장음표시 사용
71쪽
, 31 superest des desum Elemnatis seu immora Atalitatis,quod etiam in B eatifica visione expletur. Cum enim illa sat immutabilis & tota simul, & titillam ut ait Bernard un capiat ex ea quod est, critis. Ius veterit utationem quia principia ad illam
concurrentia, scilicet lumen gloriae, & essentia divina per modum speciei unita. manent omni vici invariata) non mensuratur tempore , auraevo, sed aeternatate participata, Ut in tractatu non de visone beata ostendimus. Unde Augustinus in L I 3.conseis. cap. 1 f. loquens debeatis , V d ut
linquit)suriem ruam semper, o ibi legunt fines Liabo temporum, semper legunt. o nunquam praeterit quod legunt et non c
Convestiansur fundamen a altersas I ntiae. g. LPracipuum Scoti argumentam diluitur. P Raecipuum Scoti fundamentum sumitur experiectione amoris beatifici , & potest ite lauditar sex eorum, nec psca. A breviter proponi. Formalis beatitudo in pei te a 3
ιξttir liber eorum. qaia ra ipse ili hoc es. o eras in aeternum. Deinde , iam intelligerest gradus persectissimus vitae, de intellectio operatio perfecte vitalis; Beatus videndo Deum,dc ipsum per totam aeternitatem contemplando. vivet vita a-
terna & interminabili, iuxta illud Christi Ioan.
t . Mec est vita Herna, ut cognosant te Deum &e. Unde Isaiae a s. dicitur : Faciat Dominus exercia tuam omnibis populis in monte hoc conviviam vinde
Die pinguiam metallatorum . νindemia desacata qnia in monte gloriae aeternum faciet Deus electis suis convivium, in quo omnium delicianum scirem,& omnium bonorum medullam illis mittistrabit, iuxta illud Tertulliani lib. i. adversus ira arcionem cap. 3. In unum necesse est summitas magnitudinis etiques r. Postea addit Baias, quod Delia pracipitabit mortem in sempiteream. Ubi ad illam videtur alludere consiletudinem , qua
olim facinoros cle monte praecipitari solebant; per hoc nimirum significans , quδd Deus post diem iudicii mortem de excelso monte gloriae praecipitabit ad imum inferni, ubi sedes ejus in
aeternum manebit. Cum enim mors a peccatodi manet sitque veluti eius fit ia,debet eum peccato in eodem smul habitare loco, nimirum in inferno,qui idcirco vocatur putem interitust: tibi ipsis damnatis tanquam proprio pabulo an aeternum se nutriet, iuxta illud Prophetae: sicut ονει in inseres positi sunt,mors depasietios r nec eos ta men unquam consumet: nam,ut ait Aetnardus, s morientar ut semper virant , μνονent alsempo
i 3 1 'concludamus ergo hane digressionem cum
n. O.. Augustino. Illa cognitione ista r fione, silucantem - ct platione satiabitar in bonu anima ii demum. Hoc Dio entia hi stam sat est. nitris non habet quod appetat, quo inh et, quod requirat: Nam destino huius sati et tris arritur qui Domino Christo iacebat: ostende nο- ιιι Patrem. O pasiait nobis. Hue ergo contenssite, mortales, ad sontem
vitae currite , &nistinate ingredi in illam te
quiem. Istic omnes pariter venite capi .
utibi saltiae ligur improbis catenis, ITerreum habitans I bria mentes. Illa erit votis rQutia Iaborvme Isti portim placidi manens quiete. B.ι unum miser spatens aulam
Oisama operatione intellectualis naturdi debet eoi steter Sed amor beati fietis perfectior est v, sone : Ergo in illo consist:t formalis beatitudo.
Maior videtur certa, Minor autem,in qua videtur esse potita dissicultas . probatur multipliciater. Primo ex Platone . qui praefert amorem cognitioni, & ait: Nihil halea maius in me. quam quod amo ; nihil melius . . iun, quod amor. Et potest consimati ex D Thoma l. part quast. 8a .arr. 3. ubi socet amorem rerum quae sint supra nos, excedere in perfectione cognitionem illarum; α ecorura cognitionem re, unaquae sunt infra
nos,superate illarum dilectione; quia res superiores nobilius esse habent in se . quam in intes . lectu; unde quando intellectus eas intelligit, ilia Iat quodammodo descendunt, & vilescunt; reaverό inseriores nobilius esse habent in intelle-etia, quam in seipso; unde per cognitionem iam tellectos nobilitantur. Ex quo ibidem inser
sub d melior est amor Dei.quam cognitio: econ tra vero melior est cognitio rerum corpor
lium, quam amor: Ergo amorabeatificus per estotest visoue. Secundh probatur eadem minore ordo Sera-phmotum est Querior ordini Cherubinorum,ut doeet Dionisus cap. . de coelesti Hierarchia e Sed nomen Seraphim sumitur ab ardore charitatis; seraph enim Hebraice, Latine accendere dicitur: nomen alitem Cherubim a plenitudine scientiae derivatur ; Gerab enim scientia mala plicata, sue plenitudo silentia interpretatur, ut diximus intractatu de Angelis: Ergo amor pra- stat scientiae , & ardor luci. Unde Bera ardus se . . de verbis Isaia, alloquens Luciterum. bellissime ait: Bonum erat rili r uniser Mago esses, quam Lucifer. Addit Acinus . persectissima omnia in rebus creatis esse amoris symbola : nam inter planetas Sol suo calore amoris sγmbolum est ; inter elementa ignis; inter metalla aurum; & inter gemmas carbunculus, qui est veluti carbo ae-
Tettib , Finis prastantior est hisquet sunt ad finem: Sed viso Dei ordinatur ad amorem be tifirem, & non ὲ converse ; nam ut ait Anseliamus lib. a. cur Deus homo, cap. I. Rectus ordies, cognoscereat disgamus; perν us autem, dilia gere ut co Osamus e Ergo amor beatificus perfectior est visione. iniarth, Actus charitatis est perfectior fide: Ergo etiam est persectior beatifica visone. Antecedens est cellum,& patet ex verbis Apostoli
I .ad Corinth. I 3. Nunc autem manent fidesse is antas, Iria hac t maior atitem horum est charis, Consequentia vero probatur: Nam species generis perfectioris, nequit in persectione exeedidi specie generis ignobiliotis: Ergo si actus chari
72쪽
n is excedit actum fidei , quies acth, intellectas,seuus ins es aritatis perfectius est ratione genetica and sintellectas, re consequenter ex eodem principio omnis actus Hiaritat 1s s& a fortiori si1premtis actus eius , qualis est amor beatificus o debet e se misectior omni actu intela
lectus. etiam supremo, qDalis est . illo beatifica.
Quinto,illud est perfectius, cu: iis oppositum 'est pejirinam ut . Aristoteles 8,Eihic,cap. io. P smara opponitur optimo' Sed odium Dei, quod
opponitur Erat irati est multo maius malum,
quam carentia visionis; unde s daretur optio Beato, magis eligeret caret e vilione quam charitate. Ergi, idem quod plius.
as, Sexto , Quod est posterius generatione, est
perfectius; clim natura in generatione semperincipiat ab tinperfectioribus: Sed amor, sive invia,tive.in patria, est pollerior, generatione notitia intellectu,; nam se inper amor supporali νο- titiam, & actus voluntatis actum intellectus, circa idem obiectunae Ergo amor est pr stantior. Denique probatur eadem Minor. voluntasa 4o est perfectior intellectu r Ergo persectistimus actus voluntatis c qualis est amor Dei in patria)perfectior est persecti immo actu intellectus,qua. lis est vilio Dei. Consequentia videtur legitima,
Antecedens veris probatur: tum quia voluntas movet intellectum quoad exercitium in genere cauta efficientis tum etiam quia agit libere, ratione sui; intellectus autem expers in libertatis, nisi ex stibordinatione ad voluntatem, & ratione sui agit per modiam naturae; agere autem libere est modus persectior agendi , quam agere per modum natur ae . Addo quod, bonum quod est otii ectum voluntatis . cum ineludat vel dicatcrd1nem, ad existentiam, quae est ultima rei actualitas & persectio. est nobilius vero quod est obiectim intellectu, i cum uerum abstiabat ab existimila, ita ut de rosa in lue me detur vera eos uitio & vera scientia, licὲt eo tempore rosa
Hi ic a rgumento, uoa apud Scotistas palm ' rium est. dupli ei ter responderi potest. Primo distinguendo Maiorem e Formalis beatitudo debet consistere in operatione perfectissima, entitative, nego maiorem perfectissima in linea ac secutionis, concedo Majorem . similiter distin iro Minoiem amor beatificus persectior est vi-one,inratione entis,transeat: in ratione eonsecutionis,nego Minorem de Consequentiam. SO-lutio patet ex supra dictis: cum enim beatitudosor. sistit conlecutio obiecti beatis ei. praecise
ex excessu entitativo unius operationis aut sormae supra aliam, non potest colligi, quδd illa se beatitudo Dimalis,nis etiam hule praestet in linea asssecutionis: unde si pra di ebamus,quod etiam si lumen gloria emitati ve excederet visionem beati si eam non propterea in illo,ses in visone nostra beatitudo consilleret: quia scilicet viso est allecutio Dei, non vero lumen gloriae. Cum ergo amor sui supra ostendimus P non si conlectitio ultimi finis, sed lium stipponat iam obtentum de posse illim per claram Dei vili nem,quamvis daretur quod amor ip am in per
fectione entitativa ex e ederet, non ideo tamen
in illo consisteret formalis beatitudo. i a Respondeo secundo. data Ma tori, negando
Minorem. Ad cuius primam probationem, ex auctoritate Platonis&D. Thomae desiamptam,
in primis dico. Aristotelem qui matoni praefellendus est, explesie docete oppostum, di pla-
a. m. LI. serre cognitionem amori: ait enim .Ethac.cap. . Mens estiorum amnitim quae λυ- r sunt Iraef.χ-ri diu. Sectrudbdico allatumi J Id Piatonis ex psi eati posse de amore viae . qui melior est &praestantior scientia cc cognitione. Eodem in
do incelligenda&interpretanda est docti ina a D. Tliomadoco citato tradira: nam ibi loquitiac de amore & cognitione , iatorum,qui te, si riores intelli ut per speetes ciuid ditatum Screrum materialium, quae superiore, aessentia. non repra sentant prout sunt in seu sf, sed per nalogiam dc similitudinem ad res illas: teri te, & corporeas, i quibus desumunt ui r& de co-
hione ut sie terminata ad res supMao es, ve-: tum est in persectione excedi ab illarum a citi re, qui in illas sertur, prout linit in ieiplis r nonat tem de cognitione patriae, maxime de beatifica visione ἰ eum illa non sat per speciem ac limis, tia Aine mereaturarum, sed ipia diuina ess, ni iaimmediate per seipsam gerente vices smeelei Acso imae intelligibuis. Ex hoc patet resiponso ad secundam probationem eius em Minoris momina enim Serastini
Ec ch rubim nonsuerunt imposta ex amore de cognitione patriae, sed vix e unde Ezechielis dig. Lucifei Chetidiam appellatur: Ia Cherub extensus
O ρrotegens Et D. Thomas l. p. qu. io'. ali. i. ait : Immoties fuerant quidem ariqua, do in ordinibus
vel rum. sed ab eis ceci ruun Ad tertiam probationem Nego Minorem: a nam eum viso sit ellentia beatitudinis. & amor eius proprietas: proprietates autem sint propter
naturam ejus cuius sunt pioprietates : coiiseis uena fit quod amor beatisicus ex natura rei via onem tanquam niae in respiciat, & non a comtra visio amorem.Neca flvetiatur Anselmus .c
ius comparatio non est inter amorem & eo iationem patriae. sed viae,de qua verum est ordin ri ad amorem, notetit ad finem ultimuin, sed ut ad finem quo proNimunia qui er amorem ad ut, timum finem passibus merit is accedimus.
Dices: Amor est posterior visone Ergo visomon est finis amoris. Consequentia picabaturrham finis est posterior illis quae orditiantur ad ipsum . utpote essectus allorum in execntioner. Ergo si viso non est posterior amore, aed illum praecedens,nequit esse illius finii.
Respondeo coneesso Antecedenti. negando j, Consequentiam. Ad cuius probationen, dicatus duplicem esse finem, unum obtinendum, alterum perficiensum .' primus est posterior in executione illis quq ordinantur ad 4psum. etsi in intentione praecedat; secundus ver1 prxcedit in utroque ordine. sic essentia. que finis est proprie. tatum, non Obtinendus, sed pei ficiendus,est prior illis r uilio autem non est finis amoris patriae.
obtinen/u; per ipsum, sed solum perficiendus Ad quartam probationem V quea Megat is
Antecedens, loquendo de edicesu in genereph Gor exili mat enim ea qua continentur sub periectioi i genere, non posse esse manus persecta aliis contentis sib genere impersectio rimam
hoc ips, inquit 'quod aliquod genus persectili
est, tota latitudo illitus, &consequeliter Onanis illius spe etes, debet esse pellectior. Sed haec doctrina Ac stitio si splicet nostris Thoinistis. de merito : ex illa enim sequitur. non solum actum fidei. sed quemlibet actum intellectus, etiam naturalem, imo dc erroneum, actum perfectus mun4 esiaritatis qualis est amor
beatificus, in perfectione excedete s quod estu abfusis
73쪽
includit ut est quaedam ellentia seu quidditas, Α illa autem operatio eonstituit essentialiter bea & sub hac ratione existentia attingit ut ab intel- Iectu I. II. Aia argumentasIpuntuν.
fico convenit ratio assecutionis ultimi fi- . nis: Ergo in eo,& non in visione beatifica,con. sstit beatitudo formalis. Consequentia patet ex si pia dictis. Antecedens vero probatur primo ex D. Thomaqii. sequenti an ι .ad 2.ubi ait: ahat aa potantacem p.rtinenti esseamor ... ira Otitudinem. qua pruno Deum assequitur, dc radioliter seu causaliter continet aliarum poten tiarum pei sectiones: Cum ergo actus volunt
tis cel o admittamus eum polle toriari rationem allecutionis, saltem secundari acrem intelle ius radicaliter non contineat , nec obtinere possit rationem mmariae assecutionis ultimi Mnis; non potest etiam constituere essentialiter formalem beatitudine dite tum cum ver . itast.quod ratio assecutionis actui voluntatis nullatenus competit.
Respondeo secundδ, negando Antecedens. Ad cuius primam probationem, ex aut lictitate comprehi HL o dite Iuno Et infra qu. Ii .art 3 .ad B D. Thomae desumptam, dicatur comprehenti
Dauerit se uitionem, quae est actus voluntatis,ec se ultimum sinem, non ut tem quae ultimδ quae ritur, sed iacui adeptionem ultimi finis; quod etiam repetit qu. 3 4.art. . in fine corporis: Ergo licet amor si actus voluntatis, poterit tamen eico. etere ratio assecutionis.
beeuudb probatur Antecedens: Quhd amor supponat eraesentiam obiecti . non tollit quod
si a lectitio: Ergo cum hae sola ratione a nobis exel. idatur a conceptu assecutionis,fateri tene-mbi quhd si aliacutio. Probatur Antecedens rvam vilio beatifica supponit Deum intellectistbeata praesentem per speciem impressam , seu
nem pertinere ad voluntatem, non elici cive, sed Obiective, inquantum summum bonum, Oon
prehensum per intellemim,est objectum volui talis, de ultimus finis, in quo voluntas quiesc it. Unde ibidem in responsone ad 3 .ait S. Doctori
Comprehensa non est aliqua operario prater psonem. sed quadam habitudo ad finem iam ha atum. De quo nos infra,chm agemus de dotibus animae heat Ad illud testinionium dicendiam e1L1 ruiti nem esse adeptionem ultimi finis, non formaliter, sed consecutive, dcooiective: quia conse- qititur ad beatificam vilionem, quae acleptio est, illamque habet pro Obsecto. Velle cuticio dica-
per essentiam divinam gerentem vicem spe- tur esse adeptionem, non formes tei, sed condi
Iscciei, Sc tamen est assecutio illius : Ergo quδd
amor supponat praesentiam obiecti beatifici, ctam per Dei visionem, non tollit ab eo rati Onem assecutionis.
Tetiὁ probatur principale Antecedens: vusu beata neque est limilitudo oblecti, nec prO- ducit simi itudinem illius ut in tractatu de viii ne beata fuse Ostendi inus ; de consequenter Deum non praesentat intellectui beati,nee illum ad intellectum trahit, & tamen est vere assecutio . Ergo quamvis Deum amor non praesentet,
nec ad se trahat,sed ad ipsum seratu esse tamen potellillius assecutio. QM .uth Ideo intellectiis assequitur obiectum. pletive: quia complet re perfieit visonem be tificam ad quam consequitur ut illius propristas; & in iisHem sensibus eadem fruitio in ultimus finit ea quo. Ad secundam probationem nego Antecedens. Et ad huius probationens ist osuo Maiorem: iupponit Deum praesentem in aetii primo, concedo Maiorem: in actu secundo Mego M iorem; & concessa Minori, nego Consequentiam: nam aetos amoris sirpponit ob echum pro
sens non luin in actu primo, sed etiam in actu secunAo,& ideo asseeutio non es LAA reti iam probationem dicatur, quod licti vilio beatifica nee lit similitudo Dei, neesmit,
quia i litelligens fit unu in cum objecto intelle- D ti,dinem producat, pratentat tamen Deum tib
. Oto: At etiam amans fit unum per amorem cum
obiecto dilector Ergo etiam voluntas suum O iemi mali equitur.
ininto. Eiusilem mobilis est consequi finem vel centrum,cuius est tendere in illud: Sed ho
mo per charitatem tendit in Deum, & meretur beatitudinem : Ergo etiam per altum amoris illam eonsequitur. Denique probatur idem Anteeedens: Beatitudo formalis est coniecutio Dei, ut formalia ter est suminum bonum, finis ultimus cre istae lationalis: Sed intellectus non potest consequi Deum stib ratione simum boni re ultimi finis: Ergo in a. u liuellectus inialis beati tu rellectui beati, non ut medium in gita. nec perqviori sed ut medium qua ; quatenus ante illam obiectum beatificum non erat proesens intelle oui beati in ratione repraesentati in actu secumdo . 3c actu terminantis sui contemplationem, post aranien intellectione , actu ab intellectu pereipitur,dc astu se illi repraesentat
Ad quartam distinguo Maiorem : quia fit a
unum cum obiecto intellecto. per Isimilati Nem , concedo Maiorem e quia utcunque 1:rtinum, nego Maiorem. similiter distinguo Minorem amans fit unum cum Obiecto si lecto, ratione ponderis & inclinationis in illud, concedo Minorem: ratione similitudinis&identita-
do nequit eo si iere. Maior patet, Minor pro- si iis cum illo. negi, Minorem,&Consequentiam. h.itur; quia intellectus non tendit in obiectum sub ratione boni,sed tantum sublatione veri. Huic argumento responderi posset distin silendo Antecedens Amori beati seo convenit ratio assecutionis primariae, nego Antecedense
secundaria, traiiseat antecedens . & negatur Consequentia. Esto enun adna iteremus in actis voluntatis sal .ari rationem assecutionis, pollet
nihilomitatis defensu ii solo actu intellestiis consistere adaequale e: sentiam beatitudinii: quia ille scisti, est prima . . eeutio ultimi finis. Omnes beati pei secta es radicaliter continens;
Ad Mintam te pondetur. quod lie et eluviemst mobilis consequi centrum uel finem , cuius 'in tendere in ilium , rima tamen illum debet consequi & pias dere per eandem potentiam. aut virtutem, per quam in illum tendit: nam, ut supra dicebamus lapis per gravitatem, quae est inelinatio ipsius , tendit ad centrum , Fer quantitatem vero & per tibi ipsi unitur: avaris per appetitum movetur ad quaerendas pecunias, dc niam1 percipit δe arripit alias miles etiam pugnat manu,&recipit coronam in capite. Liacet ergo mentum, & tendentia in ultimum s-H a Nem,
74쪽
mem, ad voluntatem pertineant et eius tamen A cal. . sancti dicunt: me sitis o sapiantia hono .consecuito ad intellectum spectat, & fit, ut ita loquar, manu intellectuali. Ad ultimam probationem distinguo Mai reme ut formaliter est summum bonum, spa
ticula tit te/tiplicet rationem quae atting turper consecutionem. concedo Maiorem: s reduplicet rationem sus qua attingitia r. nego Maiorem i &Rh eadem distinctine Minoris, nego Monsequentiam. solutio patet ex dictis sit pia ara a. f. a . in solliti ne secundat obiectionis: ibi enim ostendimus, ouod licet beatus per beatutudinem Aymalem assequatur Deum ut sem--mum bonum 3c ultimum finem , ratio tamen ob qua illiime insequitur. non est ratio boni. sed ratio veri: unde D.Thomas insta qu. 1 9. arti'. ad i. ait quhd bonum prida pertinet ad intel- flectum sub ratione veri , quam ad voluntatem
sub latione boni de appetibilis.
Explieata essentia beatitudinia formalis.
consequens est ut eius proprietates deci remus: illa autem praecipue sunt tres: scilicet amor, delectatio, de impeccabilitas di de quibus in hae disputatione disieremita.
terrupto amore charitatis diligent Deum per totam aeternitatem. Ita enim ex plutibus Seripturae locis colligitur, praesertim ex illo t. ad Corinthul 3.Charit m nunqa m excidit. sise propontia ινamabuntar me tingua culabunt. νe sciem .ria Asruetur di id est ex et citium gratiarum de inua Diorum, prophetiae, uitas linguarum &c. imo etiam exercitium utitutum fidei 5c spei cessalat in coelo: at nunquam ibi cessabit exe citium actuale charitatis. U. in enim sinquit Au-
ob. Ies8 Ius tione laudabat κν. Addo quod scriptura passim asserunt beat '' .eterna. 8c nunquam interrupta iubilatione laudare Deum, eique benedicere: Apocas. 4. NOMer vij non halens requiem. oondo, sanctis 3cc. Et τsal. 8 3. Beati qai habitant in domo tua Domine, ini facula μιularum laudabunt te t At haee iubilatiocinati et extat lentassamiani exercitium actuale
charitatis in Deum fi nam illa est congratulatio Ddo de infinitia ipsus perfectionibus . & quas. v tum Sc depleratio iit haec in aeternum illi. convelatant. α revera convenienti unde Θρο-
xinus. ct sortita a Deo nostro in sti uti sicular me Ergo beati perpetuo dc non inter pro amore diligent Deum per totam aeternatalem. solum ergo dissic stas est, an talis amor,non a
solium quoad specificationem, sed etiam quoad
exercitium si necessarius. ita ut beati non pos.suit a radi dilectione cessare, velataim ill uin a terrumpere ' Scottia enim in i .dis . l. quin . a serit illum esse ex sua natura liberum 3c conti sentem ; etsi ab iit inima Dei proviΗentia,totilente omnia quae polient a charitate Aivertere. habeat quod in aetetniam si duraturus. Thom stae vero cum s. Doctore i. p. quaest. 82. a I t. a. contendunt illum este ex sua natura neces rium quoad exei citium,quamvis ab exti in se e
dc de absolvia potentia cellare possit. Dico igitur: Beatus necessari h dilig7t Deum quoad exercitium, ita ut non si in eius libertata vel potestate a tali actu cestate. Probatur conclusio latione fundamentali: a Voluntas , cum sit appetitiis rationalis,&sequatur ductum ac dictamen rationis , non potest e est a te ab aliquo actu, nisi in eo intellectus concipiat aliquam rationem mali , vel in eius cessatione aliquam rationem maioris boni: sed miltura horum potest iudicare beatus de amore Dei : Ergo non potest ab actu amoris cessare. Μasor patet, Minor probatur. in patria actus amoris est iucundus 8c facitis , cum charitas in patriast veluti in stio centro, utpote conjuncta eum clara Dei visione , & regulata per lumen gloria; neque esse potest lassitudo aut defatig tio in eius exercitio. eum non dependeat abali quo organo emporeo; viso enim, ad quam sequitur.non est per conversonem ad phantasma. ta:denique clara Dei visio non eompatitur iudicium erroneum, quh beatus iudicet esse illi h num, cessare ab amore Dei sed beatus semper habet actum contraritim , quo iudicat illi effabonum. continuhadhaerere Deo per amorem, de ab illo nunquam divelli, ita ut non possit voluntas intellectum ab eo iudicio, vel per unum instans d vertere t Ergo rce. Confirmatur : Homo in via necessitatur . quantum ad specifieationem ad voletidum num ut se, abstractum a vero de apparenti: non vero quantum ad exercitium ; quia fragilitas hominis pro hoc stare non patitur illum operari sine intermissione, nec esse in eontinua contaderatione boni: in patria veth per claram Dei visionem eontinuo repraesentatur infinita bonutas summe diligibilis. 3c continens omnem rationem boni satiativam appetitus . iuxta illud Exodii Em ost/ndam tibi omne ιonam: Ergo beatus in patria necessarid ἡiligit Deum non tollan quoad specificarionem, sed etiam quoad exe citium, nec potest a tali dilectione eesare. Consi matur amplitis: Divina voluntas, ex seo quod intellectus divinus videt essentiam sitam , determinatur ad amorem sui natur sena de necessarium quoad exere ilium : Ergo idem dicendum est de voluntate creara,s clath videt di .inam esIentiam. Probatur consequentia : quia voluntas divina persectior est , 8eliberior omni voluntate creata e Ergo s non obstante hac persectione de libertate, ab obiecto infinito determinatur si necessitatur quoad exercitium ἱ idem a sortiori dicendum est de voluntate creata videntia essentiam divinam; cum
75쪽
DE PROPR. IETATIBUS BEATITUDINIS
Amen m illast imperfectior, lihmagis imgnitas obiecti vili vincet eius libertatem, S nece statio trahet illam post se. Dices primo: Ideo voluntatem divinam necessariis quoad exercitium Dei oonitatem dilia aere, quia cum sit infinita de actus pultis . nece corio debet esse in actu vos Duras vero creata
cum sit finita, & potentialis, non exigit elle se per in actu. Sed eontra 1 Ex hoc quδd diuina voluntas semper de Messe in actu, solum sequi tui esse
necessitatam vage ad amorem alicuius obiecti, Non autem colligitur illam ex natura sua ellad ter in Datam cic necellitatam ad amorem boni. ratis di Vin au Ergo talis determinatio&necessitas ex infinitate sanitatis divina clare cognitat
inur, & non aliut te Dice secundo, voluntatem divinam infinit. 7 dilige te propriam bonitatem, δc ideo necessa, risi illam diligere quod in voluntate nostratio contingit. sed contra primδ e Non obstante quod diri numtelieinis seipsim intelligat modo infinito, intellectus Peto creatus Deum intesigat finito modo uterq; Green necessitatur ab infinito ob secto .li debite applicetur, & ex parte nc stra ad snt vires Ea o pariter,non obstante discrimine spinto, voluntas ereata necesiarib inclinatur in in4tii tum obieehim. si supponantur vires iuipsa, & alias ilebite per claram visonem tibi thii milJrappl eetur. Deinde id hoc quod est ab obiecto insitito clare gnito necessita, i, nulla res uret infinitas : Ergti etiamti voluntas nostram o finito divinati, bonitatem attingat. poterit necessitati ab illa, di esar in avide ter c
a Respongebis ω bibonitatem divino messea biectum priniarium,eonnaturale de piprium voluntatis div nae non . et oci eataesoc ideo illanimi e stare,non ve rh istam. Sed conti amicet bi, iras infinita Dei non sit δ' te tum primarium & connaturale voluntatis molliae absolute. est tamen coiectum primarium& eonnaturale illius .ut charitate inscirmata; &allax nonniatilis, imo magis propendet in bonia D de Deo clare viso solum intendit quod uoluntas
visum diligitur necessarid, non solum quoad
4pecificationem, sed etiam quoad exercitium. Secundo.In appetitu brutorum, Sin motibus
sibitis & primh primis, potentia non poteli si spendere sium actum,eb quod operetur natur stet , & fine indisserentia iiiiiicii ad agendum
vena Onagendu Sed amor beatificus procedis a voluntate ut operinite per modum naturae, dc
absque indifferentia iudicii ad agendum vel non
agendum,ut patet ex supradietici: Ergo non po
teli illum actum suspendere, seu ab alto Iuno resuo s. n.
ari c. sic ait: ines sterius xoluntata in ρ hiat sum natura. risecta cuivistiset abiecti Ergo in i a- tu beatitudinis, de respectu obiecti beatisci, vo. luntas est libera, saltem quantum ad exercita
ictos. Unde idem S. Doctor u tra qu. Io.art. 2.agens de modo quo voluntas movetur a suo Obiecto. duit quod Polunt vi mouetur dap uater, uia mosy quam ωm ad exemtium actus. alio modo γαν tum ad incolautionem actus qιὰ sex obsecro Et suta dit: prima modo voluntasia nullo ab licto ιωησι agra
c Respondeo primo. D. Thomam inhis locis
solum loqui de quolibet statu hominis intra viam, & de ob: ectis a quibus voluntas hominis viatoris movetur . non autem de statu beatitudiuis , ia de Deo clare viso mi patet ex ratione .quam adiungit ultimo loco pisto enim ali u δε
quacumque abietio nan cogitare. Q ratio imium velificari potest pro hae vita,&de obiectis,quibus voluntas hominis viatoris mouetur uiciue rh de Deo clare viso, a quo beatus non potest cositationem suam avertetre; cum visio beatisse, ut invariabilis, dccareat omna alternationeta mutatione. Respondeo secundo dato quod D. Thoma, 43loquatur de omni obiecto .univeriat iter, etiam talem divinam, quam in propriam bonitatem; se ut partes inclinant magis in conservationem eapitis sc totius . quam in propriam conserv tionem c Ergo hac ratio discriminis non valet.
Probatur secund6 concluso : Si eut in nostio' intellem iii, enitur ratio discursui, respectu conelusonum, & ratio intellectivi sne di sevi tu, respectu principiorum ita in voluntate nostra tepetitur modus agendi naturaliter. Ae modus agendi libere : sed ratio natura respectu nulliti, obiecti potest melius exerceri . quam respectu chiecti infiniti clarὲ 3c evidenter e iniit;clim enim infinitam bonitatem contineat, sest motivum adatquatum illius, & omnem eius vincat indifferentiam. & implet capacitatem: Ergo si e cognitum diligitur necessario. Dices, i Ilud Alligi necessariis quoad specifica.
' tionem non ψero quantum ade ercitium. Nec, contra primo: sicut in Vcluntate repeti aut modiis agendi libere quoad specificatio. nem, de modus agendi necessat iis, etiam quoad specificationem zita etiam possimi illi convenire libe tac exercitii, &Decessitas quoaὰ exerciati e Sed haec respe a nullius obiecti Diost melius exerceri, quam respectu boni insui in
per visonem claram proolati: Ereo illud elai
nullo obiecto sub formalitate oblecti seu quam tum ei ex vi obiecti. movetur ne cellario quoad exercitium. Nam ut recte ibidem observat Caietanus, hoc intrieth discrimen inter necessitatem quoad specificationem, & necessitatem quoad exercitium , .quod prima est circa obie-oum, Ze ex obiecto pro venit; secutida vero, etsi voluntati circa oblectum conveniat. nonIamen provenit ex illo,sed ex propria voluntatis natura;quae quia libera & naturalis est,al:quando ut libera. aliquando ut naturalis operatur primuna ei convenit circa obiectum cum indifferentia propositum;secundum vero circa obiectum raro, politum sine indisserentia iudicii. Fhaius autem ratio eth qnia objectum non movet voluntatem quoad exercitium, sed solum quoad specific tionem ; dc ideo necessitas,quoad specificationem provenit ab oriecto, necessitas vero quoad exercitium, a principio essectivo, stili colo vo
luntate ut per modum naturae opera ire
obiicies secundo : Charita via, dcxhai itas I patria sinu eiusdem speciei es intentionis imo inteiduni charitas viae autensor est amore pa- uix : vana amor Beatissimae virginis dum adhuc erat in via. amorem omnium Be totum luperavit.: Sed amor viae non est necessamus,as 3 ictua . V. ru
76쪽
quantum ag exere;tium Ergo nec amor patriae. A fidem autem non ita convIue; turi s Respondeo primδ , hoc argumentum nimis probare: probat enim amorem patriae non esse ne cellarium, etiam quoad speeificationem; cum charitas viae, quae est eiusdem speciei, non determinet aut necessiret voluntatem quoad specificationem actus,alioquin redderet illam im- peccabilem. I Respondeo se eund eone essa Maiori & Mi nori. negando Consequentiam: necessitas enim charitatis in patria non oritur ex ejus specie,
neque ex ipsus intensone, sed ex eo quhd r guletur per lumen gloriae, & visionem beatam,
idem obiectum ab utroque lumine proponatur, proponitur tamen veluti sub diversa ratione. Ubi ieie, tertio: Habitibus utimur cum volu 1 smus: Ergo etiam Beati utuntur habitu charitatis,& eius actum exercent, quando voliant. per eonsequens non diligunt necessario Deum quoad exercitium. Respondeo concesso Anteceὰente , negando Consequentiam: licet enim voluntas affecta M.
elevata habitu charitatis , utatur habitu illo cum vult, quando regulatur iudicio inδisse tenti, quod est principium & origo libertatis: n
quae Deum ut summum bonum necessario dili- a tamen utitur illo clim vult, sed necessariδ rapigendum proponunt. Diees: Per fidem Deus proponitur voluntati viatoris. ut summum 3c infinitum bonum , dctamen amor per illam regulatus est liberi Ergo quamvis in patria per lumen gloriae, Sc claram visonem proponatur ut summum es infinitum bonum , amor tamen per illam regulatus erit liber i 8 Confirmatum Diversias approximationis &applieationis passi ad agens, non indueit neces.sitatem, sed Itim intensionem actionis, ut patet in diveisa approximatione calefactibilis ad calefactivum e sed elara Dei viso non repraesentat diversam bonitatem, sed solum eandem tur in actum ejus,quando habitus ipse & voluntas subiiciuntur dictamini necessario, & iudi-eio non indisserenti , ut contingit in patria. Dices : Beati possunt in carentia seu cesa - a tione amoris beatifici aliquam rationem boni apprehendere , nempe exercitium libertatis e Ergo talis amor non regulatur dictamine nece Diario.
Respondeo nogando Antecedens r libertas enim exerceri non potest circa bonum univer-s le & infinitum clare cognitum , ut a beatis cognoscitur, sed solum circa ereaturas & bona particularia & limitata. quae cum illo necessariam eonnexionem non habent: sicut intelle- melisis applicat, & magis coniungit voluntati. c eius facultatem discurrendi & ratiocinandi ci quam fides & cognitio obscura r Ergo non inducit necessitatem amoris, sed solum majorem intensonem illius.
19 Ad obiectionem respondeo primδ,concessΛAnteceAente . negando Consequentiam e nam etsi utrumque lumen Deum ut summum bonum repraesente unum tamen illum repraesentat cla-ren ut est in se ; alterum ver b obscure, & per alienas species tale bonum proponi unde sicut
intellectus a vero , primo non autem secunAomodo proposito, convincitur,ita 5c voluntas s lum a filmmo bono clare cognato necessitatur.
Respondeo secundδ, quod perseverante iu- ea prima principia exercere non potest, sed se lum circa conclusiones quae in illis virtualiter
mplex in Beatis reperitur delectatio suia aspernaturalis: una quae provenit ab amore
amicitiae,qua gaudent de bono divino in se condit . quo in via iudicamus Deum esse summu o siderato; de quo gaudio intelligitur illud Ap
. eat. 1'. Quoniam regnavit Dominus Dein noster .mnipotens , gaudeamus , o exustemus, o demisso rium eir alia quae oritur ex amore concupisce
tiae, & qua gaudent de Deo. & bonis ipsus ut partieipatis, 3c ad ipsorum scelicitatem conducentibus e de quo gaudio loquitur Propheta
Psal. s s. cum ait: Aomplabis me latitia cam νultu tuo; deIectationes in dextera tua usiae insinem. Prima elicitur a charitate,tanquam actus secund nus eius : quia ut docet D.Thomas 2. a quaest.28. per totam,gaudere de bono amiei, est actus& fructus amicitiae fle charitatis. Unde solum δisseultas est de secunda, quae cum ad amorem concupiscentiae pertineat, non videtur posse as charitate, quae est amor amicitiae , procedere. inre sua rea hic di p. 9. sectione 3 num .i2.8c3. p.quaest. I. art. 4. docet eam elici ab habim spei,quem dicit remanere in patria, de Risse in Christo ; quamvis ab instanti conceptionis fuerit beatus Sc comprehens.t,videritque Aiviritim
diligendum. & non stante alio contrario, v Iunias necessarib Attigit;talis tamen dilectio est ab lute libera quia tale iudicium subiacet pintestati nostrae , tum ratione obscuritatis fidei, quae non plene convincit & captivat intelle Oum; tum ratione satigationis, quae interdum fati,dium causat in nobis ; tum etiam ratione impedimenti quod prastat praedictus amor; impedit enim ne homo ad alia obiecta,vel ad alios actus se applicet, in quibus potest majorem rationem boni apprehendete: nihil autem horum in elara Dei visione potest contingere; & idebamor per illam regulatus omnino nece latius .est. ai Ad consi mationem respondeo primo , veram esse Maiorem quando in agente solum timvenitur unus modus operandi, secus vero quando multiplex reperitur ; tune enim ex diversa
approximatione sc applicatione obiecti potest
nasci necessitas in voluntate autem duplex
modus agendi invenitur , naturae scilicet de libertatis miliapra vidimus. , Respondeo secundo, data Maiori, negando Minoi emo nam viso clara non solum approximat idem obiectum , sed ob sui claritatem Scevidentiam adeo intelleEtiam convincit, ut nec in illo aliquam rationem mali,nec in esus ammte aliquam rationem fastidii invenire possit: per 3. II.
Verus talentia statuitur. Dico tamen: Delectatio qua Beati de Deo,
ut bono sibi proprio eos beatis cante, delectantur . qua ad amorem concupiscentia perti-
77쪽
t,non a virtute spei, sed ab liabitu charitatis Λ cipuus actus viri inis spei non est amor eooem
elicitur. Probatur prima pars, destruensso sunda me tum Suaris: Spes non remanet in patria: Ergo talia delectatio in Beatis non elicitur a variaris spei. Consequentia patet, Antecedens probatur Primo authoritate & ratione D. Thoms instaquaest.s .art. . ubi inquirit , Vtramses maneat post mortem inflata gloria ρ Et respondet non m nere, idque probat in hune modum. Μotus ces.sat obtento terminor sed spes sa habet per modum motos tendentis ad beatitudinem & es iam Dei visionem 1 Ergo illa obtenta petitimam rationem etiam insuiuat Apostolus ad Romanos 3. dum ait rues ora iaritar non est Du inam quod νidet quis quid1 oras e secunAdprobatur idem Antecedens alia r tione,quam adducit idem s. Doctor a. a. quas . I 8.art. a . Subtract4 eΛquod dat speciem . solviatur species : sed in patria non subsistit id quod dat speciem virtuti spei, actu, set Iicet sperandi aeternam beatitudinem . ut divivo auxilio ob tinendam ; eum in patria habeatur ipsa beatitudo: Ergo in patria nen remanet spes. Eadem rati ne probat 3.p.suas . . art. 4. ipem non fuissa
in Christo . qui fuit ab instanti conceptionia
Respondet Suares. virtutem spei in via qu piscentiae, quo quis Deum ut bonum sibi pro. pituiti diligit sed actus iperanda, quo expecta. tui fiuina beatitudo. νsecunda pars conclusonis sequitur ex praecedenti . Cum Sum delectatio de Deo uiso in patria sit supeniaturalis,utpote respiciens obiectum supernaturale , non potest procedere a sola voluntate . si eou cursia alicuius habitas supereaturalis , & alicuius vii cutis Theologi
cae; unde iam non possit elici a fide, vel a spe,
quae non remanent in patria. consequens est urelie Jatur a Uraritate.
Neque valet si dicas, illam posse procedem voluntate, solo Dei auxilio mota Scelevata. absque ullo habitu supernaturali. Nam licet in aliquo casu id contingat, regulariter ramen, dcitivia suavem Dei dispositionem. per habitum,& non selum per auxilia elevantur potenta x adactus supernaturales; de se debet assignari alia quis habitus concurrena ad delectationen, quam Beati de Deo esare viso percipiunt. Deinde eadem pars hac ratione suaderi potest Ab eodem habitu elicitur delectatio,a quo critur amor, qui est caul. illius 1 sed amot eoi cupiscentiae , quo Beati Deum ut bonum sibi proprium diligunt, procedita virtute charit eis: Ergo & delectatio quae ad illum consequ tuor actus habete , scilicet amorem concupi- C tur. Maior incertae tum quia, ut ait D. Th scentiae, qui1 Deum ut bonum sibi proprium diligit . desiderium qud eodem modo Deum ubi exoptat, expectationem uteriam beatitudinis ut divino auxilio obtinendae. & denique deleo tionem de tali bonor ex quibus actibus, inquit, secundus & tertius, scilicet desiderium &ex pectatio , clim sint de bono non habito , ra- pugnant statui beatitudinis , &non manent in patria, bono iam obteneo; bene tamen alii duo,
nempe amor e cupiscentiae.& delectationum
lili non repugnent statui beatitudiniat uiae ad illo elieiendos debet habitus spei a manete in
patria. mas 2.2.qu. 28 .aret . . idem est habitus qui ines
tiat ad diligendum, & ad desideraruium bonum dilectum, de ad gaudendum de eo: tum etiam quia,ut docet idem S. Doctor in hac partaquast. ις . Mi. 4. actus qui non habent specialem diis 'cultatem, non exigunt specialem habitum, sed procedunt ab eoaem habitu a quo oritur actuasse cum quo habent maiorem conneat cine
Atqui delectatio non habet spacialem dissi utarem, & habet maximam connexionem cum amore ad quem sequitur Ergo abaodem liabit elicitur. a quo oritur amor. Minor veth sindetur ex eodem D. Thoma 2.2. quaest.2 s. t. . ubia 3 sed eonitar Lyeet habitus spei illos actu, oris o Meet quhd per charitatem non solumDeum ac
I et : --.L pioximum, sed etiam nosmetipsos diligimus r Ergo amor concupiscentia. quo Beati Deum ut
titim sibi proprium diligunt , est a virtute charitatis. Addo bd, si aliquis Beatus nollet
Mi beatitudinem , peccaret peccatd odii erga se ipsum: Ergo ex opposito vult sibi beatitud nen ex cliaritate. dine quodam eliciat, non tamen specificatur ab omnibus a sed tantum ab uno primario & prin-eipaliori Milicet ab actu sperandi; sicut gener tio, licet producat essentiam di passiones,tamen soli, in specificatur abessentia, secundari 1 veto respicit passionea media essentia: sed actus sper Aldestruitur obtei ita beatitudine . ut fatetur sua rer : Ergo illa obtenta tollitur speei fieativum habitus spei.& consequenter Ipse habitus a, Respondet Suarem, habitum spei non respicere primari4 essentialiter actum sperandi, sed actum amoris concupiscentiae , quo quis
Deum ut bonum sibi proprium di tigit.
Sed hae solutio aperi. continet doctrinam falsam, & a communi Theologorum sensu ponitus aliena virtus enim denominatura principaliori actu quem elicit: Atqui secranda virtus Theologica,ab omnibus spes appellatur Ergo
praecipuus eius actus eii actus sperandi, non voth amor concupis entiae, quo quis Detim ut honum labi propitum diligit. Addo quhd spes. quae est virtus, respondet spei. quae est passo: Sed actus principalis spei, quae est passio. non est . bonum sibi proprium Se
conveniens concudiscere, sed brii vim arduom possibile sperate : unde non est in appetitu conia
piscibili, sed in irascibili: Erso pariter pI--ε. IL
Blicus priath: Amor concupiscentiae bea- 1 3 titudinis iratur . & gaudium subsecutum ad illum . non pertinent ad charitatem. sed ad spemoiuxta iturd Apostoli ad Roman. ra. De sati ntes: Ergo etiam in truttia amor concupiscentiae , quo Beati Deum ut bomum sibi proin pilum diligunt . & delectatio quae ad illum quitur .a vi nute spei, non um ab habitu est ubratis eliciuntur. Respondeo coracesi6 Antecedente, neget ado nimirenti ia amor e ne lapiscentiae,
quo in via appetimus beatitudinem , & de ea delectamur . ivam respicit stib ratione boni ardui futuri, quod est obiectum formale spei; in patria vero amor quo Beati dd. gunt beatitudinem. &delectantur de ea, rei ixit, lato ut b irum praelens & sam obten m l unde non po- Iea
78쪽
tost elici a spe, quae est de bono arduo & suturo,
M quae proinde in Beatis Donnia et ued solum eharitate . ad quam tanquam ad proximiorem virtutem reducitur, &quae lita ex virtutibus Theologicis remanet in patraa.
ι , Dices : Actus opposti non possunt moeedeia
re ab eodem habitu: Sed amor amicitiae dc conis eupiscentiae idem dicendum de delectatione
ad utriunque amorem consequenteo inter se Cppo alantur , nam amor amicitiae respieit bonum amici, amor vero concupiscentiae respicit bonum proprium t Ergo in Beatis non possunt Procedere a virtute charitatis. Respondeo conces a Maiori negando Mmo rem: Amor enim concupiscentia non semper
Cppon tur charitati, sed interdom illi subordi natur, & se habet ut actus eius secundarius: nam ut supra ex D.Thoma vidimus, per charitem non solum Deum de proximum, sed etiam nosmetipsos dilis mus. Neque obstat , quod amor amicitiae respiciat bonum amiel , amorveth concupiscentiae bonum pioprium e quia bonum proprium non semper opponitur bono amici, sed interdum illi subordinatur. & eum eo connectitur .ut contingit in Beatis ; illorum aenim beatitudo, &delectatio quam ex ea pe tipiunt . non opponuntur Deo & bono ipsus, sed illi suborditiantur, & ab eo procedunt, eum snt ipsius participatio r unde amor concupiis scentiae qu6 Beati petopriam beatitudinem diligunt , siubindeque gaudium quod ex tali amore
sequitur. a virtute charitatis, ut esus actus seeundam procedunt.
Obiicies secundb r si actus delectationis in
patria non eliciatur a virtute ipei, maxime quia talis virtus non manet in patria: Sed falsum est V od spes non remaneat in patria r Ergo actus delectationis in patria . a virtute spei eliciuntur. Maior patet, Minor probatur. In Beatis remanet Aonum timoi is. iuxta illud Job. ac. C ι 14, 1 a cris consumi cura. Op νεnt ud nutum ei vir quod de Beatis Angelis explicat D Gregorius: dide etiam D Thomas l. p. . .art. ,. pCnit tale donum in Christo , quamvis ab instanta conceptionis beatus tuerit, sudita illud ii ix i a. R Iebit tam itus timora Domini: Ergo etiam spes Dii in Chiis , Sc remanet in Beatis. Probatur Consequentia r nam scut bonum arduum ρος
blle obtineri, est obiectum formale spei , ita
malum arsinum possibile evitari. est obiectum formale timoris r Ergo si hoc non obstante in Christo & in Beatia repetitur donum timoris, etiam virtus spei poterat remanere in patria. 3' Respondeo conees, a Maiori, negando Minorem. δου cuius probationem, concesso Ant cedente , nego Consequentiam. Ad probatio nem illius. Histinguo Antecedens. Malum amduum possibile evitati est obiectum formale timoris .iat est passio. concedo Antecedens sui est eo in Spiritas sancti, nego Antecedens: Obsectum enim timoris, ut eli donum. est divina testas, & excellentia , ut potens infligere aliquod malum, vel privare aliquo bono . unde quamvis tu Beatis non sit timor qui est passo, bene tamen timor qui est donum Spiriss sancti. Vettim in illi, non propterea remanet spes, prout est virtus Theologica r quia in patria. obtenti beatitudine , perit obieetum formale illius ut sipra ostendimus Solutio est D. I hoia
ines donum i mora. Cui argumento sic tespci det : Ad primam διensim qu id habitus viriti tumo donarura proprie ct per pressu vixi bo uin .m . um autem ex eo'siquenti ideo de ratione δε-m timoris non est illud malam quisil ν sicit timor; sed eminensis illatis boni . si rhoeto, mi . casis ριι hiate aliquod multim ii siri potest. S/dstes sei undum quod virtus es. restitiit non sors m a rharem boni,sed etiam psum bonum. mqtiantam es η.n habit,m ; O ideo Orso . qui iam habebat persectum beatitudinis bonum , non attribuitu viriti. steι. sed Antim tim ru. idem cum proportione dicendum est da
Otandum primλ . quλd omnia inclinatio,1 quae bonum aliquod insequitur poliessione 'illius quietatur; & quod ex ilia poliessione resultat terminus quidam . qui in omnibus dicit cellationem motss, in singus, vero ex diuersiatate inclinationis Alvetiam addit persectionem, dida versum sortitur nisnen.Quando lapia possidet centrum, resinat te laus, quies scilicet, qua praeci,e dicit cessationem mois si quanὰ obruta posident bonum apprehensum, resultat delectrii 3: quando creatura intellectualis pocsides tuum bonum intellectuale,resultat termianas , qui dicitur gaudium; & hoe quidem perfectius quiete & delectatione, licut ipsa inelia
natio rationalis persectior est iensitiva ; si vero si possessio ultimi finis,dicitur truitio. aerimur ergo quodnam sit obiectum proximtim Se immediatum illius delectationis. quae ex v ili ne beatifica & consecutione ultimi finis oritur,
di quae a Theologis Iraitio beati sca appellatur IPro resolutione
Notandum sectii dδ, triplicem posse distin- ottii in Beatis stultionem de delectationemr primam qua delectantur de bono divino,quatenus bonum Dei est: secundam , qua delectantui de Deo, ut praesente & habito per visonem e te tiam, qua delectantur de actu visionis beatificae quam eliciunt. Prima ad amorem amicitiae spectat, duae veia posteriores ad amorem eo cupiscentiae. Si ergo loquamur de prima, ceditum est illam habere pro obiecto proximo ta me Aiato ipsum Deum , & visionem ibi una esse conditionem necesia threquisitam , ut de Deo & bono divino Beati delectentur : habet
enim solum rationem cogniti GD:s, cognitio autem sollim est conditio ob: ecti voluntatis , ut docetur in Philosophia. solum ergo dissicultas procedit de secunda de tertia da lectatione, qua ad amorem concupiscentia pertinent. g. II.
79쪽
1 eo primo , objectum proximum & imme-I Idiatum illius delectationis, qua Beati de lectantur de Deo ut praesente. 3c habito per via sonein, Elle ipsunt Deum a visionem vero esse obiectum secundatium, & non soliis conditimnem illius. Est contra Durandum, aseientem ratem delectationem non habere pro obiecto proximo 8c immediato Deum , sed ejus vis nem; dc contra plures ex Modernis, qui docent
ex Deo & visione componi unum odiectum t
tale fle immediatum huiusmodi delactationis, Bquod est Deus visus. 4a Probatur prima pars ratione fundamentali. Idem est obiectum fiuitioni, de delectationis patria, de spei quam ha demus in via, licti diverti mode s id enim quod in via futurum spera- tui electat in patria ut praesens: Sed obiectum ptimarium de immediatum spei, est Deus ut bonum nostrum. non alitem uiuo beatifica: Ergo de delem dicit vel frunionis patriae. Maior patet Minoi probatui primh ex D. Thoma a. a. qu. II .art. s. ubi ait . Spei. inquantum est νirtus.
primi is objectum es Devi.Secundis probatur ratione : vilius Theologieci debet habere Deum pro ob ecto immediato ; alias religio & timor cDei essent virtutes Theologier, si sitssiceret 1 spicere Delim mediate i Sed spes est virtus
Theologica : Ergo habet Deum pro obiecto
immediato . non autem visonem beatificamini,d vero utrumque immediath non respiciat. eadem ratione coni incitus , contra Auctores tundae sententiae virtus enim Theologica habet pro obaecto proximo de immediato aliquid
pute increatum, non vero aliquid mixtum excreato δι increato sed uiso beatis ea est aliquid ereatu Ergo .pes subindeque fluitio sic delectatio illi correspondens in patria) utrumque, Deum scilicet de visionem . pro obiectoptimario & immediato habere nequit, sed so- 1lum Deum,ut habet rationem primi veri N. summi boni, quo Beatus fruitur per visionem beatam. de Augustinus 3 .eonfesscap.r 3.diei trmata qaippe νita est gaudiam de νeritate , hoe es
enim uvium de te qui ventiu es
43 Probatur secundo eadem pars Iuud est obi ctum immediatum delectationis patriae, quod
est b; emam mimatium 3c immediatum vis nis beatissemSed solus Deus 5e non visio,est objectum primarium 8e immediatum visionis Maiatae r Ergo soliis Deus,& non viso est obiectum immediatum Aelectationis patriae. Maior paret: iobiectum enim alius voluntatis est illiid bo num, quod proponitur per illam cognitionem. ad quam sequitur talis actus voluntatis : Sed nulla est alia cognitio intellectos, ad quam sequitur delectatio beatifica, quam viso : Ergo illud est obiectum immediatum delectationis patriae, quod est obiectum primarium dc immediatum visonis beatae Minor etiam est evidens: quia visio dilecto proponit tantum Deum ut suminum bonum .de Qmmὲ detestabilem, non vero se ipsam,ms indite te . secundario, dc per refluxionem , quatenus est eminenti quodam moAo cognitio simul directa 3c reflexa unde Iic t ipsa visio sit obiectum veluti secundarium& mediatum illius delectationis, qui Beati de Iechantur de Deo ut praeiente dc liabito per via
sonem, non tamen obiectum proximum dc --
Ex hoc probata manat se eunda pars conclu- 44 sonis , quae allerit visionem non esie 'pam conditionem, sed etiam obiectum secundarium tuis delectati as de fruitionis, ut expresie Mis
Consi latuit idem est obiectum spei & stui. 4stionis. ut supi a dicebamus: Sed pes est de uir que , de Deo quidem . seu de beatitudine obteiaetiva. prin o di pi incipaliter; de visione autem& beatituatne sermal . mitius prinei paliter dcc eundario 1 Ergo dc stultio. Unde inter fruitionem 3c delectationem,qua Beati delectantur de bono divino , quatenus bonum Dei est, &quae pertinet ad amorem amicitiae. δc ἰllam qua delectantur de Deo ut praeserue dc habito per
visonem, quae ad amorem concupiscentiae sp Oat,l oc repetitur discrimen, quod in prima ubsio est solum eonditio necessari h requisita. iti autem vero non habet solum rationem eonditi nix, sed etiam coiecti secundante quia in prima deiectatione visio habet solum rationem cogniationis ; cognitio autem sollim est conditio o recti voluntatis: respectu vero secundae non i tum habet rationem cognitiotiis. sed etiam adeptionis 3 ade prio autem ultimi finis, est Obieia hum secundarium spei in via, de delectationis beatificae ita patria.
Dico secunAo 1 Delectatio qua Beati de Is a ctantur de actu visionis beatificae quam efficiunt,
quae etiam ad amorem concupiscentiae pertinet,
pro obiecto immediato habet ipsam visonem, Deum vero pro Ob:ecto mediato & quas comnotato per immediatum.
Hae conclusio est omnino evidens : si eut, enim qui delectatur is ea hi scientiae quem etiacit.talem astum pro oblecto immediato suae deis lectationis habet , 3c id circa quod talis amas versatur , pro obiecto mediato. ita smiliter, eum Beati de actu visonis beatifer. quam etiaciunt , delectantur, ipsa viso est obiectum im mediatum talis delectationis, Deus autem qui per visionem attingitur , Obiectum mediatum te quas connotarum per illam : Montra vero quando delectantur de Deo ut praesente de habito per visonem,obiectum imme/iatum talis delectationis est Deus , Ac uiso obiectum tan- tum secundarium de mediatum, ut diximus sir praecedenti conclusione.Unde D. Thomas in
dist 9.qu. s. t. a quaestiunc. i. se habet : Visio es vilectatiis doluiter . una modo ex parte oblectivisionu . inquantiam id quod ridetur det orabiti est ratio modo ex parte visi oriis, inquantum ipsum νιdera Ioc utilis es ; delectamur enim cognoscendo mala, ampu ipsa muti non delectent: quia ergo visa beatifica .s persecti fima. ut νoque modo delectabilia est. Ergo non sistum Deus, sed etiam ipsa viso. p rest esse immediatum obiectum delectationis Beatorum, illius saltem qua gaudent de actu vissionis beatifieae quem eliciunt.
80쪽
ontra primam partem primae conellasonis
ob icit primo Durandus t Illud soli1m est proximum & immediatum obielium delecta
tionis pertinentis ad amorem concupiscentiae,
quod est bonum proprium illius qui da lectature
At Deus secundum se non est bonum proprium
Beati, sed sothro ratione visionis beatificae , per quam ab illo possidetiar , Ergo secundum se &per se primo non est obiectum talis delectati
nis. ses tantum secundario, de ratione visionis. Naior est evidens: delectationes enim sequimiatur naturam amoris ad quem pertinent Sed amor concupiscentiae Qtum circa bonum proprium concupiscentis versatur di Ergo & Mela clatio quae ad illum pertinet. Minor enim videtur certa r quia bonum extrinsecum non potest esse proprium , nisi mediante aliqua operarione qua eo iungitur : Sed Deus est bonum extrinsecum Beatis . & illis coniungitur mediante visione r Ergo non est bonum proprium Beati, nis ratione visionis. Cons atur di in delectationibus corporeis et sensibilibus, ob: ectum immedia rem non estre, ipsa qua fruitur appetitus, sed eius possesso
4 allecutio ἔ appetitus enim non delectatur do ibo 5e potu in se. sed de eo ut actu manducatur vi bibitur; dc avarus non de ipso auro. sed de pollessi me erus gaudet : Ergo similiter Obie tam immediatum delectationis beatificae, ad amorem eo eumstetit ir pertinentis , non est Deus ipse, sed eius poste so & consecutis, quae est ipsa visu, beatisca
Ad obiectionem. concessa Maiori, distinguo
minorem: Deus non est bonum propolum Beatti, nis ratione visionis beatificae. tanquam conia ditionis illum applicaratis intellectui Beati,conia cedo Minorem e tanquam rationis formalis,
Degn Minorem. Ad ius probationem smiliter distino o Maiorem di bonum extrinsecum non potest esse proprium nis mediante aliqua
Operatione qua coniungatur, tanquam conditione applicante, conciuo Maiorem: tanquam ratione tormali, nego Maiorem,& sit, eadem iustinctione Minoris, Dego Consequentiam.
Explicatur: Qitando dicitur quod ignis non calefacit, nili ut approximatus ligno; & sinisaeon movet voluntatem . nisi ut apprehensus.
hoc verum est, si particula, ur, denotet condi rionem neces latio requisitam in igne ad combu tendum, &in fine ad finalirandum; secus veros exprimat rationem formalem quia ratio Q malis calefaciendi ,& fi liaaudi. non est approxii tio,aut appiehensio, sed calor,& h natas, quae pri approximationem & apprehensionem applicantur' i lungulatur pasto&appetitui. ha similiter. cum dicitur quod Ceus non est
uti. a Beati ., nisa i atione vilicinis beatificα, hoe velum est ., s ly ratisne denotet consarionem seu caulam opplicetnetem , ori tamen ii declaret rationem & caiisam sor asem e nam Deus est hianum Beati matione sita infinitae bonitatis Scpei resitionis, per quam es D n,me conveniens
creaturae rationali; licet debeat illi appliearide coniungi per visionem beatam, qua est eius
adeptio & conse etitio. Unde ad ecnfirmatio-Mem neganesum est Antecedens: cum enim quia
aibit vinum ad ejus suavitatein duustandam.
. obiectum immediatum huiusmodi dele elationi. est vinum lecundum suam bonitatem desu vitatem intrinsecam , ratione cuius est etinveniens appetitui , licet degustatio seu potatio
requii atur tanquam medium, & tanquam actio
qui coniunctio fixi cum obiecto. Avarus etiam non delectatur immediate de possessione auri, sed de auro possesso. ata ut auium si obiectum quod & immediatum suae gelectationis, postessio vero sol iam conditio, per quam ei unitur Mapplicatur, vel Obiectum tantum se cimdari utra talis delectationis.
Osricies secund5 Idem est obieetiim detae sorii, seu spei in via, de delectationis vi patria: Atqui deliderium, seu ipes in via,non habet pro obiecto immediato Deum . sed visonem Dei: Ergo nec delectatio. Maior patet ex si pradictis,
Minor vero probatur. Desiderium 8c spes r maliter respiciunt bonum mirum acquiret
dum Atqui Deus secundum se non es Qturus, ed selum Dei .iso : Ergo Deus non est obiectuin immediatum desiderii de spei in via . sed soli1m visio Dei. Respondeo concessa Maiori, negando Mi- satiorem: ii enim spes haberet pro obiecto immediato de primatio Dei visionem, ais vero ipsum Deum . non esset virtus Theologiea ; elim de ratione vii tutis Theologicae sit immediate respicere aliquid increatum, de ab illo peeiscaris ut patet in fide & charitate , quae immediath Deum stib ratione primi veri de siminat boni re spiciunt. Unde ad probationem Minoris, diastinguo Maiorem : obseetiam spei est bonum
futurum, ita ut turitio sit ratio formalis obiecti, aut ad illam pertineat, nego Malorem et ita ut sit eonditio concedo Maiorem. de Minorem, Se nego Consequentiam. Sicut enim esse non visum noti attingitur a fide primδ & per se quia non est ratio formalis. sed tantum cotidi tio uel modus intrinsecus in obiecto fidei. su est veritas prima revelans: ita etiam ratio fiat ii, vel non habiti. non attingitur a spe per te priamo, seu tantum secunda 1 io ; quia non est rati sol malis spe ei senti Ua illius, sed tantum, eo adiatio ad illam necessario requi lita, aut modus in trinsecυι obiecti illius. idem cum Proportici ne ι de delectatione beatisca dicendum est: itala enim est pri,no fle immediata de Deo, infinita eius bonitate 3c si avitate, secundarib υeth de inediate de eius praesentia de visione, quae est tantum conditio ad illam requisita , vel ad summum obiectum illius secundatium, ut in s eunda parte conclusionis dictum est.
Diees r Id per miod spes differt a gaudio de frfruitione, est obiectum ipsius,& non id tum con ditio 1 Sed spes per hoc solum dissert a gaudio, quδd gaudium seu fruitio est de bono praesenti&postella,spes vero de bono iuturo & nondum obtentor Ergo futuritio pertinet ad obiectum spei, non solum ut conditio, sed etiam ut ratio Dimalis illius.
Respondeo distinguendo Maioram: per quod s3
differt formaliter, concedo Maiorem r Ωlum applicative, nego Maiorem: suturitio autem depraesentia non sinit diversae rationes formalas in actibus voluntatis. sed diversa conditiones applicantes diversiam modum appetibilitatis de bonitatis a nam suturitio applicat bonum nondum habitum de pollestum; praesentia verδ b num habitum & pollesium. obiicies terito : Idesn est obiectum delecta- tariolus