장음표시 사용
81쪽
DE PROPRIETATI BV s BE ATITUDINIS.
rion s in Ieatis,& tristitiae in damnatis : Atqui Aoblectum immediatum tristitiae, quam habent
damnati, non est Deiis secundum se, ted caret tia diὐinr visonis: Ergo obiectum immediatum delectationis Beatorum non est Deus, sed visio beatifica.rs Huic argumento respondet Caietanus a. a. Au. I .art. s.negando paritatem: duplicem autem astigriat rationem discrit inis. Prima est,
quia Beati habent appetit tim tecte dispositum;& ideo pruno de principaliter gaudent de eo de
quo magis est graidendum: primo enim gaudent de bono divino in te , secundis de bono diu:no, quatenus est ipsorum bonum, & teitio de ipsa vitione: At vero damnati, quia habent volunta- Bieni deordi iratam, no tristantur de eo quod uinponitur bono dicino in se, cuiusmodi est m sum culpae neque limiliter de Deo non viso. sed tantum de carentia visionis Secunda disparitas
est, quia Deus secundum se est Obiectum m
xime conveniens e reatuiae rationali ; unde secundum se habet quδd possit esse ob ectum delectationis Beatorum : At non habet secum dum se aliquid distonveniens, sed tantum quatenus infert aliquod malum plenae ; dc ideo sub hac tantum ratione est obiectum tristitiae in
Obiicies qua de D. Τhomas in se ὲ quaest. it. an. 3. ad 3. aicit quod finis sumptus pro re quae Cest finis, 3c pro adeptione rei, non sunt duo fines, sed unus finis,ex quo re . t eas em fruitione nos frui Deci, de vilione illius r Ergo delectatio seu fruitio beatifica est de utraque immediate. 17 Respondeo concesso Antecedente, negando Cousequentiam : licet enim verum lit eadem fruitione nos frui Deo. de beatitudine formali, quae est adeptio Dei, non tamen eodem modo, sed Deo fruimur primo oc principaliter;visione
ver b , qua est adeptio ejus L secundar ih & per
reflexionem, ut in secunda parte conelusionis declaravimus. Neque hine sEquitur esse ducis fines, Deum & esus adeptionem: nam ut essent duo fines ultimi, opus esset ut tam Deus. quam Deius adeptio, haberent dignitatem ultimate di ligibilem propter se , hoc enim est de rati enitimi finis: quod hie non contingit, cu olus Deus talem bonitatem habeat ἱ adeptra ver Λ . eius solum sit id quo Deus talem botvestem ha- bens nobis cons gitur. Omlusi. Afirmari rasammis.
ARTICUL Us IV. Vnum Mari star impetrabiles ab
qu. 4. aliareiates Beatos esse impeeeabiles
solom ab extrinseco,dc ex divina providentia, impedietate ne in peccatum labantur , eosque ad Dei amorem continuo determinante & adiplicante. Quam sententiam probabilem reputatat Salas hic trin. a.disp. I. sect. 2. lieci oppos- tum iudicet probabilius , loquendo de visione qua beatificamur de facto . secus de alia posti hili, quae tam tenuis, inquit, esse potest, ut non confirmet ab init inseco in bona voluntate. Oppos tum docent alii Theologi , maximὲ Tho- nutar unde stl eo breviter, Matos esse impeccabiles abiturinseco. . Probatucconcluso multipliceter Primo, sa quia Reatitudo petitat,intrinseco olime bonum afferre, Se omne malum auferre Sed impe cc bilitas est maximusti bonum , peccatum Nerosiimmum malum : Ergo dicatitudo postulat ab intrinseco excludere omne *eccatum, &MdEere beatum impeccabilem. Secun o prot nur : Beatitudo est inmissibi- sylis ab inti in do, ut ostelidemia mi ultima dispuetat ne Ergo petit ab intrinseco excludere, seu impedii e omne id ratione cuius posset ami ti : sicut eae lum, quia ab intrinseco est incorruptibile . ab intrinseco petit excludere omne quod ad i. lius corruptionem disponeret : At peceatum , si de facto daretur, beatitudinem desinieret; cum beatitudo si summa talicitas, peccatum oro summa miseria: Ergo beatitudo ab intrinseco petit peccatum excludere .s commistim inveniat, ic committendum impedire.
Tertio probatur e Licet repugnet creaturae iae se impeccabilem per natu iam, ei tamen con
venire potest impeccabilitas pei gratiam di At nulla gratia ad hune effect im praestandum aptior est quam gratia consummata paniae, eum illa si perfectissima,& veluti in suo centro de statu eonnaturali: Ergo illa reddit Beato, ab
intrinseco impeccabiles: utide ι. petri i. Oca tur incorruptibila ct incontaminata haraclitas.
Confirmatur: Gratia pati ia est multo perse- rictior , saltem quantum ad modum Q peTandi, quam quaelibet gratia viae ; cum illa reguletur per lumen gloriae. Se claram Dei visonem, ista vero per fidem & cognitionem obseura Sed gratia via interdum eonfirmat & immi A litat hominem inhono, illumque reddit impe ab lem, etiam venialiter, mi patet in Beata Virgine Ergo a fortiori gratia patriae id prxstat in Beatis de comprehen ibribus. Neque valet, si di eas donum confirmationis e impe ecabilitatis in Beria Virgine. 8c in aliis Sanctis confiimatis ingratia, non provenire ab aliqua perfectione intrinseca gratiae, sed ab extrinseco favore de ma tenetitia Dei , qua etiam ratione omnes Beati sunt impeccabiles,im
dita sententiam Scini. Non valet, inquam, nam
praeterquam quod hoc falsu Ira est, ut demonstrant nostri Thom istae in tractatu de gratia;ubi docent in viatoribus donum confirmationis ingratia non solum consisterem prouidentia Dei extrinseca, occasones peccandi tollente, sed etiam in aliqua persectione intrinseca gratiae, quae attenditur secundum qua am partacipationem gratiae Sc charitatis patriae, de quo videri potest Alvarea disp. te . de auxiliis) hoc
dato, non infringitur vis argumenti propost ircratia enim patriae, cumst perfectioi,dc in suo
statu connaturali , aliquid amplius exposcit quam gratia viae: Ergo si gratia vir extrinseco
favore de mamitenentia Dei interdum reddat hominem impeccabilem , gratia e sun amata
patriae id ex natura sua , de ex persectione sibi intrinseca praeliare petit. Q arib probatur concluso r Sicut se habet volutitas damnatorum ad malum , ita ad minus se habet voluntas Beatorum ad bonum et sed
82쪽
d. innati, ex e quo/suri intermino .ita habent mas hae ari. 4. & i. p. v. gr. artie. Tvoluntatem obstinatam Sco rimatam innisto, & qu. 24. de verit. ait. 8. ite se habet in nullum possim bonum optas elie me. ut intra- respectu videntis Deum bonitas vica. sicut rectarii de Angelis ostensum est: Ergo etiam ani- spectu viatoris bonitas in communi : At viator .ari a. mae Beat rum ex ipsa conditione Anatura sta- istin thii appetere nis ratione boni in com-I , t sis beatifici, quia nimirum sunt in termino, ha- antini: Ergonee videns Deum potest aliquid vel ς ' i' b iit voluntatem ita emittimatan in bono, ut te. lassi ratione bonitatis divinae, de inordine ad Dialium peccatum mo tale aut veniale post ira illam. c immittere. Unde Ausuilinus lib. 3. contra Hane rationem D. Thomae improbat VaΣ- duas Ep.lLΡe .agian. cap. 7. Ηι praιeptum es. νι quea hic disp. 18. cap. a. num. s. & ait Illam sim peccemus ibi pramium, noupssse peccare. non videri admodum emeacem: nempe quia alio . . Minto Ex D Thoma r. p. 'uxst c3.arti .ula modo comparatur bonum incommuni cum sin' ereatuta est unpeccabilis ab intriuieco, quae im- s gulis obiectis voluntatis. quam Deus etim eis mobiliter coniungitur regulae suae operationis: dem ; bonum enim in communi includitur en Sed Beatus tegulae lux operationis, nempe ulti- sentialiter in singuli; obiectis, circa quae volun-mosni pervilionem&amorem beatificum im- tas veratur actu prosecutionis a & hac ratione
mobiliter coniungitur r Ergo est ab intrinseco non potest aliquid velle voluntas, quod non stimpeetabilis. Minor pater, Maior probatur: bonum, eque ab aliquo averti,quoἡ bonum sit: tum quia peccare nihil aliud est quam deflecte te At vero Deus non ita includitur si gulis oblo& declinare a rectitudine stim regulae : tum e- ctis voluntatis; & ideo dispar est inter utrum-tiam quia . ut ibidem ait,S. Docto ii manus arti- que ratio. ficta esset ipsa regula in eisionis,vel talem regu- verum hae instin i, & ratiocinatio m vola oiam inseparabs liter haberet sbi coniunctam, est:etu enim bonum divinum non claudatur es. non posset niti recte iamdete. Ergo similiter um sentialiter in tionis appetibilibus, non minia sta-suntas, quae immobiliter coniungitur regulae men efficaciter movet vollantatem Beati, quam vius operationis, non potest nisi recte operari. stabι bonum incommuni volti talem viatoria ; imbindeque est ab intrinseco impeccabilis. essicacius movet, clam necessitet voluntatem Denique sit elut concluso, declarando in C Beati non siolum quoad specineationem, sed e- particulari duplicem radicem seu causam .unde tiam quoaὰ exercitium, ut art. I. ostendimus:
oritur impeccabilitas in Beatis, prima est ipsa Atqui subsum propter emcaciam qua gaudet vilio beatifica, quae triplici ratione potentiam bonum ut se respectu voluntatis viatoris . nihil peccandi a Beatis excludit. Primo, quia totam potest illi ut bonum proponi, nisi prout stat subcreaturae rationalis capacitatem implet: nam Ut bono in communi. Ergo ob maiorem emcaciam disturtiis Dodiar . . coni. gent cap. o. ratione bonitatis divinae respectu voluntatis Beati, ni-
a. ex eo oluntas immutabilis redditur, quod hil potetit illi ut bonum proponi, nis ut stat iubetotaliter eius capacitas impletur ; sicut caelum ordine ad bonitatem Dei.
est immutabile substantial ter& incorruptibile, Confirmatur . Ideo viatori nihil potest ra- 'aquia tota capacitas materiae eius expletur per praesentari ut bonum , nis ilibratione boni in ipsi is formam e Sed icta capacitas voluntatis communi , quia evidenter judicat nihil est. creatura rationalis expleti 1 per visionem bea- bonum, nis ut clausum sub illa 4 At videnatis eam. per quam omnia eius desideria perfecte Deum etiam evidenter iudicat nihil esse bo- in .plentur,ut di putatione piscedenti in digres o num, nee diligibile , nis ut stat sub ordine adsume de visone beata oste iistimest: Ergo per vi- bonitatem Dei : Ergo sicut nihil potest viatori sotiem beatam voluntas creaturae rationalis proponi ut appetibile , nis ut stat sub bono in redditur immutabilis ab otia malum, subinde- communi 3 ita nequit Beato aliquid ut appeque omnino impeccabilis. tendum proponi . nisi ratione bonitatis divinae. Secundit,ut ibidem Praeceptor Angelicus -- di in ord ine ad illam.
dem libro cap. 9a. ratiocinatur,peceatum in Vin Haduae rationes probant visionem Dei ex-luntate non aeciditisne aliquasi ignorantia in- cludere non solum peccata commissionis , sed tellectils,propter quod dicitui Proueib. I 4. Er- etiam omissonis: nam etiam haec requirunt alirant qui operant vir malum; & Philo bplius 3. E- quem defectiana in huellectu.&sunt volita sal. this .ait quod omnωρε. anses inminens: Sed vilio tem indirecte & interpretativὲ contra legem beata excluAit ab intellectu Beatorum Omnem Dei. desectum erroris, ignorantiae, δe inconsiderationis,praesertim circa agibiliam particulari; cum sima communem Theologo um sententiam. cui ibet Beato ex vi visionis debeatur cognitio omnium pertinentium ad proprium statuni: Ei-go viso beatifica ex vi sua omne peccatum a
voluntate Beatoium excludit.Unde Narianae-iriis oratione 44. splendori seu visoni quam a Spiritu oncto haben. Angeli imbutiit quis d peccare non possunt. Et is idolus lib. de summo bono cap. i a. Iusti inquit licis ηι natura sus Muta ia
Tertio: Videns Deum nihil potest apsint eienis latione bonitatis diuin ae, & in ordine ad ill υ Ergo ex vi beatiscae visonis redditur impeά- vibi: is.Conte quentia est bona: nam peccans ain petit obiectum absque ordine ad bonum diui num. Antecedens probatur: Nam ut ait S. Tho- Secunda radἰx unde oritur impetrabilitas rii Beatorum, est amor beatificus, qui ex visona sequitur,veluti prima eius proprietas. Unde se arguo Beatitudo ineludit amorem beatificum,si Don tanquam propriam essentiam de rationem formalem I saltem ut primam ae praecipuam ipsus proprietatem:sed cum tali amore ineo
possibilae stamiale peccatum: Ergo bearitudini ab intrinseco competit impeccabilitas. Maior
patet, Minor probatur. Per peccatum homo avertitur a Deo ut ultimo fine. & per charit tem in Deum ut ultimum finem convenitur: Aeaverso a Deo, & converso actualis in ipsum. simul esse nequeunt: Ergo cum amore beatifico ineompossibile est ad se peccatum. Dices, hoc argumento convinci Beatos non posse peccare mortaliter, quia peccatum montale est aveiso a Deo ut ultimo fine . non pro
83쪽
bari tamen beatitudine in esse incomposv bilem Aeum peccaro veniali,quod non avertit a Deo. Sed contra:Licet peccatum veniale non aveotat a Deo .divertit tamen ab ipso: At ctim amore beatifico ineompossibilia est nedum aversio a Deo, sed etiam diversio: Ergo amor beatificus non soli1m excludit peceatum mortale, sed etiam veniale , & eum neutro compossibilis est. Maior est certa e per hoc enim disserunt a schalitatis,peccatum mortale, & peccatum veniale , quod charitas convertit hominem in Deum tanquam in ultimum finem , peccatum mortale illum a Deo ut ultimo fine avertit ;veniale autem neque convertir, neque avertit sed
blum divertit ab ultimo fine. Minor verδ pro- η batur : Amor necessarius nedum quoad speciscationem , sed etiam quoad edi ercitium, non solum cum aversone a Deo, sed etiam cum diversone ab illo est in eo ossibilis , cum enim sit continuus & Dunquam interruptus , omnia quae beatus diligit, actu refert & ordinat in di vinam bonitatem tanquam in ultimum finem rAtqui amor beatificus, nedum quoad specificationem, sed etiam quoad exercitium, necessa rius est, ut ara. i ostendimus: Ergo eum illo ne
dum averso , sed etiam diversio a Deo est incompossibilia. Confirmatur: Actus charitatis, quo taliter homo fertur in Deum, ut si memoriae oecurre- ret veniale peccatum. ipsam detestaretur. cum eo peecato incompatibilis est: Sed amor patriae istius est conditionis Ergo eum veniali peccato est incompatibilis. Maior patet, Μinor probatur. Amor patriae debet esse conformis eos tioni per quam regulatur : Sed visio beatitica, quae regulat amorem patria,proponit Deum ut super omnia diligendum. & ad minus virtualiter iudicat nihil esse appetibile quod ad Deum ordinabile non sit: Ergo amor beati seus non solum est dilectio Dei super omnia, sed etiam excludit quemvis affectum obiecti ad Deum ut ad finem ultimum non ordinabilia, de virtualiter
detestatur omne peccatum veniale.
quod ad Deum ordinabile non si ; hinc habet quod non libere, sed necessario operetur . Ac
tollat potentiam ad peccandum etiam velit Itater ut antea expostatim s.
EN dictis insere, eontra Victoriam relatum
a Medina hia ari. 4. de contra aegidium a Praesentacione lib. ii qu. iε.Mi. causam susscientem impeccabilitatis beatorum esse visionem beatificam: unde etsi de facto visione deamo te in eccabiles reddantur, si tamen de potentia Dei absoluta amor ex visione non seque getur, ratione solius vis cinis impe ecabiles ro
Patet hoc eo rollarium ex supra dictis. Tum uia voluntas videntis Deum ita s. habet te- spectu boni divini. sicut voluntas viatoris in o dine ad bonum in communi: unde sicut impol sibile est aliquem in via operati, nisi respieienda sationem boni in communi; ita qui videt Deum non potest ue Ile quicquam quod nonordinetur ad ipsam. Tum etiam quia,ut supra arguebamus, non potest esse in voluntate peccatum, nisi in intellectu error, ignorantia , aut inconside .ratio praecedat: sed uisio beata ratione sui omisne, illos defectu, ab intellectu beatorum excludit i Ergo ratione sui. amore non subiecuto, est incompatibilis eum actuali peccain. Dices : Visio beata non habet immediatam Noppositionem eum peesato Ergo non habet ex natura sua exeludere illud. Consequentia videtur lagitima. Antecedens probatur: quia vilio est in intellectu, pecearum iu voluntater quae autem sunt m diversis subiectis non habent immediatam oppositionem , neque sese inuicem excludunt. ut summa frigiAitas in manu , ia summus calor in pede: Ergo dcc. Respondeo concesso Antecedente, negando i 2 consequentiam. Licet enim viso Dei moti h Ratione ista ex amore beatifico desopia D beat immediatam oppositionem eum peccato, saepe utuntur SI. Patres , praesertim Gregorius lib. s. morat cap. a . alias 28. ubi ait e Natura auescas in semetipsa mutabula . qaam mutabiIi-aatem rincie per hoc , quὸd ei qui simper idem ις, vinculis amorti colliatar. Et D. Aquilinus i .de
civit. effl):9. Vbi inquit) sani ad pri amor immas ius est, profectro, fi dici patest, mali cauendi timor securus est. Illius etiam meminit Anselmus lib. de easti Diaboli cap. s. & D. Thomas M. a 4. de
verit. atta 8. Sc lib. contra gentes cap sa. r tione T.
Dices: Charitas patriae. & charitas viae sunt eiusdem speciei ; & charitas viae interdum es
maior.& perfectior intensve esiaritate patriae rSed eharitas viae non excludit potentiam ad peccandum, imo nec actuale peccatum, saltem veniale: Ergo nec charitas patriae Respondeo concessa Masori. & Minori. negando Consequentiam : nam charitas patriae non habet ex sua ratione specifica, nee ratione
persectionis intensivae qui gaudet, quia tollat potentiam ad peccandum , sed solum ratione persectionis individualis , seu modi operandi quem habet in patriar cum enim ibi reguletur per lumen gloria , & claram visionem . quae Deum ut habentem omnem rationem boni es reaepraesentat . & audicat nihil esse appetibila
habet tamen oppositionem in messiatam cumiaiquo requisto de necessitate ad peceatum, sciscet cum iudicio practico . quo intellectualite & nune iudicat aliquod bonum apparena esse eligendum & amandum , quamvis legi divina e trariet ut, & non si ci inabile in diu minam bonitatem i hoc autem sume it ut visio beatifica ex se . 8c independe ter ab amore
quem causat . peccatum tam mortale quam v
niale excludat,& eum utroque stineo ossib, ais,ut patet ex sus radictis.
sone, I amore Marosco Nearum actuati. et als/m Laharsale compans E N huius disseultatis te Iutione tres reperio Theologorum s tentias. Prima asserit pec catum. tam actuale,quam habituale,possede a soluta Dei potentia cum visione & amore be tifico coniungi. Sententiam hane detendunt omnes qui censent, beatitus inem non reddere
84쪽
ea raesone sed extrinseca pravissentia & in tenentia Dei, qDos articulo praecedenti irripu- nauimus. secunda id contendit de peecato halitiali, & nega de actuasi Ita Durandus. victo.m, Medi na,Suarea. salas & alii. Jertia negat peccatum tam actuale quam habituale poste ni visione de amore beatifico simul existere. Hatie ut piobabiliorem sustinent Martinea. Il-dephon sit, Joannes a S. hcima, Marcus a Serra,
ab Hae concluso sequitur ex fundamentis articulo praecedenti statutis: Nam iuxta. D. Tho. mam se se habet respectu videntis Deum bonutas divina, scut respectu non videntis Deum ratio boni in communi: At impossibile est per quam eumque potantiam quhd homo in via aliquid velit, nisi sub ratione boni in communi; cum malum ut tale non possit appeti, ut intra patebit: Ergo repugnat qu/d in patria videns Deum velit aliquid,nis in ordine ad bonum divinum ; atque adeλ quod velat peccatum. Item
impos bile est quia aliquis peccet sine itidicio Cpractico, quo sudicetur hic & nunc esse appeten, dum aliquid, quod ad Deum non si ordinabile: Sed implicat tale iudicium eum beatifica vili
ne coniungi: nam illa est pellectum iudicium, quo beatus speculative &practice iudicatDeum esse super Omnia amaudum, oc omnia ad ipsumelle ordinanda: Ergo peccatum actuale non potest, et1.m de ab oluta potentia Aum beatifica visone e imponi.
- 2I . Confirmatur lde δ odium Deἰ eum beatificavisone coniungi nequit, quia stante visone non potest voluntati proponi Deus sub ratione mali; eum per illam proponatur & repraesentetur Dut summum botium : At etiam repugnat quod stante visone voluntati ut bonum proponatur aliquod obiectum..enens aut divertens aDeo; cum beatus evidenter iudicet per illam nihil ecse bonum nisi in ordine ad Deum: Ergo repugnat
cum visione, beatifica quodvis peccatum actua-le,non minus quam odium Dei coniungi.
Confitiaratur amplisis: studentia infusa non potest simul esse eum peccato,ut docet S. Thomas 1.2.M. Ian. 3 3. Ergo nec visio clara Dei;
quae speculativὲ8c practice perfectior est prudentia infusa, imbeminenter continent omne id quod habet achiis prudentiae: Deinde suadetur conclusio specialiter de a- Emore baatisco: iste enim est formalis conversi actualisa i Deum, cum virtuali ad inimis Alsolicentia Oinnis di uertentis ab ipso : Atqui cum converso e octuata stare non potest de potentia etia... absolii ave isto act Iis a Deo, quae inpe atomortali is venitur; nec etiam cuni vi
tuali displicentiaeu ucumque obiecti divelleti. tis a Deo actualis disertio competens veniali
peccato: Ergo nec pecca itim mortale , nec ve-
Maale est comparabile cum amore beatifico, tiam de potentia Dei obsoluta.
23 Denique probari potin concluso ratione generali. Non potest Deus de potentia Ordinaria actitate peccatum cum visone & amore beatis se conjungere: Ergo tieque de extraordinaria&abs tuta. Antecedens concediciar ab Assvmariis & patet ex dictis atticillo piaeces emi, Con1equentia se probarer: Ea qum Deus mir culose,ac de potentia extraordinaria de absoluta operatur . illi Di speciali aut hori aut conservatori attribuuntur e Sed rept)gnat coniuractionem ad dialis peccati cum vis ne & amole beatifico. Deo ut authori aut conservatori speciali
attribui: Ergo de illa Ae absoluta potentia simul
coniungi. Maior patet, Minor probatur Producens aut conservans speciali concursu unionem ae simultatem duo rem extremorum, attingit utriusque existentiam: Sed repugnat Deum, ut
authoruin aut conservatorem specialem, attingere existentiam peccati, tam in fieri, quam in conservari; alias illi, vel ut pro dueenti, vel ut
conservanti attribueretur peccavi: Ergo re agnat coniuctionem actualis peccati eum visone es amore beatifico, Deo ut authori aut conse
vatori speciali ad se tibi. f. II. aliis Ei frustas expeditur. Dico secund4: Peccarem etiam hab Imale de
absoluta potentia non posse cum beatifiea
Probatur primΑ : Impossibile est per quam- at
cumque potentiam, quod homo simul habeat Huos ultimos fines simpliciter,etiamsi unum lin-beat actualiter, & alium soli1m habitualiter,ut supra ostensum est: sed videns Deum, habet illum actualiter pro ultimo fine simpliciter; cum visio beatissea sit Dei ut ultimi suis adeptior
qui vero est in statu peccati, in ereaturam ut ultimum finem habitualiter conversus est 1 Ergo repugnat peccatum habimale cum beatifica visione coniungi.
Probatur secund4 : Quae Deus mira Iosὲ & re
de potentia extraordinaria & absoluta opera
tur illi ut speciali aut hori vel conservatori tribuuntur , s enim de absoluta potentia impedi-
retv g. calor ignis expelleret frigus abaqua..conservatio frigoris illi ut speciali authori tribueretur : Sed repugnat coniunctionem peccati habitualis cum beatifica visone attribui Deo ut speciali authori; alioquiia , ut supri arguebamus ; existentia aut eonservatio peeeati illi ut authori speciali tribueretur, quod infinitae ejus sanctitati repugnat: Ergo Implicat peccatum habituale, de potentia Dei extraordinaria & absoluta, eum beatifica uisone Eomponi.
prohatuo terti4. ratione fundamentali, ae 2 virtualiter est triplex: Peccatum enim hahirisa te, seu macula peccati,tria importat . scilicet privationem gratiae , aversionem a Deo ut
ultimo fine , &. quod talis pii vatio dc ave so si voluntaria, seu ex praecedenti ama voluntatis causata : Sed viso beatifica hare tria virtualiter saltem excludit: Ergo cum peccat habituali incompossbilis est. Maior supponitur ex tractatu de peccatis 3 Minor verAquantum ad singulas paries breviter suaderi
potest. Et prim4 , quhd visio privationem
gratir vinualiter excludat , se ostenditur. Actus necessari , supponens in subiecto a quo elicitur,gratiam sanctificantem , ejus privatimnem implicite saltem & virtualiter excluditi Sed visio beatifiea gratiam cinctificantem in
subiecto a quo elicitur, necessario. 3c indispe sabiliter supponit j Ergo eius privat onem vi tualiter saltem excludit. NMoa Patetr gratia enim
85쪽
enim sanctiseatis sui privationem formaliter expe: lit sicut lux sol maliter expellit tenebras, de quaelibet forma sui privationem , Ergo actus nec ellai io & indispensabiliter supponens in suta
jecto a etio elicitur gratiam Labitualem,virtua. diter saltem. eius privationem excludit. dc cum
ea incomposlibilis est. Minor vero, in qua est disti cultas, se probatur. Actus persecte vitalis vitalitate supernam rati, nece ita rah supponit in
subiecto a quo et icitur, principium radicate vitae supernaturalis 1 Sed viso beatifica est actus perlecte vitalis vitalitate lilpetilaturali; unde inscriptura vita aeterna saepe appellatur;& gratia sanctificans est prancipium radicate vitae supernaturalis, elim illa teneat locum substantia sit. pernaturalis, de sit prima radix uirtutum donorum stipe maturalium , quae sunt principia proxima actuum supernaturalium. qiribus homo in actu se eundo . i. it vita supernaturali: Ego visio oeatifica nec eliarib & indispensabiliter sudiponit in iubiecto a quo elieitur. gratiam sanctificantem. Minor est certa. quoad utramque partem; Masot veris declaratur & probatur exemplo actuum vitalium ordinis naturalis r intelleiactio enim v. g. necessariis & indispensabiliter supponit in subiecto a quo elicitur, principium
radi eate vitae naturalis . scilicet animam rati Dalem; & idem die de volitione;visione, comestione , cla aliis operationibus vitalibus ordinis inaturalis : unde eum de vita supe maturali e dem modo, proportione seivata, philosopha Eum sit,ac Ae vita natural i gratia enim non destria it naturam. sed perseito dicendum est, actus
persecth vitales vitalitate supernatu resi, necessitio & itidispensabiliter supponere in subiecto a quo eliciuntur principium radi eate vitae si pernaturalis, quod aliud esse non potest quam ipsa gratia sanctis eatis. Ex quo inferes Deum
non posse. etiam de absoluta potentia. elevare hominem existentem in peccato mortali ad vi sionem beatificam nisi prius, altem natura gratiam sanctificante in illi infundat;alioquin simul
viveret & non viveret vita persecte tu petitat mrati : sicut noti potest facere quod corpus mor-
. tuum operationes vitae naturalis exerceat, nisprius natura animam illi intrandat. secunda pars Minoris principalis.qua asserit η' visionem beatis ira, aversionem a Deo ut ultimo sine virtualiter saltem excludere, & cum ea non polle componi facile siuadet r. Visio enim beatifica est adeptio ultimi finis, seu persecti csmaciam Deo ut ultimo sine coniunctio, ut patet ex dictis disputatione praecedentibSed consecutio ultimi finis, seu persecta cum Deo titultimo sine coniunctio, separationem & aversionem a Deo ut ultimo fine excludit. & cum ea incompossibilis et . etiam de absoluta Dei p . tentia: Ergo& visio beatifica. Neque diei potest, soli ira intellectum Mati tu niti Deo tanquam ultimo fini per visionem. beatificam,tiori autem voluntatem; 've ita v .
Iuntatem poste ab illo manete habitualiter a versam. Nam contra esl, quod intellectus non solum faeit sitem praeientem sibi, sed etiam toti supposito, & consequenter voluntati, saltem mediat et unde sicut repugnat lapiclem immobia liter eoniungi centio. &sititit ab eo recedere i&esonpari; ita implicat beatum immobiliter .coniungi Deo ut ultimo fini per visionem be alseam, iusimul ab eo manet Phabitualiter a-iversiain ta separatum per Peccatum habituale
Tertia pars Minoris principalis , qua dicit. 8suasionem beatificam, rationem voluntarii. in peecato habituali inclusam, virtualiter saltem destruere,sic ostenditur. Non potest viso clara Dei non destruere virtualiter illud quod amor beatificus destruit sormaliter: sed amor beati sciis delituit formaliter rationem voluntarii' ad peccatum habituale pertinentem: Ergo vi sio Dei eandem destruet virtualiter. Minor est certa. quia voluntaria prosecuti sumini boni, deliritie necessarib voluntariam prosequuti nem euiuscumque obiecti peccaminos, sibi direct oppositam. Maior verhprhbatur e Forma
virtualiter eontinens aliam, virtualiter praestat
essectum eius formalem: Sed viso clara Dei est
forma virtualiter eontinens amorem beati Q eum, cuius est radix, & unus ex e flectibus fomnialibu amoris beatisci est destruere rationem voluntarii . ad peccatum habituale pertinet tem : Ergo viso beati fiea hoc ipsum virtualiter prastabit. I. HI.aohantur obiectiones. CBiicies primo contra primam eoncluso- . in nem : Non miniis repugnat beatituditu tristitia seu dolor actualis, quam actuale pece tum; scut enim beatitudo excludit malum euia pae, itaru malum poenae:Sed de potentia absol ta. tristitia seu dolor actualis cum beatitudinee flentiali, seu visone beatifica. compossibiba est; ut patet in Christo, in quoivit sunt a tria
stitia,& dolor. licet ab instanti suae eonceptionis esset beatus & comprehensor Ergo etiam actuale peccatum . cum beatitudine seu clara
Respondeo negando Masorem : tum quia in peccatum repugnat beatitudini, ratione vis
nis beatiscae,quae elim si e:us essentia, seu ratio formalis constitutiva . ab ea in se palabili, urdolor velis seu tristitia illi repugnat ratione gaudii. seu delectationis beatificae , quae cum
non sit ellentia beatitudinis , sed tantum eius proprietas, de potentia absoluta ab ea separati potest. Tum etiam, quia tristitia leti dolor non importat aversionem ab ultimo fine, nec proceditere iudicio&dictamine erroneo, sicut pe
catum, sed tantum importat delectum alique in .
natior, sive innatum, sue illaium, es aliquid ipsi disconveniens ; non est autem implicantia seu repugnantia, quhd visio beata sit limul cum aliquo defectu ain re aliqua disconvenienti ipsi
naturae ; quia naturam in omnibus elle repar
tam & perfectam, non est ipsa e sentia bearitu dinis . sed essectus ejus, pertinetque ad statum eius accidentalem , non vero ad substantiam bene tamen implicat aversonem ab ultimo Mne ,& iudicium seu dictamen erroneum, cum. Matisca visone subsiste te,ut satis supra pondo
O ieies se ei db e Potentia ad peccandum
iest deessentia libertatis creata, vel saltem elus pars aut complementum : Sed in beatis temanet persecta libertas: Ergo & potentia ad pec
Respondeo negando Malorem': potentia enim ad peccandum , neque est de euentia ii
bertatis ereatae , neque eius persectio, aut complementum , sed potius aliquis desectit, illi conveniens per accidens, &prout est in stibis
86쪽
cto nondum congrmato in gratia, vel nondum Ielath vidente divinam essentiam. Nam ut per-
ad 3. Liboam arbitriamic se trabet ad eluendum ea qua flant ad finem. ficat se habet indist ausia cinctumnes: Manifestum est aut/m quod ad virtutem intellectus pertinet. ut in diversas conclusiones procedere
rossit secundam princ pia data : sed quod in alisaam
cipiorum .hoe et .ae defecta ipsius. Vnde quod illarum arbitrium di persa eligere possit. serrata ordine finis, hoc 3ertinet adposibionem libertati, eius: sed qu)deligat vii id diνertendo ab ordinὸ sinis quod est pec-
, nus arbitri, or in Angelis qui peccare non possunt idem dicendum de aliis beatis ) quam in nobis ad' qui peccare posian . De quo uberius Tractatu sequenti.
obiicies tertih e Potest Deus praeceptum im-s 3 ponere beath de aliquo actu libero, v. g. de custodia hominum: At iupposito illo praecepto poεtest beatus peccare et Ergo actuale peccatum, eum visone beatifica poteli componi. Maior patet, Minor probatur. supposto illo pracepto, pcitest beatus omittere talem actum ; cum adhuc supposito illo praecepto, libeth illum exerceat: Ergo potest peccare peccato omissionis. Re pondeo concessa Maiora egando Minorem. Ad edius probationem,distinguo Antecedens: stante tali praecepto potest omittere lassem actum. omissione phγsca & naturali. concedo Antecedens Omisso ne morali & culpabili, nego Antecedens. Vel potest omittere, potentia antecedenti, di in sensu diviso, concedo Antecedens: tentia consequenti, & in sensu composito .nego Antecedens, & Consequentiam.
Possunt haee explicati exemplo Christi, qui respectu actus cadentis sub praecepto, fuit liber
quoad exercitium, & tamen non potuit peccare r quia licet potuerit omittere talem actum, prout omisio est pura negatio actus opposti, non tamen quatenus est privatio praedicti actus ut debitii vel quia licet illum potuerit omittere
potentia antecedenti. bc in sensu diviso, non tamen potentia consequenti, & in sensu eomposi- i. to . De quo in Tractatu de Inearnatione, dum a--i. gemus de concordia libertatis Christi cum eju, g. impe crabilitate. Dices: Actu omittere actum praeeptum, est
actu pecea te: Ergo posse illum omittere, est poca peccare: sicut quia actu esse hominem. est a- esse animal rationale. posse esse hominem,es posse esse animal rati tale Respondeo eoncesso Antecedenti, negansso Consequentiam: quia argditur a sensu composito ad divisum: seut in istar Actu non ponere ctum praescirem a Deo, est actu falsficare scien . tiam Dei Ergo posse illum non ponere est pocse illam salsneare. Ver claritatis gratia, distinguo Consequens: posse omittere actum praeceptum,potentia consequenti,& omissione privative accepta. est posse peccare, concedo. Posse omittere, potentia sol iam antecedenti,& omicsone pure negativa,nego.
Ratioesistinctionis est, quia potentia conse-uens dieitur. quae aliquando est ad actum te-ucenda . & cui ex nullo capite repugnat cumactu confungi ; unde cum perfecte & completes iactica set, a nullo praedicato. etiam accidenta-i in suis extremis praescindit: potentia autem antecedens est,quet ad actum Ieducenda non et . . & cui ex aliqua suppolitione repugnat eum ctu coniungi. tenditque in actum vel negati O-nem actus, 1ecundum se, piaescindendo ab his quae accidentaliter illis conveniunt, ed quod non sit practica complete. Cum ergo stippolixo
praecepto de aliquo actu,omi: storii illius connexa si ex aecidenti ratio privationis moralis, hinc fit quod potentia consequens ad illum inmittenduna, si potentia ad omissonem motu Lter & pa ivative sumptam. subindeque potentia
ad peccandum; non vero potentia antecedens.
quae tendit ad negationem actos secundum se. Meum praecisione eorum quae ex accidenti illi coniuncta inveniuntur. Unde non valet ista con- B sequentia r Beatus potentia antecedenti potest omittere actum praeceptum: Ergo potest pecca re: sicut nec ista e Christus, stipposto praecepto Patris de subeunda morte, potuit non mori potentia antecedendi Ergo potuit peccare,& PIκ-ceptum Patris non implere. Nee obstat exemplum quod in argument adducitur : nam homo est essentia litet animal ratiouale i omissio vero seu negatio moltis in
christo sitiem dicendum de omissione actualis custodiae in Angelo aut beato) non est essentiath et privatio & transgresso,sed accidentaliter,& ratione praecepti per accidens stipposui; potentia autem non potes 1 ab actu dividere quae e sunt illi essentialia,& se non stat potentia ad e L se hominem , divisive ab hoc quod elh esse animal rationale; potest tamen prascinὰere ab illis quae accidentaliter coniunguntur cum actu vel negatione ejus,pertendentiam ad illa secum dum se accepta; & quia negatio mortis,vel custodir. eadentis sub praecepto, solum est privatio per accidens. & ratione praeepti, quod illi essentiale non est;consequens fit, quM adhue in instanti praecepti. possit potentia tendere ad iulam secundum se inspectam, quoad sbi essentia.
lia,qua ratione solum est negatio, prascindendo ab illa, quatenus priuatio est;.ti consequenter tendere ad illam in sensu diviso. non autem insensu composio. Qiod mille exemplis in omnium sententia admittendis posset manifestari: sed de hoe sese loco citato dicemus. Instabis r Stante praecepto de aliquo actu summaturali . potest Deus negare beato auxilium efficax ad illum eliciendiim Ergo beatus potest omittere actum praeceptum. non solum potentia antecedenti, & in sensu diviso. sed etiam potentia consequenti, & in sensu composito, subindeque peccare. Antecedens videtur certum cum
enim auxilium esseam sit pure gratuitum, &non requiratur ad posse sed ad agere, Deus nemini tenetur illud eoncedere. Consequentia veris est manifestat nam cum auxilium esseis applicet potentiam ad operandum, ad eius denegationem non solum sequitur potentia consequens & expedita ad omittendum actum princeptum, sed etiam actualis illius omisso. Respondeo primo, negando Antecedens: siaeut enim ex suppositione quhd Deus Christo
Domino imponat praeceptum summamrale, trinetur illi dare auxilium essicax supereaturale, quia persona impe ecabilis est; ita ex hypothesi quos aliquem elevet ad elaram sui visionem, de gli actum aliquem summaturalem praecipiat, tenetur auxilium efficax ad illum eliciendum tribueresquia ut supra ostendimus ex vi status beati fiet, id clarae Dei visonis,redditiis omnino impeccabilis.
87쪽
Respondeo iecundo, quM si instanta aliquo A tessit sinita. item per absolutam Dei potentiam
praecepto supernatur ei, Deus omne auxilium .essicax . Omnemque ad agendum concursiam denegaret, Oniasso talis praecepti non esset privativa de culpabilis, sed pure negativa& in vil-pabilis: nam, ut in tractatu de peccatis oste demus , ut omissio tu voluntaria de culpabilis, debet necessariis habere annexum aliquem actum, qui sit causa vel occasio omittendi. qui que per ordinem ad omissionem sit intrinsec de politive malus: Si autem Deus omnem comcursum ad agendum beato denegaret, eo ipso deest et illi omne exercitium liberum, nullumque posset elicere actum , qui esset causa omi tendi praeceptum Obi ieies quand contra secundam conelias nem: Potest Deus hominem in peccato mortali existentem , ad vilionem beatificam elevare.
non infundendo illi gratiam sanctificantem: Seδ in tali casu viso beatifica & peccatum habituale simul existerent: Erso illa possunt pera solutam Dei potentiam simul existere. Maior videtur certatad visonem enim beati fieam s liim tequiritur lumen gloriae,quod tribui potest sine infusione gratia. Minoratiam videtur aper ta: cum enim peccatum habituale essentialiter constitit in privatione gratiae,nma potest expelli sine infiisone illius i Sed in lati casu non in funderetur gratia , ut supponimus: Ergo pecca tum habituale non tolleretur, sed remaneret &simul existeret eum visione beata Respondeo primo, negando Malorem: nam sciat non potest per absolutam Dei potentiam elici actus vitalis, absque principio radicas vitae; ta nec vita beata . sne gratianum viso stactus persecte vitalis vitalitate stipernaturalia gratia veth principium radicate vitae stipem turalisi ut in terita tumne secunda conesilotiis susὲ expendimus Reipondeo seeundδ . data Ee non concessa Maiori, negando Minorem. Ad cuius pro b tionem die dum est, peceatum habituale non iis stere essentialiter in privatione gratiae Consequentia patet , Antecedens probatur. Opposta debent esse in eodem ibiecto r Sed viso beatifica & peccatum habituale sunt in diverss stibiectis ; nam vaso est in intellecto, peccatum vero habituale,ut dicit privationem gratia sanctis cantis . est inessentia animae, in qua immediate recipitur ipsa gratia , ut vero importat aversionem a Deo ut ultimo fine , est in voluntare,in qua est ipse mora seu converso in Deum ut ultimum finem: Ergo Viso bearissici 5c peeratum habituale non opponuntur. Respondeo primo. quod licet viso Matisca io, A peccatum habituale non opponamur tam B liter & immediate, opponuntur tamm radic
liter & mediate i quia viso beatisci est radix amoris, i f. aliter & immediate opponit peecato habituali , & dicit aversonem a Deo ut ultimo fine de rationem voluntarii in eo inclusam sormaliter destruit ἔ sciit rationalitas virtualiter seu radicaliter hinni bilitati opponitur. quia est radix ris bilitatis, quae formaliter opponitur hinnitalitati. Unde quemadmodum s Deus de potentia absoluta ritibilitatem a rationalitate seiungeret, rationalitas tamen eum hinnibilitate stare non posset e ita pariter si visione beatifica amorem separaret,eiusque impediret resiastantiam, nihilominus illa pecca- tum habituale a se excluderet, & cum eo esset inrempossibilis. Respondeo secundo: quod licὲt viso beatia i
sea, formaliter sub ratione visonis non opponatur immestate peccato habituali, ut impo tat aversionem a Deo ut ultimo fine , bene t men sub ratione tentionis seu eomprehensonis: quia sub hac ratione praesentat voluntati sum mum bonum , in quo tanquam in termino ipsa quiescit;ut infra patebit, cum agemus de dotibus animae beatae.
Addo quod, quamvis viso beatifica ia aver so a Deo sint in diverso subiecto qua .lunt tamen in eodem stibi esto quod, scilicet inanimar sit autem Operari est proprium subsistentium,ita de praeei,h & absolute sumpta . sed in privatione D consequi finem. sic ab illo averti: unde non m
gratiae, ut voluntaria , cum ad peccatum rati
voluntarii necessariis requiratur: unde s Deus 1 iusto dormiente auferret gratiam, per suspen- sonem concutias eonservativi illius. licet illo careret gratia , non tamen haberet maculam peccati, quia illa carentia non esset illi voluimtaria. Idem eum proportione dicendum est in proposito e licet enim homo ille ad visionem beati fieam elevatus. gratia sanctificante care iaret.non tamen propterea maculam peccati, seu peccatram habituale haberet e quia cum viso beatifici si ex se de sua natura virtualis 3e implicita peccati retractatio. in stina ostendi
mus. talis earentia non remaneret amplius um
luntaria. Unde quando dicitur, Bd carentia gratiae non potest tolli .ratii per eius initionem.
Eistinguendum est: non potest tolli phylice, &in ratione piirae negationis , concedendum est, non potest tolli moraliter, & in ratione privasonis, seu carentiae voluntariae , negandum riit enim hoc secundo modo tollatur , sum citquod ponator actus formaliter aut vir aliter retractans . &destruens rationem voluntarii, quae in ea incitiditur. Cbiicies ultimo r Viso beati fiea& peceatum habituale non opponuntur : Ergo possunt m. DLtest eadem anima per visonem beatificam eo
sequi ultimum snem, & smul este ab illo ave si per peccatum habituale.
De do tibin e aureolu beator in
bus & aureolis beatorum non disputet,.. sed reservet ad finem tertir partis: quia
tamen morte praeventus illum tractatum non
edidit , & supplementum ad tertiam pariem communiter in scholis non exponitur;visum est disputationi de proprietatibus beati redanis istam annectere , & breviter de dotibus M a reolis beatorum hIe dissarere. Pauca etiam de
88쪽
Fremittietur quod Mad omnes est certum. C ponimus tanquam certum & indubita otum apud Theologos, m beatis dotes debere admitti. Dos enim curisperitis accipitur pro
A competit sacere iustum, sid per auidem , quod tiimis saciat iustam. Quamvis ergo in matrimonia stirituali non fini aliqua onera. e tamen ει summa iucundita ad hanc positiendum dorassens casi feruntur, ut scilieri delectabilito per easPansa com
stinenda onera matrimonii , sed etiam ad decentiam & ornatum sponsa , ut sic decentius coniungatur sponto: unde alia est dos naturalis, quae iptis neminis a natura tribuitur , scilicet virginitas de pudor; alia civilis,quae eonsstit in bonis sortunae & divitiise ut ergo anima beata exoraetur & Aecoretur , ac decentius coelesti .dono quo sponsa dotatur , quando in domum B Sponso coniungatur , debetit illi astignari despons id lemnit et tradueitur , tum in solatium . matrimonii , eiusque si istentationem, tum inornatum ipsius sponsae , ut dicitur lege doto fri itire dotiam: Cnde cum in beatitudine sit con- . iunctio perpetua inter animam & Deum . 8c veluti spirituale quoddam connubium , recte a Theologis a lignantur dotes, quas ornamenta. quaedana sponsae, aliae quidem ex parte animae, de qui bris in prae emi agimus; & aliae ex parti corporas, de quibus articulo sequenti. a Dices primo: Dos secundum iura non comsuevit dari a parte spons, vel ab ipsB sponso, sed a parte sponiae : Atqui omnia dona beatitudinis dantur beatis a parte pons, stilicet Christi, secundum illudJacobi I. Omne datum ut mum, O omne donum persectum , de sursam est des .ndisi a Patre lamaniam e Ergo dona beatitudinis non possunt appellari dotes , per similitudinem ad
Respondeo primo , quod licet regulariter 3 sponsa dctetur a parte' suo I tamen aliquando dotatur a patre sponsi , aut ab ipso sponso, vel in poenam , ut ii ipse seduxit virginem &corrupit, ut dicitur Exodi 2 a. vel propter in qualitatem conditionis , ut si puella st Ion hnobilior,aut Iunior; vel denique ex nimio aD-ctuo ore ad sponsam , cuius paupertatem aut deici lationem vult dote recreare: unde Genes. 3 4. Sichem ob ardentem amorem erga Diuiam dixit Jacob &. filiis eius: Augete dotem. σ/ lulate munera. Et propter hanc ultimam rationem , in beatitudine dos tribuitur animae
beatae ab ipso sponsio, sive a Christo, ob nimiamicilicet Eliaritatem qua eam diligit 4 Secundδ re honde ri potest cum D. Thoma
in supplemento quas os .art. I. ad a. concessa Maiori negando Minorem: nam Pater 'sessis i-I ..r Chr in . est persona sola Patru s pater autem nonsa es rota Trinatus: lectitiasHem in creaturis ail totum pertinent Trinitatem. Vnde hiatu modi dote ψns urituas matrimonio . proprie loquenas, magis
danrar a patresponse, quam a patre θουε.
s Dices secundo Dos a 44 gnatur sponsae& tra ditur sponso, ad sustinenda onera matelmonis rAtqui in matrimonio spirituali animae ad Deum,quod incipit invia per fidem & charita etem,& consummatur in patria per claram Dei visionem a ulla limi onera,sed potius summa iucunditas & delectatio: Et in eo dos allignari Non debet.. Respondet D.Thomas loco eitato in solutio ne a 3 a. quod At, , per ρ ι .ndente iriad quod perdotes e fiarti . s. i.icet sotinum matrio 3, sed per
alcidens. 12 d chad per eas νemoveatur, scilicet onus πωνι iniquoώIer eώ υνatur ; si ι Irusia per se conferri dotes . quando in domum Sponsis lemniter traducitur,dc in coelestem patriam in
troducitur. Quaerimus igitur, quot & quae sint huiusmodi dotes,dc an illa sint habitus via op
M. II. ι utraque iussicusta. duplici concisone reseisitur. Γ Ico primis: Tres tantum sunt dolea animae
heata, stilicet vitio, comprehensio, seu te tio, & delectatio. Ita D. I homas i. p. qu. In C art. .ad i.&in supplemento .s s.citata, ut. 3 .5c alii Theologi communiter. Probatur conclusio ratione sunsamentali. 1 De ratione dotis tria stitit: primum est, ut sistum in patria conveniat: nam dos datur ratione maia
trimonii consummati 8c indissolubilis ; matrimonium autem spirituale Dei eum anima quod hέe anchoatur per fidem Ee charitatem , shium conssimniatur de radditur indissolubile in patria; adeoque sol iam in patria dotes sunt admittendae. Secundum est, quod ad solum sponsum dos terminetur & referatur e matrimonium enim facit ut sponsa fiat unus spiritus cum Sponso eoelesti ; atque adeo sola illa perfectio quae cum Sponso cons git, nomen dotis me. P retur. Tertium est qu1d eadem dos responAeat solis virtutibus Theologicis: quia enim per illas soluiti contrahuntur sponsalia in hae vita Ju. xta illud Oseae a.S Uufo re mihi in is, ideo do. tes matrimonium Mnantes illis solum debent correspondere. Atqui si1bsumo in solum tribus praedictis. visioni se ilicet, eomprehensioni, di
delectationi,tria enumerata conveniunt: Ergo tres tantum sunt dotesanimae beatam. Minor subsumpta probatur e & in primis, quod tres enumerata conditiones.tribus pradictis conveniant, patet: nam illa tria conveniunt animae solum in patrias eam intime cum coelesti Spo se coniungunt: & fidei, ratione claritatis co E respondet visio , illiusque imperfectionem 3cmbscuritatem excludit 3 comprehensio autem correspondet spei , nam per illam tenemus Deum , ad quem currebamus per spem, unde
illius imperfectionem tollit ; denique delectatio charitati correspondet , illiusque imperfectionem aemovet , quatenus obsectum.
quod absens per chara intem amabatur in via, fit praesens per gaudium & delectationem inpatriae Ergo dcc. Qu4d autem nulli alteri perfectioni ii se tria a competere possint, videtur etiam mani sestum nam gratia, charitas , virtutes morales , dona
89쪽
ηpiritus saneti, gratia gratis datae . & smilia
dona vel chari nista,communia sunt vir & patriae peculiares autem revelata ones quas beati habent extra verbum,aureolae , &alia gaudia accidentalia. versantur circa aliquid creatum. non circa ipsunt Dei in immediate ; neque com respondent virtut bus Theologicis , quibus contrahuntur sponsalia in hac vita.
Addo quod dos sui docet D. Thomas loco citata) disponit 3c habilitat sponsam ad ipsam
beatitudinena , quali ad coit, unctionem cum Deo. non autem illam coni: tatur aut consequitur; unde etiam in ei vilibus diana quae sponsita post consummatione in matrimonii largitur spoti . non dicuntur proprih dos, sed sponsalitia largitas. aut donatio inter coniuges. At pIδ- fata particula: es revelationes, seu charisnata, post beatitudinem con equuntur In anima,nec omnibus beati, liuat communia, sicut dotes. sed quibusdam tantum .ut aureolae r Ergo nulli alteri , praeterquam visioni, comprehensioni, dc delectationi, eonditiones ad rationem dotis reis qui suae conveniunt. Ex quo solvuntur omnia argumenta,quae contra hanc concludionem fieri solent
s Di eo secund3 Dotes consistunt in habitibus,
connotando operationes , tanquam propricia
Et contra plures ex Recentioribus, qui dotes animae non elie habitus, sed actuales operationes do zent, vel supponunt. Est tamen D. Thomae loco sit pra citato ex supplemento art. a. in eoi p. ubi se ait e Dicendum qiaod ιeatitudo ct des r. aliter dfrunt , ut beatitudo .scarari u operatio per Diu , qua anima beata Deo com tingitur 3 sed distes dicuntur habitus . ν/i δέ a sciones , vel quacumque alia qualitates , qua omiunuatur ad Mi mussi perfectum verationeis.
Et in solui. ad 3. ι im inquit dupliciter pors accipi. uno modo ac ual ter . id est pro ipso actu vi- Ams et ric νυῖο non est L . sed di , a beat ludor arro modis potest accipi has restiter, id est pro has tua quo tulis operatis elicitur . id .' pro ipsa gloria esuritate , qua animis diνinitus instratur ad Deum ν dendam ; OH est do, , O principiam beatitu-inu. .... Etsi riter dicendam ad quaritim de Iraia
io Nee valet quod aliquidi eunt, D. Thomam
retractasse illam sententiam hic qu. 4. ari. 3. dotes animae explicando nominibus importantibus operationem. Hum ait: μι es est ad leo ita dinem ista tria concurrere . sicilicet νisionem , quae est cognitio persecta intelligibilis finis 3 comprehensonem. a importat praesentiam finis I delectation/m νHsraitionem , qua 1mportat quietationem rei amar tu νη amata. Non valet linquamJ tum quia in illo articulo non loquatur de vivone, comprehensione,& si uitione, ut sitiat dotes,sed ut sunt operationes 'uxdam beatitudinem constituentes. vel ad illam pertinentes . nec ullam plane dotis facit mentionem e tum etiam quia loco citato ex supplemento , eodem modo vilionem
es fruitionem appellat nominibus importantibus operationem ; de tamen nulli dubium esse potes . ibi tentiisse nostram sententiam: Ergo quod iis seni nominibus hic utatur , non potes esse signum retractationis. Adde quod, ut praedictae dote nominibus imp itantibus operationes explicentur, fusile it quid illas in obli
quo & de connotato importent, ut asserit secunda pars conclusionis. Tm. III.
Probatur ini et conelissio ratione sundamentali, quam idem S. Doctor locis citatis in-snuat Dotes disponunt 3c exornant animam ad intimam con unctionem cum Deo, Di ex supra dictis patet : At visio , comprehenso , dc delectatio, ut sunt operationes . non disponimi animam ad talem coniunctionem, sed teli utitipia coniunctio, vel aliquid eam sub equens: Ergo ratio dotis non actibus, sed laab:tibus com
Confirmatur: Ratio dotis transsertur a Theo 1 alogis ex propria 1ignificatione, qua importat munus datum sponsa in carnali matrimonio, ad significanda ornamenta . quae an :mam beatam B perficiunt in summatulati coniugio: At in prima lignificatione, non actum. sed habitum important e Ergo de in secunda habitum. & non actum, debent signiti. a te. iConfirmatur amplius: Siciat in matrimonio Icatirali nullus,nili ridietile, assigilate potest pro
dote ipsam consummationem matrimonii, aut
aliquid consecutum ex tonsum tione, sed ne-eeslatio asssignari debet aliquid antecedens, de quasi habilitam & ornans sponsam, ut conium gatur sponso . sic traducatur in domum eius: ita pariter abliirdum videtur,amgnari pro dotibus animae beatae ipsam visionem, qua est ipsa consummata allecutio finis, 3c coniuncti ad sponsum, seu eonsummatio supe maturalis matrimo C nil quod Deus contrahit cum anima beata. 3c delectationem seu fruitionem, quae sint operationes post conlumniationem sectitae r Ergo dotes animae bearae, non in huiusmoesi operationiabua , sed in habitibus luminis gloriae re charat tis. eas antecedentibus. debent formaliterco s stete ; δρ huiusmodi actu, ad stam iratim de conis notato & in obliquo importare. tit asserit secunda pars conclusonis. Qtiod ut magis declaretur. dc Adversariorum argumentis occurr
Assuertendum est.duplicem rationem seu Gmalitatem in his habitibus reperiri: nam primbhabent quid sint principia eliciendi operationes, quae vel sunt consummati a beatitudinis, D vel ad illam sequuntur; dc se non magis induunt rationem dotis, quam ipsa consummatio matrimonis; cundo, quod elevent antinam ad quendam statum altiorem. 8c dissimilem a ita tu viae. ratione cujus non possunt amplius habete
imperfectiones huius vitae et & sub hac ratione induunt rationem dotis, id est ornatus. dispotationis. &habilitationis sponsae ad illas nuptias divinas. v. G. lumen gloriae non solum habet munus eliciendi uitionem Dei, sed etiam disponendi intellectam ad reeipiendam divinam es.sentiam loco speciei, & ita clarificandum intellectum.quM non sit capax ullius obscuritati, &sdei, sed selum evidentia&elaritatis ; de sub
hac ratione vocatur viso habitualiter de petmodum dotis. quatenus ex vi illius luminis videtur sumnuina visibile, δc non remanet intelleiae iis in statu illius obscuritatis 8c impersecti nis.Similiter comprehenso quatenus ei dos. δυcit eundem habitum luminis gloriae, non ut clarificantem intelle Elum , dc disponentem ad recipiendam eisentiam divinam ut speciem intelligibilem s sub hae enim ratione deformalitate. ut di imus, constituit dotem viasionis 3 sed ut tenentem habitualiter ipsam visionem, quae est tentio seu comprehensio actu lis, ut magis constabit ex infra dicendia. Dos
90쪽
denique fruitionis seu detestationis, est ipse habitus charitatis , non ut est prinei pium amoris sub hae enim ratione reperitur etiam in via)sed ut caustos Helectationem beatis eam , quae specie ab amore differt, he ut sic solum reperitur in patria. a s Dices: Egentialia beatitudo consstit in operation et Ergo ornamenta illius,qualia sint do tes, in operatione.& non in habitu debent conias stere. Consequentia patet: operatio enim non dicitur cum proprietate ornari per habitus. Confirmatur: Dotes matrim nium exornant. ut aecidentia illius, & consequenter illud consummatum supponunt: At matrimonium consummatur essentialiter beatitudine confistente
in aerar Ergo dotes non in habitibus, qui beatitudinem euentialem praecedunt, sed in actibus illam eonsequentibus sunt constituendae. Ad instantiam respondeo , dotes en Omamenta beati in concreto , non autem beatitudinis in abstracto ; nisi ea ratione qua dispositio
antecedens vel concomitans formam. potest dici ornamentum illius e Beatus autem habitibus& actibus exornatur , illis ut dotibus, ist stit complemento dotium. Ex quo patet solutio adeonfirmationem: dotes enim non tam mat imonium quam contrahentes exornare dicuntur.
Gratiarium noratu dignum. ir W X dictis inseres contra aliquos ex nostras L . I homistis, dotem comprehensionis, neque in relatione ad finem praesentem & habitum in voluntate exis entem . neque in habitu charitatis consistere, sed in habitu luminis gloria, ut tenente habitualiter visonem,quae est tentio de comprehensio actualis I 8 Prima pars patet ex dictis: Nam ex D. I h ma supra ostendimus dotes elle habitus, qualitates, aut dispositiones: Sed comprehensio v tam habet rationem dotis: Ergo non in relatione, sed iii habitu consistit. Constinatur: Comprehensio est terminus insecutionis spei. 5c illius imperfectionem excludens o At insecutio spei non est ad relationem. sed ad ejus sundamentum, per quod spei imperfectio excluditur: Ergo non in relatione, sed in aliquo relationem fundante debet consistere. es Secunda pars suadetur: Comprehenso idem est quod tentio Jc assecutio i Sad assequi & tenere Oblectum,non spectat ad voluntatem, quae assecutiva non est . ut docti it D. I homas supra qu. 3. all. 4. Ergo comprehensio est habitus , luminis gloriae existens in intellectu,qui assecutivus est, Ac veluti manus intellestitatis animae. qua obiecta tenet de apprehendit,ut disp. 3. arta
habitudo voluntati ad finem iam habitum. Respondeo, comprehensionem spectate ad et Ivoluntatem, non elicitive, sed obtestiv. d: terminative, inquantum summum bonum, cCmprehensum per intellectum, est obiecium v juntatis , & finis leti terminus in quo voluntas quiescit. Ad illud quod subditur, dicendum est con prehensonem importare praedictam retati
nem in voluiitate,non ut constituentem dotem,
sed ut quid consecutum ad illam r ex eo enim qu4d intellectas per lumen gloriae 3c beatificam visonem finem consequitur, resultat in voluntate relatio seu habitudo ad finem iam habitum , in quo tanquam in termino voluntas quiescit. Ubiicies soci G1 Viso 8c comprehenso sunt a Adote, distinctae 1 At visionis dos confinit in tu mine gloriae , ut habitualiter Deum videnter Ergo comprehensio non in lumine , nec in aliquo ad intellectum, sed ad voluntatem spectante, debet consistere.
Respondeo praedictas dotes sol im ratione distingui ; ad quod susscit quod lumen. ut est
dos visonis . tendat ad Deum tit clare videndum . de corte spondeat fidei ue' ut verδ compre- heraso est, tendat ad Deum, ut voluntati tenen
dum 3c proponendum, de eorrespondeat spei. Objicies tertihi Comprehentio est terminus a sinseeutioni, spei, eius imperfectionem exel dens: At tu meu gloris non est terminus insec tionis spei, sed potius viso ; cum per spem non tendamus ad tenendum per habitum , sed peractum perfecte fle consummate tenentem: Ergo datoquhd dos comprehentionis spectaret ad intelle tum, non in habitu luminis, sed in actu visonis deberet constitui. Respondeo distinguendo Maiorem: Est ter montis insecutionis spei, exornans de disponens
animam ad coniunctionem cum Deo, concedo Masorem termitius coniungens cum Deo , nego Maiorem. Sintiliter distinguo Minorem: Lilia men gloria non est terminus insecutionis spei. actu coniungens cum Deo conce/o Minorem e exornans de disponens ad coniunctionem cum Deo, nego Minorem, he Consequentiam. Itaque per spem tendimus ad con unctionem cum Deo, quae fit per visonem, tendimus etiam adornatum animae , illam ad praedictam coniunctionem dii ponentem 1, 5: haec secunda tendentia tollitur per lumen gloria, animam exo In .ius de disponens ad actualem cum Deo coniuncti nem:dos autem comprehensionis,laon in actu li coniunetione eum Deci,sed in ornamento ani.
mae ad illam disponente, debet consilere , uteti stupra dictis patet.
QUemadmodum in ingressu beatitudinJs as
anima desponsata Chi isto, de ad matrimonium, domum, de gremium spons, itidi solubili
nexu ex tunc admisia, accipit tres dotes . scili eet visonem, comprehensionem, Ad fruitionem, ut articulo praecedenti ostensum est: ita corpus in resurrectione, quando animae beatae coniungetur.