장음표시 사용
31쪽
DE ATTRIBUTIs DEI AasOLUTIS . Urario I. DE IMMUTAEILITAT DEI . ARTICU Us I. PROPOsITIO . Deus necessiario existit . a se est lute aetemus. COROL. I. ImmutabilIter existere quod necessarium est , constat.
COROL. II. Etiam ratio emis a se immutabilitatis fundamentum est. COROL. III. Aternitas quoque ad perfectam immutabilitatem pertinet.
ART. II. PRop. I. Deus neque materia, eorpus esse potest . I l . PROP. II. Nihil magis impium , de absurdum fingi poteit iis . quae de Divina natura Spinosa per summam audaciam , ex temeritatem eo finxit. II a. COROL. Deus ergo neque per potentiam sui mutari potest. Iis. SCHOL. Neque Moli , neque Reeentiorum philos pliandi ratio Spinosae o casionem dederunt, cur tam impium systema constituerit. Ibidem. ART. lII. PRop. Nullum Mecidens, seu nulla modificatio , ni clunt , iii Deo inesse potest. Iam COROL. Ex eo quod Deus sit expers omnis accidentis, seu modificationis, omnino constat de illius perfectissima immutabilitate. Iaa. in aesTIO II. DE siMPLiciTATg DEx SUMMA, ET PERFECTA. Ibidem. ART. I. PROP. Deus est sua essentia . sive natura. 123. ART. II. PROP. In Deo essentia , di esse idem sunt. 124. ART. III. PRop. Deus neque genere, differentia con:lat. I 13. SCHOL. I. ia Deus omnium creaturarum principium est , inter ipsem. &creaturam relationem aliquam ese oportet ; non tamen inde sequitur, ut simplicitas Dei vel tollatur, vel minuatur. IIS. SCHOL. II. Nominum multiplieitas Divinae simplicitati non repugnat. I 27. Sci OL. III. Diversa nomina , quae de Deo dicuntur , quamvis unam eamdemque rem simplicem significent, non sint synonima. Ibidem. Sci OL. IU- iamvis Deus sit omnino simplex ; tamen intellectus noster non frui ira, aut falso, plures propositiones de Deo enunciat. Ias. EsTIO III. DE INFINITATE DEI. Ibidem. ART. I. PRO . Deus & in sua essentia est revera infinitus, S in suis perfectionibus, Sc quidem quoad omnem modum eas habendi. Ias. SCH L. Creatum omnes cum Deo ente persectissimo aliquam similitudinem habent. I 33. ART. II. PRO . Deus est summum bonum , & summa bonitas ei tmium peressentiam convenit. II COROL. Nullum malum in Deo admixtum esse po est. 13 . . AESTIO IV. Da UNITATE DTI. Ibidem. ART. I. PRop. Unus tantum Deu esse potest. 136.
SCROL. Ab unitate entis a se Spinosa collegit, quod omni no impium , ae
32쪽
maxime absilesum , & praeter hominum vel impertissimorum fide
ART. II. De Incompatibili oppositione, quam inter se habent duo prima pri
cipia , quorum unum bonorum , malorum alterum cauisa esse ponatur. I o.
LEM. I. Malum non est aliqua natura , seu quid positivum , ut Manichaei Emniarunt, sed est ipsa ablentia boni. Ibidem . Laia. II. Deum in hae vita uti rerum omnium primam si pereminentemque cauliam cognostere, non vero eum comprehendere polimus , prout in se eit: quo fit. ut nobis incomprehensibilis exiitat. Iaa. LEM. III. Divinae Sapientiae, Bonitati , atque Iustitiae eonsentaneum est, ut homo sit liber, atque sit iuris. ΑΙ-LEM. IV. Liberum arbitrium praelarissimum donum Dei est , Divinamque Bonitatem, atque Sapientiam quam maxime commendat. 1 F. LEM. V. Libertas est praeelarissimum in ordine naturae donum Dei, quam vis homo illa male uti possit, atque etiam sepe utatur. Ibidem. LEM. VI. Non consequitur, Deum huiusmodi donum hominibus subtrahere debuisse, quia propter illud multos peccaturos esse praevidit; neque inde Divina Bonitas ullo modo aceusari potest. 1U. Lau. VII. Nihil de Dei Bonitate diminuitur propterea quod homines aliquos ereaverit, quos in peeeato permansuros et se praevidit. 148. La M. VIII. Peccata hominum Deo imputari nullo modo Pollant. 1q9. LEM. IX. Ob defectum ereatiirae rationalis aliquid vituperii in Deum redundare posse, impie quispiam, de praeter omnem rationem in au
LEM. x. Deus laudandus et , quamvis homo peccet. 3 I. LεΜ. XI. Quia Deus peccata non impedit , nihil derogatur persectioni illius Potentiae , atque Bonitatis. Ibidem. LEM. XII. Malum ereaturae rationali imputandum est. 1 3. LEM. XIlI. inia homo peccat naturam illius malam esse non consequitur ἔimmo eiusdem bonitas exinde cognoscitur. Ibidem . Lais. XIV. Divinae Iustitiae integritati nihil ex eo derogari potest . quia poenales Adar desectus in polieros dimanarunt. IS LEM. XV. Nemo ob ignorantiam, qua detinetur , de divina Iustitia recte conqueri potest. Ibidem . LEM. XVI. De morte, ae poenis parvulorum , sicuti etiam de brutorum doloribus omnino irrationabiliter nonnulli queruntur. III. LaM. XVII. emdam statum esse, in quo homo, si bene agat, fellait tem consequatur. sin autem male , miseriae obnoxius sit, Divinae Sapiemtiae , Bonitati, atque Iustitiae non solum non opponitur , sed etiam comvenientissimum est. Is LxM. XVIII. Demonstrat;o , quam a priori Logici vocare consueveravit, demoni ratione a posteriori maiorem vim ad persuadendum habet; unde fit, ut quae demonsti atione a priori certisiime constant, in dubium revocari non debeant, quamvis nonnulla per argumentationem a polleriori contra ea pugnare videantur. I 8. PROP. Duo prima principia esse, quorum unum bonorum , alterum malorum omnium causa sit . cum recta ratione revera pugnat. 3 so
33쪽
Qiuod . nonnullos Sanctos Patres Manichaeorum obiectionibus non satis sectile , Baetitis assi at, imperite falsoque assirmat. ago. AEsTIO V. DE SCIENTIA DEI . Isq. ARτ. I. PROP. Divina intellectio non distinguitur a substantia Dei, estque Deus ipse infinite intelligens. I 8 s. Astr. II. Prop. Deus primo, & per se se ipsum tantum cognoscit. x87. Αατ. III. PRop. Deus alia a se perfecte cognoscit. ibid. δκr. IV. Mop. Etiam mala , & futura contingentia Divina cognitio complectitur. I 88. Scota Cognitio malorum Divinae Bonitati nullo modo opponitur. Is I. ART. V. PROP. Deus per suam essentiam omnia cognoscit. Ibid. COROL. I. Praestentiam futurorum inepte quispiam inde negaverit i quia quae
futura sunt, non exiliunt. 192.
COROL. II. Deus ergo omnia cognoscit, non selum quatenus sunt quaeisdam entia, sed etiam prout ab invicem distinguuntur,propriasque rationes h
COROL. III. Scientia Dei est omnino immutabilis. Ibid.
Rox. lv. Nulla ratiocinatio in scientia Dei admitti potest. Is COROL. U. Deus uno simplicissimo actu omnia cognoscit. I ld. ROL. VI. In scientia Dei nulla est compositio rationis. I9s. ART. VI. PROP. Nemo in dubium revocare poteli ex illere entia intelligun. tia. Idid. SCHOL. Ad puIchritudinem . atque perfectionem totius etiam entia intui. ligentia a Deo produci convenientissimum fuit. Is 6. ART. VII. De Incompatibili oppositione , quae est inter cogitationem . di materiam . ibid.LEM. Essentiae rerum immutabiles sunt, aetereae , atque necessariae neque Deus contradictoria iacere potest. Ibid. PROP. Cogitatio naateriae convenire nullo modo potest. 199. ART. VIII. PRop. Anima, sive substantia cogitans est spiritualis . 1 6. SCHOL. Eam opinionem, qua dicitur, cognitionem intellectivam a sensibus originem ducere . favere Materialillis , dici nullo modo potest. 2 O. CORox. Quia sub llantiae spirituales. atque intelligentes exillum a Supremum quoque ens infinite intelligens ex illere sequitur. 24 l. ART. IX. PROP. Anima tum quoad se iplam , tum quoad suum principium 1 ctata , incorruptibilis, atque immortalis est. 262. ScHOL. I. Ad recte virtuoseque agendum dogma de immortalitate animae
quam maxime confert. a S SCHOL. II. Non repugnat , ut res aliquae creatae abselute, atque neces sario esse perseverent. Ibid.
ROL. amvis ergo spirituales substantiae a Deo destrui possint; tamen nihil Divinae Omnipotentiae subtrahitur per hoc , quod eas immortales est. . immo
simpliciter, absolute, atque necellario, earum naturae habita ratione , perseverare intelligamus. 2IL ADTIO V. Da voLUNTATg DEI. Ibid.
AR r. I. PROP. Eli in Deo voluntas , quae non distinguitui abessentia illius , sed eadem eii cum illa. Ibid.
34쪽
Astu II. Paop. Divina Essentra primum', atque praecipnum obiectum est Di vivae voluntatis . . a Fῖ stoc. Perfectioni , atque simplicitati Divinae voluntatis nihil propterea de trahitur , quia Deum etiam alia a se velle dicamus . as p. Rar. IlI. PRop. Divinae voluntatis ratio assignari potest, non tamen eaun
COROL. Constat ex iis, quae in hoc articulo disputavimus, quaenam Divinae voluntatis pro diversitate eorum , ad quae tendit, sit ratio suiliciens . asa. SCHOL. I. Nullae passiones assectuum in Deo sunt. Ibid. ScuoL. I l. Illae ergo passiones , quarum obiectum non selum ob suum genus, sed etiam ob suam speciem , Deo convenire non potest, nullo modo in Deo siunt ; quae autem versantur circa obiectum , quod Divinis perfectionibus non repugnat, in Deo adinveniuntur, non quidem passiones ipve per modum, passionis, sicut in nobis contingit, sed actus sine passione. 263. Scμα. III. Virtutes quoque in Deo sunt, sin tamen per modum habitus, sicuisti nos easdem habemus. 26 ART. IV. PROP. Deus se ipsum necessario vest, cetera vero omnia prorissus libere. 261. Scuoc. I. Deum liberi consilii esse diei debet. quamvis eius voluntas sit ima mutabilis. 27 L. SCHOL. II. Non opponitur simplicitati Divinae voluntatis, quod Deus diversa , atque a se dissimilia. immo inter se contraria velit. 272. ScHoc. III. Neque etiam Divinae voluntatis immutabilitati opponitur , quod
Deus unam rem modo esse velit, modo autem esse aliam . Ibid.
ART. V. PROP. Dei voluntas semper impletur; inde tamen non consequitur, ut omnia, quae Deus vult, necessaria sint. '273. COROL. ia plura mala moralia contingunt , inde minime consequitur non impleri Divinam voluntatem . 27s. ART. VI. De Entibus creatis liberis. 276.
agendi, vel non agendi libertas homini communicaretur 3 sed etiam Dei sapientiam quam maxime id decuilla, perspicuum est. 279. LEM. II. Nulla cum Ontaneitate actitrii libertas simul esse potest. Ibid.
rentia suspensionis, sed indifferentia potestatis. Aetiva quoque indifferen-rentia esse debet, non vero passiva . 28 .Lam. IV. Sine praevia cognitione humana libertas stare non potest . a 8 r. LEM. V. I blbluta necessitas . non hypothetica, libertati opponitur. Ibid.LsM. VI. Homo ideo eil liber, quia ratione praeditus est. Ibid. COROL. Hinc fit, ut ad ea liberi non simus , quae iudicio rationis subesse non
possunt, nil est appetitus ad bonum in communi, omnesque motus , sine quibus vita animalis subsiliere non potest . aga. Lau. VI l. Ut aliquid uti bonum prosequamur, vel ut malum aversemur , quaedam harum determinationum motiva nobis subet se debent. Ibid. COROL. Hinc quamvis nationem sussicientem in sensu Leibnitiano non admitta. mus. Wolfio tamen Piscologia Emmicae par. a. cap. I. s. 889. & 96O. contendenti, animam nihil velle sine motivis, atque motiva esse distinctam
35쪽
repraesentationem boni, & mali nullo modo repugnamus. a83.Lκκ. Ulli. Per motiva humanae libertati nihil derogatur, si qua desient ae-eeptione sumantur.
LEM. IX. Liberi sumus, quamvis intellectus rei evidenter cognitae assentiri debeat, & voluntas ultimum iudicium rationis sequatur. 18S. Paop. Homines eise libertate praeditos, certissima , atque evidentissima experientia constat. Cogo . Manlisthim viguineorum pro spiritualitate animae ex libertate dedu
SeROL. I. In systemate causiarum occasionalium nullum libertat; loeum reli quum esse videtur. MMOL. II. Etiam in syllemate haemoniae praestabilita nullum libertati I cum reliquum esse videtur Costota Materialistae . atque Fatalistae Mallebranchianorum , Leibnitianorum aliorumque Philolbporum , qui 'vel non recte de libertate senserunt, vel germanam illius notionem obscurarunt, patrocinio gloriari non pol sunt . 3I7. AzsTio VIII. DR POTENTIA DEI. ART. l. PROP. Activa potentia in Deo esse necessario debet. ART. I l. Pa . Dei potentia eadem est cum illius subitantia, di actione. COROL. 1. Potentia Dei revera non est principium actionis, sed fictorum. COROL. II. Multiplicem iniones , qua ino tribuuntur , non sunt res inter se dii lincta. ARτ. III. PROP. Deus est omnipotens. v 2I. COROL. Divinam Potentiam ideo infinitam dici posse , quia nullum linem elue eoneipimus , Hobbesius Leviathai ιθ cap. 3. falso putavit . 3aa. SesoL. l. amvis Deus per suam potentiam ubique sit; tamen nulla ex tensio sipiti tualis in Deo admitti poteii , quam Philosbphorum nonnulli admiserunt. nox. II. Immensitas eum simplicitate, & immaterialitate nulla ratione 323. Am. lv. P p. Iis, quae produxit, multo plura , atque persectiora Deus facere potest. 3α
ART. V. PRop. Hundum omnium possibilium perfectissimum esse, Divinae Potentiae, Sapientia, Bonitati atque libertati manifeste repugnat. 327. 318. ibid.
36쪽
DE ARI 1 TENTIA DEI. Igm IAM NAT ALgri scholastica methodo exponeregredimur : hoc est , quaestionem de Deo, eiusque Divinis Attributis, quantum natura: rationistri cognosci est. Η argumenti genus tale esse, ut nullum aliud utilius, magicque necessarium occurrat, in quod vires humanae rationis poetissimum intendantur, nemo, ut equidem arbitror, erit, qui neget. id enim nobis ad cognoscendum pulchrius , aut magis utile, atque necessarium, quam rerum omnium eis. x, Smoderatrix Divina Natura λ od si ordine , & perspicuitate doctrinae praeclare qix, ritur, & invenitur veritas ; in hac scilicet quaestione maxime admirabilis quaedam est continuatio, seriesque rerum , ut aliae ex aliis nexae, omnesque inter se aptae . de colligatae snt. Postremo tractatis Theologiae Naturalis celeberrima semper omni aetate fidi ; itaque & multa hac de re pr clare inventa, de subtilius disputata legimus.
ENs persectissimum illud esse dicimus , in quo insint persectiones omnes , quae omnino esse , aut excogitari possunt . Nuru ergo hoc Ens peffecti sibmum possibile sit . quid illi conveniat ex ipsa eius natura , & cuinam tandementi haec persectissima natio tribui possit , ideo ante alia omnia explicandum aggredimur, quia futurum inde esse videmus, ut di multa Atheistarum effugiap cludantur, de cetera, de quibus poetea acturi stimus, certius , atque facilius . L A eri γDiuis by Oost
37쪽
exponi possint . Quatuor itaque in hac quaestione complectimurr r. num ens persectissimum possibile sit t a. num ressibile sit, materiam eme ens persectis smum i 3. quid enti persectissimo ex ipsa eius natura convenire debeati A. an quae enti persectissimo ex sui natura conveniunt, ea materiae convenire possint.
AN possIBILE SIT EXISTERE ENS PERFECTISSIMUM .
Nondum hie illud quaerimus, an Deus ex illat ; sed num possibile sit, iit exi
flat; seu num possibile sit existere Ens perfectissimum , in quo reperiam tur omnes perfectiones, quae omnino esse , aut excogitari possim t. PROHistrio. Possibile est existere Ens perfectissimum. Prob. Prop. omnibus consentientibus, illud possibile dicitur , quod si m. natur existere , nulla contriadictio , nihilque absurdi consequitur; sed res ita se habet, si Ens perfectissimum ponatur existere t ergo . Prob. mi. Uti diximus, Ens persectissimum illud est , in quo reperiuntur omnes perfectiones, quae Omnino esse, aut excogitari poliunt ; sed nihil absurdi, nullaque contradictio consequitur,s perfectiones omnes in uno quodam Ente unitas intelligamus ; eigo. Prob. mi. Virtutes, atque persectiones eius naturae non fiunt , ut una alteram destruat ;quin imo altera ex altera augetur, atque perficitur , quod consideranti manifestum erit: Elgo . Deinde Ens aliquod ideo esse repugnat, quia iis constaret, vel quae inter se mutuo pugnarent, vel quae contrariarentur naturae ipsius Entis , in quo inessent ;sed Ens perfectissimum non constaret iis , quae sibi mutuo, aut eius naturae con tranarenture ergo . Prob. mi. Persectiones, uti modo dicebamus, sbi non adversantur et quum vero ab ipsis perfectionibus , quae in aliquo Ente insunt , perfectio ipsius Entis recte colligatur , inde sit . ut non stilum nullae persectiones naturae ipsius perfectissimi Entis contriiriae esse possint, sed etiam p iupponi debeat omnes perfectiones esse in eo unitast ergo.
Τandem semel ac Ens persectissimum menti nostrae repraesentamus, illud tale esse intelligimus , ut quascumque persectiones complectatur ἔ sed hoc genus Entis nihil repugnat . ut possibile concipiamus t ergo . Prob. mi. Ut aliquod omnium perfectionum praecipuum primumque principium concipiamus , non salum non repugnat , sed ipsi rationi Valde consciitaneum est , ne pers eliones , quae sunt, aut esse potant, sine sui caussa esse, aut esse possie , admittamus ; atqui Ens. quod omnium persectionum primum principium sit, omnes in se persectiones habere , di complecti debet; nemo enim dat, quod non habetr ergo. Dices I. Ens persectissimum attributis inter se pugnantibus constare deberet e ergo possibile non est . Prob. mi. Misericordia , atque iustitia praeditum, liberum quoque simul , S immutabile esse deberet ; sed misericordia iustitiae
opponitur, immutabilitati libertast ergo . R. n. mi. Exposcunt quidem justitiae leges , ut puniantur , qui male egγrunt, misericordiae vero , ut vel nulla, vel mitior poena lictem infligatur. Qitia tamen aliquando par est, ut crimina puniantur, aliquando vero ut omnino, vel ex parte condonentur ; ideo nim iustitiae , tum misericordiae, sine ulla repugnantia, sivis est locus. Immutabilitas quoque libertati non opponitur: tacultas enim , quae
38쪽
quae eerta ratione regitur, eo ΠΠ'gis libera est . quo mimis mutationi sublieirer, nisi dicere velimus, thilto, pr. x aliis cile liberiores, quia saepius consilia mutant. Qi apmpter, ut cognoscatur, num immutabilitas libertati opponatur, unde suam originem illa ducat , advertendum est . Si ergo Ens aliquod immutabile sit, quia nullam sese determinandi facultatem habet, tunc in eo immutabilitas liber tali opponituri contra autem cit, si ideo immutabile sit, quia fila cognitione omnia complectitur, & nihil novi contingere illi poteti ; nam tune Ens prester perfectissimam cognitionem suae immutabilitatis ratio sibi est, ideoque libertas il lius non minuitur, sed perficitur. Unde quum principium immutabilitatis in hoc
persectissimo Ente , cilius possibilitatem propugnamus, tale esse debeat, quia per feci inintiuii cognoscumsi rationem Oportet ut in eo privsiupponamus ; repugnans non est, s liberum simul, atque immutabile sit . Vcrum hac tota de re ubeorius, quando de Divina libertate disputabimus. Ut autem ilan selum hanc obiectionem Atticillarum , sed ceteras quoque omnes , quas minio allaturi stimus, nullius n omenti esse , certius cognoscatiir, hie illud advertendum esse cenim id, quod seniel demonstratum fiterit, ut verum suscipidcbere , sicuti consentiunt Philosephi omnes; quamvis nonnulla cum eo connexa, utque colligata sint, quae perficie assequi non possumus r nam completam illius
rei ideam nondum nos comparalse, illa quidem evincunt, non vero evincunt talis sum eise, quod semel demonstratum fuerit. Et re quidem vena ut multa nostrae cognitioni impervia etiam cum iis c γnnexa sint, quae certo novimus, nonne sinpissime contingit 3 Qtiis autem iam mcntis etiam quod certi ssime novimus, d
bium inde fieti unquam concludet λ Hoc vero est , quod Athe illae praeter omnem rationem vellent. Nam quum in perfectissimo Ente multa contineri advertant , quae mente complaeti non possunt, etiam ipsiim Ens possibile non else conci eunt , quamvis de illius possibilitate nimis manifeste conitare videant. Unde fit, ut per id , quod non noverunt , illud quoque si ablatum velint, quod perspicuetcnctur. In quo quidem eo gravius peccant, quo magis si pra cognitionem homunum elevatum est , quod a nobis comprchendi vellent . , , Deum intelligimus is i quit S. Augustinus Ep. I 7. nu. a I., alias Ep. II 2., Ens Vem perfectissimum intelligimus, dicere nos modo possumus, is non quia Dei plenitudinem , quispiam se non ibium oculis corporis , sed vel ipsa mente aliquando comprehendit. Aliud estis enim videre , aliud est totum videndo comprehendere. Q9andoquidem id videtur, is quod praesens utcumque sentitur: tantum autem comprehenduntur videndo , quodri ita videtur, ut nihil eius lateat videntem , aut cuius fines circumspici possunt; si- is cui te nihil latet voluntatis tuae, circumspicere autem potes fines annuli tui, , . a Ex hisce vero omnibus Atheistas nihil contria nos proficere posse consequitur , licet ad ea, quae ex natura persectissimi Entis desumpta opponunt , nobis non ellat, quid reponeremus et completam enim notionem persectissimi Entis a
non ea de caussa nobis eonstitu ille in hae e ta disputatione nostia contra Atheistas , at que malias, aliorum, di potissinium i atrum
priorum faeculorum , saepe afferre testiuionia , ut contra eos iJOctorum auctoritate pugnare
mus . Nam sicuti neminem latet , ita di nos Su que non isti amus , contra hujusinodi homines , qui omnem auctorItatem, IIcet prae sumptuose prorsus , & impie , contemnuriga ipsaqne ratione sua deliria se tueri inepte comisndunt, laoe argumenti genere , quod ex auctoritate ducitur , praecipue non esse pugnae dum , ted ratione potissimum eorumdem insanos errores esse rescitendos . Quapropter ratiouem , quam contra ipsos in te contineat
39쪽
nobis postillant, quam nemo unus habuit, vel habere potest. Hare veto dicta sint, ut quo genere a mentationis Athei utantur , omnibus manifestum fiat reliquas Atheorum difficultates mota prosicquamur, quarum nulla talis est, quae facile confutari non possit. Cont. Infinita iustitia cum infinita misericordia , infinita bonitas cum infinita potentia simul stare non possunt; sed in Ente perfectissimo tam utilitia, & misericordia , quain bonitas , de potentia infinitatem haberenti ergo. Hoc argumenti genus sibi quoque a quodam vim obteiam fuisse Moshemius refert in Cud wortum ostem. Inteli. ieet. I. ca. s. s. I 2. Duo autenis Moshemius ad illud contra reponit: I. evinci tantum ex eo possie , cognitionem , quam de persectissmo Ente habemus , valde diminutam esse, ideoque nullo modo mirandum, si qua ratione hac attributorum infinitate constat, non intelligamus ia. quamvis hoc non assequamur ; tamen fieri revera non posse, ut iisdem con- set , inde non esse inferendum . Etenim ad hoc ut aliqua sibi mutuo tontraria esse, assimare certo possimus; naturam eorum nobis perspectam esse oportere et inita ergo quae in Ente persectissimo continentur, utpote infinita, a nobis comprehendi non possunt, contrariis , atque inter se pugnantibus attributis illud constare , dici non posse . Verum maiorem propositionem simpliciter negandam esse , ego arbitmr tetenim quaenam tandem quoad nostrum quoque intelligendi modum pugnantia est , si Ens perfectissimum possibile esse admittamus , quod quatenus miluricors est , nullos misericordiae fines 3 quatenus iustum , nullos iustitiae terminos praescriptos habeat; quatenus honum , semper magis atque magis. aliis sese communicare ;quatenus potens, alia atque alia producere semper possit λ Nullum sane pugnantiae locum in hi1ce omnibus esse video . Etenim quamvis quid si infinita misericordia, S iustitia , quid infinita bonitas, re potentia , nou alsequar; tamen no que etiam ob sui intaitatem eas inter se pugnare , inde cognosco , quia licetu aquaeque in se infinita sit, situm peculiarem finem nihilominus habet, dive sique ratione essicit, ut subiecti ina, in quo inest, supra cetera omnia emineat Sicilii ergo si infinitam longitudinem in subiecto aliquo praesupponamus , inde non esse itur, ut simul illud infinite latum, atque pmfundum concipere non poΩsimus, quia infinitas longitudinis insitita:i latitudinis, atque pmhiicitatis non op-
ea testimonia, quae asseremus, iisdem potissimum objicimus: rationi enim nullo modole repugnare posse, oportet ut sateantur, s metae ad judicium rationis appellarunt. avis quo candem ore Iinminum lapsentis morum , qui maxima eruditione expoliti, & in omni sere genere disciplinarum Persati suere , auctoriintena despicere , & gontemnere posis unit nonne vitae probitas sngularis una cum amplissimo apparatu doctrinae si in aliquo adinveniatur , aequa ratio postulat , ut auctoritati illius plurimum deaeramus h Quam prα- cellens vero suit , di omnino admirabilis vi-- probitas, quam acuta excogitandi ratio, subtilis ratiocinandi vis , ingeniosust concludendi modus . late , ae sere ubique diffusa per omnia docilinae genera eruditio Sancto
ram Doctorum , quorum Lesbinoma sepe
pont- laudamur Anne eum sis nostri hujiiseexta. tis mala philosonliano liomines sese comparare possunt Ut ergo simul ipsa ratione .
atque auctoritate confianderentur , & sere ni
his in medium se protulisse viderent , quod
non ab antiquioribus impiiν exeositatum , ω a Sanctis Doctoribus abunde conlatatum nori uerit, quemadmodum , data opportunitate .sepe monebimus ; hane methodum nobis proposuimus . Sed & Ethnicorum quoque , de aliorum , qui in numerum Sanctoriim Do rum nullo modo rescrri possunt , testimonia
asseremus , tum ut evidentius cognoscant ,
solo lumine rationis tuos errores suisse dete .c os , tum ut videant , ab omnibus cunctavi rem Religionum hominibus ut prorsus salsa, Ipsa praelucente evidentissima ratione , habita
fuisse , quae ipsi impie confinxerunt .
40쪽
ponitur, sed suum per eas diversariam infinitatum diversae notiones nobis exhibentur : ita infinitam iustitiam , & misericordiam , infinitam bonitatem , & potentiam
in Ente perfectissinio concipere possumus, quia & infinitas unius infinitati alterius non obstat, & diversarum perfectionima notiones nobis per eas repraesentantur. Et sane quis unquam repugnare dixerit , ut persectiones secundum totam sit extensionem uniantur λ Proladio persectiones, quo maiorem latitudinem habent , eo praeitantiores, & maiori ornamento sint ei subiecto, in quo insunt; ergo eae , quae enti perfectissimo conveniunt , infinitatem quamdam in se continere debenti ergo tantum abest, ut infinitae perfectiones quoad nostrum qu que intelligendi modum in Ente perfectissimo repugnent, quin potius easdem, in illo oportet ut admittamus.
Cont. Nemo unus. intelligere potest , quid infinitas ipsa sit; sed haec a noti ne perfectissimi Entis disIungi non potest i ergo neque etiam potest intelligi , possibile esse, ut Ens persectissimum exiliat a .R. dis ma. , & tamen cognosci potest, aliquid infinitum esse posse, con. , ne hoc quidem intelligi potest, ne. Maximo itaque in errore ii sunt, qui eamdem tum rei, quae fieri non possit , tum infiniti notionem esse arbitrantur.
Etenim quamvis infinitum , quid sit, non intelligamus ; tamen aliquid infinitum non lotum possibile , sed etiam revera e se debere , tam manifestum est, quam quod maxime . Nam primum improductum principium admitti debet, alioquin quod non erat, sulpium , vel alia produxisset. Hoc vero improduetum principium & a se , & necessario existere debet. A se quidem oportet ut sit, quia si improductum est, ipsum sibi existendi ratio esse debet e necessario quoque
existere oportet, quia si posset tam esse, quam non esse, posset quoque esse productum et nam quod non est , ut sit, producatur oportet. Tam vero quatenus a se est, quam quatenus necessario existit, & semper esse, ut per se patet , & infinitam persectionem habere debet. Nam quatenus a se est, nullam supra se caussam habere potest , a qua determinetur, atque circumscribatur. Ens vero simpliciter necessarium quum illud sit , quod essentialam , absolitiam . N antecedentem quamdam existendi necessitateni habet, infinite quoque persectium esse debet et nam essentialis, absoluta, atque antecedens necessitas qliam- eumque limitationem, S determinationem excludit. Postremo unde nam tanisdem omnia entia possibilia, omnesque possibiles persectiones dimanare debent AProfecto ab ente improducto. Ipsum ergo in se totam plenitudinem entis, omnesque persectiones continere debet. Tantum ergo abest, ut concipere non is
possimus , possibile esse res perfectissimum , quin illisu necessario admitti debere potius videmus . Vox ergo ista infinitum non est insignificam, uti Hobbesius Leviath. par. I. ca. 3. falso contendit, sed rem positivam significat, quam ii cet non comprehendamus ; tamen illius possibilitatem certo videmss. are in iefiniti notione duo distinguantur oportet ἔ positivum unum, negativum alterum. Nam dum infinitum in suis perfectioni bin menti nostrae rein praesentatum , de ente summe perfecto, quod revcra existat, primo cogitamus ;deinde perfecte illud ass)qui nos non polla intelligimus , quia perfectiones illius, tales sunt, ut nolimm cognoscendi modum excedant quia nullum numerum hobent , earumque infinitatem assequi non valemus. ast At