장음표시 사용
61쪽
Tiae moI ul Is diversissimo modo elaboratis: ex stiatur fritillus , materiae mole culae combina utur ita, ut foris prodea ut sublimes cogitationes , ratiocinia , poemata. Dicam cum Paulo ad Rom. I. as. Eoa nuertant in cogitationibus suis ; et obscura iam eatim iens cor eorum ICud Worthus in Ust. intelleci. cap. I. I. 22. an. tiquissimos Philosophos mentes Orpore Vacuas ad inseruisse demonstrat. Conser Grorati de Merit. Relig.
Christ. lib. I. 3. XXII. Francescati principia Re-tig. nat. et reo. tom, II. feci. 3. c. 4. et secl. 4. e. 3. A catholicorum nonnemo arbitratur , non pau- eos Eccletiae Patres existimasse humanam aut man a cor Porea coneretione Iloia omnino liberam esse.
At ii, si Tertullianum excipias, vel id statuunt , ut ostendant humanum spiritum disserre quam plurimum ab excellentia , et nobilitate Dei , vel quia
Platonem sequebantur , qui homi ut tres partes tribuebat , mentem , animatu , ac corpus , ae Primam omnino simplicem , ac Spiritualem , alteram corpoream dicebat, ex subtili quadam aerea , ac lucida substantia formatam. Uude cum mens , Sive animus a crassiori corporea subStantia solutus esset, ip&i adhuc quaedam humana soritia post 'ortem ex aerea substantia superesse Putabatur. Vid. Calmet dis-
Diei tonarii Maleria , quae nobis ignota non est, inquit Vol Plii losophici δε-ta irius . nonnullis gaudet proprietatibus , quae uec xii tio resulii' niateriales sulit , nec divisibiles. Nam haec gravita tionem habet versus centrum , gravitas autem nec partes habet , nec est divisibilis. Vis corporum motrix , corporum organicorum vegetatio , vita , iv stinctus Partibus careui, Deo dividi possunt. Fieri
itaque Potest, ut materia cogitet. Verum nihil solidi dixti: Gravitas , ut a junt Philosophi, cum materiae quantitate habet proportiouem ; ita ut si qua titatem augeas , minuas , vel dividas, materiae gravitas augeatur , minuatur , dividatur. Nemini e uim incompertum est, sex librarum pondus iutres , ac tres dividi: unde gravitatio eius divisibilis
e i , quum diviso Poudere divisa gravitatio Labea
62쪽
tur. Vim eorporum motricem ,.si in prima causa nempe Terum omnium formatore Deo consideres , partibus minime componi certum aest; tithilominus, si de illa vi loquaris , qua corpus unum Pellit aliud , movetque , corpus movens tantum de sua vi Perdere , quantum alteri communicat, oculis ipsis Intueri queas ; quo apparet vim hano esse partibilem. Idem quantum ad corporum vegetationem diis cas, oportet. Quippe abscindatur a vite surculus , si ille plantetur , germinare incipit, nee a Vegetatione sua desinit vilis , unde in surculi amputatione succi nutrititii, quo vitis alitur , vegetaturque, Pars intercipi ehatur, ac proinde vegetationis pars sui tabscissa. Vita autem , ac instinctus non sunt quidem composita partibus ; modi tamen ac proprietatςssunt eo orum partibus compositorum i immo assectiones illae ad motum commode referri possunt. Instinctus enim canis quantum ad corpus organicum ac materiam , de qua Volta irius loquitur , aliud
non est , quam constans ac non interruptus ordo .Perationum , ac motuum, secundum leges a Deo Coustitutas. Eorundem eorporum organicorum vitatu motu aequabili, ac perenni fluidorum, et solidorum consistit. Quam Ohrem cum motus suam quan litatem habeat , suas mensuras, suas partes, ac dividi possit , et revera dividatur λ explorata res est, partes illas ad materiae naturam pertinere, ne Proprietates esse divisthites, sicuti materia est, cui inhaerent. Cogitatio aulem nec materiae pars est,
Meque Proprietas ; immo a materiae qualitatibus toto , ut aiunt , coelo discrepat. ScnoLION. Vid. Valsecehi de fundamentis Religionis lib. I. c. IV. Bergier refutation des princi .iarticles au dictionat philos. art. A me.
IIumanus animus spiritualis est, unum quid sim
plex , et iudi visibile S. CCCC. ), quo sit , ut nec
63쪽
inquit eleganter Tullius Libr. I. Tufetit. quaest. . I9.). Porro , quod interire nequit, illud merito dicitur immortale. Quam doctrinam vetusti populi agnoscebant , ac praedicabant: Chaldaei , Magique Persarum teste Pausania in Messeniacis c. 3 a. ), AEgyptii Vid. Herodotum lib. II. e. I 23. Diodorum bibIiotis. his i. lib. I. Diogenem Laertium Pro Oem. segm. II.) , Indorum Brachmanes Conser Strabonem lib. XV. tum Graeci , ac Romani ,
quum veritate ac honestate ad sapientiam investiis gandam perducebant. Ex plurimis aut rin s ororum librorum oraculis haeo duo sufficiani, quibus fides immortalitatis animorum glare demonstratur stois rum animae in manu Dei sunt , et non tanget illos
urmentum mortis Sap. III. I. ); atque Christo Domino docente , Qui odit animam suam in hoc mundo , in pilam aeternam eustodit eam Joan.
SevoLION. Warburton Dioina legatio Moysis μοι. II. libr. II. S. I. veteres graecos Poetas , qui de
nationis suu e moribus, ac reliquorum populorum scripserunt, hanc de animorum immortalitate fidem, ubique depraedicasse assirmat. Hano et iani doctrinam tradiderunt Graeci Philosophi : Socrates apud Platonem in Phaedone anima immortalitatem eKanli qua traditione agnoscere videtur. Plato ipse ep. - VI l. ex sacris , antiquisque traditionibus id repetit. Aristoteles a Plutarcho laudatus iti Consol. ad Apoll. oe honMDiun post hanc vi iam felicitate. uti de opi- Diove vetustissima loquitur, cujus neo auctorem, neu originem noscere possimus. Verum num Aristoteles ipse animas agnoverit immortales erudi lid sputant. Benedictus Pererius de communibus rerum nat. Princ. et Uecl. lio. VI. Augustinus ore
gius , aliique plures assirmant. Cud worthus uil ilcerti de Afistotelis metite statui posse judicat at Veritatem hanc negasse pluribus ostendit Mosheim ad tom. I. Cudworthi pag. n. seq. At certe hononntiquam traditionem obscurare conati sunt Democritus , Cynici . Cyrenaici , Epicuraei. Non pauci etiam ex Peripateticis Stosaeo teste mlog. Phys. P. 1 16. anImam ut simplicem qualitatem considera-
64쪽
hant , similem harmoniae musici instrumenti, quae moriente corpore prorsus evanescere . Litteratorum Sinensium sectam eodem in ipso fixisse pedem tradunt Navarre tus , et Longobardi. Neo omnes, qui arbitrantur animos esse post mortem superstites , animae immortalitatem agnovere. Clare de Stoicis id asserit Cieero lib. I. Tusc. quaest. Munt, animos manere , quum excesserint , sed non semper.
Conser Plutarchum de plaeitis philosophorum lib.
IV. o. 7. Laertium lib. VII. Numenium apud Eusebium Praep. Eoang. lib. XV. cap. 2o. Sane Stoici quasdam agnoscebant saeculorum periodos , quibus evo Iutis perire omnia , solo summo JOVE excepto , assirmabant. Vid. Plutarchum adpersus Stoleos. Ex hac ipsa Philosophorum secta legantur Epictetus dissert. lib. III. cap. IS. Seneca de con-νοι. ad Marciam. . '
Supremus rerum omnium sermator Deus hnmano Subsequitne generi leges dedit , quas ereationis , conservationis, judicium p r- .c redenuionis titulo custodire tenentur. Sunt , qui liculare in adi Divinis mandatis obtemperant; pIures invenire est . tu βοις Dit/xi- qui ea negligunt , violantque. Deus , quia Sanctus est , virtutem diligere , ac vitium nonnisi adversari Potest; ipse natura sua justus cuique Secundum o- Pera sua retribuero debet. Porro quum animi maneant a morte superstites I. CCCC. , ac bonis hao in Vita praemia , malis supplicia non semper rependantur , consequitur , Devin qui Iudex sapientissimus eat , integerrimus , inexorabilis, in aditu aeter- Nilatis , sive in vitae exitu quemlibet fore pro me ritis iudicaturum. Ilino et in sacris libris legimus Eccl. II. aiy.): Facile est coram Deo in die obi
tus retribuere unicuique secundum Plias suas. . . .
et in fne hominis denudatio operiam illius. Id agnoverunt Cyprianus Lib. de mortat.) , Chrysostomus Hom. XIII. in Matth. , Augustinus . qui etiam scribit: Nam illud , quoia rectissime , et sa-ἰubriter de quodam iuvene loquitur judicari animas cum de corporibus exierint, antequam pentane
65쪽
Quod etiam solidissimis argnmeniis suturn m fore deis monstrat De anima et ejus orag. lib. II. n. δ.).
1nde mox aut Errabant sive ii, qui animas a corporis conere. Praemiis aut tione separatas de suturo praemii , aut poenarum ti ' . . ..' statu incertas fluctitare assirmabant , sive illi , qui biidiis.' eas alto Veluti sopore pressas ad diem usque - versalis iudieii quiescere contendebant. Enimvero auimus corpori superstes, ae immortalis F. CCCC I. proprietatibus , quae ad naturam xuam altinent, uti est cogitare , Percipere, iudicare, carere neqvit S. CCCC.). Ipse non minus ex sui eonstitutione ad gaudium , vel ad dolorem aptus , ac idoneus est rquo sit, ut lata in Vitae. exitu pro cujusque homi- nis merito a supremo Judice sententia f. praeo. pHemium illico recipere debeat, aut poenam. Quod
inficias ire nequit, qui perpendat, impium Divitem
vita lanetum iu inferno sepultum suisse , ruincialum ἔ justum autem Lazarum in Abrahae sinu quietam , tranquillamque in consolationibus vitam
degisse Lucae XVI. 22. seq. tum Salvatorem ipsum contrito, pioque Latroni dixisset male meis cum eris in paradiso Ibid. A XII. Fides haeo
ex primaeva traditione derivata apud Ethni eos ipsos altas radices fixerat, quamvis labellis haeo sicuti et alia suae Theologiae capita plurimum obfuseata misset , ac inquinata. Hinc aeacus , Minos , Rhada - mantus , qui animabus piis Elysios campos, scelestis gravia supplicia decernerent. ScuoLroret. Vetustus suit Millenariorum e ror , animas usque ad diem universalis iudicii haerere incertas. Errarant non minu Sociniani putantes animas post corporis obitum nihil cogitare , ac veluti sopore obrutas esse. Turpius adhuc liallucinabantur Tatianus orati contra Graecos , ac Arabici . da quihus Augustinus haer. 83. qui eas cum corpore interire , atque resuscitandas esse in die judicii a Nfirmarunt.
Dogma de poenis ac praemiis post hanc vitam futuris civitatis hono utilissimum esse , addubitabit sapien3 nemo. Quam multos , ait Cicero, de legibus
66쪽
lib. II. e. q. Dioini supplicii metus a seelere re-oscaoi Unde praeclare' monebat Polybius lib. VI.eap. 54. seq. errasse in sana Politica magistratus , qui d mma de vita sutura non conservarunt in populo. Ηine etiam eorruptionis causam in Graeciae moribus reponit. Epicuri doctrinam , quum apud Romanos invalescere coepit, eorum corda , ao Spiritum corrupisse bene observat Montesquieu Granaeiar, et decaden ce des Roma ins Ch. X. Immo Eume essais philosophiques asserit , eos qui populum a fide praemiorum , et poenarum Post mortem a voeare curant , haud considerandos esse ut honos Cives ; sed nee bonos es&e Politicos . eo quod fraeinnum ad reprimendas passiones idoneum frangunt, aciliberam magis reddunt infractionem legum. Quorsum haeci nempe ut quisque intelligat , quantum sibi cavendum sit ab iis libris, quos nostra aetas magna in copia peperit , ubi adversus Sanctissima Beligionis nostrae dogmata , ac ipsam animae immortalitatem perfricta fronte Pugnatur.
Quas in vitae exitu Dens animas indieavit, eae I torum ani- Pro meritis, aut Praemio aut poena ametuntur f. φῆς, qui hu nil praee. : at Vero praemium , quod morie sua side .,i adisicii binii hus pie viventibus peperit Christus , regnum coe sine dion elatilorum est, ac vita aeterna Dan. IlI. 5 i 6. 36.) ; mittuntur. itaque iustorum animae , quibus nil purgandum sit Perest , sempiterna felicitate nec ad tempus minimum fraudantur. Hinc aiebat Apostolus II. ad Corinth. V. I. seq.): Scimus, quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissoloitur , quod aedificationem ex Deo habemus , domum nora
man actam . aeternam in coelis . . . . honiam νο-
luntatem habemus magis peregrinari a corpore, et
Prae entes esse ad Dominum e item Ad Philipp. I. 23. II.): Cupio dissoloi , et esse eum Christo:
mihi oloere Christus est, et mori lucrum. Porro
si animae a corporibus . divulsae , penitusque iammiandae aeterna felicitate haud statim fruerentur, possiderentne , terrena soluta, aeternam habitationem
in coelis Essentne praesentes ad Donfluuini Quod' hent ardens eum Christo dependi desidet iram sa-
67쪽
tiarptur Τ Lnerumno haberent ex morte Minime gentium. Dicamus itaque oportet , Pauli doctritiam esse , animas plene purgatas ad coelestem patriam sine dilatione mitti. Veniamus ad Traditionem. Cle
inquit, prae oculis bonos APOStolos: Pccrtis. . . . .
multos sustinuit labores , atque ita Marur e ectus diseessit ad debitum gloriae locum : Paulus Pallen.riae praemium obtinuit. S. Ignatius Epist. ad Rom. ) : Sinite , aiebat, me ferarum escam fieri,
Per quam licet Deum ad iaci. . . . fi inite Piarum lumen haurire , meus amor crucifixus ebi. . . . et
sequens in me , .mni ad Patrem. Hermas Simi . III. ) scribit, omnes , qui lie obeunt. poenitentibus exceptis , in eoelis coro uari. Accedunt Polycarispus B. Joannis Apostoli discipulus Al. ad Phi-ι p. apud Eusebium lib. III. his t. c. 36.3, Ecclesia Smyrnensis , dum de eodem S. Polycarpo iam
maityre sermonem instituit DiSt. n. 11. ), vetustissimus , ac coaevus auctor actorum S. Symphorosae , et filiorum ejus circa an. Iao. , Allieua
silius Epist. LXXIV. au occident. , Gregorius Nati antenus Orat. LI. ) , Nyssenus Orat. Iun. in Pulcheriam J , Chrysostomus s orat. de S. Phi-ἐogono , Cyrillus Alexandrinus Ad Reginas) alii quo plures. Hinc merito a P p. Florentinis Maon. fidei. ac Tridentinis Sess. XXV. de ιn-poe. SS. haec fidei veritas definita fuit. Seu OLios. Vigilantius . ut ex Libro S. Hierony.
mi adversus hunc conscripto apparet, animas Sau- Cisrum ante resurrectionem corporum Admittendas
esse ad visionem Dei ivit inficias : eonsentiunt Te Centiores Graeci Schismatici , ut videre est apud Bena udotium obsero. in lit. Θr. p. Io6. lum Calvinus lib. I. instu. cap. a5. n. 6. atque Praesertim Thomas Burtietus libro de statu moritiorum. Hujus
erroris Architectus fuit Papias Dieropolitauus Epi-εpopus , ob cujus sanctitatis opinionem adstipulati Di Dod by Gooste
68쪽
sunt Iustinus, Irenaeus , Tertullianus , Nepos, La
ctantius , quamvis tamen ex his nonnemo Martyriiabus aeternam gloriam a morte concedit. Caeterum horum hae in re auctoritas , si cum auctoritate, et numero laudatorum jam Patrum conseratur , Ponderis longe minoris esse videbitur. Equidem scio , nonnullos esse, qui autument' hae in eadem de dilatione usque ad extremum judicii diem sententia fuisse Ambrosium , ae Augustinum: at perPeram. Enimvero , etsi Ambrosius lib. de bono mortis quaedam animarum promptuaria. ubi usque ad diem universalis iudicii degunt, adstruat ; atque Augustinus in abditis quibusdam receptaculis retineri scribat ; tamen ille per haec promptuaria diversas coeli mansion s secundum Christi verba Ios n. XIV. 2. intellexit ; atque eum ait , eos remulierationem ex Pectare , de corporum resurrectione , et gloria accipi debet. Augustinus vero abdita, quantum ad cognitionem nostram , receptacula animarum vocutiquum post universale iudicium . locum , sortem , mercedem, quam cuique justissimus index distribuet, intueri licebit ; atque etsi de loco addubitasset, noutamen de selicitate. Nam lib. IX. cons eap. LII. de Nebridio amico 'suo scribit: Jam non ponit aurem ad os meum , sed spiritale os ad fontem suum, et bibit quantum potest sapientiam pro aseidi me sua sine sine felix : unde apparet, hui aliquando adhaeserat Millenariorum sententiae nuncium misisse,ao revocasse. Hilarius etiam , et Bernardus de plena , completa , et persecta beatitudine animae non minus, quam corporis loquuntur. De Ioanne XXII. gravis est inter Eruditos controversia. Certum est morti proximum hoc fidei suae testimonium dedisse. Fatemur , et credimus , quod animae seρaratae racorporibus sunt in eoelo , et oident Deum facie ad faciem , ac clare , in quantum status ac conditio compatitur animae separatae. Conser Estium lib.
Veritati iam firmatae nihil ponderis inde detrahitur , quod Christus primum in die universali ju .iinitio Theol. Dogm. Pars IV. 5
69쪽
dieii dieturus sit : Venite benedicti patris mei, percipite regnum Matth. XXV. 3 i. ) , sive quod in Evangelii ea paratiota ib. XX. b. in paterfamilias
ad Vesperam , nempe , ut mulli volunt , ad mundi exitum singulis operariis mercedem rependendam velit : aut quod Paulus de Sanctis dicat, Ad Nebr.
XI. 26. : Nunc autem meliorem appetunt Patrιam , id est eo testem : vel quod a Ounnes oc. VI. animas Martyrum sub altare viderii ἰ iisque sanguinis sui exposcentibus vitidi clam dixerit : Sustinete modicum tempus, donec impleatur numerus fratriam
Mestroriam. Salvator enim commemoratam sententiam non animatius a corporum concretione secretis, quae
Penitus mundae, iam in coelis beatae degunt s. Praeo. proseret , sed hominibus jam ad vitam re
vocalis. Vesperam autem de sine vitae cujuslibet hominis accipere dρbemus : quod sit ad mundi exi- . tum quis amet referre , de beatitudine completa animae et corporis intelligat , oportet. Verba Pauli haud praesentem animarum statum , sed id , quod Pharaoni Jacob dixerat , dies peregrinationis meae, respiciunt : lituo particula nunciillativae conjuu- Qtionis vim lictet , alque significat imat pero , itaque. ') Unde sensus Pauli est: Patriarchae se hospites fatebantur , ac peregrinos super terram : DOu quatenus a patria , in qua lucem aspexerunt , dissili erant : nani si hanc exoptassetit , ad eam ulique reversi fuissent: nunc atilem, id est , itaquem seliorem Patris in appetebant, id est . coelestem. Joannes , qui sub Altari Martyrum animas viderat, eas postea VI l. II. seq. amicitis stoli, albis ante
Dei Thronum intuetur. Completum vero electorum Numerum expectare jussae sunt; ut resurrectionem Corporis, atque. stolam alteram, eorundem scilicset Corporum immortalitatem ae gloriam una cum ipsis obtinearit.
De veteribus Par tamen fuisse non videtur veterum justorum , jo tis in .inu ac eorum , qui post Christi adventum vixerunt sta-
'ὶ Vid. Eatium lib. Iv. dist. XLV. S. V.
70쪽
tus , ae conditio'; isti obbSalvatoris triumphum ,
gloi iosamque in eoelis ascensionem apertis , quae ob Adae delictum obseratae erant, coeli ianuis aeterna
felicitate, ae Dei visions fruuntur I. CCCV. ), illi
Vero remoto quodam in loco , qui sinus Abrahae
dicitur in spe venturi Liberatoris detinebantur I. LXI. ) , ubi a poenis omnique animi perturbationaliberi , solamen quidem, ac quietem obtinebant,
nihilominus beatifica visione, ut communis Theo. logorum senteotia tenet , necdum dociabaritur. Huc
pertinere videntur verba Pauli Ad Nebr. IX. 15.)r
Nooi testamenti medιator est Christus), iat morte in tercedente in redemIione earum praeparicationum , quae erant sub priori testamento, repromissionem ac Cιρtant, qui pocati sunt, aeternae haereditatis; tum
ista de veteribus iustis pronunciata ib. XI. i 3. 4 3. :Juxta fiam do neti sunt omnes ιsti non acceptis promissionibus , sed α ἰονge aspicientes , et salutantes Deo prs nobis melius aliquid pro-
ι derate, ut non sine nobis confiammaretur. Caeterum . quoniam Scripturarum oracula, quae ad propositam doctrinam sirmandam proponi solent, nou. admodum perspicua sunt, ac quae de Sanctorum ab inferis liberatione dicuntur, de animabus in puringatorio degentibus accipi queunt , neque explorata est , ac clara traditio ; hinc nec desunt praestantes viri , qui animabus Patriarcharum, ac vel erum justorum plene purgatis beatificam Dei visionem statima morte eoncedant. Hahent et ii gravia momenta , quibus sententiam suffulciant suam ; atque Buctoritate Augustini. Chr.ysostomi, Hilarii rem se con- secisse judicant. ScuoLION. Ioannes Cadonici canonicus Cremonensis Postremam hane sententiam propugnavit in libro cui titulus : Vindiciae Augustini tinae ab imputatione Regni Inllenarii , aliisque in operibus apologeticis : hane in Ephemeridibus litterariis non siue en Omio recensuit doctissimus Lami , calculunuli in adjecit suum Italiae lumen Mutatorius Pugna Vitet iam pro ea e Scholarum piarum ordine Cl. Ρ. Feliri: Cadoni ei tamen doctrinam non pauci OPPu'Suaudam susceperuuli ac Praesertim Cl. Mamachius Diqitigod by Gooste