδ, formalem beatitudinem non esse illapsum Dei specialem in essentiam animae. vel in potentias eius.
. Probatur prima pars: Primo, quia Deo non convenit beatitudo secundum risionem usentiassed
mae nostrae At s beatitudo esset ill1psus Dei inessentiam animae , conveniret illi secundum rationem essentia : Ergo in tali illapsu beatitudo formalis non consistit. ig. Probatur secund6 Deus non illabitur specia liter in essentiam animae nisi producendodico imservando in ea gratiam sanctificantem: sed hie illapsus non est beatitudo rmalis;alias omnes j iisti, etiam dum sunt*n statu viae , essent beati. sicut & animae in purgatorio existentes: Erg beatitudo non eoni liit in illapsu Dei in essen
Nam animae. Minor patet, Maior alitem pro . hatur. Cum enim Deus non sit praeiens rebus .nisi pes operationem , ut in tractatu de attributis ... ostendi imis , non habet specialein praesentiam ari. 3. aut illapsum in essentiam animae, Dat producen- do de conservando in ea formam aliquam aut qualitatem stipe, naturalem;quae non potest esse
alia quam gratia sanctificans, quae sola res detin essentia animae , aliae veri in eius potentiis subiectantur: Ergo nullus alius datur specialis Dei illapsus intra essentiam animae, nis ille qui it per initisonem, conservationem , vel au- mentum gratiannctificantis.. Tertih: Si formalis beatitudo consistat in il- a . lapsi Dei in essentiam animae, anima separata aquis potentiis posset esse beata: sicut posset salvari essentia gratiae mictificantis in anima;etiamsi Deus destrueret omnes ejus potentias: Sed hoc est faIsum, quia impossibile est quod sit beatus qui non cognoscit suam scelicitatem; ideo enim
in rebus cognitione carentibus beatitudinem hos ponimus , quia suum bonum non cogno- Ucunt: di eadem ratione Aristoteles i a. metap. cap. s. textu. s ι . dixit: Si Dein es dormiens, non
. it seu e Ergo idem quod prius. rarto , in illo eonsistit beatitudo, ad quod it equitur summa delectatio: A t silmma delectatio non sequitur ad esse, sed ad operari, ut patet in omni delectatione tam senstiva, quam intellectavat Ergo beatitudo non consistit in illapsu, et in aliquo esse ab itio causato in essentia ani--α, sed in operationh. Denique probatur eaJem prima pati e Per
beatitudinem formalem consequimur& tene- mus Deum, unde Beati direntur comprehensores et
sed per operationem & illapsum Dei in animam, non tenemus 3c postidemus Deum , sed potius ille nos tenet de possidet ; ut patet in ill ssu immensitatis quo Deus singulis rebus est fraesens ; per ilium enim Deus nos eontinet deportat, iuxta allud Apostoli ad Hebraeos i .Parrans .mum verbo νistia sua 'unde Dionysius cap. i o. de Divin. nomin. Ipse ast sed si qua omnia com
tentias ejus, breviter suadetur. Deus non illabi-
ut specialiter in potentias ainnaa. nis per infu- fionem liabitu'm supernatili alii , qui in illis Yeeipiuntur; sicut specialiter illabitur in eius ec sentiam . per insulionem gratia salictificantis. quae in ea labiectatur: Sed beatitudo non consi- Ilii in habitu ves actu primo, sed in operatione de a trinoando , ut ostendemus sequenti: Elgo nee in speciali Dei illapsu inpotentias ani
Deinde, Si beatitudo formalis cons steret iii a Maliquo speciali Dei illapsu in potentias animae,
noxime in eo quo Deus in priori naturae ad visonem beatara, iuriindit lumen gloriae intelle oui Beatorum, eique per modum speciei tinei.
ligibilis uti tur: Atqui in hoc illapsialon potest consistere formaliter ipsa beatitaeso ea id itim
mum radicaliter & causaliter, quatenus ab antellectu lumine gloriae illini uo . Gabessentia divina gerente vices speciei intelligibans. cauis Litur elara Dei visio. inqua , Ut infra ostendemiis , sol maliter & elsentialiter entitistit ipla beatitudo: Elgo beatitudo non consilit h. ill
58쪽
ε. IV. A ctum actum, non est formaliter afleptio satrata boni, sed tantiim causaliter &esie ienter: Ergo in habitu nequit formalitet conlistere ipsa he
titudo, sed tantum causaliter N. praesuppostive. Confirmatur: Inrantum requiritin hahirus ad beatitudinem . inquantum necessarius est ad
producendum actum , in quo his titudo conmttit: Sed hoc non sumeti ad hoc ut sit de essentia beatit udinis; alias potentia esset etiam de illius essentia , quia necessarib praesupponimr ad ctum: Ergo &c. Tertio mobaeri potest concluso ratione D. χλThomae hic art. a. Beatitudo est fiamma & ultima hominis persectio: se Humma fle ultima hominis per Aio non potest consistere ici habitu,
Sohamar argumenta in contrarium.
sectissima unio animae eum Deo r sed unio per illapsum Dei inessentiam animae, est omnium persectissima . vel saltem persectior illa quae
fit per operationem et eum per istam Deus noci i niatur immediath ips essentiti animae sed tan me ius potentiis: Ergo ni unione per illapium con-sstit torm ilis beatitudo.
Respondeo beatitudinem se dilem non esse unionem peinctissmam simplicitet,& in ratione entis alias beatitudo Chiisti eonsisteret in
vini ethpostatica, quae est maminia unionum, B sed tantum in operatione: Ergo inoperatione ut docet D. Thomas 3 . p. qu. a. art. s.)sed in uni
one persectissima in ratione asseeutionis obaeis cti beatificii perfectissmaautem unio, qua summum bonum assequimur,est per modum operationis & actes. in non per modum illapsus --
Obiicies serendδ Beatitudo alis debetes e subiectivh in essentia animae r Sed ibi non potest esse operatio, bene tamen illapfiis: Ergo beatitudo potius in illapsu quam in operatione poni debet. Major probariir: Perfectissimae rnon veth in habitu, format is hominis beatitudo consstit. Maior patet,nam si beatitudo non esset ultima hominis persectio, non persecte satiarete insappetitum, adhue enim appeteret ulteri aem perfectionem. Minor veri suadet uir Primis , quia habitus or/inatur ad actum tanquam
ad finem: sed fini, est smplieitet prdistantior hiaquae sunt ad finem : Ergo actus est simpliciter perfectior habitia. Secundε, Perfectior simpliciter est actus secundus, quam actu primus: Sed operatio eu amae, qualis est beatietudo , debetur subiectum C ctus secundus, habitusve est a laus primus: Eo seria iis smum Sed essentia anima est persectior ejus potentiis: Ergo beatitudo formalis debet esse l. biective in ellentia animae. Responde negando Maiorem id cuius probationem, dis inguo Maiorem. Persectissimae gormae debetur perfectissimum subiectum .absol ith, nego aliasgialia 3: gloria non deberent
esse in homine, sed in Angelo, neque in omnibus Antelis, ed in supte inis)proportionaliter& in sitio genere concedo.Cum ergo gratia pertineat ad genus essendi, non debet poni in potentia aliqua, sed in essentia animae. econtra vero, cum beatitudo formalis ad genus operationis spectet, debet habere persectissimum subiectum ex his quae possunt esse subiecta operationum; subinde queresdere in nobiliori potentia D tur Deo, quam habitus. animae se ilicet in intellectu .non vero immedia-tὲ subsectati in eius ellentia. gooperatio est simpliciter perrectior habitu.
Tereid, illud est persectius, quod magis Deo
assimilatur:Sed operati omagis assimilat irDeo, quam habitus, Ergo est persectior. Malor constat : nam Deus est prima tegula & mensura persectionis: Minor veris probatur. Deus est edis purissimus, & omnis piatentialitati sexperra
Ergo illud quod est tantum a bis magis aecedit ad similitu/inem Dei, quam illud quod est muditum ex actu di potentia: Atqui subsumo operationes sunt solum actus, habitus vero ex actu& potentia permixti simi; licet en in compara tione ad subiectum quod in sermant sint actus. Tespectu tamen operationis ad quam ordinanis tur sint potentia: Ergo operatio magis assamu 3. v. irinia sententia impugnatur. ac. TMeo terti b, beatitudinem formalem non e se habitum. aut arerm primum. sed operationem, seu actum secundum. Probatur primΛ exΛristotele r .Ethic. p. s. lect. s. & lib. t o. cap. s. sin. s. apud D. Thomam, sic dicenter diximus it. quepri cutem ba-
a . Probatur secundδ r Beatitudo formalis est actualis adeptio silmmi boni e At per habitum,
aut actum primum, homo non consequitin aetii
summum bonum , sed Qtum est in potentia iit consequniar ipsum: Ergo beatitudo format is non est habitus aut actus primus , sed operatio
a. Dices,hanc rationem Riam probare beatitudinem non consistere in solo habitu, non autem convincere quδd non consistat inliabitu, prout
Sed contra: Habitus, etiam ut habet adsun-6. VI.X6 anititur argumentis udrirs sententiae.
OBiicies prim4 contra hane rationem Divi se. Thomae. Ultima persectio Christi, in quantum hominis . non est viso beatifica. sed Filiatio Dei naturalis: At Christus non beatificatur peritaturalem Dei Filiationem: Ergo beatitudo res malis non petit in ultima hominis perlectione consistere. Minor patet, Maior veth se inenditur. Ultima persectio Clu isti , inquantum homunis, est ultimus suae praedestinationis terminus: At terminus ultinuis praedestinationis Christi,s non est vilio heatifica, sed Filiationaturalis Dei, ut docent Theologi cum D.Thoma 3. p.qu.a44art. 2.Ergo ultima persectio Christi inquantum hominis, non est viso beati se a. sed filiatio Dei naturalis. Confirmatum Gratia scibi malis, Munnen sim ιδ' riae, excedimi in persectione visio tem beatam. iit phites rheologi docent ni tractatu de gratiar Ergo beati reido sititialis non petit in maiori h anhais perfectione consistere. Ad obiectionem respondeo , distinguendo Maioren,: visio beatifica istis est ultima perfecti v iiiii, inita oldinetia supernaturalem. nego
59쪽
Maiorem : intra Oidinem hypostaticiam, con- Acedo Maiorem : de concessa Minori, distinguo Consequens : Non petit in ultima persectione ordinis stipe maturalis consistere, nego: in ultima Omnis rara inis. concedo. Habet itaque Christus Dominus pellectiones duplicis ordinis, ni pernaturalis scilicet&hypostatici: verum quia ut spectat ad ii, postaticum, non est beatificabi
lis aliqua beatituditie distincta ab illa quae ad
ordinem supernaturalem pertinet , sed solum illamet quae attinet ad supernaturalem ordinem ; hinc si quδd illius beatitudo consistere
debeat. non iri ultima eiusperfectione comparata ad ordinem hypostaticum,led in ultima orditinis supernaturalis, quae et ipsa visio beatifica. Ad confirmationem iistinguo Antecedens: Bgratia habitualis 3c lumen gloriae sunt quid persectius visone beata, in ardine entitativo, transeat: in linea assecutionis summi boni,nego An recedens, & Conseque itiam : nam quando D.
Thomas asserit beatiti unem formalem in maiori hominis perfectioneeonsistere, loquitur so lum de maiori persectioie in linea assecutionis. non .veth de maiori in sinere entis. Unde hieart. I. ad a. ait. Beatitud, di lup esse si vim iam ho num, quia 63 ideptro, vel initio summi boni.
34 Obiicies neu 31: Hibitus est persectior sua
operatione: Ergo serius is beatitudo di habita cde non in operatione coitistit. Consequentia patet ex supra dictis, beaestudo enim est maxima hominis persectio Antecedens probatur prim4, quia habitus esset enter producit suam operationem: cauta autem e sciens , maxime si sit aqua voca, praestantior est suo essectu,cum ha beat in se formaliter vel eminenter omnem perfectionem illius. Seeundo. Quos ex natura sua est permanens praestatutu est eo quod cito transit; unde Aristoteles 1 opicorum cap. i. ait, quod bonorum diuturnius est melius : Sed actus ex natura sua
cito transi, habitus vero permanet: Ergo habitus est piaestantior. Tertio , Bonum quanth magis se extendit ad plura. eo eli persectius: Sed habitus ad plura se Dextendit quam actus: ergo actum in perfectione
4 μ Respondeo primo,distinguendo Anteeedens:
habitus est perfectior sita operatione, in genereentis, transeat Antecedens: in linea assecutionis summi boni, nego Antecedetis & consequentiam. Solutio patet ex supra Hictis.,c Respondeo secundλ, negando absolute Anteiae edens. Ad cuius primam probationem aliqui dicunt, habitum non esse causam principalem Operationis, sed tantum instrumentalem, scuti est semen respectu animalis genitie ita videtur docere Caietanus infra qu. i. an. 3. Verum silire solutio de doctrina intelligatur de Operatione secundum rationem specificam considera- Eta, falsa est: nam habitus , cum sit causa uni vocasui actus, & idem obiectum tormale respiciat, omnem ei iri pei sectionem specificam in se continet; subindeque secundum hanc i ationem.non
est causa instrumentalis, sed principalis illius: si
vero sermo sit de operatione ut habet rationem actus secundi, Ec secundum omDem eius actualitatem&pei sectionem, vera est Iam cause secundae. Dido cent nostii Thomi' entes de concursu praevio, quamvis sni cci rincipa
les sio in operationum. quant ii ra. tionem
speciscam . sunt tamen instrumenta Dei ad at-
tingendam actualitatem qiae in illis includitur
quia licet ratione virtutis permanentis qua pollent sint sussie ienter completae in ordine ad suas operationes , secundum rationem specificam consideratas, non tamen in Ordine ad actualit
terram illis imbibitam , eh qu/d talis virtus se
potentialis, vel potentialitati immixta; unde ut se redueat in actum, actualitate divinae motionis indiget. Si quis autem a qualtionibus illis abstrahere
velit, res tulere poterat. causam essicientem
ut quod , esse quidem perfectiorem sud effectu.
propter rationem assgnatam, non tamen causam eis eientem ut quo, qualis est habitus respectu actus: v. g. in generatione equi. eausa essiciens ut quod, scilicet equus generans, aeque perfectus est ac equus genitus, imo & magis, inquanum ille ab illo dependet: sed forma equi geue- 1 antis hon est aque perfecta sicut equus genitus, quia totum est quid nobilius sua pane. Ad secundam probationem Anteeedentis di cendum eri , illud quod ex natura sua permanens est. praestantius esse eo quod ei th transit, si
catera sint paria ; non autem si Hiuturnius in multis stipe tetur a minus diuturnor ut patet in materia piima, qua est ingenerabilis de in eorruptibilis , & tamen non est praestantior forma quae generatur & corrumpitur. Unde cum actus in multis excedat habitum . praesertim in actualitate, & si finis ad quem ordinatur habitus , ratio illa diuturnitatis non facitquδdistest illo praestantior. Ad tertiam probationem dicatur, qudd lie et bonum quod se extendit ad plura , extensve perfectius sit, intensive tamen potest esse minus persectum alio. quod non tam lath patet, nec ad tot obiecta se extendit: v. g. qui uni pauperi dat
centum nummos aureos, praestantiorem actum
charitatis elicit, quamqui mille pauperibusmil. le denarios largitur. Unde ex eo quid habitus
ad plura obiecta te extendat, quam actus. solum
inferri potest, quod extensve 5c secundum quid si perfectior actu. h. VII.
Nominalium error proscribitur.
V Icouli imis r sormalis beatituΗo essicienter Uproducitur ab intellectu beati: & implicat contradictionem , intellectum beati ad illam
metepasmuhse habere. Probatur prima pars contra Nominales, ex Tridentino Sess. s. Canone 4. ubi definitur hominem non se habere mere passue ad actus fidei pei,charitatis,& contritionis, quibus ad tu stificationem disponitur sed active ad illos concurrere: At eadem est ratio de visione beatifica, . in qua, ut ostendemus articulo sequenti,beatitudo formalis consistit)ae de actibus supernaturalibus, quibus homo ad iustificationem dispo nitur: Ergo Armalis beatitudo essicienter producitur ab intellectu beati. Confirmatur: Ibi Concilium pro eodem reia 3' putat, ut inanime quoddam se habere, de methp v. ad actus supernaturales concurrere, ut patet ex verbis illius Canonis, ubi dicitur si
quis dixerat liberum arbitrium a Deo moram Oraci tutum , niti Deo cooperari oc. - vetari inanime
quoddam tithιὶ omnino agere, mereque pagin se halere, anathema it. Sed beatus respectu beatitudinis
60쪽
haberet. Alter vera mo iis, cum actus imperfecti non sit, etsi existat subiectum in potentia. pere gelutiorem continentiae in alis . non tamen exposcit subiectisti in petentia , per exclusionem continentiae fui eminentialist neque ad edintellectus. qui. ut elevatus lumine gloriae prae- continet inde virtualiter visionem beatificam,
prout eidem lumini ilibet . potest esse in potentia ad illam recipiendam btritali M.
- Objicies secundo': Beatitudo formalis est praemium meritoriam: sed de ratione praemii est quod procedat eluctive a solo praemiante: Ergo beatitudo Armalis a solo Deo essective procedit.
Confimistur si beatitudo formalis esset e ratio a beatis producta, homo se ipsum beati sic ret: Sed hoc diei nequit Ergo nec illud. 48. Ad obiectionem respondeo concessa Maiori, distinguendo Minorem: de ratione praemis est quod procedat e sectiv. a solo tirae mi ante , sO- quendo de praemio obiectivo, vertim est : l
quendo de consecutione seu tentione illius praemii . falsum: nam cum haec sit actio nostra, a nobis debet effective procedere. Et huius clari mei exemplum i conducit aliquisoperarios in vineam suam. & in mercedem Iahoi is promittit
ipsis prandium; peractoque labore , de facto
prandium tuis exhibet : tune conducens, sive praemians, soli1m agimenta. & obiectum seu materiam prandii dat non vero ipsam manducati nem praestat ; quia cum hae , sit actio vitalis, non poteli ab extrinse eo agente procedere. Sic pariter iustis promittit Deus beatitudinem in . Praemium de mercedem laborum , dat lumen gloriae. dc seipsum in ratione beatitutiinis ob 1 ctiva: sed quia oebet obtineri per visionem,quae est operatio vitalis . Formalis beatitudo nona
solo Deo, sed etiam ab homine debet effectivὲ
Ad eonfirmationem distinguo Maiorem: homo seipsum beatifiearet, secundum quid , com
gedo: simpliciter, nego. Nam ut homo ου ieeretur
simpliciter beatificare seipsum, oporteret quisdesset causa eorum quae requiruntΗr ad ipsam beatitudinem. nempe quminis gloriae, & unionis diviseessentiae in ratione speciei: ut autem
secundum quid beatificare seipsom dieatur, susscit quod effective producat vilionem, in qua fornialiter eius beatitudo conlis it: sicut diei tur quod homo te iustiscat,vel sanctificat, iuxta illud i. Ioan s. Qui habet hanestem in eo, sinctilia catse, quia ad actus disponentes ad ustificatio
49. obiiciea tertio Homo nec effective causat, nec potest causat e, etiam de potentia Dei abso luta, gratiam sanctificantem , ut docent nostri Thomistae in tractatu de gratia: Ergo nec vis
rem beatam probatur Consequentia : Rep
gnantia primi oritur ex eo quod gratia suictis-cans est formalis participatio itaturae divina, &consequenter improducibilis , nisi ab habente naturam divinam per essentiam : Atqui etiam visio beatisca est imalis parti ei patio intellectionis divinae, in qua Dei essentia consistit, utori , in tractatu de Attributis Hocuimus: Ergo pati
' ter visio beati fiea nec causatur, nec causari po test ab ullo intellectu ereat .so. Respondeo concesso Antecedente negando
Consequentiam. Ad cuius probationem distinia o Maiorem . quia est participatio naturae divinae, sub conceptu primordialis radicis ordinis
A supernaturalis, concedo Maiorem: illa utcumque participat illam, nego Maio et & concessa Minori, nego Consequentiam.
Explicatur solutior Licet gratia cinctificans& Visio beatifica participent divinum intelligere quod in nostra sententia est Dei eisentia seu
natura divellina e tamen,&secundum diversas pellectiones seu formalitates, in eo eminenter e tentas, illud participant: nam gratia sanctificam parti ei pat illud sub conceptu natur deprimae radicis divinorum attributorum unde gerit vices naturae in ordine supernaturali millamque aliam formam priorem in tali omine, in qua virtualiter praecontineatur, supponit. vitin sto autem beatisca participat divinam intellectionem , iat eminenti quodam modo habet rationem operationis Deum beatificantis; de idebnon est prima forma ordinis superii turalis, sed aliam priorem, in qua virtualiter praecontinetur, supponit, nempe lumen gloria, elevans intellectum,& reddens illum proxime pote item
ad videndum Deum .Qnare licet homo non causet effective, nec causale possit gratiam sanctificantem, potest tamen active insuere, de te ipsa effective concurrit ad visionem beatam. Dices: Sicut ad visionem beatam supponitur s r. lumen gloriae, ita as gratiam anctificantem iudiponuntur auxi ia, quibus homo effecti vh eausat
C in se dispositiones supernatui ales ad illam: At non obstante quod praedicta auxilia gratia praecedam, homo per illa elevatus non potest habitualem gratiam efficere : Ergo pariter eis lumen gloriae pra supponatur ad visionem beati si eam, non recte infertur, quod intellectus crea tu, effective inquat in illam. Sed negatur Consequentia.&paritas: Ratio
discrimitus est quia auxilia actualia,quae gratiam praecedunt,non sunt permanentia , dc ideo nequeunt praestare praecontinhntiani formae permanentis. aualis est glatia habitualis: lumen autem praecedens visionem xque permanens
est . ac ipsa viso ; sibi nAeque potens subiecto D cui inhaeret, illius prae continentiam e sectivam
Instabis e Sicut auxilia pracedentia grati- sa.
am habitualem non adaequant illam in permamentia: ita lumen gloriae non adaequat visonem beatis cara in actualitater Sedrati primum excessam praedicta auxilia nequeunt effectivum concursum in habitualem gratiam praestare e Ergo ob secundum, lumen gloriae nequit active in visionem beatificam influere. Respondeo negando Maiorem. Nam licὲe Iumen gloriae non sit actus secundus fornialiter. bene tamen virtualiter; quia licet sit potens ad illum, non tamen est in potentia, sed praeconti-
E met visionem beatificam per modum principis
actualiter influentis. &necessariis connexi cum illa r licet autem principium dans posse non adaequet actualitatem actus, quando indifferenter respicit illum : sectis tamen quando indifferens non est, sed semper & necessario actuali ter in actum influit, ut contingit in lumine gloriae. Et ratio a priori esse potest , quia lumen gloria est participatio intellectos divini ut prae continentis actualem intellectionemr undes eiit in divino intellectu tota perfectio actualis intellectionis eminenter praehabetiit, ita & inlumine gloriae tota perfectio dc actualitas beatisca visionis.