장음표시 사용
131쪽
tantum non desperantes Iudaeos iubet Deus animos oculosquo attollere ad novum atque inopinatum, quod Dei providentia obiiceretur, spectaculum. A MARCEI S. Pondus autem voculae eo
maius est, quod resonat in iis, quae sequuntur, laetissimum vaticinium Ies. LII, 7, uti infra videbimus; cuius conficiendi iam instare initium signiscatur. I. SV, in montibus non ideo apparere dicuntur nuntii, quod voX inde longe lateque exaudiri potest DRUs. - non vox enim sed pedes notantur - sed quod defixis desiderantium oculis in montium iugis sero quaeritantur, ibique adventantes primum offeruntur conspectui. Articulus licet omnino tantum genus montium signifieet, cis. EW. Ψ 299 a, possit tamen etiam montes Hierosolyma cingentes vel Iudaeam ab Assyria separantes indigitare ΗITE., ΜAUR. cum ab ea potissimum
parte eiusmodi nuntius exspectaretur. Pedes nuncupantur, tanquam instrumentum currendi, et quia festinando victoriae nuntius cognoscitur Εw. ; eis. Cant. II, 8; Actor. V, 9. 'vino is est, qui laeta nunciat; nam licet OlcIII Us meram nuntiandi potestatem defendat; 'o h ly' I N ri u rara tamen semel tantummodo in literis sacris de malo legitur nuntio dictum,l Sam. IV, II, id quod is singulare est, et potest existimari abusivum; eis. 2 Sam. XVIII, 19; Ies. XL, 9; XLI, 27; LII, 7; LX, 6; LXX εαγγελίζοντος. -Notabile est, quod ista radix
non significat quamlibet publicationem, non res suturae, non promissionis, sed rei existentis praesenti tempore, quaeque praeterea sit sactum aliquod, aut aliquod factum includat. GOUSSETIUS p. 279. Quod collectivo sensu intelligamus nuntium, uti nonnullis placuit, caussa nulla est, dummodo teneamus, speciem aliquam utque imaginem spectari cuiuspiam, qui, audita Nini eversion de laetissimo eventu Iudaeos reddera certiores festinet; quam nec dli eiusmodi eogitandum nuntiis est, sequales emittere Sol bant Iudaei ad neomenias aliaquo sesta designanda. E ALINSR., ΜARCK. Quale autem sit, quod affert nuntius, distinctius iam declarant Vm m vi arcis, qui audire tacit pacem; pacem enim signi sat vi, non salutem, licet paee et securitate ab inimicis, quale Israelitarum erat ingenium, omnis cogitatio salutis com-
doctrina satis multa quidam eongesta, sed haud probe disposita est; omnet uper opusculum theolog eo potius usui, quam doctae interpretationis
132쪽
preliendatur. Delibata autem haec verba egse e Iea. LII, 7, supra iani diximus; ibi haec sera legimus: Aquam pulchri sunt in montibus pedes nuntii, praedicautis pacem, nuntiantis bonum, praedicantis salutem y dicentis Zioni: regnat deus tuus i Quae verba integram consciunt particulam magnificae illius orationis c. LI LII, 12, qua depressum per iudicia populum vates promissa salute et laetitia erigit. Cuius promissionis certitudine per commemorationem omnipotentiae divinae et Messiae mittendi stabilita v. 1 - 16 , praesagiente animo tristem et captivitate Babylonica deiectam Israelem alloquitur v. IT ss.: deletis hostibus, sicuti
Aegyptiis et Assyriis, ita istis quoquo et omnibus omnino libertatem iis et beatitudinem olim conciliari; properat deinde ad austissimi huius dies eogitationem DP, v. 6: se ideo illa dio cognoscet gens mea nomen meum, ideo illa die, ego enim sum, qui loquitur, en mel Quibus vocibus cum aperte praeparetur notatio earum rerum, quibus cognituri sint nomen dei seu mani-sestationem, confestim sequitur: oQuam pulchri sunt in montibus pedes est. Exclamant deinde et iubilant eustodes hi mul et incolae urbis, redemtionem suam praedicantes V. 8 ss. Videmus ergo V. TR neeessitato aliqua et progressu contineri eum antecedentibus et sequentibus; ac si conserimus Nahumum, e nexu solutiore facile intelligitur, fontem emo Iesaiam, unde verba illa deduxerit; nam et recitata brevius sunt, et arctioribus circumscriptus finibus ipse etiam sensus videtur. Iesaias enim is Omnem futuri temporis salutem una quasi specie comprehendit, ita, ut strictissimo sensu effatum possit nominari Messianum, cis. Rom. X, 15; unde tamen eventus ut ita dicam prasvii non excluduntur, qualem Nahumus Ninives interitu paratum iri intuetur Atque haec quidem ratio praemissa vocula III quodammodo indigitatur, quae promissos olim nuntios adesse quasi tu promptu ostendit. At vero HITZIGIUS , posteaquam ΙIUETIUA quondam dubitavit, utrum nostrum an Iesaiae vaticinium prius editum
esset, ideo praesertim lasaiam, vel potius steticam illam Pseudo- Iesaiae speciem hausisso e Nahumo sibi persuasit, quia Parum
2ὶ Comm. in Ies. p. 471.3ὶ Demonstr. Evang. Propos. IV, P. 303.
133쪽
CAP. II, v. l -5. osset probabilo, Nahumum ex duobus aliis versibus est enim xtremn sitioiluis versus nostri Particula recitata Ox Ios. LII, 1 ot iloimullis de suo additis unum artificiose compilasso enuntiarioli in . Quae sententia usitatissimam tam prophetarum quam omnium sere li. 8s. nuctorum consuetudinem offendit; ac, noloromino exempla n ΚΓΕΡERO iam exprobrata repetamus, inprimi capitis v. 7 et I 3 similem reperimus compositionem. Tum vero grvvo nostrae sententiae documentum, quod ΚUΕΡΕm indagavit sagacitas non est omittendum: illud dico, quod Iosaias in altera ipsa vaticiniorum parte haud raro de eiusmodi nuntio laeto
faciat verba, cis. XL, 9; XLI, 27; LXII, 6; isquis haec sibi
persuadeat o Nahum O, abrupte quasi hac de ro loquente, d promta esse γ - Ceterum Iesaiana verba a S. Paulo recitata osse Rom. X, Io, et ad nuntios evangelii transscripta constat,
quos ineludi illis verbis vidimus; neque vero LXX sequitur, sed liboraliter hebrui eum reddidit textum, ita ut Pleonasmum αnt
in unam contrahat vocem των ε ira; γελιζομένων . Tribus igitur his loeis inter se comparatis dilucido patet, V. Ti. vaticinia habero suum eveniendi progressum, donec in Christo
ot regno eius ultimo loco conficiantur atque euinulentur. Neque vero osse otiam existimo, qui MOSEN HAI,I ARSAN et Iudaeos
longo plurimos secuti ipsum Messiam Nahumi verbis opino tur indigitari; ipse enim LUTiIERUS, cum magnopere optaret, seri hoc non posse intellexit; seproinde, inquit, generali sententia dictum puto de victoria corporali, cum tamen gratia Christi Otovangolium generaliter sit insertum. Ex altera parte peccavit ABARBANEL, eum Iesaiam de liberationo per Messiam sutura, Nahumum de una AssΠiorum vindicta loqui asseveraret; omnis nim Israciis liberatio absolutam mundi redemtionem pollicetur in eumque tota vergit; quid γ quod recitatis Iesaiae verbis haud occulto significare vates videtur, vaticinari se quidem de Λssy-rsorum interitu, subiectam autem huic liberationi promissionem osso regni divini ab universa olim potestato seeulari redimendi Additur id, quod restitutam populi pacem et securitatem de-
a S. Paulo recitari contendunt. M CD. Scuollocam horr. hebr. , de Messia lib. II.
134쪽
beat sequi: Me a, Iuda, freta tua, ea ire vota tua I aari proprie t vorsari in gyrum, tum Voro, Ob chorons sacras saltandas, celebrare sestum, addito sero necus. an v. XXIII, 39; Num. XXIX, 12; Saeli. XIV, 16. 18. 19. Festa uutem sacra duabus ex caussis iubentur colebranda; primum, quod terra ab hostibus obsessa, institui non possunt, utque ndeo, Si colebrantur, nullos
nec eminus nec cominus urgere hostes consequitur; tum vero
sestorum maiorum, quae dicunt, commune illud ost, quod adro demti o nem celebrandam pertinent; Pascha cnim instituebatur ud revocandam memoriam exodi OX Aegypto, promulgatas legis Pentecoste, Scenophegia gratiae et misericordiae, quam per deserta loca gens experta erat, donee promissam torram iutravit. Quare hac compellatione redemtionem tib Λssyriis tunc prope instare dilucide significatur. Est autem, uti probe notat UMINUS, anni inciatio partim gratulatoria, Partitu exhortatoria; mouetur etiam populus atroci idololatriae deditus, ut ad verum dominum suum atque Patronum colendum rediret; sicuti Manasse e Babyloniorum vinculis liberatus statim deorum cultum pro viribus exstinguendum et sacra legibus Mosaicis praescripta restituondacuravit; 2 Parat. XXXIII, I 0. Idem fere sensus ulterius com-ppilationis est: IIIIa 'U U. Vota nuncupari solobant ab iis, qui gravi angustia continebantur, exsolvi nutem impetrata Ralute. Soquitur orgo ex his verbia, misso otium ab Λssyriis periculum,
Subiungitur tam nuntii laeti, cNam sosiorum ot votorum oX-hibendorum caussa, et negativo Pt positivo expressa: non enim addet incedere εuper te nequam, totus eaestirictus GL RON addere,
haud raro iterationem significat, sequentu aut infinitivo, vel nudo vel praefixo , , aut praeterito. Verbo mu non inundationis volvoxiae alicuius tempestatis similitudo subiecta est , sicuti I, 8 Ι. H. MICil 1 ELIS , sed victoris victum pedibus calcantis; cis. Ies. LI, 23: Aet tradam tu in manum affligentium tu, qui dicunt
unimae tuae: prosterne tu ut transeamus incedamus Super te , et lac terrae similem corpus tuum, vel ut viam transeuntibus. 1 De omni festorum ratione eis. BAEIII in Symb. H. p. 528 M.; Wu ERI
135쪽
Respiei autem Ies. LII, 1 eo certius est, quo prima versu8 verba ex eodem capit petita intelleximus , licet sententiae magis quam
verba concinunt: eXPergiscere, expergiscere, indue sortitudinem tuam, Zion, . . . non enim ingredietur te amplius praeputiatus et immundus ratio inter utrumque Padem intercedit, quam supra exposuimus. De voee cis. I, II. Positive eandem cogitalionem, et caussam simul antecedentium verborum addunt i ri I PI, totus, seu ad literam: universitas eius exstincta est; cis. I, 14. Susfixi species di ex ampliore contracta evasit; cis.
Posteaquam Assyriaci regni dostructionem praesagiente animo praecepit vates, iam, quomodo eo venturum sit, praeclaris imaginibus ad vivum exprimit. Sursit dispergens advergua faciem tuam I mgtodi munitionem, speculare viam, eo orta lumbo3, confirma robur magnoperet raria' haud raro significat: bello petoro
terram seu urbem, i Reg. XV, 17; XX, 22; Ies. VII, l. 6; Ioel I, 16; Mich. II, 13. 'DLU pari. Hi. a. v. y B, Plerumque dissi-Pare, rarius neque nisi in formis Polet, Pilpol, Nithpales dinfrangere, de exercitu vel de populis vi disiectis saepius dictum
ΚRΕΕΝΕΝ. , MAUR. nil. temere potestatem verbi restringunt ad frangendum, tolerabilius IIOELEM. utraquo vi coniuncta reddit: Zersprenger. igitur is est, qui dispergit, sicuti de Nebu-cadnctare dictum est Ierem. LI, 20: ync n. v. synonymo Iza sedispergens tu mihi es, instrumentum belli; et dissipo per tegentes et perdo per te regna etc. Semel in substantivam vim abiit malles Prov. XXV, 18, id quod nostro quoque loco fieri placuit CALvINO, I. D. MICIIAEI I suppl. , UITE., EW.; quae Bententia eo quodammodo sublevatur, quod malleus bellicus inter Assyriorum arma reperitur'; at usus eius non adeo gravis est, ut a stabilita verbi potestate recedendum videatur. LXX pro Y'm legisse videntur ri'DU: ανεβο 6 ἐφυσcοῦν εἰς προσέυπον σου, ascendit insufflans in saciem tuam; in quo CYRILLUS consuetudinem Iudaeorum vidit, a0grotos amando curandi, cum TII RODD
136쪽
nΕTus sumationem intelligeret novae vitae Iudaeis factam ab Assyriorum interitu Ex recentioribus ' in torprotibus Gugvit spravam hanc lectionem retinuit. Quibus tum missis quaeramus, quisnam consurgat ad dispergendum, et quis dispergendus sit. Et eum secundum antecedentia verba Assyriorum interitum su-sius descriptum exspectemus, Assyrios a Medis ot Babyloniis disporgondos opinabimur; sed non fauci iudicii ina suspenderunta suffixo et quoniam in uv. nntecedd. semininum fere suffixum refertur ad Iudam, haec quoque eodem pertinere existimarunt ION. , RASCII., ΚIMCII., AI ARR., MICII., IIORI EM. Λt vero illam regulam non tam severe observari ipsum docet caput primum cis. v. D, et in versu nostro masculinae imperativi formae Sequuntur; neque est, quod HITZ., EW., iure improbantibus UMBR., MAUR., correxerint Iam qui Iudaeos compellatos intelligunt, aut Assyrium ascendentem faciunt VATARI.., B RΚ., id quod conciuere nequit cum v . I; alii Nebuc ad negarem vident, III EROX., ARB. , DR S. , CALV. ; ut quid Hierosolymorum eversio, ubi de restituendis agitur Iudaeis 3 Deniquo I. II. Mrcu κLis de Christo ante laciem Iudae sivo Ecclesiae, tanquam adsertore ne vindice ascendente cavillat, coli. Mich. II, 13, Syriacam secutus versionem, quae sic sere exhibet: ,, ascendit ductor ua; mi ante te, et excubiarum excubitor, et viae spe culator, et Austentator lumborum, et validissimum robur olus; verum enimvero habet Plerumque hostiles aliquid, cis. GESEN. thes. p. 1028, nec unius loci excipiendi Gen. XXXII, 21.
22 tantum pondus est; ut omittamus, Messiae cogitatione sentonintiarum ordinem magnopere turbari. - Reserendum ergo sus-
fixum ad Ninum existimamus, et imperativis seqq. appellari Λη- syrium, dissipatorem autem esse nec Medos solos vel Cyaxarem UISC., GROTIUS. , nec Chaldaeos solos vel Nabopolassarem CALMET. , sed utrosque una Persona comprehensos.
Prius vero quam hostes aggredientos describat, acerbo irridet vates Assyrios, no nominis sui obliviscerentur gloriam, sed probe sese accingerent atque fortiter defenderent. Id quod quattuor absolvitur numeris. NI plerique init. bene statuerunt esse infin. ,1 Augusxinus de eivitate Dei XVIII, 31. .Quis aseenderit,' inquit, . ab inseris, et insufflaverit in faciem Iudas, hoc est, Iudaeorum diseipulorum Spiritum sanetum, recolat, qui meminit Evangelium.
137쪽
CAP. II. v. 1 - 5. ,2 imperativi vicibus sungentem ; contra HOLLEM. est 1 praeti Ni.: obses us cst, In XV nutem accusotivus instrumenti: Aumachitin ket wird voti Schangwalu eng er, idque ideo maximo, quod m, vultum, uota OPPugnatarum urbium, sed oppugnantium exercituum esso contendit; longe verius DELITESCHIUS notionem verbi
pida munita 2 ParaL XIV, 4; XI, l0. II. 23; XII, 4; XXI, 3.
Nihil est autem, quod cum TUCHIO de turribus cogitemus solis, praesertim cum sequentia quoque nomii in latius pateant. Altera versus pars tribus imperativis confieitur; durius enim pro infinitivis accipiuntur. HIERON., MARCR. all. Custodiis per munimenta bene dispositis, accuratae Obsorvundae sunt via , volquibus subdole irruat hostis MICH. , vel quibus appropinquet, uι illi obviam cum mercitu procedunt ΚΛLINSK. . ura V serra, consorinlumbos, i. e. paratum te rodito ad sustinendam pugnam; in lumbis
ouim roboris sedes est Deuter. XXIII, 113 1 Reg. XII, 10; Ρε. LXIX, 24; Eet. XXIX, T. Eandem sententiam alia postremo
verba exprimuiit: INU m Onfirma robur magnopere. Cur maioribus vicibus egeat quam alias, sequente enuntiato declaratur: Deus enim ipse est, cuius ministris illi oppugnantur. Eiusmodi autem interpellationes quid sibi velint, accurato exposuit IID PERTUA T UTIEN8Is, cum diceret: se sunt istae ciusmodi sontentiae,. quales grammatici si vo rhetores concessivas appellant, pulcro locutionis modo ita se habenteR, ut et in eum pulsionc prohibeant, et in prohibitione compellant. Quae tamen ne non intellectae persuasiones esse videantur, Permixtn sunt aliqua vorba, quae manifesto repugnant cis. III, 14.
Ib , ne, quod dicitur, audientra imperari vel persuaderi putent. - Quanta lom imminet rerum mutatio i quorum monumenta arcium suis copiis diruturum imaginibus horrent, quorum rogo, ut in columnarum titulis iactantur, sexcenties longe lateque, imperii protulerunt fines, - iis exitiosum nunc bellum mOcnibus propulsandum Egi.
138쪽
Quao iamlom tanti casus mussu est 3 - Nam revertitur Do---ε ad decus I bibi tanquam docua Israelis; quoniam evacuarunt eos evacuant , et palmitra eorum comu runt. Haec verba, gravi
interpretum labore insignia , tantis impedita dissicultatibus videbantur, ut OX. gr. ΚRΕΕΝΕΝIUS de Salute versus omnino desperaret. Quo unque modo, inquit, oponatur, ne us cum praecedentibus et sequentibus nullus plane est, ne nemo, quod sciam,suit interpretum, qui eum probabiliter expedires evellere igitur dumeta constituit, praeeuntis SCHROE RO, et genuinum Versus locum post I, 13 esse contendit; nam inter defensionem Nini et oppugnationem eiusmodi sententiam plane intolerabilem esse. Nobis explicare nodum, quam ense expedire satius videtur; ue,
modo verborum potestate8 usu confirmatas Sequa nur, .ct sententiam et ordinem non aptum solum, verum egregium eSSe coguOS muS.Ca ut quaestionis positum est.in verbo cuius notionem primitivam csso recedendi, notum est. At omnes ad nostram usque memoriim interpretes esse quaedam dicendi genera asseverant, quibus non intransitiva, sed transitiva potestas rata sit, idque maximo in coluberrima sormula illa: n nvi I U, AconFertem Captivitatem. Sensit quidem MIDDELDORrems, si ita esset, sagitari formam Hiphil; nihilominus in erroro tradito perseveravit. Hunc autem Sensum, neque ac cognatum illum restituundi, reducendict., tomore illatum verbo osse, luculenter. demonstravit HENGSTn-Bei tr. ΙΙ. p. 104 ουs., praesertim o ratione illius Ioci Duut. XXX, 3, qui reliquorum quasi' fundamentum est. Cui novissimo obiecit SCHLOTIM NUS comm . iii Iob. ad XLII, Iur l) ridi nou posse directionem loci vel rei indiciare; conseratur autem 2 Sam. XV, 23r' 'I 'V-2) impeditam osse eiusmodi dicendi rationem, qua directio notetur in cogitationem abstractivam: at quidni expeditum videatur, ubi non meram cogitationem, sed statum captivitatis intelligere debemus 3 - Quo in gOnere cum errarent interpretes, quo .longius ab idoneo verbi Sensu recederent, eo magis intricatam versus explicationem implicaverunt; diversuuverbi notationes apud POLUM reperiuntur collectae. Vertimus ergo: Nam revertitur Dominus ad uecus Iacobi ci. Iam vero quaerendum est, ii uid sit I RU PNa n. V. INI, 8eSE UT 'rre, magnificum esse, signi stetit decus, superbium, non SecuS uc NDI
139쪽
Ies. IV, 2 8s., aut superbiam ipsam, aut id, quo quis gloriatur. I) Superbiam igitur et fastum a P subiectivo sensu
accepit CALVINUS: sematurum esse tempus exitio urbis Ninive, quia tarn satis superque subacti sunt et humiliati Iudaei; sim. HIERON. , ΜΛR ., ΚALIN8ΚY; interponunt ergo syllogismum, atque adeo neoosum ordinom sententiarum offendunt; deinde negligunt alterum versus membrum, quod non praepositione 'P, sed copula ' deberet annecti; postremo taee explicatio aeque est futilis quam omnes, quae a transitiva potestate verbi suspenduntur. Quare non minus improbamus eorum interpretationem, qui b) obiectivum superbiae sensum praetulerunt: eam superbiam, quam Iudaei ab Assyriis experti sint, THEOIUR., CYRILL. , Gu T. , ΚREEN. D Transeundum est igitur ad alteram V. i Na notionem: id, quo quis gloriatur; eaque exemplis amplissimis commendatur. Amos. VI, 8 ' a signifieat omnem magnificentiam, qua sacra Dei gens ornata est; quae quoniam a Deo data est, ipsi Deo hoc nomen tribuitur ibid. VIII, 7; primus autem locus inter Israelis privilegia sacrae terrao est;
quare vel en appellatur decus Iacobi Ps. XLVII, 5. Nihil ostvero, quod ad specialem hanc significationem sententia verbi restringatur; imo TARNOVIUM, LUTHERUM' , SClIMIEDERUM secuti omnes intelligimus virtutes, quae ex olectione divina in sacram gentem redundabant, sit quibus sacordotalis eius regiaque dignitas cernebatur cis. Exod. XIX, 6. Deus autem, si ad aliquem revertito, cum gratia sua atque potentia revertitur; ergo sensus enuntiati hic sere est: Dominus gentem suam, quae aliquamdiu ab eo destituta videbatur, cum hostibus Usseti subdita, propediem ita vindicabit, ut manifesto nppareat, eam esse electam a deo prae omnibus gentibus et ad sacrum eius peculium destinatam) .
IJ LUT RUs in versione quidem exhibet: iser vergili die Hossori Iacoba; sed in commentario Vseverat: -Iam autem venit tempus, quo gloria regni Iaeob et Iuda redibit, non amplius affligetur Iuda, sed gloriosius erit; atqua ita superbia significat hie gloriam, pompam, splendorem, et mΜnitudinem regni Reu decorem, id quod patet etiam ex Exod. XV, ubi eadem vox est in hebraeo, glorioso magnificatas est.2 . Wie er hier gethan, so ist sein Thun immeriori; und nach jhdem sol chen Si ege selienkt er una unser Erbe aura Neuo, den Stolla Jahob a So soli alich jeder neue gelsiliche Sieg dem Votho Gottes die Ge i heit seinor ErWahlung und alter Verhoissiit gen des Herrn Wiedemeben. Ο. DEGER cn. ad Ps. XLVII, 5-
140쪽
Ceterum respecta a vato sunt Iesaiae verba LII, 8: se iubilant, nam oculo in Oculum vident Dominum revertentem ad Zion; id quod non negabimus, modo primum nostri capitis versum indidem repetitam esse recolamus. Pergendum autom ad eam quaestionaem est, quidnam utrumque sibi nomen velit, Iacob et Israel; possunt aut diversa, aut idem significare. 1 De utroque regno dici, Iudaico et Ephraimitico, interpretos longe plurimi statuerunt. Neque vero instias eamus, utroque primaevi patris nomine, licet des universa gente proprie valeat, posse alteram tantummodo partem nuncupari; idque eo fit facilius, quod Iudaicum regnum ingenio et moribus et regiae familiae pietate ad universitatem populi reserendam propius Meessit, numero autem et extensione Ephraimiticum e . Nich. Ι, 5 ; vix autem ullus inveniatur locus, ubi Iacob et Israest, nulla alia declarante nota, tale quid significare videantur. Longe enim alia ratio exemplorum est veluti Obadiae v. 17. 18, ubi domui Iacobi opponitur Ioseplai domus. Ac licet ingeniose UMnREI-TIUA utrumque nomen nostro loco ideo possium esse asseveret,
,,um mit dimem gestet lien, aber doct ursprunglich einen Dispesnamen aes die Mederheretustollende Εinheli des gestennien Vothes hinetudeuton: tamen restituendae utriusque regni unitatis et salutis cogitatia, nota illa quidem ei. OX plorata prophetis csr. collecta aliquot exempla a CASPARIO comm. in Obadiam p. 127 , a Nahumo longe abest, quippe qui ier omnem libellum solum respiciat , Iudam, nee Israelem ne praetereundo quidem tangat. 2 Praeserenda igitur nonnullorum interpretatio erit, qui idem notare Iacobum et Israelem censent, CYRILLI, LUTHERI, VATABLI, BURKII, DE DIEU, GREVII, SCHMiRDERI; csr. Ps. LXXVIII, 2I; neque Vero merus pleonasmus est; imo discrimen, quod intercedit, bene perspexit CYRILI UA: ἰστεον δε , οτε το μεν
ωκί β λαός; BURRHas: se Magnificentia Israelis, nomine divinitus dato, maior est quam magnificentia Iacobi, ordinaria et quasi naturalis. IIaec igitur verborum sententia est: Dominus revertitur ad decus Iacobi, sed ita revertitur, ut appareat Iaci bum esse Israelem, quocum foedus fecit sanctissimum, cui summa quaeque promisit, quem, licet castigaverit peceatorum caussa, tamen Omnipotenti manu ulciscitur. Eadem seta particulae P Po-